KÝ ỨC CHÓI LỌI 5

(ĐC sưu tâm trên NET)

Khám phá nghệ thuật chiến tranh trong trận Bình Giã

Cập nhật lúc: 21:00 14/11/2014 

(Kiến Thức) - Chiến dịch Bình Giã được xem là trận đánh điển hình quân ta sử dụng thành công nghệ thuật tạo thế chiến dịch tiến công bằng trận đánh then chốt.

Tạo thế chiến dịch tiến công bằng trận đánh then chốt là vấn đề vô cùng quan trọng, là nội dung có tính quyết định nhằm giành thế chủ động tiến công và tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn trong mỗi chiến dịch. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, quân đội ta đã vận dụng linh hoạt việc tạo thế chiến dịch tiến công bằng những trận đánh then chốt rất hiệu quả và thu được thắng lợi lớn. Điển hình cho nghệ thuật sử dụng trận đánh then chốt tạo thế trong chiến dịch tiến công là trận đánh địch trên Đường số 2 trong Chiến dịch Bình Giã, ngày 9/12/1964.

Hỏa lực súng máy phòng không 12,7mm của ta trong Chiến dịch Bình Giã. Ảnh tư liệu

Diễn biến chiến dịch

Chiến dịch Bình Giã được chia làm hai đợt gồm: Đợt 1 từ ngày 2 đến ngày 17/12/1964; Đợt 2 từ ngày 27/12/1964 đến ngày 3/1/1965. Lực lượng tham gia chiến dịch của ta gồm 2 trung đoàn bộ binh (761 và 762); Đoàn pháo binh 563 của Miền (Tiểu đoàn 35 súng cối 81mm và ĐKZ 75mm, Tiểu đoàn sơn pháo 75mm, Tiểu đoàn 41 súng máy phòng không 12,7mm); 2 tiểu đoàn bộ đội tập trung (800 và 500) của Quân khu 7; Tiểu đoàn 186 bộ đội tập trung của Quân khu 6, Đại đội 445 và một số trung đội của các huyện thuộc tỉnh Bà Rịa.

Trận tiến công Đường số 2 diễn ra ngày 9/12/1964 sau khi ta đã dùng lực lượng đánh ấp chiến lược Bình Giã. Vào lúc 6h30 phút cùng ngày, một đoàn xe thiết giáp, có cả xe lội nước của địch di chuyển từ Bà Rịa lên Thượng Đức. Ta nhận định, địch đi giải tỏa bằng đường bộ xong sẽ quay về tất sinh chủ quan, ít đề phòng.

Hỏa lực ĐKZ 75mm của ta trong Chiến dịch Bình Giã. Ảnh tư liệu

Lúc 12 giờ, Trung đoàn 762 đã lệnh cho Tiểu đoàn 602 chiếm lĩnh trận địa, chặn đầu địch ở vị trí cách đầu Bắc sông Cầu 600m. Tiểu đoàn 606 tổ chức một lực lượng khóa đuôi ở bìa rừng cao su, cách đường khoảng 1.400m. Đến 13 giờ, khi cao xạ chiếm lĩnh trận địa xong thì 14 chiếc xe của địch tổ chức thành hàng dọc, chạy luồn phía trong sở cao su rồi ra Đường số 2, cách bộ phận chặn đầu 400m. Khi địch đến dốc, cách Đại đội 1 chặn đầu 150m thì ta nổ súng, nhưng chiếc số 1 chạy thoát. Ta tập trung hỏa lực diệt chiếc số 2, đồng thời tổ chức lực lượng diệt bộ binh địch ẩn nấp trên đường. Thấy chiếc số 2 bị diệt, chiếc thứ nhất quay đầu bắn mạnh vào đội hình chiến đấu của ta, nhưng cũng nhanh chóng bị hỏa lực của ta chế áp, buộc phải tháo chạy và bị lật nhào xuống phía Tây đường.

