KÝ ỨC CHÓI LỌI 84
(ĐC sưu tầm trên NET)
Theo Hải Minh/ VTC News 
Thứ Tư, ngày 20/04/2016 16:28 PM (GMT+7)
Sự kiện: Lịch sử: Chuyện bây giờ mới kể
Trước tình hình trên, cuối tháng 6.1984, Quân khu 2 quyết định tổ
chức tiến công giành lại những điểm cao bị Trung Quốc chiếm đóng. Bộ tư
lệnh Mặt trận quyết định mở chiến dịch mang bí danh MB84. Sư đoàn 356
được điều từ Lào Cai sang cùng các lực lượng của Sư đoàn 312, 313, 314,
316 thực hiện chiến dịch MB84 ở Mặt trận Vị Xuyên. Trong đó, trung đoàn
876, Sư đoàn 356 đánh cao điểm 772; Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 đánh cao
điểm 233; Trung đoàn 141, Sư đoàn 312 đánh cao điểm 1030...
Rạng sáng 12.7.1984, các hướng của ta đồng loạt nổ súng tiến công. Tuy nhiên, do công tác chuẩn bị, nắm tình hình và đánh giá đối phương chưa đúng, cộng với sự bất lợi về địa hình, hỏa lực quân Trung Quốc quá dày đặc, đạn pháo như mưa, cho nên các cánh quân không thể chiếm lại được các điểm cao như kế hoạch đã đặt ra.
Ác liệt nhất diễn ra ở cao điểm 772, mà mũi chủ công là trung đoàn 876. Cao điểm 772 là một vách núi dựng đứng, không lớn lắm, bao quanh là thung lũng nhỏ. Quân Trung Quốc trút xuống 772 hàng trăm ngàn đạn pháo các loại, như đổ đất đá xuống hố, thì không có cách nào chống đỡ nổi.
Ngày nay, cao điểm 772 qua hơn 30 năm đã phủ một màu xanh mướt. Nhìn từ xa không thể nhận ra được những dấu tích của trận chiến khốc liệt năm xưa. Chúng tôi tỏ ý định đi thực địa, nhiều người xung quanh ngăn lại, một phần vì đồi dốc hiểm trở, phần khác vì còn rất nhiều bom mìn găm lại ở đấy, có thể phát nổ, gây nguy hiểm bất cứ lúc nào.
Nhiều cựu binh cho biết, ở điểm cao đó, vẫn còn rất nhiều đồng đội của họ ngã xuống, chưa thể quy tập về được. Mỗi năm vào tháng tư đến tháng Bảy, quay trở lại chiến trường xưa cũ, họ cảm thấy anh linh các chiến sĩ vẫn đâu đó quanh đây. Câu chuyện hơn 30 năm trước vẫn in hằn trong tâm khảm, tựa như một giấc mơ mới ngày hôm qua, nhưng là giấc mơ có thật. Đó là nỗi đau khôn nguôi của những cựu chiến binh trở về sau cuộc chiến.
Video: Chiến tranh biên giới 1979 và kế sách ‘kết xa, đánh gần’ của Trung Quốc
Trong những ngày lang thang ở cửa khẩu Thanh Thủy thu thập thông tin tư liệu cho loạt bài viết này, thật may mắn, PV đã được gặp ông Phạm Ngọc Quyền, cựu bộ binh của Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356 - người trực tiếp tham gia trận đánh ngày 12.7.1984 và trải qua những thời khắc sinh tử trên điểm cao 772, Mặt trận Vị Xuyên. Ở trận đánh đó, một phép màu xảy ra đã giúp ông Quyền sống sót trở về, ông là một trong những nhân chứng sống ít ỏi tại trận chiến "kinh hoàng" ấy.
Đã qua nửa cuộc đời, ông Quyền giờ như những con người bình thường khác ở Hà Nội. Làm một công chức, thời gian bận rộn, nhưng năm nào ông cũng sắp xếp để trở lại Vị Xuyên, tham gia công tác tìm kiếm những đồng đội năm xưa còn chưa được quy tập, tri ân các liệt sĩ. Với ông, ký ức cao điểm 772 luôn hiện hữu, và ông luôn có một nỗi niềm day dứt, đau đáu trong lòng.
Trước đó, Sư đoàn 356 đã hành quân vào các vị trí trên chiến trường Vị Xuyên. Cho đến tận chiều tối 11.7.1984, sau bữa cơm chiều, ông Quyền cùng đồng đội mới được phổ biến kế hoạch chiến đấu. Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 2 đêm đó là hành quân chiếm lĩnh trận địa, chờ lệnh nổ súng, đánh chiếm lại cao điểm Đ1 của 772 mà quân Trung Quốc đang chiếm đóng. Cùng tham gia trận đánh điểm Đ1, tiểu đoàn có thêm sự hỗ trợ của 6 chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 17, có nhiệm vụ phá bãi bom mìn của địch, mở cửa cho bộ đội xung phong tấn công.
Chỉ huy chung toàn hướng và trực tiếp chỉ huy phân đội mở cửa là đại úy tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Bùi Minh Đệ.
Phối hợp cùng trận đánh trên hướng Vị Xuyên, còn có Tiểu đoàn 3 đánh cao điểm Đ3, Tiểu đoàn 1 đánh cao điểm Đ2, 772. Tiểu đoàn 7 của Trung đoàn 149 đánh cao điểm 685. Một bộ phận của Tiểu đoàn 3 được cắt ra, phân công đánh luồn sâu không cho quân Trung Quốc phản kích từ hướng 1509 xuống. Và Đại đội 7 của Tiểu đoàn 2 nằm tại cao điểm 800, bảo vệ sở chỉ huy đồng thời sẵn sàng chi viện cho các hướng khi cần thiết.
18 giờ 30, cả đoàn quân di chuyển khỏi điểm cao 468 hướng sang 600, rồi tụt xuống khe cụt chân của 772, nối đuôi nhau bì bõm lội qua suối. Đêm đó, trời mưa nặng hạt, tối đen như mực, chính vì vậy nên yếu tố bí mật vẫn được đảm bảo.
20 giờ 30, lệnh hành quân chiếm lĩnh trận địa bắt đầu. Ông Quyền cùng các đồng đội lăm lăm tay súng, vai khoác ba lô, tải đạn, đội mưa nối đuôi nhau trèo lên lên dốc đứng điểm cao 772. Tận mãi đến 2 giờ 30 phút rạng sáng ngày 12.7, mọi người đã vào đến từng vị trí ém quân và ổn định trận địa của mình.
Mưa tạnh, một thoáng tĩnh lặng đến rợn người, xung quanh là một màu đen của màn đêm phủ kín, đâu đó chỉ nghe tiếng xì xào của lá rừng pha thêm vài tiếng côn trùng rinh rích, bầu không khí căng thẳng nhưng không kém hồi hộp. Bỗng có một ánh chớp, rồi tiếng sấm phát ra ì ầm, như báo hiệu một trận chiến tàn khốc sắp sửa xảy đến.
Tầm 4 giờ ngày 12.7.1984, giữa màn sương đêm u tịch… tất cả đều chốc lát tan biến bởi tiếng nổ của pháo bắn căn chỉnh tọa độ, bầu trời rực sáng. Đó cũng là hiệu lệnh bắt đầu của một cuộc tấn công lên điểm cao 772, “Đồi thịt băm” trong ký ức những người lính Việt Nam tại Vị Xuyên.
(Ghi theo lời kể của cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền cùng các đồng đội)
Đài hương tưởng niệm các chiến sỹ Mặt trận Vị Xuyên trên điểm cao 468
Cựu binh Thái Khắc Ba
Cao điểm 772, nhìn từ cao điểm 468
đăng bởi: v.t.c...v.n.
Theo Hải Minh/ VTC News Thứ Năm, ngày 14/04/2016 15:16 PM (GMT+7)
Sự kiện: Lịch sử: Chuyện bây giờ mới kể
Kỳ 2: Những địa danh nói lên sự "kinh hoàng" của cuộc chiến:
Với những ai đã một lần đặt chân đến mảnh đất Vị Xuyên, nghe những cựu chiến binh kể lại, chắc họ không thể nào quên được một loạt địa danh với những cái tên không thể lẫn vào đâu như “Ngã ba cửa tử”, “Lò vôi thế kỷ”, “Đồi thịt băm”, “Thung lũng gọi hồn”, “Thác âm phủ”... Đó là một loạt những mỏm núi, thung lũng, bao xung quanh khu vực cửa khẩu Thanh Thủy. Và tên gọi của những địa danh đó, nó đã nói lên sự "kinh hoàng" của cuộc chiến này.
Dẫn chúng tôi đi một vòng thăm lại những điểm cao - dấu tích cũ của cuộc chiến, cựu chiến binh Bùi Văn Tạo (Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 149, Sư đoàn 356, chốt giữ điểm cao 1.100 trong chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên) cho biết, cuộc chiến kéo dài suốt nhiều năm ở Thanh Thủy, đạn pháo cày xới đêm ngày. Khốc liệt nhất là vào năm 1984 đầu 1985, dù chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn. Những tên gọi "kinh hoàng" phần lớn cũng bắt đầu được gọi trong giai đoạn này.
Riêng ở Hà Giang, sau khi chiếm trọn điểm cao 1509, chúng tiến hành đánh lấn, pháo kích các điểm cao phía dưới. Thậm chí còn bắn về tận thành phố Hà Giang, cách trận địa chính gần 20km.
Từ 28.4 đến 16.5.1984, quân bành trướng Trung Quốc lần lượt chiếm đóng trái phép nhiều vị trí trên lãnh thổ Việt Nam, gồm các cao điểm 226, 233, 685, 772, 1030, 1250… thuộc huyện Vị Xuyên, Hà Giang. Thời điểm đó, do tương quan lực lượng, quân Trung Quốc đã tràn sang chiếm giữ các vị trí trọng yếu. Ta phải lùi xuống các vị trí thấp hơn để cản đường tiến của kẻ thù.
Sư đoàn 356 được điều từ Lào Cai sang cùng các lực lượng của Sư đoàn 312, 313, 314, 316 thực hiện Chiến dịch MB 84 nhằm chiếm lại các điểm cao đã mất. Tuy nhiên, có một số trận đánh chiếm lại các cao điểm của ta không đạt được kết quả như mong đợi, bởi quân Trung Quốc được hỗ trợ hỏa lực rất mạnh, nhất là pháo binh. Chúng pháo kích liên miên, hàng tấn đạn pháo trút xuống các điểm cao này.
“Pháo địch bắn như ngô rang, nhất là ở điểm cao 772, 685. Để bảo vệ các điểm cao và chống lại sự tấn công của địch, các trung đội của ta vẫn kiên cường giữ vững trận địa. Có những người cả tháng nằm trong hang, không được tắm, ăn uống kham khổ, đến khi trở về thì ai nấy râu tóc tua tủa, cứ như người rừng”, ông Tạo cho biết.
