ĐỊNH HƯỚNG ĐI ĐÂU? 42
-NÓI NHƯ CON "KÉT", LÀM NHƯ CON "KẸT"!
-QUAN "NỔ" = MỴ DÂN
-Định hướng như ... cứt mà đòi lên "Thiên Đường".
-Rồi đây, lịch sử sẽ chỉ rõ công - tội!
-Không có KTNN sẽ không có CNXH! Nhưng KTNN phải hoạt động theo KTTT.
-Phí không khéo, sẽ làm cho "sưu cao thuế nặng", và như vậy, khác gì thời phong kiến!?
-Không thể chối cãi: xã hội yếu kém phổ biến, là sai lầm của thể chế!
-Nhà nước "của dân, do dân và vì dân" mà vô trách nhiệm như thế à? Thế nào là định hướng XHCN !?
-Xây dựng ồ ạt, mở rộng tràn lan phạm vi đô thị như Hà Nội, tp HCM...là một định hướng nóng vội, sai lầm! Vì tác dụng làm cho dân giàu nước mạnh rất ít, lợi bất cập hại!
--------------------------------------
(ĐC sưu tầm trên NET)
Nợ Chính phủ vượt ngưỡng giới hạn nhưng cũng
chưa đáng lo bằng tốc độ tăng nợ công quá nhanh, tăng gấp hơn hai lần
sau năm năm. “Cứ giữ tốc độ này thì nguy. Chi tiêu phải nhìn vào túi
tiền, không thể cứ cần là chi”.
Đó là chia sẻ của GS.TSKH NGUYỄN QUANG THÁI,
phó chủ tịch Hội Khoa học kinh tế VN, về số liệu nợ Chính phủ vượt
ngưỡng 0,3% theo báo cáo tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới
đây.
Ông Thái cho biết: Theo số liệu mà Chính phủ công bố, đến năm 2015 nợ công VN đã lên tới 2,7 triệu tỉ đồng, tăng gấp hơn hai lần so với con số 1,3 triệu tỉ đồng vào năm 2011.
Như vậy, tốc độ tăng nợ công đang rất nhanh, bình quân khoảng 20%/năm trong năm năm qua và đây mới là vấn đề đáng quan tâm nhất về nợ công.
* Nhưng con số này chưa tính cả nợ trái phiếu Chính phủ?
- Do cách định nghĩa của chúng ta, nhiều khoản chi không trong cân đối, trong đó trái phiếu chưa được tính vào cân đối chung. Trong khi đây cũng chính là nguồn đi vay của dân để đầu tư, thậm chí có khi một phần nhỏ còn dùng cho cả chi tiêu.
Cũng phải nhìn thẳng thực tế rằng mấy năm vừa rồi chi tiêu công tăng và nợ đầu tư xây dựng cơ bản rất nhiều, mà tất cả đều được phép của Quốc hội cả. Do đó Quốc hội phải kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu. Không thể cứ định nhu cầu chi tách rời khả năng cân đối nguồn thu của ngân sách, thiếu lại vay và vay.
Theo tôi, về lâu dài VN nên theo thông lệ quốc tế, đưa tất cả khoản thu chi vào cân đối chung: không nên khi dự toán chỉ trong cân đối, khi quyết toán lại tính tất cả thu chi, thành ra vượt dự toán đến 25-30%.
Rồi kỷ luật ngân sách của một số địa phương cũng chưa nghiêm, tỉ lệ 1% dành cho môi trường, 2% dành cho khoa học công nghệ cũng chưa được tôn trọng...
Tạm vay nhưng không lùi xây trụ sở, mua sắm ôtô... là những việc cần kiểm soát chặt. Nguồn vốn có được nên chú trọng thanh toán nợ xây dựng cơ bản đã kéo dài lâu nay...
* Nhiều quốc gia cũng có nợ công khá lớn, vấn đề quan trọng nhất khi vay là khả năng trả thế nào, thưa ông?
- Giai đoạn 5-10 năm vừa qua tốc độ tăng chi tiêu công của VN quá lớn trong khi nguồn thu ngân sách lại không tăng tương ứng, thành ra phải vay bù đắp, nợ công tăng rất nhanh. Điều đáng lo ngại là quy mô nợ của VN rất lớn so với năng lực trả nợ.
Cụ thể, tổng thu ngân sách nhà nước hiện không đủ chi thường xuyên cộng trả nợ, trong khi tỉ lệ trả nợ đã vượt 25% tổng thu ngân sách và dự kiến tỉ lệ này từ năm 2019-2020 sẽ là 30%. Số còn lại chi cho tất cả nhu cầu, sẽ không đơn giản để cân đối chung và dành phần cho đầu tư phát triển.
Do đó muốn đầu tư phát triển lại phải đi vay, rồi phải liên tục đảo nợ, nhưng không cải thiện nhiều tình hình vì tổng số nợ vẫn như cũ. Gánh nặng nợ nần tiếp tục dồn lên nhiệm kỳ sau, thế hệ sau.
* Theo ông, giải pháp nào để cân đối thu - chi trong tình hình ngân sách ngày càng khó khăn?
- Trong nhiều năm nay, ngân sách chi được xác định trước nhưng không cân đối với khả năng của nguồn thu, nhất là khi tỉ lệ thu từ tài nguyên và thuế xuất nhập khẩu giảm mạnh. Nếu cân đối với thu chi không đủ thì ta đi vay. Đó là cách tiếp cận chưa khoa học, khiến ngân sách “không có tích lũy” ngay từ khi thiết kế ngân sách.