Lúc này, Đại đội 3 tổ chức tiến công vào sườn bên phải đội hình địch, phối hợp với Đại đội 1 chặn đầu, nhanh chóng diệt địch. Tiếp đó, các xe thiết giáp của địch co cụm, dùng hỏa lực quyết liệt ngặn chặn các mũi tiến công của ta, sau đó tổ chức phản kích. Sau 2 đợt phản kích bị ta đẩy lùi, địch quay về co cụm. Các đại đội 2 và 3 của ta nhanh chóng tập trung hỏa lực, hình thành các tổ diệt xe thiết giáp, khiến đội hình địch rối loạn. Các lực lượng của Tiểu đoàn 606 đã nhanh chóng phối hợp với Tiểu đoàn 602 hình thành thế bao vây cụm địch ở phía Nam và phía Bắc Đường số 2.

Đúng lúc này Đoàn pháo binh 563 pháo kích mãnh liệt vào các căn cứ Vạn Kiếp, Hòa Long, Đức Thạnh của địch, gây cho chúng nhiều thiệt hại. Địch cho máy bay trực thăng đến vị trí để đổ quân, giải cứu lực lượng bị bao vây, nhưng bị lực lượng phòng không của ta bắn rơi 3 chiếc, làm bị thương 3 chiếc khác, không thực hiện được ý định. Sau 20 phút bao vây, chia cắt, các lực lượng dưới mặt đất của ta đã tiêu diện các bộ phận địch co cụm. Đến 15h15 phút cùng ngày trận đánh kết thúc. Kết quả, ta diệt gọn chi đoàn thiết xa vận số 3 của thiết đoàn 1 địch gồm 14 chiếc xe M113; loại khỏi vòng chiến đấu 107 tên địch, trong đó có 9 cố vấn Mỹ; bắn rơi tại chỗ 3 máy bay, làm bị thương 3 chiếc khác và thu nhiều vũ khí, quân dụng.

Trận đánh then chốt Đường số 2 trong Chiến dịch Bình Dã đã đạt được 3 vấn đề quan trọng, đóng góp vào kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam đó là: Lựa chọn đúng hướng tiến công, dự kiến chính xác mục tiêu; tạo lập được thế vững chắc và vận dụng chiến thuật phù hợp trong trận đánh then chốt.

Chào cờ, xuất quân trong Chiến dịch Bình Giã. Ảnh tư liệu

Áp dụng cách tạo thế chiến dịch tiến công bằng trận đánh then chốt thế nào?

Thường việc lựa chọn hướng tiến công xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ chiến lược, mục đích của chiến dịch và trên cơ sở tình hình địch, khả năng tác chiến của ta... Trong trận đánh này, do nhận định và phán đoán đúng quy luật hành động của địch, Bộ chỉ huy chiến dịch đã chọn đoạn trên Đường số 2 (từ Bắc sông Cầu đến Ngọc Khai) để phục kích, đón đánh khi chúng cơ động từ Đức Thạnh về thị xã Bà Rịa. Bởi hai bên trên đoạn đường này có rừng cao su già, kín đáo, bằng phẳng. Tại đó có một số mỏm đồi tiện cho đơn vị chiếm lĩnh, triển khai đội hình chặn địch. Bên cạnh đó, ta đã dự kiến chính xác mục tiêu. Bởi nơi đây có cầu nên muốn qua sông địch phải di chuyển với vận tốc chậm và dồn đội hình. Tuy địa hình vị trí này giúp cho bộ binh và cơ giới địch triển khai thế trận chiến đấu nhanh, dễ phát huy ưu thế hỏa lực, song tại đây ta lại có điều kiện thực hiện chiến thuật phục kích, bí mật cơ động lực lượng đến tiếp cận, hình thành thế bao vây, bất ngờ tiến công, liên tục áp sát, đánh gần, hạn chế chỗ mạnh của địch tiến tới tiêu diệt chúng.