Trên điểm cao 685, hai bên giằng co nhau từng tấc đất một, địa hình núi cao, dốc đứng, đá tai mèo lởm chởm, đạn pháo của ta và địch thi nhau cày xới suốt ngày đêm.. Thời điểm ấy, những lúc ngưng tiếng pháo, cả một vùng rộng lớn ở điểm cao này chỉ thấy một màu trắng xóa, không một cây cối nào có thể sống sót. Chính vì vậy, nó được các chiến sĩ ta đặt cho cái tên là “Lò vôi thế kỷ”.
Sau lệnh nổ súng, cả thung lũng Nậm Ngặt sáng rực trong màn đạn pháo. Quân ta từ các vị trí bật dậy hô xung phong vang dậy cả núi rừng. Tuy nhiên, ta bị địch phản pháo. Từ sáng đến trưa, sương mù vẫn dày đặc, quân ta tổ chức hàng chục đợt tiến công lên cao điểm nhưng không thành.
Ngày 14.7, Sư đoàn 356 được lệnh rút khỏi trận địa. Sau trận đánh, ta không lấy lại được các cao điểm đã mất nhưng phá tan được mưu đồ của quân bành trướng Trung Quốc muốn vượt qua ngã ba Thanh Thủy để tiến xuống thị xã Hà Giang.
“Thác gọi hồn”, hoặc “Thung lũng gọi hồn” cũng chính là cái tên xuất phát từ trận đánh 12.7.1984. Đó là một thung lũng nhỏ thuộc địa phận xã Thanh Thủy, Vị Xuyên. Nơi đây, Sư đoàn 356 đã dựng lên một trạm phẫu, tiếp nhận thương bệnh binh từ các chốt chuyển đến.
Cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền (sống tại Thụy Khuê, Hà Nội; cựu binh Sư đoàn 356), một người mà chúng tôi đã gặp trong lần lên Thanh Thủy tìm kiếm tư liệu cho loạt bài này. Ông cho biết, ở các trận giao tranh với quân Trung Quốc, con số thương vong của cả 2 bên là rất lớn. Ở trạm phẫu, các chiến sỹ ta hy sinh được đưa về nhiều quá. Thấy đồng đội hy sinh, người nào người ấy bê bết bùn đất, anh em liền bê xuống con thác gần đấy để rửa ráy cho sạch sẽ. Trước khi chôn cất, ai cũng cầu nguyện cho đồng đội được yên nghỉ. Cũng chính vì thế mà họ vẫn gọi con thác ấy với cái tên “Thác gọi hồn”, một cách để ghi nhớ những kỷ niệm bi tráng trong trận chiến năm xưa.
Video: Cuộc hội ngộ xúc động sau 37 năm của cô bội đội và em bé:
“Thác âm phủ” là một con thác cao ở Thanh Thủy, cách không xa lắm so với “Thác gọi hồn”. Cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền kể lại, dưới thác có một cái hồ nhỏ, sâu, các chiến sỹ thường xuống đấy để tắm. Ở đó, tiếng gọi cứ vang vào vách núi như tiếng âm. Về sau, quân bành trướng Trung Quốc phát hiện ra địa điểm ấy, tức thì trút đạn pháo như vãi trấu, nhiều người chìm nghỉm tìm không thấy xác. Những cựu chiến binh những năm sau này vẫn hay nhắc đến, đó là lối đi xuống âm phủ.
Trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Hà Giang, để đi lên các cao điểm đang giằng co nhau với quân Trung Quốc, bộ đội ta lúc đầu vẫn đi qua lối ngã ba Thanh Thủy. Nhưng từ lúc có một sư đoàn điều 4 xe tăng lên biên giới, đi qua thì 3 chiếc bị bắn cháy. Về sau có một chiếc xe vận tải lái nhầm đường cũng bị bắn đen thui. Quân Trung Quốc nã đủ các loại pháo ngày đêm để khống chế không cho quân ta chi viện lên chiến trường bằng đoạn đường này. Bộ đội ta đã mở những con đường riêng, vòng sau những cánh rừng, ngọn đồi, để lên các điểm cao chốt giữ, chiến đấu.
Tình hình yên ắng lắng, không có gì khác biệt. Quan sát một hồi lâu, ông Quyền lẩm nhẩm trong bụng : “Vậy mà cũng gọi là Ngã ba cửa tử”, rồi đứng dậy định đi vệ sinh.
Ngay tức khắc, có tiếng quát của đồng đội ở gần đó, bảo là chạy ngay và nằm xuống. Vừa mới thực thi hiệu lệnh, thì ngay chỗ ông Quyền đứng dậy cách đấy vài phút trước, đạn pháo, đạn cối đủ các kiểu đã liên miên giã xuống. Tiếp sau, quân Trung Quốc bắn mở rộng ra các vùng xung quanh. Cũng may mà trong đêm ấy, ông Quyền cùng đồng đội chạy thoát, không có thương vong.
Rồi một loạt các tên gọi khác nữa, như là “Đồi Đài”, “Đồi Cô Ích”, “Hang Dơi”, “Hang Làng Lò”… Đó là những cái tên đã khắc ghi trong tâm khảm của những người lính đã trở về sau cuộc chiến bảo vệ biên giới thiêng liêng của Tổ Quốc ở mặt trận Vị Xuyên năm xưa.
"Phải mở đường máu mà ra". Trận chiến bình độ 300
30 năm trận đánh Vị Xuyên qua hồi ức cựu binh
Tháng 7/1984, cuộc chiến chống Trung Quốc xâm lược tại mặt trận Hà Giang diễn ra khốc liệt. Người lính Sư đoàn 356 đã viết nên khúc tráng ca nơi biên giới với những trận đánh trên 'đồi thịt băm', 'thung lũng gọi hồn', 'lò vôi thế kỷ'… hằn sâu trong ký ức.
Cao điểm 772, 685 (thuộc xã Thanh Thủy, Vị Xuyên) xanh mướt màu cây
cối, nhưng trong tâm trí những cựu binh Sư đoàn 356 thì nó vẫn đặc quánh
màu khói pháo, thuốc súng của trận đánh năm xưa.
 |
|
Cao điểm 772 (bên trái) - nơi được mệnh danh là "đồi xay thịt" và
cao điểm 685 (bên phải) trong trận đánh ngày 12/7 nay đã được phủ màu
xanh của cây cối. Ảnh: Hoàng Phương.
|
Cựu binh Nguyễn Văn Kim (48 tuổi) nhập ngũ khi mới 18 tuổi. Nay tóc ông
đã rụng gần hết vì sốt rét rừng của những ngày dầm dề trên chốt giữ đất
biên cương.
"Cuối tháng 4/1984, chúng tôi mới qua hơn một tháng tân binh. Nhiệm vụ
chiến trường cấp bách, sư đoàn được lệnh từ Lào Cai sang phối hợp với
nhiều đơn vị khác chiếm lại các điểm cao quân Trung Quốc đóng trái phép
trước đó. Sau ba ngày hành quân liên tục, đoàn quân tập kết ở Vị Xuyên,
chuẩn bị bước vào trận đánh đầu tiên", người cựu binh bồi hồi nhớ lại.
Nhiệm vụ trinh sát được giao cho các đơn vị của sư đoàn. Ông Võ Trọng
Canh (quê Nghĩa Đàn, Nghệ An), đội trưởng đội trinh sát C20 của Trung
đoàn 876 cho hay: "Cao điểm 772 là nơi trung đoàn đánh mũi chủ công.
Khống chế được cao điểm này coi như nắm được toàn tuyến, tạo nên thế
trận phòng ngự tiến công liên hoàn vững chắc. Phía Trung Quốc muốn dùng
772 làm bàn đạp tràn xuống Vị Xuyên, uy hiếp thị xã Hà Giang. Ta hiểu rõ
điều đó nên quyết tâm giành lại. Địch ở trên cao phòng ngự, ta ở dưới
tiến công nên vô cùng bất lợi. Nhiệm vụ trinh sát trở nên nặng nề và
nguy hiểm hơn".
Ròng rã hai tháng trời, trinh sát Canh cùng đồng đội luồn sâu thăm dò
trận địa. Núi cao, rừng thẳm, chỉ có con đường độc đạo từ Nậm Ngặt đến
chân cao điểm 772, họ vừa dò mìn, tránh thám báo Trung Quốc, chờ đêm
xuống mới hoạt động. Tại đây, Trung Quốc bố trí một trung đoàn bộ binh
với sự yểm trợ của tiểu đoàn pháo và hệ thống mìn dày đặc.
Các loại pháo 105, cối 160 ly, BM 14, cao xạ 37 ly, pháo Quân khu tăng
cường chuẩn bị đưa vào trận địa, đối chọi với pháo 122 ly, 152 ly, D74 ở
phía bên kia chiến tuyến. Ngày 12/7 là ngày mở màn chiến dịch. Ba tiểu
đoàn bộ binh của Trung đoàn 876 đánh điểm cao 772. Lực lượng của các sư
đoàn khác chiếm các điểm cao còn lại.
Trận đánh trên 'đồi thịt băm'
Trước giờ nổ súng, ta tiếp tục ém quân tiến sát phía Trung Quốc, dần
chiếm lĩnh trận địa. Đại úy Nguyễn Hữu Thanh, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn
3 dẫn đội đặc công thọc thẳng vào sở chỉ huy địch, làm nhiệm vụ "mở
cửa" điểm D3 trên cao điểm 772. Bộ phận luồn vào sau 772 đánh phá trận
địa pháo, kho tàng, hậu cần của địch, tạo điều kiện cho Tiểu đoàn 1,
Tiểu đoàn 2 đánh điểm D1, D2 chiếm toàn bộ cao điểm.
 |
|
Ông Đặng Việt Châu đọc lại bảng thành tích của Sư đoàn 356 trong
trận chiến Vị Xuyên năm 1984 cho các đồng đội cũ nghe. Ảnh: Hoàng Phương.
|
Vượt đỉnh Cốc Nghè trong mưa lạnh, những người lính chia nhau từng hơi
thuốc, ăn gạo sấy trộn nước mưa, lặng lẽ chờ màn đêm xuống là xuất kích.
"Chiến sĩ xin ăn hết phần cơm sấy, thịt hộp dự phòng. Thanh im lặng,
rồi nói cứ để cho anh em ăn, biết ngày mai có còn sống mà được ăn nữa
không", ông Đặng Việt Châu, chính trị viên Tiểu đoàn 3 năm xưa xót xa
mỗi lần nhớ lại câu nói của đồng đội.
Tháng 7, rừng biên cương lạnh lẽo, chỉ nghe tiếng mưa lộp độp trên lá
và thác nước ầm ào phía xa. Ông Châu nín thở dõi theo bước chân đồng đội
mất hút trong màn đêm.
"4h10 phút, có lệnh nổ súng, pháo binh trung đoàn bắt đầu bắn phá các
mục tiêu đã định, yểm trợ cho bộ binh tiến công. Cả thung lũng Nậm Ngặt
sáng rực trong màn đạn pháo.Quân ta từ các vị trí bật dậy hô xung phong
vang dậy núi rừng. Thông tin báo về ta chiếm được mục tiêu, tôi dẫn đầu
Tiểu đoàn 3 xuất kích, yểm trợ cho đội của Thanh chiếm gọn D3", ông Châu
kể.