Do đó, theo tôi, phải tái cơ cấu toàn bộ thu chi, đặc biệt là cách chi tiêu. Cần xem nguồn thu cơ bản là gì, được bao nhiêu.
Từ đó Quốc hội mới làm kế hoạch đầu tư trung hạn. Việc đồng loạt cắt giảm 10% chi thường xuyên cũng chỉ là giải pháp tình thế. Cần tiết kiệm chi thường xuyên nhưng không đánh đồng mọi đối tượng.
Cái nào cần thì nhiều cũng đầu tư, chấp nhận vay. Cái nào không cần, chẳng hạn như xây thêm trụ sở mới hoành tráng, mua xe mới... thì ít cũng không cấp ngân sách.
Phải nhìn vào túi mình xem có bao nhiêu rồi tính toán cân đối chi. Phải tính toán trung hạn, cuốn chiếu cả kế hoạch tài chính và đầu tư công như thông lệ ở nhiều nước mới cân đối được thu - chi ngân sách.
* Đầu tư công dàn trải, nhiều dự án không hiệu quả hoặc chưa thật sự cần thiết là một trong những yếu tố làm nợ công VN ngày càng tăng nhanh, thưa ông?
- Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh từng cho rằng lãng phí hàng đầu là lãng phí trong chủ trương đầu tư. Bởi với cái chưa cần nhưng anh đã đầu tư, hoặc đầu tư quá mức cần thiết là một sự lãng phí rất lớn. Chẳng hạn, đất nước ta có quá nhiều cầu dây văng, trong khi các chuyên gia khẳng định làm cầu bình thường sẽ tiết kiệm hàng ngàn tỉ đồng.
Do đó siết chặt và tăng cường quản lý đầu tư công là đúng. Đồng thời phải kết hợp các nguồn vốn của cả xã hội, trong và ngoài nước để thực hiện quy hoạch phát triển đã đề ra cho từng vùng và cả nước. Cố gắng tránh quy hoạch chia cắt theo từng tỉnh, huyện không có phần nối kết. Rồi còn nối kết VN với thế giới. Nếu làm đồng bộ thì chi phí có thể giảm rất nhiều, gánh nặng ngân sách, nợ công... và nguồn lực của quốc gia nói chung.
* Nhiều ý kiến cho rằng cần tinh giản biên chế bộ máy hành chính quá cồng kềnh hiện nay để tiết kiệm ngân sách, quan điểm của ông về vấn đề này thế nào?
- Việc giảm biên chế đã được đề cập từ rất lâu rồi, nhưng việc thực hiện nó đòi hỏi quyết tâm của rất nhiều cấp, chấp nhận làm việc khó, thậm chí “đau” mới đạt hiệu quả trên thực tế.
Chẳng hạn các hội, đoàn thể hoạt động dựa vào ngân sách cần được xem lại, có thể xã hội hóa để giảm gánh nặng cho ngân sách. Khu vực hành chính sự nghiệp cũng nên cho tự chủ, tăng cường vai trò thực hiện các dịch vụ công của các tổ chức xã hội thay vì chỉ tăng bộ máy nhà nước.
Trừ trường hợp an toàn cho lãnh đạo cấp cao, còn các cấp thừa hành nên kiên quyết khoán chi, sử dụng giao thông công cộng. Nợ của chúng ta đã cao rồi, nên chỉ tăng chi cho đầu tư tương lai một cách cẩn trọng, có quy hoạch, còn rất hạn chế chi tiêu thường xuyên, chi cho lễ tết quá lớn...
Cũng cần có những cải cách để tránh thất thoát, tình trạng “cưa”, “ăn vặt” như lãnh đạo ngành tài chính từng nói, bởi “ăn vặt” nhưng cộng lại không nhỏ đâu, mà còn trở thành thói xấu của đội ngũ công chức. Rồi thu cái gì phải kích thích sản xuất chứ không thể dựa mãi vào tăng bán đất, thuế nhập khẩu khi ta đã tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA).
Tóm lại, đã đến lúc VN cần cải cách thể chế, tinh giản bộ máy, cắt giảm chi tiêu, cơ cấu lại thu, hạn chế vay thêm... để phát triển bền vững.
-QUAN "NỔ" = MỴ DÂN
-Định hướng như ... cứt mà đòi lên "Thiên Đường".
-Rồi đây, lịch sử sẽ chỉ rõ công - tội!
-Không có KTNN sẽ không có CNXH! Nhưng KTNN phải hoạt động theo KTTT.
-Phí không khéo, sẽ làm cho "sưu cao thuế nặng", và như vậy, khác gì thời phong kiến!?
-Không thể chối cãi: xã hội yếu kém phổ biến, là sai lầm của thể chế!
-Nhà nước "của dân, do dân và vì dân" mà vô trách nhiệm như thế à? Thế nào là định hướng XHCN !?
-Xây dựng ồ ạt, mở rộng tràn lan phạm vi đô thị như Hà Nội, tp HCM...là một định hướng nóng vội, sai lầm! Vì tác dụng làm cho dân giàu nước mạnh rất ít, lợi bất cập hại!
--------------------------------------
(ĐC sưu tầm trên NET)
Bất ngờ con số nợ công vượt xa mức công bố
(Tài chính) - World Bank vừa công bố con số nợ công của Việt Nam hiện là 110 tỉ USD vượt xa con số mà Bộ Tài chính từng đưa ra.
Ngân hàng Thế giới (WB) - nhà tài trợ đa phương lớn nhất vừa công bố về nợ công Việt Nam với số liệu bất ngờ.