Thành công thứ hai trong trận đánh then chốt này là ta đã tạo lập được thế trận vững chắc cho trận đánh then chốt. Thực hiện mục đích tiêu diệt từ 1 đến 2 tiểu đoàn bộ binh và các đơn vị thiết giáp tổng trù bị tinh nhuệ nhất của địch, ta đã đề ra phương thức tác chiến đánh địch ngoài công sự với phương pháp là khêu ngòi, diệt viện, vận dụng chiến thuật phục kích. Ta chọn Ấp chiến lược Bình Giã là nơi diễn ra trận đánh khêu ngòi bởi nó nằm sát chi khu Đức Thạnh, án ngữ Đường số 2, là một mắt xính trong hệ thống phòng thủ Đông Sài Gòn của quân Ngụy, bảo đảm an toàn cho khu vực Bà Rịa, Vũng Tàu. Ta dự đoán, nếu khu vực này bị tiến công, địch sẽ phản ứng bằng cả đường bộ và đường không. Trận đánh đã diễn ra đúng như dự đoán ấy. Khi ta đánh điểm Bình Giã để khêu ngòi, địch đã điều ngay lực lượng lên ứng cứu và đã sa vào đúng khu vực ta chuẩn bị đón lõng.

Một vấn đề quan trọng trong tạo thế trận chiến đấu then chốt ở trận Đường số 2 trong Chiến dịch Bình Dã là ta đã sử dụng lực lượng và bố trí đội hình chiến đấu hợp lý. Trên hướng chủ yếu, ở khu vực tác chiến chủ yếu, ta bố trí Trung đoàn 762 ở Đông Nam Núi Nghệ, phía Tây Đường số 2, sẵn sàng đánh địch ứng cứu, giải tỏa cho Bình Giã bằng đổ bộ đường không và đường bộ. Trung đoàn 761 bố trí ở phía Nam ấp Xuân Sơn, phía Đông ấp Bình Giã đã kết hợp chặt chẽ với công binh tổ chức trận địa, sẵn sàng đánh địch đổ bộ đường không. Đoàn pháo binh 563 và lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm đánh khêu ngòi và tổ chức tốt hoạt động phối hợp kéo căng địch. Với cách bố trí như vậy nên ta đã tạo được thế trận đánh địch rộng khắp, đồng thời tập trung được lực lượng chủ lực trên khu vực tác chiến chủ yếu, sẵn sàng đánh quân cứu viện của địch. Thêm nữa, trong diễn biến của trận đánh then chốt này, khi lực lượng địch xuất hiện trên Đường số 2, Bộ chỉ huy chiến dịch đã tập trung lực lượng tương đối hợp lý, một mặt kiềm chế được không quân của chúng, đồng thời luôn có lực lượng dự bị mạnh, sẵn sàng đánh địch đổ bộ đường không và tham gia đánh địch giải tỏa đường bộ khi cần thiết.

Bộ đội chủ lực trong Chiến dịch Bình Giã. Ảnh tư liệu

Vấn đề xương sống, cốt lõi nhất trong trận đánh then chốt mở màn nhằm tạo thế cho Chiến dịch Bình Dã là ta đã vận dụng chiến thuật phục kích phù hợp để đập tan phương pháp cơ động nhanh bằng trực thăng và thiết giáp, nhằm thực hiện thủ đoạn tác chiến “trên đe dưới búa”, “phượng hoàng vồ mồi” của quân địch. Đội hình trong trận địa phục kích này được ta tổ chức bố trí phù hợp, phân chia thành khu vực. Trong đó có bộ phận chính diện, chặn đầu, khóa đuôi, hỏa lực chi viện mặt đất, lực lượng phòng không. Trên cơ sở ấy, khi thực hành chiến đấu, các đơn vị đã chủ động đánh địch, phối hợp tương đối chặt chẽ, vận dụng linh hoạt các thủ đoạn chiến đấu, nhanh chóng cơ động, áp sát, hình thành thế bao vây chia cắt tiêu diệt cụm quân định, tiến tới tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch co cụm.