Sau loạt bắn đầu tiên, một số trận địa của ta bị địch phản pháo. Suốt
buổi sáng, quân Trung Quốc từ những điểm cao chiếm được trước đó nã pháo
cày nát từng mét đất dưới chân cao điểm.Từ sáng đến trưa, sương mù vẫn
dày đặc, quân ta tổ chức hàng chục đợt tiến công lên cao điểm nhưng
không thành.
11h trưa, sương tan dần, công sự, chiến hào bị đạn pháo cày xới dần rõ
nét. Địch phản kích dữ dội hơn. Các tiểu đoàn khác bị địch dùng pháo,
súng cỡ lớn đánh bạt hết xuống chân cao điểm. Tiểu đoàn 3 tiến đến cách
lô cốt địch vài chục mét, giành giật với quân Trung Quốc từng đoạn chiến
hào. Lúc này sương tan hẳn, địch ở các điểm xung quanh trùm hỏa lực,
hợp sức phản kích quyết liệt ở D3 nên ta đành phải rút quân.
Đạn pháo Trung Quốc bắn dồn dập, đất đá bay vèo vèo. Pháo ngừng giây
lát, quân ta lại lao lên, tìm đồng đội bị vùi lấp trong đất. Đồng chí
Thìn quân lực tiểu đoàn bị bay mất một mảng đầu vẫn hô xung phong. Đại
đội trưởng Minh bị lạc 6 ngày trong rừng, người đầy thương tích, lên bàn
phẫu thuật còn nhắn anh em sẽ nhanh chóng trở lại chiến đấu, tìm anh
Thanh và trả nợ trận này. Tiểu đoàn trưởng Thanh bị thương hai chân vẫn
cố tiến đến gần lô cốt, dùng súng AK bắn hai loạt đạn và kích nổ toàn bộ
lựu đạn trên người khiến quân Trung Quốc khiếp vía. Những người lính
nghẹn ngào nhắc lại tên từng đồng đội.
Trận chiến ở các cao điểm còn lại ác liệt không kém. Cao điểm 685 liền
kề 772 địa hình núi cao, dốc đứng, đá tai mèo lởm chởm, đạn pháo của ta
và địch thi nhau cày xới suốt ngày đêm.
Ngày 14/7, Sư đoàn 356 được lệnh rút khỏi trận địa. Sau trận đánh, ta
không lấy lại được các cao điểm đã mất nhưng chặn được Trung Quốc thực
hiện mưu đồ vượt qua ngã ba Thanh Thủy để tiến xuống thị xã Hà Giang.
Sau ngày 12/7, Trung đoàn 149 nhận lệnh ở lại phòng ngự, riêng Trung
đoàn 876 được lui về củng cố lực lượng.
 |
|
Bất chấp mưa gió, người lính Sư đoàn 356 thắp hương cho đồng đội
trên Đài hương đặt ở cao điểm 468. Đứng ở nơi này có thể nhìn thấy các
cao điểm 772, 685, 1509 ở phía xa. Ảnh: Hoàng Phương.
|
Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử
Sau trận chiến là những ngày mưa dai dẳng. Vách núi cao dựng đứng,
chiến hào nham nhở đạn pháo, lính trinh sát, công binh phải mang theo
dây võng đưa đồng đội về. Nước mắt người sống chan hòa máu người nằm
xuống. Họ chỉ đưa được những tử sĩ dưới chân cao điểm về, còn những đồng
đội ở gần chiến hào quân Trung Quốc thì vĩnh viễn nằm lại.
"Sau trận chiến, phía Trung Quốc bắn truyền đơn cho quân ta, nội dung
cho đi lấy xác tử sĩ, yêu cầu ta đi vào ban ngày, khi đi không quá 50
người, không đem theo súng và mang theo cờ chữ thập. Dù thương anh em
còn nằm đó, nhưng không ai đi vì không tin quân Trung Quốc, chẳng may
rơi vào ổ phục kích của chúng. Sau đó, trinh sát các điểm cao báo về, họ
rải hóa chất rồi thiêu xác anh em", ông Kim ngậm ngùi cho biết.
"Khi có lệnh tấn công, tất cả chúng tôi đều bật dậy xông lên. Địa hình
bất lợi, hỏa lực địch quá dày nên đoàn quân không thể chiếm lại các điểm
cao như kế hoạch đặt ra. Gần 600 người lính Sư đoàn 356 hy sinh trong
trận đánh", ông Châu tiếp lời. Nhiều năm trôi qua, người cựu binh hễ
nghe tiếng sấm rền là nhớ đến tiếng pháo trận.
"Chính vì những đau thương đó, chúng tôi chịu được nhiều gian khổ hơn
để tháng 10 năm ấy tiếp tục giành lại cao điểm 685. Suốt 6 tháng, nơi
đây bị đạn pháo hai bên băm vằm trở thành lò vôi thế kỷ. Chúng tôi không
bao giờ quên được đồng đội Nguyễn Viết Ninh khắc vào báng súng lời thề Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử. Y tá Lê Trần Mãn xông lên giật cờ, quyết không cho quân Trung Quốc cắm cờ trên đỉnh 685", ông Châu nói.
Ngày 12/7 hàng năm được coi là ngày giỗ trận của sư đoàn. Các cựu binh
tụ họp về Vị Xuyên thắp hương tưởng nhớ đồng đội, đọc to bài văn tế Những
chiến sĩ con dân đất Việt/ Khi Tổ quốc cần tuổi xuân đâu tiếc/ Lưng
trần, cắp súng xung phong/ Đạn xé nát vai đạn cày rách mặt/ Súng trên
tay rực rửa/ Xung phong giữ đất biên thùy.
|
Từ 28/4 đến 16/5/1984, quân Trung Quốc lần lượt chiếm đóng trái
phép nhiều vị trí trên lãnh thổ Việt Nam, gồm các cao điểm 226, 233,
685, 772, 1030, 1250, 1509 thuộc tỉnh Hà Giang. Sư đoàn 356 được điều từ
Lào Cai sang cùng các lực lượng của Sư đoàn 312, 313, 314, 316 thực
hiện Chiến dịch MB 84 nhằm chiếm lại các điểm cao đã mất.
Mặt trận Vị Xuyên từ sau ngày 12/7/1984 không lúc nào ngơi tiếng
súng. Cuối năm 1984, đầu năm 1985, hai bên giành nhau quyết liệt cao
điểm 685 và bình độ 300-400. Tháng 10/1984, dưới sự chỉ đạo của Thiếu
tướng Hoàng Đan, tư lệnh mặt trận Vị Xuyên, Trung đoàn 153 đánh lấn dũi
trong vòng hơn 3 tháng, tái chiếm và giữ vững được cao điểm 685. Ngày
14/1-19/1/1985, Trung đoàn 149 đánh bình độ 300-400. Các trận đánh của
Sư đoàn 356 khiến cho Quân đoàn 14 của quân Trung Quốc liên tục thay
bằng quân của các quân đoàn 11 và 67.
|
Hoàng Phương
Hàng nghìn chiến sĩ thương vong ngày cao điểm trận chiến Vị Xuyên
Ngày 12/7/1984, quân đội Việt Nam phản công giành lại những điểm cao bị Trung Quốc chiếm giữ ở Vị Xuyên (Hà Giang), 820 chiến sĩ đã bị thương, sư đoàn 356 có khoảng 600 người hy sinh.
Tháng 2/1979, Trung Quốc đồng loạt tấn công vào biên giới sáu tỉnh phía
Bắc của Việt Nam. Trải qua 30 ngày chiến đấu ác liệt, các lực lượng vũ
trang tại chỗ và đồng bào dân tộc 6 tỉnh biên giới Việt Nam đã dựa vào
thế trận chiến tranh nhân dân, lấy ít địch nhiều, đánh bại "chiến thuật
biển người, thọc sâu phá hoại" của quân Trung Quốc, buộc họ phải rút
khỏi Việt Nam vào ngày 18/3.
Dù Trung Quốc rút quân, nhưng trong thư gửi chiến sĩ, đồng bào các tỉnh
biên giới quân khu 2, chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng lúc bấy
giờ nhấn mạnh: "chiến sĩ đồng bào cần nêu cao cảnh giác, vì kẻ địch còn
ngoan cố và tiếp tục gây thêm nhiều tội ác mới. Cần tăng cường đoàn kết
các dân tộc anh em, đoàn kết quân dân, đoàn kết phía trước và phía sau,
thực hiện tốt hơn nữa cuộc vận động “phát huy bản chất tốt đẹp, nâng
cao sức mạnh chiến đấu” của các lực lượng vũ trang nhân dân".
Đúng như lời dự đoán, Trung Quốc không hoàn toàn rút quân mà vẫn duy
trì lực lượng ở biên giới và lãnh thổ Việt Nam khiến cho chiến sự tiếp
diễn suốt 10 năm sau đó.
Thị xã Hà Giang đầu năm 1984, đường phố hối hả với đủ loại xe vận
chuyển lương thực, thực phẩm, đạn dược… lên trận địa. Thanh niên các
phường, xã hăng say luyện tập bên sườn núi. Hầm trú ẩn được xây dựng
khắp nơi, từ trường học đến xí nghiệp, khu chợ. Học sinh nườm nượp đến
đơn vị dân quân tự vệ đăng ký lên đường chiến đấu, phục vụ chiến trường
biên giới.
Từ tháng 4/1984, súng nổ không ngừng ở biên giới Hà Tuyên (Hà Giang,
Tuyên Quang). Trung Quốc dùng cả bộ binh và pháo binh, tấn công chiếm
một số điểm cao ở vùng núi Hà Tuyên. Lúc này, Hà Tuyên chia làm hai
tuyến, tuyến trước là vùng chiến sự trong phạm vi tấn công lấn chiếm của
Trung Quốc, trong tầm phá hoại của pháo binh, còn tuyến sau là những
vùng tương đối ổn định phục vụ tuyến trước.
Lấn chiếm biên giới tại mặt trận Thanh Thuỷ, Vị Xuyên là một phần cuộc
chiến tranh phá hoại mà Trung Quốc tiến hành từ sau thất bại của cuộc
chiến xâm lược quy mô lớn trên các tỉnh biên giới phía Bắc tháng 2/1979.
Đây là một dạng chiến tranh đặc biệt về phương thức tác chiến, vũ khí
sử dụng, thời gian và không gian.
Trên hướng quân khu 2 mà trọng tâm là Vị Xuyên, Thanh Thuỷ, Trung Quốc
tập trung một lực lượng binh, hoả lực lớn gồm 4 tập đoàn quân, 4 quân
đoàn độc lập thuộc 8 đại quân khu: Côn Minh, Thành Đô, Nam Kinh, để lần
lượt thay phiên tiến công lấn chiếm vùng biên.