Theo đó
tính đến cuối năm 2014, tổng nợ công của Việt Nam, bao gồm nợ của Chính
phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương ước
tính là 2,35 triệu tỷ đồng (khoảng 110 tỷ USD).
| Theo số liệu của WB, mỗi người dân Việt Nam gánh hơn 1.200 USD nợ công |
Nếu
xét về tỷ lệ tương đối so với GDP (186,2 tỷ USD), thì nợ công theo tính
toán của WB tương đương 59% - xấp xỉ số liệu được Bộ Tài chính đưa ra.
Nhưng nếu xét riêng số tuyệt đối, nợ công theo tính toán của WB cao hơn
bất kỳ số liệu nào được nêu ra trước đó.
Cụ thể bản
tin nợ công tháng 11/2014 của Bộ Tài chính cho biết cuối năm 2013, nợ
công của Việt Nam gồm nợ của Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh, nợ
nước ngoài của doanh nghiệp tự vay tự trả không tính nợ chính quyền địa
phương đạt hơn 1,5 triệu tỷ đồng, tăng so với mức gần 890.000 tỷ đồng
cuối năm 2010.
Trong một báo cáo mới công bố, Công
ty Quản lý quỹ VinaCapital - đơn vị đang đầu tư hơn một tỷ USD tại Việt
Nam đánh giá bức tranh tài khóa trong nước đang gặp nhiều vấn đề, đặc
biệt là nợ công. "Tình hình nợ công ngày càng tệ trong những năm gần
đây", công ty này cho biết.
Ngay cả Cơ quan Hợp tác
quốc tế Nhật Bản (JICA) cũng đánh giá cơ cấu nợ công của Việt Nam đang
xuất hiện những tín hiệu đáng quan ngại.
Theo cơ
quan này thì điều đáng quan ngại trước hết là tỷ lệ chi thường xuyên
trên tổng chi ngân sách nhà nước liên tục tăng (hiện lên tới 60%) đang
gây áp lực lên cân đối ngân sách.
Thêm nữa lượng
phát hành trái phiếu chính phủ (nguồn chính của vay nợ nội địa) tăng
nhanh, với thời gian vay ngắn sẽ tạo áp lực lớn cho việc trả nợ.
Do
vậy các tổ chức quốc tế đều cho rằng Chính phủ cần tìm ra những giải
pháp kiểm soát nợ công hữu hiệu và bài học tại Hy Lạp có thể nhìn nhận
nghiêm túc.
Phương Nguyên (Tổng hợp)
"Nợ công 5 năm tới tăng như vừa rồi là chết!”
Kế hoạch tài chính 2016 – 2020 có lẽ là văn bản hiếm hoi của Chính phủ mà hai chữ vượt trần được gắn với nợ công...
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu tại phiên họp thứ 46 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.
Nguyên Vũ
“Nợ công 5 năm tới tăng như vừa rồi là chết!”, Chủ tịch
Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói khi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thảo luận về
kế hoạch tài chính 2016 - 2020, chiều 7/3.
Sẽ vượt ngưỡng cho phép
Trước
đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã trình bày định hướng kế
hoạch vay và trả nợ công giai đoạn 2016 - 2020 là tiếp tục kiểm soát các
chỉ tiêu nợ trong giới hạn cho phép, tỷ lệ bội chi bình quân giai đoạn
khoảng 4% GDP, giảm mức cấp bảo lãnh Chính phủ còn khoảng 50% so với
hiện hành.
Theo đó, tổng nhu cầu vay cho ngân
sách Nhà nước (chưa bao gồm vay về cho vay lại) giai đoạn 2016 - 2020
khoảng 2.265 nghìn tỷ đồng, bình quân 450 nghìn tỷ đồng/năm, năm 2020
khoảng 540 nghìn tỷ đồng là rất khó thực hiện.
Theo
Bộ trưởng Dũng, các chỉ tiêu nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của
quốc gia so với GDP nằm trong giới hạn cho phép, nợ công cao nhất ở mức
64,5% GDP vào năm 2016, nợ Chính phủ cao nhất ở mức 52,2% GDP vào năm
2016 và nợ nước ngoài của quốc gia cao nhất ở mức 47,7% GDP vào năm
2020.
Tuy nhiên, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của
Chính phủ so với thu ngân sách (bao gồm cả trả nợ gốc và lãi) sẽ vượt
ngưỡng cho phép (25%) trong các năm 2019 (25,9%) và 2020 (25,8%).
Nếu
tính cả vay đảo nợ, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu
ngân sách Nhà nước vượt ngưỡng cho phép trog các năm 2018- 2020, trong
đó cao nhất vào năm 2019 (29,4%).
Ngoài ra,
trường hợp bội chi ngân sách Nhà nước tăng so với mức báo cáo trên, hoặc
trường hợp tăng trưởng GDP không đạt mục tiêu đề ra và không điều chỉnh
giảm bội chi tương ứng thì nợ công sẽ vượt trần, đặc biệt trong trường
hợp phát sinh rủi ro về giá dầu, tỷ giá…, Chính phủ dự báo.
“Tính thế này đã chắc chưa?”
Những năm gần đây, nợ công luôn nóng bỏng tại nghị trường.
Tại
kỳ họp thứ 10 của Quốc hội vào cuối năm 2015, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Tài
chính - Ngân sách Trần Văn đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng nợ công
của Việt Nam tăng rất nhanh, bình quân 5 năm khoảng 20% mỗi năm, từ
khoảng 1,3 triệu tỷ năm 2011 lên dự kiến 2,7 triệu tỷ năm 2015.
