SIÊU GÀN (ĐL)

 

Thói Đời - Chế Linh 1998

SIÊU GÀN

Loài người có một thằng gàn
Trốn vào xó tối thi gan với Tình
Móc ra đỏ chói trái tim
Soi lên ngàn giấy cố tìm Hư Vô
Máu đào thấm đẫm hồ đồ
Mồ hôi lênh láng tràn bờ dở hơi...

Cãi chày cãi cối không - thời

Chẳng co, chẳng nở, chẳng trôi bao giờ

Đến khi đầu bạc, mắt mờ

Vẫn xưng con nít, vui chờ lên tiên!

                                                           Trần Hạnh Thu 

 

Nó - Randy

Tại sao những người tốt lại là những ... "thằng gàn"?

Quan tâm 0

19/09/2011    06:00 GMT+7

Tại sao người ta sẵn sàng giết chết đồng loại của mình chỉ vì những điều hết sức nhỏ nhặt? Vì đạo đức xã hội xuống cấp, vì các giá trị chân chính đang bị đảo lộn.

Những ngày trước đây, dư luận bàng hoàng trước tin báo chí đồng loạt đăng tải: 1 bác sỹ ở Bệnh viện huyện Vũ Thư, Thái Bình bị em trai 1 bệnh nhân đâm chết sau khi cấp cứu không thành công bệnh nhân này.
Phân hóa giàu nghèo ngày càng lớn
Việc vi phạm pháp luật, đạo lý của kẻ phạm tội không có gì phải bàn cãi. Rồi đây anh ta sẽ phải đền tội trước pháp luật cho những gì mình đã gây ra, nhưng từ sự việc trên tôi xin đề cập đến một lĩnh vực hoàn toàn khác, đó là sự xuống cấp của đạo đức xã hội.
Tại sao gần đây có những nghề, những quan hệ truyền thống gia đình vốn được coi là cao quý, bền chặt của xã hội lại xảy ra nhiều sự việc không hay như thế? Nào là học sinh đánh thầy cô giáo, lái xe vi phạm tông cảnh sát giao thông, rồi người nhà bệnh nhân đâm chết bác sỹ, cha đẻ hiếp dâm con gái, vợ thiêu chồng, chồng giết vợ, giết con... Vô vàn những điều nhức nhối mà ta có thể thấy trên báo chí hàng ngày.
Vì mất 1 con chó người ta sẵn sàng đập chết, đốt xác không thương tiếc kẻ ăn trộm. Vì 1 vụ va chạm giao thông, 1 cái nhìn vô tình hoặc bâng quơ cũng có thể dẫn tới án mạng. Có thể nói chưa bao giờ những người tử tế lại cảm thấy cuộc sống bất an đến vậy.
Tôi luôn băn khoăn và tự hỏi: Tại sao lại thế? Và tự đi tìm câu trả lời cho mình:
Thứ nhất, trong quá trình phát triển kinh tế đã có sự phân hóa giàu nghèo ngày càng lớn.
Trong khi đa số dân chúng còn trong cảnh ăn bữa nay, lo bữa mai, ốm đau vào viện không có tiền chữa bệnh, không hiếm người nhìn thấy chết mà bất lực, không có tiền để đóng học phí cho con... nhưng nhìn ra xã hội xung quanh, thấy đầy rẫy những cảnh xa xỉ và bất công.
Tháng trước mảnh ruộng của người nông dân được trả đền bù có 500 ngàn/m2, tháng sau khi có quyết định phê duyệt dự án (tất nhiên phải chạy chọt, lobby) người ta đã bán mấy chục triệu đồng/m2. Rồi từ những đồng tiền kiếm được đại loại thế, người ta vung vinh đi ăn phở triệu đồng/ bát, đi xe ô tô tiền tỷ, bỏ hàng chục tỷ vào những thú chơi xa xỉ và coi đó như điều tất nhiên mà mình được hưởng thụ từ thành quả lao động?

Đám tang bác sĩ Phạm Đức Giàu, ở Bệnh viện huyện Vũ Thư, Thái Bình bị em trai 1 bệnh nhân đâm chết