Trung Quốc vừa dùng máy bay, thám báo, biệt kích luồn sâu sang đất Việt
Nam nắm tình hình, vừa kết hợp bắn cấp tập pháo cối, chế áp các điểm
cao, trục đường giao thông và lực lượng bộ binh tấn công lấn chiếm đất
ta. Cách đánh của chúng không theo quy luật, không kể ngày đêm, tập
trung mật độ lớn với mức độ huỷ diệt vào những khu vực trọng điểm như
đồi Đài, Cô Ích, cao điểm 685, Cót Ép, khu 4 hầm. Số lượng đạn, pháo cối
địch sử dụng trung bình mỗi ngày từ 10.000 đến 20.000 quả. Có ngày tới
trên 65.000 quả (7/1/1987).
 |
|
Phút nghỉ ngơi hiếm hoi sau trận chiến tại mặt trận Vị Xuyên tháng 7/1984. Ảnh: Người lao động.
|
Trong hơn 5 năm (1984-1989), số lượng pháo Trung Quốc bắn vào Hà Tuyên
là trên 2 triệu quả, trong đó 60% là đạn cối. Phạm vi địch bắn phá tập
trung vào hai xã Thanh Đức, Thanh Thuỷ trong khoảng diện tích 20 km2.
Thị xã Hà Giang cách biên giới Thanh Thuỷ 20 km không bị bắn phá nên
sinh hoạt vẫn diễn ra trong không khí thời bình.
Với cách đánh có chuẩn bị, Trung Quốc kết hợp tấn công chính diện với
bao vây vu hồi, tiến công liên tục bằng nhiều thế đội, trung bình 3-5
lần mỗi ngày, thay phiên chiến đấu, thực hành chiến thuật lấn đẩy với
lực lượng từ cấp đại đội đến sư đoàn trên các điểm tựa ở Thanh Thuỷ và
Tây Sông Lô.
Từ ngày 2/4 đến 27/4/1984, Trung Quốc bắn pháo liên tục vào các trận
địa phòng ngự của ta trên toàn tuyến biên giới. Ngày 28/4, Trung Quốc
dùng lực lượng bộ binh đánh chiếm điểm cao 1509, 1030, 772. Năm 1984
ngoài 23 vụ khiêu khích trên toàn tuyến, địch tổ chức 3 đợt tấn công quy
mô từ cấp đại đội, tiểu đoàn đến trung đoàn, lấn sâu vào đất ta
500-2.000 m.
Năm 1985 với 7 đợt tiến công lớn, Trung Quốc chiếm các cao điểm có vị
trí quan trọng ở Thanh Thuỷ, Vị Xuyên như 1509, 685, 1100, 900, bình độ
300, 400, đồi Chuối, đồi Đài, Cô Ích, A6.
Bên cạnh tấn công bằng bộ binh, Trung Quốc sử dụng pháo cối bắn phá các điểm tựa và trục đường vận chuyển của Việt Nam.
Giành lại cao điểm
Để đối phó với âm mưu của Trung Quốc, Việt Nam tập hợp một lực lượng
lớn gồm bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ. Lực lượng
vũ trang đóng ở 6 tỉnh biên giới phía Bắc khoảng 30 vạn người. Riêng Vị
Xuyên - hướng trọng điểm thường xuyên có 3 trung đoàn bộ binh và 2-3 sư
đoàn.
Cuối tháng 6/1984, Việt Nam quyết định phản công. Trong trận chiến giành lại cao điểm 772, sư đoàn 356 đã tổ chức hàng chục đợt tấn công dưới sức ép hỏa lực địch từ trên xuống.
Trong năm năm, tỷ lệ thương vong hỏa
tuyến cao nhất là sư đoàn 313. Ở sư đoàn này, trung bình mỗi ngày có 3
thương binh, ngày cao nhất là 23 thương binh. Trên toàn mặt trận Vị
Xuyên, ngày cao nhất có 820 người bị thương (12/7/1984), trong đó chỉ
riêng sư đoàn 356 đã có khoảng 600 người hy sinh. Năm 1989, sư 356 giải
thể.
Do Trung Quốc khống chế các tuyến đường bộ nên quá
trình vận chuyển thương binh ở hỏa tuyến rất khó khăn. Bộ đội vận tải
phải qua vách đá, đèo dốc, nhiều chỗ phải trườn bò, dùng tời đưa thương
binh xuống từng vách đá. Tỷ lệ thương vong của bộ đội vận tải tải thương
chiếm 30% tổng số thương binh.
Việt Nam cũng 7 lần thay phiên chiến đấu cấp trung đoàn, sư đoàn. Thời
gian mỗi đơn vị chiến đấu phòng ngự tại mặt trận Thanh Thuỷ, Vị Xuyên
trung bình là 6-9 tháng (trước đó, cuộc chiến phòng ngự ở Thành cổ Quảng
trị chỉ 82 ngày đêm, chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum 179 ngày).
Hình thức chiến đấu của sư đoàn chủ yếu là phòng ngự, giữ từng mỏm đá,
ngọn đồi và các điểm cao.
Mặt trận Vị Xuyên - Thanh Thuỷ được xác định là vùng chiến sự ác liệt
nhất trong cuộc chiến tranh chống lấn chiếm biên giới phía Bắc
1984-1989. Trong vòng 4 tháng (4/1984 - 8/1984), Việt Nam đã loại khỏi vòng chiến đấu khoảng 7.500
quân Trung Quốc. Tuy vậy, đến nay chưa có tài liệu chính thức nào công
bố tổng số người thương vong của hai phía. Cuộc chiến dù quy mô không
lớn nhưng rất quyết liệt, căng thẳng và đau thương, như nhà thơ Lê Vân từng khắc khoải: Giặc Trung Quốc đánh Hà Tuyên/ Sông Nho Quế gầm lên bão sóng/ Súng trả lời với súng/ Xác quân thù chồng chất biên cương.
Hoàng Thuỳ
(Tư liệu)
(Tư liệu)
Ký ức “Đồi thịt băm” tại Mặt trận Vị Xuyên 1984
Theo Hải Minh/ VTC News Thứ Tư, ngày 20/04/2016 16:28 PM (GMT+7)Sự kiện: Lịch sử: Chuyện bây giờ mới kể(Dân Việt) Ngày 28.4.1984 trên Mặt trận Vị Xuyên, quân bành trướng Trung Quốc được chi viện thêm hỏa lực và đạn pháo, bắn kiểu "nhà giàu không tiếc của", liên tục tấn công vào các trận địa phòng ngự của ta. Do tương quan lực lượng chênh lệch, đến ngày 30.4.1984, Trung Quốc đã chiếm được các điểm cao 1509, 772, 685, các bình độ 300 – 400, 226, 233. Ta phải lùi xuống những vị trí thấp hơn để tiếp tục phòng ngự và chiến đấu
Rạng sáng 12.7.1984, các hướng của ta đồng loạt nổ súng tiến công. Tuy nhiên, do công tác chuẩn bị, nắm tình hình và đánh giá đối phương chưa đúng, cộng với sự bất lợi về địa hình, hỏa lực quân Trung Quốc quá dày đặc, đạn pháo như mưa, cho nên các cánh quân không thể chiếm lại được các điểm cao như kế hoạch đã đặt ra.
Ác liệt nhất diễn ra ở cao điểm 772, mà mũi chủ công là trung đoàn 876. Cao điểm 772 là một vách núi dựng đứng, không lớn lắm, bao quanh là thung lũng nhỏ. Quân Trung Quốc trút xuống 772 hàng trăm ngàn đạn pháo các loại, như đổ đất đá xuống hố, thì không có cách nào chống đỡ nổi.
Các cựu chiến binh tưởng nhớ đồng đội tại đài hương trên điểm cao 468.
Trong trận đánh ấy ở Mặt trận Vị Xuyên, các trung đoàn của ta đều
bị tổn thất lớn, hàng trăm cán bộ chiến sĩ anh dũng hy sinh,
có cả cán bộ cấp tiểu đoàn, trung đoàn. Chiều 12.7, Bộ tư lệnh
Mặt trận phải cho các đơn vị chuyển sang phòng ngự.Ngày nay, cao điểm 772 qua hơn 30 năm đã phủ một màu xanh mướt. Nhìn từ xa không thể nhận ra được những dấu tích của trận chiến khốc liệt năm xưa. Chúng tôi tỏ ý định đi thực địa, nhiều người xung quanh ngăn lại, một phần vì đồi dốc hiểm trở, phần khác vì còn rất nhiều bom mìn găm lại ở đấy, có thể phát nổ, gây nguy hiểm bất cứ lúc nào.
Nhiều cựu binh cho biết, ở điểm cao đó, vẫn còn rất nhiều đồng đội của họ ngã xuống, chưa thể quy tập về được. Mỗi năm vào tháng tư đến tháng Bảy, quay trở lại chiến trường xưa cũ, họ cảm thấy anh linh các chiến sĩ vẫn đâu đó quanh đây. Câu chuyện hơn 30 năm trước vẫn in hằn trong tâm khảm, tựa như một giấc mơ mới ngày hôm qua, nhưng là giấc mơ có thật. Đó là nỗi đau khôn nguôi của những cựu chiến binh trở về sau cuộc chiến.
Video: Chiến tranh biên giới 1979 và kế sách ‘kết xa, đánh gần’ của Trung Quốc
Trong những ngày lang thang ở cửa khẩu Thanh Thủy thu thập thông tin tư liệu cho loạt bài viết này, thật may mắn, PV đã được gặp ông Phạm Ngọc Quyền, cựu bộ binh của Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356 - người trực tiếp tham gia trận đánh ngày 12.7.1984 và trải qua những thời khắc sinh tử trên điểm cao 772, Mặt trận Vị Xuyên. Ở trận đánh đó, một phép màu xảy ra đã giúp ông Quyền sống sót trở về, ông là một trong những nhân chứng sống ít ỏi tại trận chiến "kinh hoàng" ấy.
Đã qua nửa cuộc đời, ông Quyền giờ như những con người bình thường khác ở Hà Nội. Làm một công chức, thời gian bận rộn, nhưng năm nào ông cũng sắp xếp để trở lại Vị Xuyên, tham gia công tác tìm kiếm những đồng đội năm xưa còn chưa được quy tập, tri ân các liệt sĩ. Với ông, ký ức cao điểm 772 luôn hiện hữu, và ông luôn có một nỗi niềm day dứt, đau đáu trong lòng.
Điểm cao 772, 685, thung lũng Nậm Ngặt là những nơi diễn ra các trận đánh ác liệt tại Mặt trận Vị Xuyên (Ảnh : Hoàng Phương).
Ngồi tiếp chuyện với PV, câu chuyện về trận đánh trên “Đồi thịt băm”
của cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền cứ thế hiện lên, rõ mồn một, cụ thể
đến từng chi tiết.Trước đó, Sư đoàn 356 đã hành quân vào các vị trí trên chiến trường Vị Xuyên. Cho đến tận chiều tối 11.7.1984, sau bữa cơm chiều, ông Quyền cùng đồng đội mới được phổ biến kế hoạch chiến đấu. Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 2 đêm đó là hành quân chiếm lĩnh trận địa, chờ lệnh nổ súng, đánh chiếm lại cao điểm Đ1 của 772 mà quân Trung Quốc đang chiếm đóng. Cùng tham gia trận đánh điểm Đ1, tiểu đoàn có thêm sự hỗ trợ của 6 chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 17, có nhiệm vụ phá bãi bom mìn của địch, mở cửa cho bộ đội xung phong tấn công.