Tuy
nhiên, Chính phủ vẫn luôn khẳng định nợ công vẫn trong mức an toàn và
kế hoạch tài chính 2016 - 2020 có lẽ là văn bản hiếm hoi của Chính phủ
mà hai chữ vượt trần được gắn với nợ công.
Nhưng nỗi lo không chỉ ở chặng đường phía trước.
Như
VnEconomy đã thông tin, ngay sau báo cáo của Bộ trưởng Dũng sáng 7/3,
Uỷ ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đã cảnh báo việc dư nợ Chính
phủ đã vượt trần, lên đến 50,3% GDP (giới hạn cho phép là 50% GDP).
Và Chính phủ dự định sẽ trình Quốc hội quyết định nâng trần dư nợ Chính phủ lên 55% GDP.
Con số này khiến Chủ tịch Quốc hội rất băn khoăn, bởi theo ông, 5% GDP là rất lớn chứ không phải nhỏ.
“Nợ
nần 5 năm tới xu hướng phải tốt đẹp lên, chứ năm 2015, Quốc hội thảo
luận về nợ công đã rất căng thẳng, giờ tính thế này đã chắc chưa?”, Chủ
tịch Quốc hội lo ngại.
Dù sau đó, cả Bộ trưởng
Đinh Tiến Dũng và Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển
đều giải trình thêm, song Chủ tịch Quốc hội cũng chưa yên tâm về nhiều
vấn đề trong kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016 -
2020.
Ông đã đề nghị đưa hai báo cáo này ra
khỏi chương trình kỳ họp thứ 11 của Quốc hội khoá 13, dành quyền quyết
định cho Quốc hội khoá 14, để có thời gian chuẩn bị kỹ hơn.
Nguyên Vũ
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Diễn đàn Đối tác phát triển Việt Nam, sáng 5/12...
Nguyên Vũ
Bộ trưởng Bộ Tài chính từng nói nếu không vượt quá 60% thì nợ công an toàn, bây giờ nợ công đã vượt quá 60%...
Đừng để gánh nặng cho con cháu!
08:21 | 11/03/2016
Con
số nợ công tới 2,7 triệu tỷ đồng không thể không giật mình! Bởi chính
con số nợ công tưởng như khô khốc này đang bật ra những trăn trở nghĩ
suy trong đi vay nợ, sử dụng nợ vay và cả lộ trình trả nợ quốc gia! Còn
nhớ năm 2011 con số nợ công mới chỉ 1,3 triệu tỷ đồng, giờ đã quá gấp
hai! Tốc độ vay nợ công quá nhanh (bình quân 5 năm qua là hơn 20%)! Nói
đến nợ công thì nhiều nước vay nợ. Một đất nước đang đi vào xây dựng hạ
tầng để đi tới một quốc gia hiện đại thì sao có thể không vay. Nhưng vay
nợ tăng quá nhanh thì nợ công cũng chả thiếu chuyện đáng bàn.
Ảnh minh họa (Nguồn: ITN)
|
Mới hay trong các “tư lệnh” bộ,
ngành, thì ghế Bộ trưởng Bộ Tài chính là một trong những vị trí nóng
nhất. Năm 2015 nguồn thu giảm do giá dầu tụt dốc, cái túi ngân sách quốc
gia đã nóng chuyện phải “ngỏ lời” vay NHNN 30.000 tỷ đồng. Tất nhiên là
vay nóng. Tất nhiên vay xong, thì sau đó phải lo trả cho NHNN. Nhìn
thẳng thì túi ngân sách quốc gia còn hụt hẫng trong thu chi. Nói thẳng
thì bội chi còn vút cao, nghĩa là tiền chi tiêu nhiều hơn tiền làm ra.
Nhìn sâu vào thì nhiều khoản chi không trong cân đối vì trái phiếu chưa
tính vào “cân đối” chung. Ai biết cho trái phiếu với bạc tiền không nhỏ
này đâu khác đó chính là tiền đi vay của dân để đầu tư!
Vay nhiều, vay nhanh, vay lớn,
nhưng sử dụng tiền vay, tiền nợ này ra sao? Mới thấy tình trạng nợ xây
dựng cơ bản khê đọng bao năm ở các địa phương. Mới tỏ những dự án “trên
giời dưới đất” cứ mở ra mà không tính xem vốn liếng sẽ thu xếp thế nào,
từ nguồn nào? Thôi thì quảng trường, nhà văn hóa. Thôi thì tượng đài,
cổng chào hoành tráng của tỉnh, của huyện. Thôi thì trụ sở còn tốt vẫn
cứ đập ra xin dự án xây lại cho to đẹp, xứng tầm hơn. Ấy là chưa kể
những chi tiêu trong khánh tiết, hội hè, mua sắm xe hơi, đoàn nọ đoàn
kia nối nhau “cưỡi máy bay trên giời xanh” vi vu ra nước ngoài, hết học
kinh nghiệm này, sáng tạo kia của các nước trời Âu, đất Mỹ. Học được gì,
về nước áp dụng ra sao chả nhìn thấy, nhưng cái cần học các nước tiêu
xài tiền công chắt chiu, đúng việc, đúng người thì xem ra quá ít. Có hay
thế giới người ta bao giờ cũng đưa thẳng tất cả khoản thu chi vào cân
đối cho ngân sách quốc gia, để lúc nào cũng biết két quốc gia còn bao
nhiêu, phía trước tiêu vào việc gì cần hơn, không để thu chi hụt hẫng.