Tạo thế chiến dịch tiến công bằng các trận đánh then chốt thường diễn ra trong giai đoạn tổ chức thực hành chiến dịch. Tùy vào quy mô, địa hình, thời gian, lực lượng, phương tiện, vũ khí trang bị của ta và lực lượng, trình độ, khả năng tác chiến của địch... cũng như tính chất gay go quyết liệt của chiến dịch mà người chỉ huy và cơ quan tham mưu quyết định sử dụng trận đánh then chốt tạo thế vào thời điểm phù hợp.

Trận đánh Đường số 2 trong Chiến dịch Bình Giã là một điển hình trong nghệ thuật tạo thế chiến dịch tiến công, tạo đà cho các lực lượng trên khắp chiến trường có phương pháp và cách đánh hợp lý, tiến tới làm thất bại biện pháp chiến lược “tìm diệt” và “bình Định” của Mỹ, ngụy ở miền Nam.

(*) Tổng hợp và phân tích từ cuốn Tổng kết những trận then chốt chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước – Nxb Quân đội nhân dân.

Mạnh Thắng

Chiến thắng Bình Giã - bước phát triển của chiến tranh cách mạng miền Nam

Khi đề cập đến chiến thắng Bình Giã, cố Đại tướng Hoàng Văn Thái, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đánh giá đây là “… một chiến dịch quy mô nhỏ nhưng có ý nghĩa chiến lược, mở đầu thời kỳ mới của chiến tranh cách mạng miền Nam”¹.

Tượng đài Chiến Thắng Bình Giã tại thị trấn Ngãi Giao, huyện Châu Đức (Ảnh: baobariavungtau.com.vn)

Trong chiến tranh, Bình Giã thuộc tỉnh Bà Rịa, là địa bàn có nhiều tuyến giao thông thủy, bộ; địch bố trí nhiều căn cứ chiến đấu. Giữa năm 1964, Mỹ - ngụy thiết lập Đặc khu Phước Biên (gồm tỉnh Bà Rịa và Biên Hòa), trực thuộc Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3. Ngoài lực lượng vệ binh, địch còn tăng cường 01 tiểu đoàn biệt động quân (bố trí ở Phú Mỹ), 01 chi đội cơ giới (ở Phước Lễ - Bà Rịa), 02 trung đội pháo 105 mm. Lực lượng cơ động của Quân đoàn 3 ngụy, gồm: 03 tiểu đoàn biệt động quân. Tiểu đoàn bộ binh 3 và Tiểu đoàn thủy quân lục chiến, lữ đoàn dù và Trung đoàn cơ giới số 1 (M.113). Đây cũng là lực lượng trực tiếp chi viện, ứng cứu cho đặc khu Phước Biên.

Về phía ta, lực lượng tham gia Chiến dịch, gồm: 02 tiểu đoàn chủ lực của Quân khu 7, 01 tiểu đoàn chủ lực của Quân khu 6, các đơn vị bộ đội địa phương tỉnh, huyện và du kích các xã trên địa bàn Chiến dịch. Phương châm chiến dịch: kết hợp tiến công quân sự với đấu tranh chính trị, binh vận, tích cực tiêu diệt địch, hỗ trợ cho nhân dân phá “ấp chiến lược”, mở rộng vùng giải phóng. Phương thức tác chiến chiến dịch: đánh điểm diệt viện, đánh địch ngoài công sự là chính. Để trực tiếp chỉ huy và điều hành chiến dịch, Bộ Chỉ huy Miền tổ chức Bộ Chỉ huy tiền phương bên cạnh Ban Chỉ huy chiến dịch.