Chỉ huy chung toàn hướng và trực tiếp chỉ huy phân đội mở cửa là đại úy tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Bùi Minh Đệ.
Phối hợp cùng trận đánh trên hướng Vị Xuyên, còn có Tiểu đoàn 3 đánh cao điểm Đ3, Tiểu đoàn 1 đánh cao điểm Đ2, 772. Tiểu đoàn 7 của Trung đoàn 149 đánh cao điểm 685. Một bộ phận của Tiểu đoàn 3 được cắt ra, phân công đánh luồn sâu không cho quân Trung Quốc phản kích từ hướng 1509 xuống. Và Đại đội 7 của Tiểu đoàn 2 nằm tại cao điểm 800, bảo vệ sở chỉ huy đồng thời sẵn sàng chi viện cho các hướng khi cần thiết.
Ông Quyền xúc động trước nắm đất "thấm xương máu đồng đội" trên chiến trường Vị Xuyên. (Ảnh: Báo Tuổi trẻ)
18 giờ ngày 11.7.1984, lệnh tập trung, chuẩn bị hành quân cơ động vào
chiếm lĩnh trận địa được phát ra, các chiến sĩ nhanh nhẹn chuẩn bị súng
đạn, tư trang. Ai nấy đều phấn khích, hào hùng khí thế, sôi sục trước
giờ xung trận.18 giờ 30, cả đoàn quân di chuyển khỏi điểm cao 468 hướng sang 600, rồi tụt xuống khe cụt chân của 772, nối đuôi nhau bì bõm lội qua suối. Đêm đó, trời mưa nặng hạt, tối đen như mực, chính vì vậy nên yếu tố bí mật vẫn được đảm bảo.
20 giờ 30, lệnh hành quân chiếm lĩnh trận địa bắt đầu. Ông Quyền cùng các đồng đội lăm lăm tay súng, vai khoác ba lô, tải đạn, đội mưa nối đuôi nhau trèo lên lên dốc đứng điểm cao 772. Tận mãi đến 2 giờ 30 phút rạng sáng ngày 12.7, mọi người đã vào đến từng vị trí ém quân và ổn định trận địa của mình.
Mưa tạnh, một thoáng tĩnh lặng đến rợn người, xung quanh là một màu đen của màn đêm phủ kín, đâu đó chỉ nghe tiếng xì xào của lá rừng pha thêm vài tiếng côn trùng rinh rích, bầu không khí căng thẳng nhưng không kém hồi hộp. Bỗng có một ánh chớp, rồi tiếng sấm phát ra ì ầm, như báo hiệu một trận chiến tàn khốc sắp sửa xảy đến.
Tầm 4 giờ ngày 12.7.1984, giữa màn sương đêm u tịch… tất cả đều chốc lát tan biến bởi tiếng nổ của pháo bắn căn chỉnh tọa độ, bầu trời rực sáng. Đó cũng là hiệu lệnh bắt đầu của một cuộc tấn công lên điểm cao 772, “Đồi thịt băm” trong ký ức những người lính Việt Nam tại Vị Xuyên.
(Ghi theo lời kể của cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền cùng các đồng đội)
Ký ức không quên của những người lính đã từng chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên
31/07/2017 03:51:00
CTTĐT - 33 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về một
thời đạn bom khốc liệt trong những trận chiến tại mặt trận biên giới Vị
Xuyên (Hà Giang) vẫn nguyên vẹn trong tâm trí của những người lính đã
từng chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên.
Trong
cuộc chiến tranh chống quân xâm lược tại biên giới phía Bắc 17/2/1979,
với sức mạnh đoàn kết dân tộc, tinh thần chiến đấu quả cảm và anh dũng
của quân và dân ta, quân xâm lược đã tổn thất nặng nề và rút chạy về bên
kia biên giới. Tuy nhiên kẻ thù thâm độc và xảo quyệt đã chọn Hà Giang
làm nơi đọ đầu lịch sử bởi núi đá cao, vách đứng, địa hình chia cắt và
con đường chi viện độc đạo nhỏ bé dọc sông Lô về Hà Nội. Trong một thời
gian ngắn, chúng đã đánh chiếm các cao điểm 1509, 1030, 772, 685, binh
độ 300 - 400, 226, 223 của huyện Vị Xuyên và điểm cao 1250 Núi Bạc,
huyện Yên Minh, kiểm soát và khống chế toàn thị xã, các hoạt động lưu
thông, các mục tiêu quốc phòng quan trọng.
Với
tinh thần cả nước vì Hà Tuyên, Hà Tuyên vì cả nước, chiến dịch MB84 và
Bộ Tư lệnh mặt trận được thành lập, hàng chục sư đoàn và đơn vị độc lập
được điều động tham gia chiến đấu. Rạng sáng ngày 12/7/2984, Sư đoàn 356
được lệnh tấn công tổng lực để giành lấy các cao điểm 685, 772, 1030,
1509. Trong thế trận địch đóng ở trên núi, ta ở dưới các chân núi, trận
chiến đã diễn ra rất khốc liệt. Trong trận đánh kinh hoàng ấy, Sư đoàn
chủ lực 356 gần như bị xóa sổ. Mặc dù ra đã giành lại được các điểm cao
685 và 773 nhưng đã có hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại mảnh đất này.
Hôm
nay, các cao điểm 685, 772, 1030, 1509…đã được thay thế bằng những rừng
cây xanh mướt xen kẽ những bản làng và những con đường mới mở, nhưng
trong tâm trí những cựu chiến binh thì nơi đây vẫn đặc quánh màu khói
pháo, thuốc súng của những trận đánh năm xưa. Nhắc lại trận chiến kinh
hoàng trên “Đồi thịt băm”, cao điểm 772 trong ngày 12/7/1984, CCB Nguyễn
Văn Kim ngày đó cũng như bao thanh niên cùng trang lứa ở phường Minh
Tân, thị xã Yên Bái (nay là TP Yên Bái), theo tiếng gọi thiêng liêng của
Tổ quốc hăng hái lên đường bảo vệ biên cương.
Anh
được phiên chế vào Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356. Những ký
ức kinh hoàng trong các trận đánh được anh và đồng đội ghi nhớ từng
khoảnh khắc, ám ảnh theo tháng năm, trong từng giấc ngủ. Mỗi lần gặp lại
đồng đội cũ, thăm lại chiến trường xưa, kể lại ký ức bi tráng ở mặt
trận Vị Xuyên, họ lại ôm chầm lấy nhau mà khóc.
Trở
lại trận đánh trên “Đồi thịt băm”, CCB Nguyễn Văn Kim kể: “Đúng 4 giờ
sáng ngày 12/7/1984, mặt đất rung chuyển, chớp lửa chói lòa, cỏ cây, đất
đá rơi ầm ầm, đạn pháo trút xuống như mưa lên các sườn đồi của cao điểm
772. Tôi và đồng đội tai ù đặc vì tiếng pháo nổ, những cột lửa đỏ rực.
Lúc đầu lệnh nổ súng chưa phát ra, chúng tôi chỉ biết ẩn nấp trong những
công sự vừa đào cách đấy ít phút, giữ cho thân mình khỏi bị những mảnh
đạn văng vào".
"Nhiệm
vụ của Tiểu đoàn 3 chúng tôi được giao là tiến công mục tiêu Đ3 của cao
điểm 772 và chọc sâu chia cắt lực lượng tiếp viện của địch từ cao điểm
1509 xuống, đồng thời tổ chức đánh thẳng vào trận địa pháo và nhà kho
của địch. Khi phát hiện ta tổ chức tấn công, địch tập trung hỏa lực từ
lô cốt trên cao bắn xuống rất mạnh làm cán bộ, chiến sỹ của ta bị thương
và hy sinh nhiều. Đúng thời điểm đó, chiến sỹ Đặng Văn Gấm của Tiểu
đoàn 3 đã dùng súng B41 bắn liên tiếp 2 quả đạn trúng vào lô cốt, khiến
hỏa lực địch im bặt. Chớp thời cơ, bộ đội ta ào ào xông lên và chỉ sau
mấy phút đã chiếm được tiền duyên tuyến hào 1 của địch. Tuy nhiên, sau
đó địch lại khống chế các hỏa lực của tiểu đoàn, anh em phải nằm ép
xuống dưới tuyến hào và không thể tiến sâu thêm được, anh Gấm bị thương
nặng được đưa về tuyến sau điều trị. Trận đánh đó, anh Gấm được Nhà nước
tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Hai. Mọi người đều thầm nghĩ,
nếu không có hai quả đạn B41 của anh Gấm thì anh em chắc gì còn được
ngồi đây” - ông Kim nhớ lại.
Trong
trận chiến khốc liệt ngày 12/7, còn rất nhiều tấm gương chiến đấu anh
dũng ngoan cường khác. Trong số đó, không thể không nhắc đến Đại đội
trưởng Đại đội 11 Nguyễn Văn Minh, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, Sư đoàn
356. CCB Nguyễn Văn Kim nhớ lại: Mặc dù bị thương nặng hai lần ở đùi
nhưng anh Minh vẫn bình tĩnh chỉ huy bộ đội chiến đấu anh dũng, kiên
cường, sau đó thì ngất đi. Khi tỉnh dậy, anh bò lết từ tuyến hào 1 xuống
đến chân Đ3 và bị lạc mất đồng đội suốt 6 ngày đêm.
Đến
gần 4h sáng ngày 18/7, chúng tôi tìm được anh Minh ở gần một cái cối
nước và bụi mía, khi đó anh đã phải dùng mười đầu ngón tay còn lành lặn
cào bới rễ cây ăn để cầm cự sống. Gặp chúng tôi, anh Minh chỉ kêu lên
được một tiếng rồi ngất lịm đi.
Năm
2012, chúng tôi gặp lại nhau tại cao điểm 468, lặng người tưởng nhớ
đồng đội đã ngã xuống, anh Minh chỉ tay về phía bản Nặm Ngặt nơi ghi nhớ
dấu tích của mình năm xưa.
Trong
những ngày Tháng Bảy này, địa danh Thanh Thủy, Nghĩa trang Liệt sỹ
Quốc gia Vị Xuyên, Nhà tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ trên đồi 468… đón
những đoàn người từ khắp mọi miền Tổ quốc trở về tri ân tưởng niệm các
anh hùng liệt sỹ. Sự hy sinh anh dũng của quân và dân, nhất là cán bộ
chiến sỹ lực lượng vũ trang trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên cương đã tô
thắm thêm truyền thống anh hùng, bất khuất chống giặc ngoại xâm của
nhân dân ta.