Còn ở ta thì kỷ luật chi tiêu ngân sách còn lỏng tay chăng, nên dự toán
cái gì cũng trong cân đối, nhưng quyết toán bao giờ cũng vượt. Khi tốc
độ chi tiêu ngân sách tăng nhanh, mà nguồn thu càng khó khăn, thì rõ
ràng việc điều hành ngân sách như đứng trên đống lửa. Hãy nhìn về một
gia đình khó, cứ vay, cứ tiêu xài, mà làm không ra thì sẽ thế nào? Một
quốc gia vững bền phải là nắm trong tay ngân sách ổn định. Một đất nước
có kỷ cương thì mỗi đồng tiền ngân sách tiêu việc gì phải cân nhắc nâng
lên đặt xuống. Một quốc gia lo xa, nhìn xa thì đồng tiền nợ công phải
đầu tư vào đúng việc. Làm sao có thể nhìn những dự án dở dang chềnh ềnh
chờ vốn ở các địa phương? Làm sao có thể cứ đi vay kiểu “húc đầu vào đá”
như cái công trình đường sắt trên cao Hà Đông - Cát Linh quá tai
tiếng về “đội vốn” khủng và quá chậm, quá ỳ ạch kia?
Mới thấy sự bức xúc của Chủ tịch QH
khi cho ý kiến về báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế -
xã hội, kế hoạch tài chính ngân sách 5 năm qua và 5 năm tiếp theo: “Tài
chính thế này thì đầu tư công chia tiền kiểu gì?”. Đó cũng là nỗi lo và
trách nhiệm đặt lên vai lãnh đạo nhiệm kỳ mới này. Rõ ràng chi tiêu
ngân sách phải đi vào kỷ cương. Rõ ràng nợ công, đầu tư công phải minh
bạch, rạch ròi hơn. Càng không thể cứ tung hứng mở các dự án rồi cắp cặp
về Hà Nội xin tiền, xin vốn như người đứng đầu Chính phủ đã cảnh báo.
Ngân sách sẽ tăng thu thế nào để theo kịp tốc độ của chi ra? Vốn ODA,
các nguồn vốn khác, kể cả việc phát hành trái phiếu cũng phải có quy
hoạch, kế hoạch từ vĩ mô, nhất nhất “quân lệnh như sơn”, chứ không thể
cứ tiêu xài ào ạt kéo theo nợ tới, nợ lui. Nợ xây dựng cơ bản ở các địa
phương xử lý ra sao cho dứt điểm để không kéo lê thê gánh nặng cho nỗi
lo ngân sách.
Nợ công phải “phanh lại” để không
vượt “ngưỡng” QH cho phép. Sử dụng nợ công, đầu tư công phải sao hiệu
quả. Cần hơn thế là lộ trình trả nợ phải tính toán kỹ càng, để nợ công
không trút gánh nặng lên vai cho thế hệ sau.
Hà Phương
Tại sao nợ công VN lên tới 2,7 triệu tỉ đồng?
TT - Nợ Chính phủ vượt ngưỡng
giới hạn nhưng cũng chưa đáng lo bằng tốc độ tăng nợ công quá nhanh,
tăng gấp hơn hai lần sau năm năm. Cần nhìn vào túi tiền trước khi chi
tiêu...
| Ông Nguyễn Quang Thái - Ảnh: Việt Dũng |
| “Các hội, đoàn thể hoạt động dựa vào ngân sách cần được xem lại, có thể xã hội hóa để giảm gánh nặng cho ngân sách... Nếu để tình trạng thu không đủ chi, làm không đủ nuôi miệng ăn của bộ máy tiếp diễn, gánh nặng nợ công sẽ ngày càng tăng nhanh |
Ông Thái cho biết: Theo số liệu mà Chính phủ công bố, đến năm 2015 nợ công VN đã lên tới 2,7 triệu tỉ đồng, tăng gấp hơn hai lần so với con số 1,3 triệu tỉ đồng vào năm 2011.
Như vậy, tốc độ tăng nợ công đang rất nhanh, bình quân khoảng 20%/năm trong năm năm qua và đây mới là vấn đề đáng quan tâm nhất về nợ công.
| Nhà ga vành đai 3 thuộc dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông bị chậm tiến độ do các nhà thầu phụ bị tổng thầu nợ tiền thi công - Ảnh: Nguyễn Khánh |
- Do cách định nghĩa của chúng ta, nhiều khoản chi không trong cân đối, trong đó trái phiếu chưa được tính vào cân đối chung. Trong khi đây cũng chính là nguồn đi vay của dân để đầu tư, thậm chí có khi một phần nhỏ còn dùng cho cả chi tiêu.
Cũng phải nhìn thẳng thực tế rằng mấy năm vừa rồi chi tiêu công tăng và nợ đầu tư xây dựng cơ bản rất nhiều, mà tất cả đều được phép của Quốc hội cả. Do đó Quốc hội phải kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu. Không thể cứ định nhu cầu chi tách rời khả năng cân đối nguồn thu của ngân sách, thiếu lại vay và vay.
Theo tôi, về lâu dài VN nên theo thông lệ quốc tế, đưa tất cả khoản thu chi vào cân đối chung: không nên khi dự toán chỉ trong cân đối, khi quyết toán lại tính tất cả thu chi, thành ra vượt dự toán đến 25-30%.
Rồi kỷ luật ngân sách của một số địa phương cũng chưa nghiêm, tỉ lệ 1% dành cho môi trường, 2% dành cho khoa học công nghệ cũng chưa được tôn trọng...
Tạm vay nhưng không lùi xây trụ sở, mua sắm ôtô... là những việc cần kiểm soát chặt. Nguồn vốn có được nên chú trọng thanh toán nợ xây dựng cơ bản đã kéo dài lâu nay...