Hay mấy ca sĩ giỏi tạo scandal khoe cơ thể, lộ phim sex, mặc váy ngắn nhảy nhót, được truyền thông hùa theo nhiệt liệt tung hô, trở thành "thần tượng" của những teengirl, teenboy có thể nhận cát sê 1 đêm diễn bằng lương 1 năm của người công nhân trong khu công nghiệp...
1 cầu thủ bóng đá khi thành danh có thể nhận tiền lót tay hàng tỷ đồng khi chuyển nhượng. Lương mỗi tháng hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng, còn lương của những người đã đạo tạo nên họ thì sao?
Đành rằng những so sánh đó đều là khập khiễng, nhưng nếu đặt ta vào vị trí của những con người lao động nông thôn, những công nhân trong các khu công nghiệp với cuộc sống bần hàn ráo mồ hôi là hết tiền, chiếm phần đông trong xã hội kia, thử hỏi ta sẽ nhìn cuộc đời xung quanh với con mắt thế nào?
Chắc chắn không phải là một màu hồng xán lạn và sẽ phải đặt câu hỏi: Vì sao cũng là kiếp người mà "chúng nó" lại sướng hơn mình nhiều thế?
Thứ hai, tiêu cực len lỏi vào mọi ngóc ngách của của sống.
Vẫn còn có những nhà giáo mô phạm, đáng kính, nhưng những tiêu cực từ chạy lớp, chạy trường, biếu xén cô giáo, dạy thêm, học thêm vô tội vạ đã trở thành căn bệnh trầm kha của ngành giáo dục, làm phụ huynh và học sinh nhìn thầy cô giáo với con mắt khác mà sự tôn kính đã suy giảm phần nhiều.
Vẫn còn có những bác sỹ tốt tận tâm với nghề, nhưng thử hỏi có ai trong chúng ta khi vào viện hoặc có người nhà ốm đau mà không phải dấm dúi phong bì, phong bao cho bác sỹ để được khám sớm, khám kỹ, để được mổ sớm, để tiêm không đau...
Có ai không biết việc lái xe khách, xe tải phải nộp mãi lộ mọi trạm CSGT trên các tuyến đường mà họ đi qua? Có ai không biết việc những nông dân thấp cổ bé họng thường hay bị chèn ép ở các vùng thôn quê?
Sự lung lay những giá trị
Tất cả những việc trên chúng ta đều biết, thậm chí biết rõ đến mức "thấm nhuần" và chính chúng ta lại coi đó như một tất yếu của cuộc sống. Điều đó thực sự đáng lo ngại bởi các giá trị chân chính bị đang lung lay.

Tại sao người ta lại gọi những hiệp sỹ đường phố là những thằng gàn? Đó là khi cái ác đang lấn át cái thiện, cái xấu xa đang chèn ép những giá trị truyền thống tốt đẹp. Khi mà hàng ngàn điểm 0 (không) lịch sử của các sĩ tử thi đại học được 1 người có trách nhiệm hàng đầu coi là điều bình thường?

Những con người dễ bị tổn thương nhất của xã hội không có cách để bảo vệ mình, chỉ còn biết xù mình lên như một con nhím, con ong trước cuộc sống. Tại sao người ta sẵn sàng đâm vào cảnh sát giao thông để trốn chạy? Vì cảnh mãi lộ diễn ra hàng ngày khiến người ta luôn nảy sinh ý định chống đối và căm ghét ở trong đầu.
Tại sao học trò, phụ huynh lại có thể đánh thầy cô giáo, có thể chỉ vì người ta không coi đó là thầy mà dạy học cũng chỉ là một nghề để kiếm sống để mưu sinh như bao nghề khác mà thôi.
Tại sao người ta lại gọi những hiệp sỹ đường phố là những thằng gàn? Đó là khi cái ác đang lấn át cái thiện, cái xấu xa đang chèn ép những giá trị truyền thống tốt đẹp. Khi mà hàng ngàn điểm 0 (không) lịch sử của các sĩ tử thi đại học được 1 người có trách nhiệm hàng đầu coi là điều bình thường?
Tại sao người ta sẵn sàng giết chết đồng loại của mình chỉ vì những điều hết sức nhỏ nhặt? Vì đạo đức xã hội xuống cấp, vì các giá trị chân chính đang bị đảo lộn.
Khi những vụ án đau lòng xảy ra, các nhà nghiên cứu tha hồ đưa ra những phán xét và quy chụp, đại loại như do những trò games bạo lực, do đạo đức, do gia đình, do lòng tham, do sự ích kỷ cá nhân...
Tất cả những nguyên nhân đó đều đúng nhưng riêng tôi, tôi lại cho rằng có 1 nguyên nhân sâu xa hơn đó là sự xuống cấp của đạo đức xã hội.
Đất nước ta đã và sẽ tiếp tục phát triển nhưng chúng ta cũng đã và sẽ phải trả giá thêm nhiều cho sự phát triển đó. Hy vọng, những người lãnh đạo có "tầm" có "tâm" với đất nước sẽ chèo lái theo một con đường hợp lý để trên con tàu Việt Nam đang tiến về phía trước, để mọi người đều có quyền hy vọng vào 1 tương lai tươi sáng hơn.
Đức Toàn

Người gàn dở có phải là bệnh lý?

07/12/2005 13:09 GMT+7

TTO - Nạn nhân của chứng bệnh này luôn có những ý nghĩ nào đó vần vũ, khó xua đuổi đi hay khó làm cho những ý nghĩ đó không quay trở lại và luôn phải thực hành những động tác mà họ không thể kiềm chế nổi.

TTO - Nạn nhân của chứng bệnh này luôn có những ý nghĩ nào đó vần vũ, khó xua đuổi đi hay khó làm cho những ý nghĩ đó không quay trở lại và luôn phải thực hành những động tác mà họ không thể kiềm chế nổi.