Thu Nga
Cuộc chiến Vị Xuyên: Chuyện chưa kể về một đơn vị bí mật trên điểm cao 772
Thích tắt quảng cáo hãy nhấn nút
Hóa ra chúng đã giăng sẵn những cạm bẫy để dụ quân
mình vào. Rất may là chúng tôi hành quân nhanh gọn và quyết đoán, hoàn
toàn bí mật, chúng không thể phát hiện ra là có một đội hình phục sẵn
ngay yết hầu của chúng và sẵn sàng nhả đạ
Đài hương tưởng niệm các chiến sỹ Mặt trận Vị Xuyên trên điểm cao 468
Ngày
28/4/1984 trên mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang), quân Trung Quốc được chi
viện thêm hỏa lực và đạn pháo, bắn kiểu nhà giàu không tiếc của, liên
tục tấn công vào các trận địa phòng ngự của ta sát biên giới hai nước.
Do tương quan lực lượng chênh lệch, đến
ngày 30/4/1984, Trung Quốc đã chiếm được các điểm cao 1509, 772, 685,
các bình độ 300 – 400, 226, 233. Ta phải lùi xuống những vị trí thấp hơn
để tiếp tục phòng ngự và chiến đấu.
Cuối tháng 6/1984, Quân khu 2 quyết định
mở chiến dịch mang bí danh MB84, tiến công nhằm giành lại những điểm
cao đã bị quân Trung Quốc chiếm đóng. Trong đó, Trung đoàn 876, Sư đoàn
356 là mũi tiến công chủ lực lên cao điểm 772.
Rạng sáng 12/7/1984, tất cả các hướng
tiến công ở chiến trường Vị Xuyên đồng loạt nhả đạn. Nhưng, một phần do
công tác chuẩn bị, nắm tình hình và đánh giá đối phương chưa đúng, cộng
với sự bất lợi về địa hình, hỏa lực quân Trung Quốc quá dày đặc, đạn
pháo như mưa, cho nên các cánh quân không thể chiếm lại được các điểm
cao như kế hoạch đã đặt ra.
Ít người biết, đã có một đơn vị bí mật
đã kéo vào và án ngữ ngay một vị trí quan trọng trên cao điểm 772, ém
quân suốt 1 ngày 1 đêm trước khi được lệnh rút ra ngoài nhận nhiệm vụ
khác. Đơn vị ấy là Trung đội 1, Đại đội 7, tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876,
Sư đoàn 356. Chỉ huy trưởng là ông Thái Khắc Ba (Tân Kỳ, Nghệ An).
Cựu binh Thái Khắc Ba giờ đã nghỉ hưu,
trở về với thú vui đồng ruộng. Thời còn chiến đấu ở Vị Xuyên, ông tham
gia cả trận kịch chiến với quân Trung Quốc trên “Lò vôi thế kỷ” – cao
điểm 685 và bị thương nặng. Nhắc lại những ký ức cũ về lần chỉ huy đơn
vị tiến lên 772 trong chiến dịch MB84 năm xưa, ông không dấu nổi vẻ tự
hào.
Cựu binh Thái Khắc Ba
Đúng 14h 30’ ngày 12/7/1984, đơn vị của
ông Ba nhận được lệnh của trung đoàn tiến lên đánh chiếm đồi Cây Xanh
(hay còn gọi là mỏm Yên Ngựa, nằm phía tây bắc điểm cao 772). Theo ông
Ba, đây là vị trí vô cùng quan trọng trong tác chiến, vì nếu địch tiếp
viện lên 772, hoặc rút chạy, phần nhiều chúng sẽ đi qua khu vực ấy.
“Đến chân đồi Cây Xanh, quân số đã tập
trung đầy đủ và an toàn. Lúc này pháo 2 bên đã nổ ran khắp cả một vùng
tác chiến. Phía sau đội hình vận động của chúng tôi lúc đó cũng bị nhiều
loạt pháo bắn phá. Phía trước là một rừng vầu còn tươi xanh chưa hề có
dấu vết qua lại, điều đó khiến tôi vô cùng ngỡ ngàng”, cựu binh Thái
Khắc Ba chia sẻ.
Không kịp hội ý với cấp trên, ông Ba
cùng với 2 đồng đội nữa tiến vào rừng, thăm dò quan sát trước khi cho
đơn vị vượt qua. Mới đi được 10 mét, thì các chiến sĩ đã phát hiện một
bãi mìn cài nổi bằng lựu đạn quả dứa, dây chốt được buộc vào những gốc
vầu. Nếu không quan sát kỹ mà cho mọi người vào, hậu quả sẽ vô cùng thảm
khốc, có khi đi cả trung đội.
Thời gian không cho phép, ông Ba tức
khắc điều ngay 2 chiến sỹ có kinh nghiệm tháo gỡ mìn, mở một lối nhỏ để
cho đội hình hàng dọc hành quân khẩn trương cơ động tiến lên chiếm lĩnh
mục tiêu.
Cao điểm 772, nhìn từ cao điểm 468
Lên đến đỉnh đồi Cây Xanh an toàn, thì
tình huống thứ 2 lại xảy ra đối với tất cả mọi người. Họ phát hiện ra,
quân Trung Quốc đã bố trí ở gần đó một máy phun lửa công suất lớn, gắn
sẵn vòi rồng và sẵn sàng nhả lửa xuống rừng vầu mà đơn vị vừa mới hành
quân qua. Rất nhanh chóng, các chiến sỹ đã cắt toàn bộ dây điện trong
cái máy phun lửa lợi hại này, rồi ổn định đội hình, triển khai ém quân
vào các vị trí.
Tuy nhiên, nguy hiểm chưa phải đã hết,
ông Ba cùng mọi người tiếp tục phát hiện ra một trận địa bỏ ngỏ trên
đỉnh đồi Cây Xanh, và ở đó là một cạm bẫy chết người. Cụ thể, trận địa
này có 1 dãy giao thông hào xuyên suốt lên các mỏm trên điểm cao 772. Ở
giữa hào là một hệ thống dây điện thông tin, dây điện thắp sáng đủ các
loại to nhỏ xung quanh trận địa, và chúng đã cài một dãy mìn ĐH 20, đan
xen liên tiếp nhau. Chỉ cần phát hiện thấy bộ đội Việt Nam tiến lên
những vị trí ấy, địch chỉ việc ấn nút là toàn bộ lực lượng của ta sẽ
chìm trong khói lửa.
“Đó cũng là lý do mà tại sao một vị trí
quan trọng như vậy, quân Trung Quốc lại không bố trí bộ binh chốt giữ.
Chúng đã giăng sẵn những cạm bẫy để dụ quân mình vào. Rất may là chúng
tôi hành quân nhanh gọn và quyết đoán, hoàn toàn bí mật, chúng không thể
phát hiện ra là có một đội hình phục sẵn ngay yết hầu của chúng và sẵn
sàng nhả đạn”, ông Ba chia sẻ.
Ở tình huống ấy, một đồng chí tiểu đội
trưởng đã tiến hành quay mặt hết tất cả các quả mìn về phía sau, đồng
thời dùng dao găm cắt dây điện vô hiệu hóa. Giải quyết xong mọi việc,
các chiến sỹ chiếm lĩnh trận địa bỏ ngỏ, sẵn sàng chiến đấu, chờ lệnh
cấp trên.
Suốt cả ngày hôm đó, pháo 2 bên thi nhau
nhả đạn, đường dây thông tin liên lạc bị mất do địch phá sóng. Ông Ba
vẫn chỉ huy đội hình kiên nhẫn chờ đợi giặc xuất hiện. Tuy nhiên, đến
tận 2h sáng ngày 13/7/1984 vẫn không thấy có tin tức chỉ đạo gì. Lúc đó,
tiếng pháo đã thưa dần, tiếng súng bộ binh cũng im bặt. Tham mưu trưởng
Trung đoàn 876 Cao Xuân Hùng đã hội ý cùng mọi người và lệnh cho đơn vị
rút quân theo hướng vận động của ngày hôm trước.
Mãi đến 8h sáng ngày 13/7, trung đội mới
về đến vị trí phía sau tại chân điểm cao 600, nối lại hoàn toàn liên
lạc với những đơn vị khác.
“Dù chưa trực tiếp đấu súng với quân
thù, nhưng trong lòng tôi và các chiến sỹ của trung đội năm xưa ấy,
chúng tôi vẫn tự hào: có một đơn vị đã đánh chiếm và trụ vững trên 772”,
cựu binh Thái Khắc Ba cho biết.
Những cao điểm "ghê rợn" ở chiến trường Vị Xuyên năm xưa
Theo Hải Minh/ VTC News Thứ Năm, ngày 14/04/2016 15:16 PM (GMT+7)Sự kiện: Lịch sử: Chuyện bây giờ mới kể(Dân Việt) "Thung lũng gọi hồn", “Đồi thị băm”..., là những cái tên mà với các cựu chiến binh đã từng tham gia cuộc chiến tranh bảo vệ chủ quyền Tổ quốc tại biên giới Hà Giang khi ấy không ai là không biết đến, khốc liệt nhất là trận đánh ngày 12.7.1984 tại điểm cao 772.
Với những ai đã một lần đặt chân đến mảnh đất Vị Xuyên, nghe những cựu chiến binh kể lại, chắc họ không thể nào quên được một loạt địa danh với những cái tên không thể lẫn vào đâu như “Ngã ba cửa tử”, “Lò vôi thế kỷ”, “Đồi thịt băm”, “Thung lũng gọi hồn”, “Thác âm phủ”... Đó là một loạt những mỏm núi, thung lũng, bao xung quanh khu vực cửa khẩu Thanh Thủy. Và tên gọi của những địa danh đó, nó đã nói lên sự "kinh hoàng" của cuộc chiến này.
Dẫn chúng tôi đi một vòng thăm lại những điểm cao - dấu tích cũ của cuộc chiến, cựu chiến binh Bùi Văn Tạo (Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 149, Sư đoàn 356, chốt giữ điểm cao 1.100 trong chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên) cho biết, cuộc chiến kéo dài suốt nhiều năm ở Thanh Thủy, đạn pháo cày xới đêm ngày. Khốc liệt nhất là vào năm 1984 đầu 1985, dù chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn. Những tên gọi "kinh hoàng" phần lớn cũng bắt đầu được gọi trong giai đoạn này.
Cựu chiến binh Bùi Văn Tạo.
Đầu năm 1984, khi quân tình nguyện Việt Nam đang tổ chức tổng phản
công truy quét tàn quân Khmer Đỏ, thì ở miền Bắc, quân Trung Quốc tổ
chức tấn công dọc tuyến biên giới, lấn chiếm các điểm cao nhằm xâm lược
lãnh thổ Việt Nam.Riêng ở Hà Giang, sau khi chiếm trọn điểm cao 1509, chúng tiến hành đánh lấn, pháo kích các điểm cao phía dưới. Thậm chí còn bắn về tận thành phố Hà Giang, cách trận địa chính gần 20km.
Từ 28.4 đến 16.5.1984, quân bành trướng Trung Quốc lần lượt chiếm đóng trái phép nhiều vị trí trên lãnh thổ Việt Nam, gồm các cao điểm 226, 233, 685, 772, 1030, 1250… thuộc huyện Vị Xuyên, Hà Giang. Thời điểm đó, do tương quan lực lượng, quân Trung Quốc đã tràn sang chiếm giữ các vị trí trọng yếu. Ta phải lùi xuống các vị trí thấp hơn để cản đường tiến của kẻ thù.