* Nhiều quốc gia cũng có nợ công khá lớn, vấn đề quan trọng nhất khi vay là khả năng trả thế nào, thưa ông?
- Giai đoạn 5-10 năm vừa qua tốc độ tăng chi tiêu công của VN quá lớn trong khi nguồn thu ngân sách lại không tăng tương ứng, thành ra phải vay bù đắp, nợ công tăng rất nhanh. Điều đáng lo ngại là quy mô nợ của VN rất lớn so với năng lực trả nợ.
Cụ thể, tổng thu ngân sách nhà nước hiện không đủ chi thường xuyên cộng trả nợ, trong khi tỉ lệ trả nợ đã vượt 25% tổng thu ngân sách và dự kiến tỉ lệ này từ năm 2019-2020 sẽ là 30%. Số còn lại chi cho tất cả nhu cầu, sẽ không đơn giản để cân đối chung và dành phần cho đầu tư phát triển.
Do đó muốn đầu tư phát triển lại phải đi vay, rồi phải liên tục đảo nợ, nhưng không cải thiện nhiều tình hình vì tổng số nợ vẫn như cũ. Gánh nặng nợ nần tiếp tục dồn lên nhiệm kỳ sau, thế hệ sau.
* Theo ông, giải pháp nào để cân đối thu - chi trong tình hình ngân sách ngày càng khó khăn?
- Trong nhiều năm nay, ngân sách chi được xác định trước nhưng không cân đối với khả năng của nguồn thu, nhất là khi tỉ lệ thu từ tài nguyên và thuế xuất nhập khẩu giảm mạnh. Nếu cân đối với thu chi không đủ thì ta đi vay. Đó là cách tiếp cận chưa khoa học, khiến ngân sách “không có tích lũy” ngay từ khi thiết kế ngân sách.
Do đó, theo tôi, phải tái cơ cấu toàn bộ thu chi, đặc biệt là cách chi tiêu. Cần xem nguồn thu cơ bản là gì, được bao nhiêu.
Từ đó Quốc hội mới làm kế hoạch đầu tư trung hạn. Việc đồng loạt cắt giảm 10% chi thường xuyên cũng chỉ là giải pháp tình thế. Cần tiết kiệm chi thường xuyên nhưng không đánh đồng mọi đối tượng.
Cái nào cần thì nhiều cũng đầu tư, chấp nhận vay. Cái nào không cần, chẳng hạn như xây thêm trụ sở mới hoành tráng, mua xe mới... thì ít cũng không cấp ngân sách.
Phải nhìn vào túi mình xem có bao nhiêu rồi tính toán cân đối chi. Phải tính toán trung hạn, cuốn chiếu cả kế hoạch tài chính và đầu tư công như thông lệ ở nhiều nước mới cân đối được thu - chi ngân sách.
* Đầu tư công dàn trải, nhiều dự án không hiệu quả hoặc chưa thật sự cần thiết là một trong những yếu tố làm nợ công VN ngày càng tăng nhanh, thưa ông?
- Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh từng cho rằng lãng phí hàng đầu là lãng phí trong chủ trương đầu tư. Bởi với cái chưa cần nhưng anh đã đầu tư, hoặc đầu tư quá mức cần thiết là một sự lãng phí rất lớn. Chẳng hạn, đất nước ta có quá nhiều cầu dây văng, trong khi các chuyên gia khẳng định làm cầu bình thường sẽ tiết kiệm hàng ngàn tỉ đồng.
Do đó siết chặt và tăng cường quản lý đầu tư công là đúng. Đồng thời phải kết hợp các nguồn vốn của cả xã hội, trong và ngoài nước để thực hiện quy hoạch phát triển đã đề ra cho từng vùng và cả nước. Cố gắng tránh quy hoạch chia cắt theo từng tỉnh, huyện không có phần nối kết. Rồi còn nối kết VN với thế giới. Nếu làm đồng bộ thì chi phí có thể giảm rất nhiều, gánh nặng ngân sách, nợ công... và nguồn lực của quốc gia nói chung.
* Nhiều ý kiến cho rằng cần tinh giản biên chế bộ máy hành chính quá cồng kềnh hiện nay để tiết kiệm ngân sách, quan điểm của ông về vấn đề này thế nào?
- Việc giảm biên chế đã được đề cập từ rất lâu rồi, nhưng việc thực hiện nó đòi hỏi quyết tâm của rất nhiều cấp, chấp nhận làm việc khó, thậm chí “đau” mới đạt hiệu quả trên thực tế.
Chẳng hạn các hội, đoàn thể hoạt động dựa vào ngân sách cần được xem lại, có thể xã hội hóa để giảm gánh nặng cho ngân sách. Khu vực hành chính sự nghiệp cũng nên cho tự chủ, tăng cường vai trò thực hiện các dịch vụ công của các tổ chức xã hội thay vì chỉ tăng bộ máy nhà nước.
Trừ trường hợp an toàn cho lãnh đạo cấp cao, còn các cấp thừa hành nên kiên quyết khoán chi, sử dụng giao thông công cộng. Nợ của chúng ta đã cao rồi, nên chỉ tăng chi cho đầu tư tương lai một cách cẩn trọng, có quy hoạch, còn rất hạn chế chi tiêu thường xuyên, chi cho lễ tết quá lớn...
Cũng cần có những cải cách để tránh thất thoát, tình trạng “cưa”, “ăn vặt” như lãnh đạo ngành tài chính từng nói, bởi “ăn vặt” nhưng cộng lại không nhỏ đâu, mà còn trở thành thói xấu của đội ngũ công chức. Rồi thu cái gì phải kích thích sản xuất chứ không thể dựa mãi vào tăng bán đất, thuế nhập khẩu khi ta đã tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA).