Thực chất, họ là những người có rối nhiễu ám ảnh và có hành vi xung năng (không thể kiềm chế): chứng bệnh này là một phần trong bệnh lý về lo hãi.

Trong số những rối nhiễu ám ảnh và hành vi có tính xung năng thường gặp nhất - thường bị cho là gàn dở - phải kể đến:

- Luôn sợ bị nhiễm vi khuẩn hay sợ bẩn, dẫn đến việc phải thường xuyên rửa tay hàng chục lần mỗi ngày; không dám bắt tay ai, luôn lau chùi bàn làm việc hay nơi ở ở của mình.

- Luôn nghi ngờ việc mình vừa làm xong, ví dụ vừa khóa cửa để ra ngoài, chưa được mấy bước đã quay lại để kiểm tra. Có khi phải kiểm tra đến chục lần một công việc rất đơn giản.

- Luôn có những ý nghĩ bạo lực hay liên quan đến hành vi tình dục với người thân và sợ những hành vi đó xảy ra nên phải có những động tác để gạt bỏ những ý nghĩ đó đi. Ví dụ có người hay nghĩ đến một chuyện gì đó đáng hổ thẹn trong quá khứ thì hay bật ra một câu chửi thề (không kiềm chế được).

- Ám ảnh về sự ngăn nắp, sự cân đối nên suốt ngày dọn dẹp, xếp đặt lại mọi thứ trong nhà.

Những động tác mà người bệnh thực hành không đem lại cho họ sự thích thú nào nhưng họ bắt buộc phải làm và đó là cách duy nhất để có được khoảnh khắc thư giãn, không bị ám ảnh. Nói chung người bệnh cũng hiểu rằng những ý nghĩ ám ảnh và những hành vi của họ để chống lại là vô nghĩa nhưng không thể kiềm chế được.

Khi nào coi là bệnh lý? Có biểu hiện ám ảnh hay có hành vi xung năng chưa đủ để kết luận là bị rối nhiễu ám ảnh và có hành vi xung năng bởi vì ai cũng có thể có những ý nghĩ ám ảnh và những thói quen hay tật xấu. Để xác nhận rối nhiễu, hành vi của đương sự phải gây ra sự đau khổ, sự thất vọng và thường kéo dài quá 1 giờ mỗi ngày, có ảnh hưởng đến công việc của đương sự và thường đến cả những người xung quanh.

Hơn nữa, những rối nhiễu ám ảnh đôi khi kèm với trạng thái trầm cảm, rối loạn về ăn uống (chán ăn hay ăn quá nhiều) và những biểu hiện lo hãi khác đã khiến cho người có rối nhiễu phải đi tìm sự giải khuây trong rượu và ma túy.

Một vài hỏi đáp về rối nhiễu ám ảnh và hành vi xung năng

Tần suất trong dân số là bao nhiêu? Ở nước ta hình như chưa có dữ liệu nào, có lẽ vì chưa được quan tâm đúng mức nhưng ở Pháp ước tính có đến 2-3% dân số (trong đó 3,6% là tuổi vị thành niên) tức hơn 1 triệu người, ấy là mới chỉ nói đến con số đã được chẩn đoán.

Thường xảy ra ở tuổi nào? Khoảng 65% bắt đầu từ tuổi 25 và 15% sau tuổi 35. Cũng có thể xảy ra ngay từ khi ở tuổi vị thành niên (50% trước tuổi 18).

Nguyên nhân của rối nhiễu? Còn chưa rõ; nam nữ đều có thể bị với tỷ lệ gần như ngang nhau. Người ta cho rằng cứ 50 người thì có 1 người đã hay sẽ có lúc bị rối nhiễu ám ảnh ở một thời điểm nào đó trong đời; rối nhiễu đó thường khởi đầu ở tuổi vị thành niên hay bắt đầu tuổi trưởng thành và có xu hướng xảy ra trong gia đình.

Rất đáng ngờ là có những yếu tố gia đình và gien học vì có một số lớn hình thái gần giống như rối nhiễu ám ảnh và hành vi xung năng và những rối nhiễu lo hãi ở cha mẹ người bệnh. Cũng có sự di truyền gien học phức tạp vì nhiều gien có thể là nguyên nhân sinh bệnh; đã phân lập được một gien có tên là COMT (cathechol-O-methyl transferase).

Những yếu tố không thuộc gien học (môi trường, hormon, nhiễm khuẩn, chấn thương) cũng cần thiết để làm cho tổn thương về gien học bộc lộ (hay biến đổi). Về phương diện thần kinh học: từ hơn một thập niên gần đây đã phát hiện ra nhiều khía cạnh thần kinh như có rối loạn chức năng của hệ thống các chất dẫn truyền thần kinh (serotonin, dopamin, vasopressin...). Rối loạn não khu vực: hệ thống liên lạc với vỏ não trước trán, hệ limbic và các hạch ở nền não. Nhiễm khuẩn: đang có nhiều nghiên cứu về những rối loạn tâm thần ở trẻ em có biểu hiện rối nhiễu ám ảnh và hành vi xung năng sau khi bị nhiễm liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A. Những yếu tố tâm lý và stress cũng có thể làm cho các triệu chứng nặng thêm.