Sư đoàn 356 được điều từ Lào Cai sang cùng các lực lượng của Sư đoàn 312, 313, 314, 316 thực hiện Chiến dịch MB 84 nhằm chiếm lại các điểm cao đã mất. Tuy nhiên, có một số trận đánh chiếm lại các cao điểm của ta không đạt được kết quả như mong đợi, bởi quân Trung Quốc được hỗ trợ hỏa lực rất mạnh, nhất là pháo binh. Chúng pháo kích liên miên, hàng tấn đạn pháo trút xuống các điểm cao này.
“Pháo địch bắn như ngô rang, nhất là ở điểm cao 772, 685. Để bảo vệ các điểm cao và chống lại sự tấn công của địch, các trung đội của ta vẫn kiên cường giữ vững trận địa. Có những người cả tháng nằm trong hang, không được tắm, ăn uống kham khổ, đến khi trở về thì ai nấy râu tóc tua tủa, cứ như người rừng”, ông Tạo cho biết.
Trên điểm cao 685, hai bên giằng co nhau từng tấc đất một, địa hình núi cao, dốc đứng, đá tai mèo lởm chởm, đạn pháo của ta và địch thi nhau cày xới suốt ngày đêm.. Thời điểm ấy, những lúc ngưng tiếng pháo, cả một vùng rộng lớn ở điểm cao này chỉ thấy một màu trắng xóa, không một cây cối nào có thể sống sót. Chính vì vậy, nó được các chiến sĩ ta đặt cho cái tên là “Lò vôi thế kỷ”.
Cao điểm 685, từng được mệnh danh "Lò vôi thế kỷ".
“Đồi thịt băm” là điểm cao 772, mà khốc liệt nhất là trong trận đánh
ngày 12.7.1984. Theo tư liệu của Sư đoàn 356, trận đánh bắt đầu từ 4 giờ
sáng.Sau lệnh nổ súng, cả thung lũng Nậm Ngặt sáng rực trong màn đạn pháo. Quân ta từ các vị trí bật dậy hô xung phong vang dậy cả núi rừng. Tuy nhiên, ta bị địch phản pháo. Từ sáng đến trưa, sương mù vẫn dày đặc, quân ta tổ chức hàng chục đợt tiến công lên cao điểm nhưng không thành.
Ngày 14.7, Sư đoàn 356 được lệnh rút khỏi trận địa. Sau trận đánh, ta không lấy lại được các cao điểm đã mất nhưng phá tan được mưu đồ của quân bành trướng Trung Quốc muốn vượt qua ngã ba Thanh Thủy để tiến xuống thị xã Hà Giang.
“Thác gọi hồn”, hoặc “Thung lũng gọi hồn” cũng chính là cái tên xuất phát từ trận đánh 12.7.1984. Đó là một thung lũng nhỏ thuộc địa phận xã Thanh Thủy, Vị Xuyên. Nơi đây, Sư đoàn 356 đã dựng lên một trạm phẫu, tiếp nhận thương bệnh binh từ các chốt chuyển đến.
Cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền (sống tại Thụy Khuê, Hà Nội; cựu binh Sư đoàn 356), một người mà chúng tôi đã gặp trong lần lên Thanh Thủy tìm kiếm tư liệu cho loạt bài này. Ông cho biết, ở các trận giao tranh với quân Trung Quốc, con số thương vong của cả 2 bên là rất lớn. Ở trạm phẫu, các chiến sỹ ta hy sinh được đưa về nhiều quá. Thấy đồng đội hy sinh, người nào người ấy bê bết bùn đất, anh em liền bê xuống con thác gần đấy để rửa ráy cho sạch sẽ. Trước khi chôn cất, ai cũng cầu nguyện cho đồng đội được yên nghỉ. Cũng chính vì thế mà họ vẫn gọi con thác ấy với cái tên “Thác gọi hồn”, một cách để ghi nhớ những kỷ niệm bi tráng trong trận chiến năm xưa.
Video: Cuộc hội ngộ xúc động sau 37 năm của cô bội đội và em bé:
“Thác âm phủ” là một con thác cao ở Thanh Thủy, cách không xa lắm so với “Thác gọi hồn”. Cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền kể lại, dưới thác có một cái hồ nhỏ, sâu, các chiến sỹ thường xuống đấy để tắm. Ở đó, tiếng gọi cứ vang vào vách núi như tiếng âm. Về sau, quân bành trướng Trung Quốc phát hiện ra địa điểm ấy, tức thì trút đạn pháo như vãi trấu, nhiều người chìm nghỉm tìm không thấy xác. Những cựu chiến binh những năm sau này vẫn hay nhắc đến, đó là lối đi xuống âm phủ.
Gương mặt tươi, khỏe của cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền trong cuộc sống đời thường.
Bản thân cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền cũng trải qua một lần suýt
chết ở “Ngã ba cửa tử”. Nhắc đến địa danh ấy, ông cho biết, đó chính là
ngã ba Thanh Thủy, nơi con đường rộng thênh thang chạy thẳng từ thành
phố Hà Giang lên cửa khẩu, một lối rẽ vào xã.Trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Hà Giang, để đi lên các cao điểm đang giằng co nhau với quân Trung Quốc, bộ đội ta lúc đầu vẫn đi qua lối ngã ba Thanh Thủy. Nhưng từ lúc có một sư đoàn điều 4 xe tăng lên biên giới, đi qua thì 3 chiếc bị bắn cháy. Về sau có một chiếc xe vận tải lái nhầm đường cũng bị bắn đen thui. Quân Trung Quốc nã đủ các loại pháo ngày đêm để khống chế không cho quân ta chi viện lên chiến trường bằng đoạn đường này. Bộ đội ta đã mở những con đường riêng, vòng sau những cánh rừng, ngọn đồi, để lên các điểm cao chốt giữ, chiến đấu.
Ông Quyền
cùng các cựu chiến binh ôm lấy chiếc bình cất giữ nắm đất được lấy từ
cao điểm 468, nơi những chiến sỹ của Sư đoàn 356 đã hy sinh năm xưa -
(Ảnh: Nguyễn Khánh)
Mặc dù, không được phép hành quân qua “Ngã ba cửa tử”, nhưng một lần
vào tháng 6.1984, một nhóm mấy chiến sỹ trong đó có cả ông Quyền vẫn
quyết định khảo sát để tìm đường lên trận địa, bởi đó là con đường ngắn
nhất. Đêm đó, hơn 1 giờ sáng, mọi người lặng lẽ bò qua những bụi lau
lách um tùm ở Thanh ThủyTình hình yên ắng lắng, không có gì khác biệt. Quan sát một hồi lâu, ông Quyền lẩm nhẩm trong bụng : “Vậy mà cũng gọi là Ngã ba cửa tử”, rồi đứng dậy định đi vệ sinh.
Ngay tức khắc, có tiếng quát của đồng đội ở gần đó, bảo là chạy ngay và nằm xuống. Vừa mới thực thi hiệu lệnh, thì ngay chỗ ông Quyền đứng dậy cách đấy vài phút trước, đạn pháo, đạn cối đủ các kiểu đã liên miên giã xuống. Tiếp sau, quân Trung Quốc bắn mở rộng ra các vùng xung quanh. Cũng may mà trong đêm ấy, ông Quyền cùng đồng đội chạy thoát, không có thương vong.
Rồi một loạt các tên gọi khác nữa, như là “Đồi Đài”, “Đồi Cô Ích”, “Hang Dơi”, “Hang Làng Lò”… Đó là những cái tên đã khắc ghi trong tâm khảm của những người lính đã trở về sau cuộc chiến bảo vệ biên giới thiêng liêng của Tổ Quốc ở mặt trận Vị Xuyên năm xưa.
Vị Xuyên những ngày lửa rát: Nóng bỏng trên chốt
- Cập nhật : 26/07/2017
Cuộc
chiến Vị Xuyên (Hà Giang) kéo dài nhiều năm, với những tháng ngày chiến
đấu giằng co, vô cùng gian khổ, thiếu thốn. Những người lính kể lại, có
khi chỉ vì đi lấy can nước mà phải đổi cả tính mạng.
Thiếu thốn trăm bề
Sau những giây phút hồi tưởng về trận đánh ngày 12.7.1984, cựu chiến binh Lương Tú Liêu - người gần như gắn mình với cuộc chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên cho biết: “Ở Vị Xuyên, khi nằm trên chốt chúng tôi thiếu thốn đủ bề. 100% cán bộ, chiến sĩ chỉ có một chiếc quần đùi để mặc, mà quân đùi cũng cứng như đá vì nhiều ngày không giặt. Tóc thì ai nấy đều dài tới ngang vai, người thì ghẻ lở... Cái gì cũng thiếu nhưng khốn khổ nhất vẫn là thiếu nước”.
Tất cả các điểm cao từ 1509, 772, 683, địch đều chiếm trên đỉnh, còn ta phòng ngự phía dưới. Hai bên cứ đánh giằng co, lúc thì vu hồi, lúc tấn công. Quân Trung Quốc ở trên cao lại được trang bị tốt, nhiều đạn nên bắn vô tội vạ, bất kể giờ giấc nào. Đặc biệt, khi chúng dùng H12 (một loại hỏa tiễn 12 nòng), cứ thấy bóng bộ đội mình ở đâu là chúng dập nguyên cả 12 quả đạn vào đó. Nhiều chiến sĩ của ta hy sinh vì trò tấn công này.
Ông Liêu chia sẻ thêm: “Trên chốt cái gì cũng hiếm, nhưng nước là thứ hiếm nhất. Khi đi lấy nước, bộ đội ta phải canh từ 2 giờ 30 đến 4 giờ sáng mới bò từ các điểm chốt xuống suối hứng nước. Có khi chỉ vì đi lấy can nước mà phải đổi cả tính mạng”.
Nói về sự thiếu thốn ở trên chốt, ông Liêu kể: “Có một lần chúng tôi nghe tiếng lợn kêu, đoán rằng anh em hậu cần sẽ làm thịt, ở những hầm cóc trong vách núi, mỗi người đều lấy một cái ca, bỏ tí muối vào và thò ra xin một ít tiết lợn để uống sống, thỏa mãn cơn “thèm thịt” sau bao ngày thiếu thốn”.
Không chỉ khát nước, đói ăn, mà đời sống văn hóa tinh thần của người lính cũng thiếu đến mức đáng sợ. Họ không bao giờ quên những lần được “dự tiệc” văn nghệ. Hơn 30 năm trôi qua, ông Liêu vẫn nhớ lần được về sư đoàn xem văn nghệ. Ông nhớ lại: “Hôm đó có ca sĩ Bảo Yến hát bài “Màu hoa đỏ”, ca sĩ Lê Dung hát bài “Vết chân tròn trên cát”. Tôi bẻ cành hoa dại tặng Bảo Yến, được ca sĩ ôm hôn ngay trên sân khấu. Cái ôm đó làm cho những người lính chúng tôi vững tin ra trận, không sợ hy sinh, không sợ khó khăn. Cái ôm đó còn ấm đến tận hôm nay”.