Tóm lại, đã đến lúc VN cần cải cách thể chế, tinh giản bộ máy, cắt giảm chi tiêu, cơ cấu lại thu, hạn chế vay thêm... để phát triển bền vững.
Đừng để gánh nặng nợ nần cho thế hệ mai sau
Theo GS.TSKH Nguyễn Quang Thái, giải pháp lâu dài phải cải cách
thể chế, tăng cường kỷ cương nhà nước, coi trọng khu vực tư nhân... như
kiến nghị trong Báo cáo VN 2035 đã được công bố. Theo đó, thể chế chúng
ta phải thích ứng với kinh tế thị trường, việc phân bổ nguồn lực phải
theo tín hiệu thị trường hiện đại.Dần dần tăng cường sự giám sát của dân, tăng cường dân chủ trực tiếp, từ đó tăng trách nhiệm giải trình của cơ quan chức năng, của các cán bộ trước dân. Rồi phải bảo đảm công bằng và dành những ưu đãi thích đáng cho lớp người “yếu thế” (nghèo, khuyết tật, dân tộc thiểu số...). Những mục tiêu đặt ra phải có lộ trình hoàn thành và gắn việc không hoàn thành với chế tài cụ thể. “Tôi rất tán thành với phát biểu của ông Nguyễn Sinh Hùng về kế hoạch tài chính trung hạn và báo cáo thẩm định. Nếu làm không cẩn thận, đại biểu Quốc hội trong phiên họp cuối này không thể chắc tay bấm nút khi thông qua kế hoạch tài chính và đầu tư công bởi nhiều yếu tố còn chưa thật vững chắc, gây nguy cơ để lại gánh nặng cho thế hệ mai sau” - ông Thái nói. |
C.V.KÌNH - LÊ THANH thực hiện
Mỗi người Việt Nam đang 'gánh' gần 23 triệu đồng nợ công
(VTC News) - Theo
đồng hồ ghi chỉ số nợ công của The Economist, nợ công của Việt Nam đang ở
mức 92,6 tỷ USD, đồng nghĩa với việc trung bình mỗi người Việt Nam đang
"gánh" nợ khoảng 1.016 USD, tức gần 23 triệu đồng.
Theo đồng hồ
ghi nợ công công khai theo thời gian thực trên The Economist, tính đến
ngày 11/10, nợ công Việt Nam được ước tính ở mức 92,6 tỷ USD, chiếm
46% GDP.
Với dân số trên 91,8 triệu dân, tính trung bình nợ công theo đầu người thì hiện tại mỗi người Việt Nam đang "gánh" hơn 1.016 USD nợ công, tương đương gần 23 triệu đồng (tính theo tỷ giá 22.500 đồng/ 1 USD)
Cùng
kỳ năm 2014, theo đồng hồ nợ công toàn cầu, tổng nợ công Việt Nam là
trên 84,563 tỷ USD, thấp hơn 9,6% so với thời điểm hiện tại.
Con số này vào cùng thời điểm năm 2013 là khoảng 76,485 tỷ USD. Như vậy, sau khoảng gần 2 năm, nợ công của nước ta tăng khoảng hơn 15 tỷ USD; nợ tính theo bình quân dân số cũng tăng khoảng hơn 150 USD/người.
Còn so sánh với số liệu năm 2005, nợ công Việt Nam là 22,3 tỷ USD thì nay đã tăng hơn gấp 4 lần, trung bình mỗi năm tăng thêm hơn 8 tỷ USD.
Vào tháng 7/2015, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết, nợ công so với GDP của nước ta năm 2014 ước tính là 59,6% (ước tính 2,346 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 110 tỷ USD).
Con số này Bộ Tài chính đang đối chiếu với các nhà tài trợ và qua quyết toán của các đơn vị, con số thực có thể còn giảm một chút ít do số lượng rút vốn thực tế bảo lãnh. Trong 59,6% nợ Chính phủ là 47,4%, nợ Chính phủ bảo lãnh là 11,3%; 0,8% là nợ chính quyền địa phương.
Tuy nhiên vào tháng 9, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tính toán lại thì nợ công Việt Nam trong năm 2014, nếu tính thêm chi phí dự phòng nợ bất khả kháng là 5% nợ công trong nước thì sẽ là 66,4% GDP, chênh lệch tới 6,5% so với mức nợ công 59,9% GDP đã được Bộ Tài Chính công bố. Do vậy mà nợ công đã ở mức 66,4%.
Tuy nhiên ngay sau đó, Bộ Tài chính đã lên tiếng, rằng họ là cơ quan duy nhất có trách nhiệm công bố nợ công, theo quy định của pháp luật.
Cũng vào tháng 7, Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng ra báo cáo về nợ công Việt Nam. Theo đó, tính đến cuối năm 2014, tổng nợ, bao gồm nợ của Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương ước tính là 2,35 triệu tỷ đồng (khoảng 110 tỷ USD).
Nếu xét về tỷ lệ tương đối so với GDP là tương đương 59% GDP - xấp xỉ với con số mà Bộ Tài chính đưa ra. Nhưng nếu xét riêng số tuyệt đối, con số này của World Bank cao hơn bất kỳ số liệu nào được nêu ra trước đó.
Khi đó, với mức dân số cuối năm 2014 là 90,7 triệu người thì mỗi người Việt Nam "gánh" gần 1.212 USD nợ công, trong khi đó, thu nhập bình quân mới chỉ hơn 2.000 USD/năm/người.