Rối nhiễu kéo dài bao lâu? Diễn biến của rối nhiễu cũng rất khác nhau, trong một vài trường hợp, các triệu chứng không quan trọng hay giảm dần theo thời gian và có thể chung sống suốt đời; một số trường hợp khác lại có những đợt tiến triển xen kẽ với thời gian bình thường. Cuối cùng là những trường hợp tiến triển nặng lên và cần điều trị. Ngay cả với những thể mạn tính cũng thường có những đợt thăng giảm; nặng lên trong giai đoạn stress và ở phụ nữ trong giai đoạn có kinh, đôi khi thuyên giảm kéo dài nếu thay đổi lối sống.

Rối nhiễu có gây trở ngại cho đời sống? Những trở ngại có thể từ nhẹ đến nghiêm trọng, đôi khi làm cho người bệnh phải nhập viện điều trị và không thể có công việc ổn định nhưng nhiều người khác vẫn làm việc việc và sống bình thường. Tuy nhiên những tổn thất về kinh tế và cảm xúc của người bệnh, của gia đình và xã hội không phải không đáng kể.

Hiện có những phương pháp điều trị nào? Gần đây có những tiến bộ về điều trị góp phần giảm nhẹ các triệu chứng. Phối hợp dùng thuốc với các liệu pháp về hành vi và nhận thức là cách tiếp cận thường được chỉ định nhất. Về thuốc, clomipradine dần dần thay thế các thuốc tăng cường serotonin. Trong số những thuốc này, fluoxetine, paroxetine và sertraline có tín nhiệm nhất. Ngoài ra cũng còn đang nghiên dùng citalopram và fluoxamin.

Cần biết rằng các thuốc này không có hiệu quả với tất cả mọi bệnh nhân và trong những trường hợp kháng thuốc thì phải phối hợp với các liệu pháp khác. Hơn nữa thuốc cũng còn có những tác dụng phụ và phải dùng dài hạn mới có hiệu quả, do đó cần có thầy thuốc thuốc chuyên khoa chỉ định và theo dõi.

BS ĐÀO XUÂN DŨNG

‘‘Thằng” gàn và cuộc vượt biển cứu cô gái xứ Mường thoát khỏi lầu xanh

07:16 1 Quân.Trần

ANTĐ  Sinh năm 1972 ở Nhân Phúc, Lý Nhân, Hà Nam nhưng khi mới 19 tuổi Trần Văn Thiện đã “nổi tiếng” miền đất này bởi những cuộc thanh trừng, dằn mặt đám đồng trang khác. Và cũng chẳng được bao lâu cho đến khi chán ngắt với những cuộc xưng hùng, xưng bá mà trong tay không vẻn vẹn một đồng xu lẻ, Thiện bắt đầu cuộc đời lưu lạc không có điểm dừng chân của mình. Thiện lang thang khắp Điện Biên, mò mẫm Thái Bình, rồi sang Hải Phòng, Quảng Ninh rồi vào TP.HCM. Nơi Thiện dừng chân kiếm ăn lâu nhất bằng mọi thứ nghề có lẽ là miền sơn cước Tây Bắc. 

Thời gian thấm thoắt trôi, 3 năm vụt qua nhanh trong những chiều tím tái của lòng người, vật vã trong những cơn sốt rét li bì trong rừng đến những ngày phiêu bạt chốn đại ngàn. Thiện kể rằng không ít lần ngẩng mặt lên trời sau những cuộc rượu say mèm tối ngày mà không biết cuộc đời sẽ đi về đâu, cái còn lại chỉ là 2 bàn tay trắng chai sạn, thô ráp. Rồi chán đời, hận mình, bản tính giang hồ xưa khó bỏ, Thiện lại theo lời rủ rê của bạn bè mò về Quảng Ninh làm than. “Cay nghiệt và bèo bọt” - Thiện kể về cái chốn mới này như vậy bởi sớm hôm phải úp mặt xuống đất, phơi lưng cho trời, chui vào những hầm than sâu hun hút không chút ánh sáng, suốt ngày chỉ có bóng đêm. Sẵn có máu giang hồ, Thiện sẵn sàng vì đám anh em mà sống chết trong những cuộc tranh giành lãnh địa, rồi ôm bom quấn quanh người để “nói chuyện” với đám chủ quỵt tiền công. Cứ thế, Thiện và đám anh em như “bầy sói hoang” lăn mình vào những cuộc chiến sinh tồn không biết đến ngày mai...