Ám ảnh tải thương
Là một sĩ quan của Trung đoàn vận tải thuộc Sư đoàn 356, ông Hoàng Thế Cương vẫn còn ám ảnh những ngày khốc liệt ở Vị Xuyên. “Đến tận bây giờ, mỗi khi đang ngủ mà nghe tiếng sấm, tôi vẫn bật dậy tìm nơi trú ẩn, bởi ngày xưa, chúng tôi chịu quá nhiều trận pháo nã lên đầu. Tôi tận mắt chứng kiến một lúc 6 chiến sĩ của tôi hy sinh, không tìm được thân thể vì bị pháo tập kích trúng chỗ họ đang nấu cơm”.
"Có những hôm đưa anh em về thác Thanh Hương để tắm rửa, mà xe ôtô chưa lên kịp chở đi, phải xếp dọc suối. Nhìn xác anh em không còn nguyên vẹn, đau xót lắm”.
Ông Hoàng Thế Cương
Nhưng
ám ảnh nhất đối với ông là mỗi khi đi thu dọn chiến trường, lấy xác tử
sĩ. Ông Cương kể: “Do trận địa ở trên núi đá, bộ đội ta chiến đấu xong
là rút đi, nhiệm vụ của chúng tôi là phải tìm xác đồng đội. Nhưng công
việc lấy xác và tìm kiếm thương binh thường phải tiến hành vào ban đêm
vì ban ngày nếu quân Trung Quốc phát hiện, chúng sẽ bắn như vãi đạn vào
bộ đội ta. Quân Trung Quốc vô cùng thâm hiểm, chúng thường đặt bẫy, gài
lựu đạn hay đặt mìn dưới xác bộ đội ta. Nếu chiến sĩ tải thương không có
kinh nghiệm, khi nhìn thấy đồng đội nằm ở đó mà lao tới chuyển đi ngay
rất dễ bị dính bẫy của chúng, nhẹ thì cụt chân tay, nặng phải “đi theo”
các đồng đội”.
Nhiệm vụ tìm kiếm đồng đội hy sinh đã vất vả, nhưng công việc tắm rửa cho anh em hy sinh thì không phải ai cũng làm được. Những người lính ở Vị Xuyên, đặc biệt làm công tác vận tải như ông Cương, việc đó như một thử thách.
Ông Cương nhớ lại: “Có những hôm đưa anh em về thác Thanh Hương để tắm rửa, mà xe ôtô chưa lên kịp chở đi, phải xếp dọc suối. Nhìn xác anh em không còn nguyên vẹn, đau xót lắm. Chúng tôi phải dùng những viên đá đậy lên mắt, lên tai của anh em để tránh chuột và các loại côn trùng khác tấn công. Mọi người cũng tỉ mỉ tìm những tờ giấy trong túi anh em hy sinh để ghi tên lại, đưa cho bộ phận chính sách vào sổ. Có những ngày bộ đội vận tải thu dọn, lau rửa xác anh em không xuể, phải huy động cả hội phụ nữ tỉnh Hà Giang. Chính vì thế thác Thanh Hương mới được lính Vị Xuyên gọi là thác Gọi hồn, đây cũng là nơi bộ đội “ngại” đến nhất”.
Cho tới giờ, sau hơn 30 năm kể từ những ngày kinh hoàng đó, khi ngồi nhớ về cuộc chiến, ông Cương vẫn ám ảnh bởi những tiếng gọi thảm thiết của các thương binh: “Mẹ ơi, mẹ ơi, con chết mất”. Lúc đó, phần lớn các chiến sĩ chỉ ở độ tuổi mười chín đôi mươi. Họ chưa có người yêu, hay người phụ nữ khác ngoài mẹ mình. Những tiếng gọi trong đau thương làm cho ai nghe cũng cảm thấy day dứt và muốn chiến đấu trả thù cho đồng đội, bảo vệ biên cương của Tổ quốc.
Gia Tưởng
Theo Danviet.vn
Sự kiện: Kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7)
Thiếu thốn trăm bề
Sau những giây phút hồi tưởng về trận đánh ngày 12.7.1984, cựu chiến binh Lương Tú Liêu - người gần như gắn mình với cuộc chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên cho biết: “Ở Vị Xuyên, khi nằm trên chốt chúng tôi thiếu thốn đủ bề. 100% cán bộ, chiến sĩ chỉ có một chiếc quần đùi để mặc, mà quân đùi cũng cứng như đá vì nhiều ngày không giặt. Tóc thì ai nấy đều dài tới ngang vai, người thì ghẻ lở... Cái gì cũng thiếu nhưng khốn khổ nhất vẫn là thiếu nước”.
Ông Lê Tú Liêu kể về những ngày trên chốt. Ảnh: G.T
Tất cả các điểm cao từ 1509, 772, 683, địch đều chiếm trên đỉnh, còn ta phòng ngự phía dưới. Hai bên cứ đánh giằng co, lúc thì vu hồi, lúc tấn công. Quân Trung Quốc ở trên cao lại được trang bị tốt, nhiều đạn nên bắn vô tội vạ, bất kể giờ giấc nào. Đặc biệt, khi chúng dùng H12 (một loại hỏa tiễn 12 nòng), cứ thấy bóng bộ đội mình ở đâu là chúng dập nguyên cả 12 quả đạn vào đó. Nhiều chiến sĩ của ta hy sinh vì trò tấn công này.
Ông Liêu chia sẻ thêm: “Trên chốt cái gì cũng hiếm, nhưng nước là thứ hiếm nhất. Khi đi lấy nước, bộ đội ta phải canh từ 2 giờ 30 đến 4 giờ sáng mới bò từ các điểm chốt xuống suối hứng nước. Có khi chỉ vì đi lấy can nước mà phải đổi cả tính mạng”.
Trong 5 năm 1984-1989, hơn 4.000 chiến sĩ đã hy sinh trên mặt trận Vị Xuyên - Thanh Thủy. Chỉ riêng ngày 12.7.1984, ngày khốc liệt nhất của cuộc chiến, hơn 1.000 người lính đã ngã xuống. Họ đa phần mới 18-20, đầy nhiệt huyết và quyết tâm bảo vệ Tổ quốc.Không chỉ thiếu nước mà cả cái ăn cũng thiếu, những người lính trên chốt nhận khẩu phần chỉ có mắm kem, tương cục và cá chuồn khô. Gạo thiếu, rau chỉ kiếm được các loại rau rừng, mà chủ yếu là rau dương xỉ mọc xen trong những gờ đá. Tới đêm bộ đội ta mới bò ra nhổ về, sau đó đốt than hong cho héo, rồi đưa vào xào để ăn cho khỏi ngái. Mà rau loại này cũng phải ăn tiết kiệm, mỗi người cũng chỉ được vài miếng một bữa.
Nói về sự thiếu thốn ở trên chốt, ông Liêu kể: “Có một lần chúng tôi nghe tiếng lợn kêu, đoán rằng anh em hậu cần sẽ làm thịt, ở những hầm cóc trong vách núi, mỗi người đều lấy một cái ca, bỏ tí muối vào và thò ra xin một ít tiết lợn để uống sống, thỏa mãn cơn “thèm thịt” sau bao ngày thiếu thốn”.
Không chỉ khát nước, đói ăn, mà đời sống văn hóa tinh thần của người lính cũng thiếu đến mức đáng sợ. Họ không bao giờ quên những lần được “dự tiệc” văn nghệ. Hơn 30 năm trôi qua, ông Liêu vẫn nhớ lần được về sư đoàn xem văn nghệ. Ông nhớ lại: “Hôm đó có ca sĩ Bảo Yến hát bài “Màu hoa đỏ”, ca sĩ Lê Dung hát bài “Vết chân tròn trên cát”. Tôi bẻ cành hoa dại tặng Bảo Yến, được ca sĩ ôm hôn ngay trên sân khấu. Cái ôm đó làm cho những người lính chúng tôi vững tin ra trận, không sợ hy sinh, không sợ khó khăn. Cái ôm đó còn ấm đến tận hôm nay”.
Ám ảnh tải thương
Là một sĩ quan của Trung đoàn vận tải thuộc Sư đoàn 356, ông Hoàng Thế Cương vẫn còn ám ảnh những ngày khốc liệt ở Vị Xuyên. “Đến tận bây giờ, mỗi khi đang ngủ mà nghe tiếng sấm, tôi vẫn bật dậy tìm nơi trú ẩn, bởi ngày xưa, chúng tôi chịu quá nhiều trận pháo nã lên đầu. Tôi tận mắt chứng kiến một lúc 6 chiến sĩ của tôi hy sinh, không tìm được thân thể vì bị pháo tập kích trúng chỗ họ đang nấu cơm”.
"Có những hôm đưa anh em về thác Thanh Hương để tắm rửa, mà xe ôtô chưa lên kịp chở đi, phải xếp dọc suối. Nhìn xác anh em không còn nguyên vẹn, đau xót lắm”.
Ông Hoàng Thế Cương
Nhiệm vụ tìm kiếm đồng đội hy sinh đã vất vả, nhưng công việc tắm rửa cho anh em hy sinh thì không phải ai cũng làm được. Những người lính ở Vị Xuyên, đặc biệt làm công tác vận tải như ông Cương, việc đó như một thử thách.
Ông Cương nhớ lại: “Có những hôm đưa anh em về thác Thanh Hương để tắm rửa, mà xe ôtô chưa lên kịp chở đi, phải xếp dọc suối. Nhìn xác anh em không còn nguyên vẹn, đau xót lắm. Chúng tôi phải dùng những viên đá đậy lên mắt, lên tai của anh em để tránh chuột và các loại côn trùng khác tấn công. Mọi người cũng tỉ mỉ tìm những tờ giấy trong túi anh em hy sinh để ghi tên lại, đưa cho bộ phận chính sách vào sổ. Có những ngày bộ đội vận tải thu dọn, lau rửa xác anh em không xuể, phải huy động cả hội phụ nữ tỉnh Hà Giang. Chính vì thế thác Thanh Hương mới được lính Vị Xuyên gọi là thác Gọi hồn, đây cũng là nơi bộ đội “ngại” đến nhất”.
Cho tới giờ, sau hơn 30 năm kể từ những ngày kinh hoàng đó, khi ngồi nhớ về cuộc chiến, ông Cương vẫn ám ảnh bởi những tiếng gọi thảm thiết của các thương binh: “Mẹ ơi, mẹ ơi, con chết mất”. Lúc đó, phần lớn các chiến sĩ chỉ ở độ tuổi mười chín đôi mươi. Họ chưa có người yêu, hay người phụ nữ khác ngoài mẹ mình. Những tiếng gọi trong đau thương làm cho ai nghe cũng cảm thấy day dứt và muốn chiến đấu trả thù cho đồng đội, bảo vệ biên cương của Tổ quốc.
Gia Tưởng
Theo Danviet.vn
Sự kiện: Kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7)
Nhận xét
Đăng nhận xét