Chiến dịch Bình Giã diễn ra từ đêm 02-12-1964 đến ngày 03-01-1965, chia làm hai đợt: đợt 1 từ đêm 02-12 đến ngày 17-12-1964; đợt 2 từ đêm 27-12-1964 đến chiều 03-01-1965. Chiến dịch Bình Giã kết thúc thắng lợi, đã loại khỏi vòng chiến đấu 1.700 tên, bắt gần 300 tên, diệt gọn 02 tiểu đoàn chủ lực, 01 chi đoàn xe bọc thép và nhiều đại đội bảo an; phá hỏng 45 xe quân sự, phần lớn là xe M.113; bắn rơi, bắn hỏng 56 máy bay (chủ yếu là máy bay trực thăng), thu khoảng 1.000 súng các loại và 100 máy thông tin. Chiến dịch Bình Giã thắng lợi vượt ra ngoài phạm vi chiến dịch, có ý nghĩa về chiến lược. Thắng lợi đó có nhiều nguyên nhân, nhưng có một số nguyên nhân quan trọng, cũng là những bài học sâu sắc, nổi bật là: hoạt động công tác đảng, công tác chính trị; chuẩn bị hậu cần, kỹ thuật; vận dụng cách đánh độc đáo, sáng tạo, đạt hiệu suất chiến đấu cao.

Đây là chiến dịch tiến công đánh lớn, đánh mạnh và đánh sâu vào hậu cứ của địch, có ý nghĩa rất lớn đối với cách mạng miền Nam. Vì thế, Quân ủy và Bộ Chỉ huy Miền chỉ đạo các đơn vị tham gia Chiến dịch chú trọng toàn diện các yếu tố, nhất là nhân tố chính trị - tinh thần. Trong đó, tập trung xây dựng cho bộ đội ý chí quyết tâm chiến đấu cao, bản lĩnh, tâm lý vững vàng; đồng thời, giáo dục nhiệm vụ, làm cho bộ đội thấy rõ đòi hỏi của chiến trường lúc này là phải tập trung đánh lớn để tiêu diệt một bộ phận chủ lực quân ngụy, hỗ trợ nhân dân nổi dậy phá ấp chiến lược, mở rộng vùng giải phóng, phát triển chiến tranh nhân dân, xây dựng căn cứ địa, tạo cục diện mới, thúc đẩy chiến tranh cách mạng miền Nam phát triển.

Theo đó, các đơn vị tập trung quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương, đường lối chiến tranh của Đảng, phát huy trí tuệ, sáng tạo, vượt mọi khó khăn, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao. Trong giáo dục chính trị, tư tưởng, các đơn vị kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng tinh thần đoàn kết, hiệp đồng, ý thức cảnh giác, giữ bí mật, chấp hành kỷ luật chiến trường và thực hiện đúng chính sách trong chiến đấu; kịp thời và kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện tư tưởng ngại khó khăn, gian khổ, hy sinh. Thường xuyên chăm lo, động viên chiến đấu, cổ vũ chiến trường, phát động phong trào thi đua lập công, đề ra mục tiêu, chỉ tiêu, khẩu hiệu hành động sát hợp với từng đơn vị, từng đợt và từng trận. Từng cá nhân, đơn vị tự viết quyết tâm thư; khẩu hiệu hành động: “Đánh chí cốt”, “Đi là chiến thắng, đánh là dứt điểm”,… sớm lan rộng, trở thành phong trào chung ở các đơn vị tham gia Chiến dịch. Cán bộ, chỉ huy của các đơn vị chủ lực và địa phương luôn bám sát nhiệm vụ, từng đối tượng; cả tuyến trước, tuyến sau, cả trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu, nên đã kịp thời tiếp thêm sức mạnh cho bộ đội. Vì thế, trong chiến đấu, bộ đội đã thể hiện rõ ý chí, tinh thần anh dũng, không sợ hy sinh, gian khổ, không những đã chiến thắng bom, đạn, mà còn “vượt lên” những vũ khí, phương tiện, trang bị hiện đại, như xe tăng, máy bay của địch, góp phần tiêu diệt toàn bộ Chi đoàn thiết giáp số 3 và Tiểu đoàn thủy quân lục chiến số 4 đi ứng cứu, chi viện cho ấp Bình Giã.