2. Thiện kể: “Mà cũng chẳng hiểu sao thi thoảng tôi cũng lãng đãng với những góc riêng đầy yếu đuối. Kẻ như tôi viết nhật ký, làm những bài thơ không đề, không cuối một cách tự phát ai tin? Ở cái đất Quảng Ninh này cứ rảnh rang phút nào là tôi lại một mình tha thẩn ngắm hoàng hôn trên biển? Tôi đã viết về mong ước của mình là được tẩy sạch những bước chân gió bụi bằng nước biển nhè nhẹ vỗ bờ cát; muốn thả mình xuống biển để trốn tránh những ánh mắt hùm sói của con người; muốn được nhìn những con tàu trở về trong ánh chiều rực đỏ để thấy lòng bình yên”…

Và Thiện làm thật, để cuộc đời ra khơi bằng cách rời hầm than lên làm thuê cho những con tàu đánh cá, chở hàng để tiếp tục chuỗi đêm xa ngày dài phiêu lưu giữa trùng dương cay mặn cuồn cuộn sóng gió. Thuyền nhỏ chuyển thuyền lớn, không cần lương, chỉ cần đủ ăn, các chủ thuyền đều gọi Thiện là “thằng gàn”. Và con tàu đầu tiên Thiện sở hữu trị giá 18 triệu đồng do các chủ thuyền gom lương của anh lại mua cho nhằm tạo điều kiện cho chàng thanh niên đến đất lạ làm ăn. Thiện bắt đầu kiếm những đồng tiền đầu tiên đủ để tự nuôi sống hàng ngày từ con thuyền riêng của mình. Sau những lần chạy tàu, một đêm mưa giông, Thiện bị ép chở 4 cô gái bị lừa bán sang Trung Quốc. Tiếng tàu máy rít lên từng hồi, tiếng than khóc của các cô như xé toạc bầu trời, Thiện chỉ biết ôm đầu chết lặng trong ca-bin, chỉ sợ các cô đập đầu vào mạng thuyền tự tử mà không biết bởi tiếng gió rít, tiếng sóng gầm át đi. Và trong một lần trở về, một cô gái xin đi nhờ tàu của Thiện về Việt Nam, thương người Thiện đồng ý nhưng oái ăm thay hôm đó mực nước thấp khiến con tàu nhỏ không thoát khỏi được bờ, cô gái bị bắt trở lại, Thiện thì bị bắt nằm rạp xuống mặt đất, con tàu nhỏ bị họ từ từ cho đắm… Sau lần đó, Thiện lại chung vốn với người bạn mua tàu lên làm chủ, tại một bến mới nơi đất khách, định mệnh cuộc đời anh đã đến…

3. Cô gái xứ Mường Bùi Thị Niệm sinh năm 1978 ở Lạc Thủy, Hòa Bình. Niệm kể: “Bố mẹ tôi già lắm, anh em trong nhà lại khó khăn nên trong tôi luôn có sẵn sự háo hức tìm cơ hội kiếm tiền. Không phải lười bởi tôi cũng đã lăn lộn đủ mọi thứ nghề nhưng vốn liếng chẳng thấm vào đâu. Thế là…”. Một ngày, Kiều Văn Dũng trú tại thôn Đầm Đa, xã Phú Lão cùng huyện sang chơi tại xóm Thơi quê Niệm. Gã trai với ý đồ xấu đã vẽ cho Niệm một chân trời màu hồng với những công việc nhàn hạ, nhiều tiền tại nơi đô thị phồn hoa. Chân chất và tin người, Niệm bỏ xóm, bỏ Mường theo Dũng xuống Quảng Ninh để tìm kiếm công việc đổi đời mà không hay biết mình đang bị lừa bán sang Trung Quốc.

Cứ thế, theo bước chân Dũng, Niệm đã lạc bước sang tận Đông Hưng mà không hay cho đến ngày cô bị bán vào lầu xanh. Tại Quảng Tây, Niệm bị nhốt vào phòng tối và bỏ đói để ra uy. Những thanh niên thay nhau đánh đập cô chết đi sống lại bắt tiếp khách. Vài ngày liên tục thân thể cô rũ như tàu lá úa, sợ án mạng xảy ra, lũ bảo kê buộc lòng phải cho cô giặt giũ, nấu nướng nơi lầu xanh và kèm theo những lời thuyết phục. Tại đây, Niệm đã chứng kiến không biết bao nhiêu cảnh đời phụ nữ tàn tạ phiêu bạt nơi đất khách bị hành hạ, bị bắt tiếp khách, bị bán vào những vùng sơn cước heo hút nghèo đói. Niệm kể: “Ngày nào các cô gái cũng phải tiếp rất nhiều lượt khách. Đó là những thủy thủ lực lưỡng, đen bóng gió biển từ bốn phương tìm đến trong cơn men say hoan lạc; đó là những người đàn ông xấu xí, nghèo đói không gia đình, đi tìm cảm giác lạ trong sự khát khao bệnh hoạn… Mới ngày thứ 3 đặt chân đến đây nhưng tôi đã may mắn hơn họ! Sự mẫn cảm trong tâm khảm của một người phụ nữ mách bảo tôi phải tin chàng thanh niên đồng hương ấy!