Còn trong bản báo cáo cập nhật về tình hình kinh tế vĩ mô Việt Nam 2015 công bố ngày 5/10, World Bank cũng cho biết, việc mất cân đối tài khóa kéo dài đang gây quan ngại trong bối cảnh nợ công tăng, với mức thâm hụt ngân sách (tính cả trả nợ gốc) dự kiến đã lên tới 5,6% GDP chỉ trong 6 tháng đầu năm 2015.
“Điều đó thể hiện hiệu quả ngân sách kém trong khi chi thường xuyên và chi cho đầu tư cơ bản tăng. Tổng nợ công và nợ do Chính phủ bảo lãnh tiếp tục tăng và đạt mức 59,6% trong năm 2014 (54,5% năm 2013)".
World Bank đánh giá rằng, tuy nợ công của Việt Nam vẫn nằm trong giới hạn bền vững nhưng chi phí trả nợ đã bắt đầu "ăn" vào các khoản chi hỗ trợ sản xuất khác trong ngân sách.
Về nợ công Việt Nam dự báo cuối năm 2015, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng đã đưa ra con số 62% GDP, bao gồm nợ do chính phủ bảo lãnh. Trong khi đó nợ nước ngoài, chủ yếu là các khoản vay ưu đãi dài hạn, vẫn giữ ở mức 28% GDP trong ba năm qua.
Huyền Trân
Với dân số trên 91,8 triệu dân, tính trung bình nợ công theo đầu người thì hiện tại mỗi người Việt Nam đang "gánh" hơn 1.016 USD nợ công, tương đương gần 23 triệu đồng (tính theo tỷ giá 22.500 đồng/ 1 USD)
| 'Đồng hồ' ghi nợ công Việt Nam theo thời gian thực trên The Economist |
Con số này vào cùng thời điểm năm 2013 là khoảng 76,485 tỷ USD. Như vậy, sau khoảng gần 2 năm, nợ công của nước ta tăng khoảng hơn 15 tỷ USD; nợ tính theo bình quân dân số cũng tăng khoảng hơn 150 USD/người.
Còn so sánh với số liệu năm 2005, nợ công Việt Nam là 22,3 tỷ USD thì nay đã tăng hơn gấp 4 lần, trung bình mỗi năm tăng thêm hơn 8 tỷ USD.
Vào tháng 7/2015, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết, nợ công so với GDP của nước ta năm 2014 ước tính là 59,6% (ước tính 2,346 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 110 tỷ USD).
Con số này Bộ Tài chính đang đối chiếu với các nhà tài trợ và qua quyết toán của các đơn vị, con số thực có thể còn giảm một chút ít do số lượng rút vốn thực tế bảo lãnh. Trong 59,6% nợ Chính phủ là 47,4%, nợ Chính phủ bảo lãnh là 11,3%; 0,8% là nợ chính quyền địa phương.
Tuy nhiên vào tháng 9, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tính toán lại thì nợ công Việt Nam trong năm 2014, nếu tính thêm chi phí dự phòng nợ bất khả kháng là 5% nợ công trong nước thì sẽ là 66,4% GDP, chênh lệch tới 6,5% so với mức nợ công 59,9% GDP đã được Bộ Tài Chính công bố. Do vậy mà nợ công đã ở mức 66,4%.
Tuy nhiên ngay sau đó, Bộ Tài chính đã lên tiếng, rằng họ là cơ quan duy nhất có trách nhiệm công bố nợ công, theo quy định của pháp luật.
Cũng vào tháng 7, Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng ra báo cáo về nợ công Việt Nam. Theo đó, tính đến cuối năm 2014, tổng nợ, bao gồm nợ của Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương ước tính là 2,35 triệu tỷ đồng (khoảng 110 tỷ USD).
Nếu xét về tỷ lệ tương đối so với GDP là tương đương 59% GDP - xấp xỉ với con số mà Bộ Tài chính đưa ra. Nhưng nếu xét riêng số tuyệt đối, con số này của World Bank cao hơn bất kỳ số liệu nào được nêu ra trước đó.
Khi đó, với mức dân số cuối năm 2014 là 90,7 triệu người thì mỗi người Việt Nam "gánh" gần 1.212 USD nợ công, trong khi đó, thu nhập bình quân mới chỉ hơn 2.000 USD/năm/người.
Còn trong bản báo cáo cập nhật về tình hình kinh tế vĩ mô Việt Nam 2015 công bố ngày 5/10, World Bank cũng cho biết, việc mất cân đối tài khóa kéo dài đang gây quan ngại trong bối cảnh nợ công tăng, với mức thâm hụt ngân sách (tính cả trả nợ gốc) dự kiến đã lên tới 5,6% GDP chỉ trong 6 tháng đầu năm 2015.
“Điều đó thể hiện hiệu quả ngân sách kém trong khi chi thường xuyên và chi cho đầu tư cơ bản tăng. Tổng nợ công và nợ do Chính phủ bảo lãnh tiếp tục tăng và đạt mức 59,6% trong năm 2014 (54,5% năm 2013)".
World Bank đánh giá rằng, tuy nợ công của Việt Nam vẫn nằm trong giới hạn bền vững nhưng chi phí trả nợ đã bắt đầu "ăn" vào các khoản chi hỗ trợ sản xuất khác trong ngân sách.
Về nợ công Việt Nam dự báo cuối năm 2015, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng đã đưa ra con số 62% GDP, bao gồm nợ do chính phủ bảo lãnh. Trong khi đó nợ nước ngoài, chủ yếu là các khoản vay ưu đãi dài hạn, vẫn giữ ở mức 28% GDP trong ba năm qua.
Nhận xét
Đăng nhận xét