Để giành thắng lợi, Bộ Chỉ huy Miền còn đặc biệt quan tâm phát huy khả năng của lực lượng vũ trang và nhân dân để chủ động chuẩn bị hậu cần, kỹ thuật cho Chiến dịch. Phương châm của Quân ủy, Bộ Chỉ huy Miền là kết hợp chặt chẽ hậu cần cấp trên (Miền) và hậu cần tại chỗ, trong đó, “hậu cần tại chỗ” là chủ yếu; đồng thời, tổ chức phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. Bộ phận hậu cần tiền phương được thành lập, gồm: 200 cán bộ, chiến sĩ và khung vận tải của U50 (Khu A); bộ phận hậu cần chiến dịch, gồm: hậu cần của Quân khu 7, tỉnh Bà Rịa, Đoàn 1.500, Đoàn K10 và nhân dân địa phương, Ban Quân nhu Khu E làm nòng cốt. Bộ phận này bao gồm đủ các cơ quan, 04 đội thu mua, vận tải, 02 bệnh viện dã chiến, 01 đội phẫu thuật lưu động, 01 kho dược và nhiều kho vũ khí, đạn dược. Nhờ sự giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền các cấp, trong đó có Tỉnh đội Bà Rịa, Đoàn Hậu cần 81, 82, 83 và nhân dân địa phương, hậu cần chiến dịch đã huy động được gần 2.000 dân công; thu mua, vận chuyển và dự trữ được 750 tấn lương thực, thực phẩm (500 tấn tại chỗ, 250 tấn từ Sài Gòn và đồng bằng sông Cửu Long). Lần đầu tiên ở Đông Nam Bộ, hậu cần chiến dịch được tổ chức đồng bộ, có cơ quan chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ; có kho dã chiến dự trữ vũ khí, đạn dược; có tuyến trước, tuyến sau; có đội phẫu thuật lưu động và bệnh viện dã chiến; thiết lập hệ thống thu mua lương thực, thực phẩm liên hoàn, gắn liền các kho cấp phát,... đảm bảo kịp thời mọi mặt cho tác chiến. Bộ Chỉ huy Miền đã kết hợp chặt chẽ giữa hậu cần chính quy với hậu cần nhân dân; hậu cần chiến lược, chiến dịch với hậu cần tại chỗ. Đây là một sáng tạo trong công tác đảm bảo hậu cần, kỹ thuật chiến dịch, cơ sở khoa học để Quân ủy, Bộ Chỉ huy Miền lãnh đạo, chỉ đạo công tác hậu cần, kỹ thuật trong các chiến dịch, trận đánh sau này.

Trước khi mở Chiến dịch, Bộ Chỉ huy Miền chỉ đạo lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ đẩy mạnh hoạt động tiến công địch trên khắp chiến trường. Trong đó chú trọng căn cứ không quân Biên Hòa, nhằm căng, kéo, thu hút sự chú ý của chúng về hướng khác, nghi binh, giữ bí mật và hạn chế tới mức thấp nhất khả năng tham gia của lực lượng không quân địch. Thực hiện nhiệm vụ này, lực lượng vũ trang Miền cùng với nhân dân miền Đông Nam Bộ đồng thời tiến công vào nhiều mục tiêu, phá tan một loạt ấp chiến lược ở huyện Hoài Đức, Đất Đỏ, Long Thành,… cách xa địa bàn mở chiến dịch; giải phóng Phò Trì ven biển Hàm Tân, mở thông tuyến tiếp nhận hàng hóa từ miền Bắc vào bằng đường biển. Đoàn 800 Quân khu 7 thực hiện chia cắt, bao vây và cô lập từng cụm, diệt gọn đoàn xe địch trên đường 15. Riêng pháo binh Miền (U.80) được sự giúp đỡ tận tình, chu đáo của lực lượng vũ trang địa phương và nhân dân, nhất là người dân ở xung quanh căn cứ không quân Biên Hòa, đã bí mật đưa súng, pháo vào áp sát sân bay, tạo lợi thế tiến công, nâng cao hiệu suất chiến đấu. Bị tấn công bất ngờ trên toàn địa bàn, trong đó có căn cứ không quân Biên Hòa - biểu tượng sức mạnh của Mỹ, ngụy bị thiệt hại nặng, gần như tê liệt: hỏng 59 máy bay các loại, nhiều giặc lái, nhân viên kỹ thuật, bảo vệ bị tiêu diệt. Tiến công mạnh trên khắp địa bàn và tiến công vào nơi mạnh nhất, nơi sơ hở của địch là một quyết định đúng đắn, sáng tạo của Quân ủy, Bộ Chỉ huy Miền, làm cho địch phán đoán sai ý định của ta, thậm chí còn điều quân ra xa Bình Giã.