4. Niệm đã nói vậy khi chuyện trò với tôi, ngày cô gặp Thiện - giấc mơ hồi hương của Niệm được nhen lên. Thiện kể: “Cô ấy cứ lầm lũi nhìn tôi trong những giọt nước mắt mà chẳng nói nên lời. Cuộc gặp gỡ định mệnh ngày hôm ấy của chúng tôi cả vùng biển Vạn Mỹ trời nổi mưa, những cơn chớp giật lóe sáng”. Khoảnh khắc gặp nhau ngắn ngủi nhưng Thiện đã mang trong mình lời thề với Niệm một ngày gần nhất sẽ gặp lại…

Trước khi lên tàu trở về, vì chưa an tâm Thiện đã gặp chủ của Niệm. Giá để chuộc Niệm ra khỏi chốn lầu xanh, ổ quỷ quá sức anh, một vạn nhân dân tệ thời điểm đấy với Thiện là một con số quá lớn. Xót xa, ngậm ngủi xen lẫn tủi nhục, bước chân Thiện nặng trĩu xuống tàu mang theo bức thư viết vội của Niệm gửi gia đình. Những ngày sau đó, Thiện lao vào những chuyến đi biển ngày đêm kiếm tiền chuộc Niệm, bởi với anh cô gái dân tộc ấy chân chất, hiền lành lắm đang từng ngày phải vùi mình nơi miệng rắn, hang hùm. Đến một ngày, hai người đàn ông lạ mắt đến tìm Thiện thuê chở sắt sang biển Quảng Tây mà anh không hề biết họ cũng đang đi cứu người thân bị bán sang đây. Thiện đưa thuyền ra khơi. Thuyền cập bến, Thiện nằm dưới bến chờ đến chiều xế muộn để toan tính việc cứu Niệm thì thấy 2 người đàn ông thuê tàu mình đưa một cô gái trẻ xuống tàu và hô to cho tàu chạy đi. Chưa kịp định thần, điếu thuốc đang hút dở, Thiện thấy vài người đàn ông lực lưỡng chạy sùng sục tiến sát tàu của anh. Cô gái trẻ và 2 người đàn ông bị đưa lên bờ, còn những kẻ còn lại rút chốt dưới khoang đánh chìm tàu của mình. Lại thêm một lần nữa Thiện bị mất thuyền.

Quyết là làm, vào một đêm định sẵn, Thiện đã mượn tàu và nhờ sự trợ giúp của 2 người bạn sang bờ biển Quảng Tây cứu Niệm. Ngực căng như cánh buồn, lấy hai đùi kẹp chặt bánh lái, tay ghìm chắc chiếc la bàn, con thuyền cứ nhằm đất mẹ lầm lũi tiến.

5. Quê hương máu thịt hiện trước mắt, Thiện và Niệm đứng lặng trên mui tàu nhìn về đất mẹ như muốn ôm trọn tất cả. Thiện nhớ lại: “Lúc đó quãng 4h sáng, trời ngừng mưa, Niệm thiếp đi li bì. Ngoài trời vẫn một màn đêm đen kịt. Tiếng động cơ yếu và lịm dần… Tôi tắt đèn trên khoang, tắt máy và để thuyền tự trôi trong sự im lặng của biển cả. Hai tay tôi vẫn kẹp chặt bánh lái theo chiếc la bàn định hướng. Chờ đợi, đêm dài cứ dần qua, một đường chân trời chạy dài ngăn cách giữa biển và bờ hiện ra trước mắt. Cảm giác trong tôi lúc đó như về đến nhà, lòng nhẹ bẫng, tự do và lâng lâng. Bờ biển quê hương hiện ra dưới bầu trời lồng lộng, nhìn về đất liền, phía sau lưng chúng tôi là một màu đỏ hồng của ánh bình minh nhuộm nước lên dần”… Thiện và Niệm lên đường về quê, bỏ lại tất cả quá khứ buồn của kẻ giang hồ và cô gái với kiếp ly hương. Thiện nói: “Trong tôi thời điểm đó chưa hề nảy nở tình yêu với Niệm. Tôi chỉ thương và muốn giúp người con gái thật thà, chân chất ấy”.

… Bỏ lại sau lưng ngã 3 Hàng Đồi, con đường dài hun hút đứa lối chúng tôi đến với mảnh đất Hòa Bình đó là xóm Thơi, xã Hưng Thi, huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Nhưng, trên mảnh đất này còn chở hai mảnh đời, hai số phận mà sự khắc nghiệt của cuộc đời đã đưa họ đến bên nhau, đó không ai khác chính là Thiện và Niệm. Chuyện là sau ngày trở về, không chịu nổi lời dè bỉu, Thiện đã đưa Niệm tới nơi đây - bắt đầu từ việc lập một mái nhà tranh bên bến sông kiếm sống. Vùng đồi núi này khắc khổ như bàn tay người già, Thiện và Niệm đã phải sớm hôm trèo đèo lội suối Chi Nê, Phủ Lý bán hàng rong kiếm ăn để vượt qua cơn nghèo. Chịu khó lam lũ tích cóp Nệm đã mở được quầy tạp hóa nhỏ, Thiện thì đi làm thuê trong vùng rồi tự mở một cửa hàng sửa xe máy.

Khi chúng tôi tìm đến mái ấm của đôi vợ chồng nghìn trùng sóng gió này thì họ đang quây quần bên mâm cơm; đặc biệt là có cả tiếng con trẻ. Ngôi nhà nhỏ bé nhưng tràn ngập tiếng cười ấy nằm nép mình bên dòng suối nhỏ, những thành viên trong đó tần tảo sống trong sự bình yên của vùng đồi núi xanh rì, trong tiếng mõ trâu lốc cốc trên triền đồi vắng lặng...

Ông Nhẫn "gàn"

Thứ Năm, 17/10/2013, 03:21:45

Hơn 30 năm qua, ông Phạm Văn Nhẫn ở thôn Chi Ngôn, xã Thanh Hải (Thanh Liêm, Hà Nam) vẫn miệt mài "làm việc nghĩa". Ông không quản ngại khó khăn, vất vả cùng những dị nghị của người đời để cưu mang những người lang thang, cơ nhỡ, giúp họ đoàn tụ với gia đình.

Duyên trời định Chúng tôi ghé thăm ngôi nhà nằm ven quốc lộ 1A của ông Nhẫn (sinh năm 1963) vào một buổi sáng trời mưa tầm tã. Trong bộ quần áo loang lổ vết dầu mỡ và mồ hôi nhễ nhại, ông đang cần mẫn sửa xe đạp cho khách hàng. Sớm mồ côi cha, sau đó mẹ đi lấy chồng, cậu bé Nhẫn ngày ấy lớn lên trong tình thương của ông bà ngoại. Hết lớp bảy, Nhẫn tình nguyện đi bộ đội. Năm 1981, ông về phép và cưới người con gái làng bên cùng cảnh ngộ. Năm 1982, ông phục viên. "Bán mặt cho đất, bán lưng cho giời", nhưng cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ vùng chiêm trũng vẫn quanh năm khó khăn, thiếu thốn. Hai năm sau, ông cùng vợ chuyển lên cạnh quốc lộ 1A và làm nghề sửa xe đạp. Không ngờ, sự thay đổi này cũng bắt đầu cơ duyên của ông với những người lang thang. Hơn 30 năm qua, không biết bao người được ông đưa về cưu mang, chăm sóc và giúp đoàn tụ cùng gia đình. Ông đến với cái "nghề gàn dở" ấy trong một ngày tình cờ như ông trời sắp đặt. Đó là một chiều năm 1984, lúc hai vợ chồng đang phơi rơm thì thấy có đứa bé chừng năm tuổi vừa đi vừa khóc ngoài đường. Khi ấy, ông nói ngay với vợ: "Thằng bé này đi lạc". Không đắn đo, ông dỗ dành, đưa bé vào nhà tắm rửa sạch sẽ, cho ăn uống rồi đưa đi chơi, cũng nhằm mục đích cho cháu bé nhớ ra đường về nhà. Mấy ngày trời ròng rã, ông bỏ công bỏ việc chở đứa bé đi những vùng lân cận, nhưng không có kết quả. Không nản chí, ông lên tận khu vực Cầu Khuất cách đó khoảng 10km. Lúc xuống chân cầu, ông thấy một ông già ngồi bên vệ đường đang khóc gọi cháu. Hai ông cháu gặp nhau mừng mừng, tủi tủi, rối rít cảm ơn ông Nhẫn. Ngẫm thấy mình làm được một việc có ý nghĩa, ông vui. Ngay buổi sáng hôm sau, ông lại gặp một người đàn bà đầu tóc rũ rượi, "khóc lóc chán rồi lại cười khanh khách". Đoán chắc là người điên, ông đưa về nhà bảo vợ tắm rửa rồi cho ăn uống. "Khi ấy, trông người phụ nữ kia yếu ớt, mặt xanh như tàu lá, tôi phải đi gọi y tá tới truyền nước. Mãi hai tháng sau, tôi mới liên hệ được gia đình tới đón về. Gia đình họ có cảm ơn và hậu tạ nhưng tôi từ chối", ông Nhẫn trầm ngâm nhớ lại. Từ đó trở đi, như trời định, số người điên, dở hơi ông gặp ngày càng nhiều. Hễ đi đường gặp hay được ai báo tin, ông lại đưa về nhà cưu mang, chăm sóc và giúp họ tìm lại người thân. Những người điên, lang thang được ông cứu giúp không chỉ ở tỉnh Hà Nam mà còn ở Thanh Hóa, Hải Dương, Nam Định, Ninh Bình, Bắc Giang, Lạng Sơn, TP Hồ Chí Minh,... Tiếng lành đồn xa Gia cảnh nghèo, nên chuyện ông Nhẫn bỏ công, bỏ việc để đi "nhặt" những người điên, lang thang về nuôi khiến không ít người chung quanh đàm tiếu, dị nghị. Có người còn bảo ông là "Nhẫn gàn". Ông mặc kệ. Với ông, còn hạnh phúc nào bằng "làm phúc cứu người"! Ông tâm sự: "Ngày xưa tôi cũng nghèo, cũng khổ, cũng thiệt thòi vì không có được tình thương của cha mẹ, nhưng cuộc sống của những người lang thang, cơ nhỡ còn khổ hơn mình gấp nhiều lần. Trong quân ngũ, tôi cũng học tập được nhiều điều. Đặc biệt, hình ảnh giản dị của Bác Hồ luôn thôi thúc tôi làm việc tốt. Học được Người là rất khó, tôi chỉ cố làm hết khả năng thôi! Cuộc sống của gia đình tôi cũng chẳng dư giả gì nhưng tôi sẵn sàng cưu mang, giúp đỡ người cơ nhỡ tìm về mái ấm gia đình". Mỗi trường hợp được ông cứu giúp, cưu mang đều có những cảnh ngộ riêng. Nhưng trường hợp khiến ông Nhẫn trăn trở nhất, xót xa nhất là ông Trần Văn Cường. Ông Cường quê ở thị trấn Vôi (Bắc Giang), đã sống như một thành viên trong gia đình ông từ hơn bốn năm nay. Quẹt lửa châm thuốc lá cho ông Cường hút (ảnh), ông Nhẫn bồi hồi nhớ lại: "Hôm ấy là một đêm hè oi nóng, vợ chồng tôi đang yên giấc bỗng nghe tiếng chai lọ vỡ từ bên ngoài dội vào. Biết có chuyện không hay, tôi liền cầm đèn soi ra đường quốc lộ thì thấy một người đàn ông đang cầm chiếc chai vỡ, máu me bê bết và vừa đi vừa chửi bới. Biết chắc chắn là người điên, tôi liền ra dùng lời nhỏ nhẹ khuyên nhủ, dìu ông ấy vào nhà lau chùi, băng bó mấy vết thương trên người ông ta rồi bảo vợ lấy cơm nguội cho ăn uống. Trời khuya nên tôi thu xếp cho ông ta chỗ ngủ rồi tiếp tục lên giường chợp mắt, để mai tính tiếp. Nhưng không ngờ, sáng tỉnh dậy thì chẳng thấy ông ấy đâu. Trời mưa to, tôi lo sợ có chuyện gì không hay xảy đến với ông ấy nên vội vã đi tìm. Cuối cùng, tôi thấy ông ấy đang co ro trong bụi chuối". Bốn năm qua, vợ chồng ông Nhẫn xem ông Cường như người thân trong gia đình. Hằng ngày, ông Cường có thể làm những việc vặt trong nhà như quét sân, làm bạn cùng đàn gà, bồ câu. Nếu ngày trước người ta dị nghị, đàm tiếu bao nhiêu thì giờ họ lại phải nể phục ông bấy nhiêu. Tiếng ông "Nhẫn gàn" đi nhặt và cưu mang người điên càng vang xa. "Quan trọng nhất là phải chịu đầu tư tiền điện thoại để gọi 1080 của các tỉnh rồi tìm hỏi phòng quảng cáo mới dễ tìm những người bị thất lạc, từ đó có thể biết được địa chỉ gia đình của họ. Thấy người ta hạnh phúc, mình cũng phấn khởi vì lại làm được một việc tốt", ông Nhẫn khề khà. Hiểu được việc làm tốt đẹp của chồng, bà Lam, vợ ông Nhẫn tâm sự: "Tôi cũng chỉ biết cùng ông ấy giúp đỡ cho họ, nếu tìm được gia đình người ta sớm ngày nào thì tốt ngày đó. Giờ với vợ chồng tôi, hễ còn sức khỏe ngày nào thì vẫn làm tiếp công việc này". Hơn 30 năm "làm phúc cứu người", ông đã có những niềm vui nho nhỏ khi cậu bé ngày nào được ông cưu mang, đã có gia đình riêng với hai đứa con kháu khỉnh và nhận ông làm bố nuôi. Ông khoe: giờ ông có con ở khắp trong nam, ngoài bắc... Trung bình mỗi tháng có bốn trường hợp được giúp đỡ, ngoài ra, vợ chồng ông Nhẫn còn tích cực hỗ trợ cấp cứu những người bị tai nạn giao thông. Ông đã vinh dự được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam vì "Đã có thành tích trong hoạt động nhân đạo từ thiện đầu năm 2013".

Bài và ảnh: HỒ DUY NGỢI