Thắng lợi đó là điển hình của sự phát triển nghệ thuật chiến tranh cách mạng miền Nam, góp phần quan trọng giành thắng lợi Chiến dịch. Bộ Chỉ huy Miền nhận định, khi tăng viện, ứng cứu, giải tỏa, địch sẽ sử dụng tối đa lực lượng không quân để giành ưu thế trên chiến trường. Từ đó, đã chỉ đạo lực lượng phòng không chiến dịch nghiên cứu kỹ địa hình, xác định hướng, đường bay, khu vực, bãi đổ quân; đồng thời chọn vị trí thuận lợi triển khai khí tài phục kích, đón lõng đánh máy bay địch, quân đổ bộ. Với vũ khí, trang bị hiện có và thu được của địch (súng trường, tiểu liên, trung liên và cả trọng liên trên các xe M.113), quân Giải phóng đã thiết lập được thế trận phòng không linh hoạt, dày đặc, nhiều tầng, nhiều lớp bao trùm “đàn quạ sắt” - niềm “kiêu hãnh” của Quân đội Việt Nam cộng hòa. Vì thế, hầu hết các máy bay của chúng đã cất cánh tham gia trận đánh đều “không thể” quay về căn cứ. Trận đầu tiên, ngày 09-12-1964, quân Giải phóng đã bắn rơi 04 máy bay, trong đó 03 trực thăng vũ trang, 01 máy bay trinh sát L.19, bắn hỏng 03 trực thăng vũ trang. Ngày 28-12, địch sử dụng 24 trực thăng vũ trang yểm trợ cho 50 trực thăng chở quân định đổ xuống Đông Bắc Bình Giã để phối hợp với Tiểu đoàn 30 ở hướng Tây đánh chiếm lại Ấp. Nhưng chúng đã rơi vào đúng thế trận bố trí sẵn của ta, nên không thể đổ quân ở hướng Đông Bắc, buộc phải đổ quân sang hướng Đông Nam. Kết quả, ta bắn rơi 18 máy bay, diệt gọn Tiểu đoàn 33 và đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 30 khi chúng vừa tiếp đất, chưa kịp chấn chỉnh đội hình tiến công, v.v.

Chiến dịch Bình Giã thắng lợi đã khẳng định sự phát triển mọi mặt của chiến tranh cách mạng miền Nam. Thắng lợi đó khiến Bộ Quốc phòng Mỹ phải thú nhận: “Mối thất vọng của Oa-sinh-tơn đối với tình hình quân sự càng tăng lên khi Quân đội Sài Gòn bị một cú thất bại trông thấy trong trận đánh ác liệt ở Bình Giã… Mọi bằng chứng chỉ rõ tình hình sụp đổ cuối cùng của Chính phủ Việt Nam là có thể xảy ra và rõ ràng là có khả năng Việt cộng củng cố một cách thắng lợi quyền lực của họ”².

Đại tá, ThS. PHẠM ĐỨC TRƯỜNG, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam