CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI 1/A

-Lịch sử là hiện thực quá khứ.
-Có những câu chuyện, những sự việc thuộc hiện thực lịch sử qua tháng năm đã hóa thành huyền thoại lịch sử. Và những con người từng làm nên huyền thoại lịch sử ấy vụt hóa thành thần thánh vì đã vượt qua sức tưởng tượng của người đời.

-Nước non ngàn dặm

Thơ » Việt Nam » Hiện đại » Tố Hữu » Máu và hoa (1977)

Nước non ngàn dặm
Ra đi
Cái tình chi...
(Câu ca Nam Bình)

Nửa đời tóc ngả màu sương
Nhớ quê, anh lại tìm đường thăm quê
Đường vào như tỉnh như mê
Đường ra phía trước, đường về tuổi xuân
Đã đi muôn dặm xa gần
Nay về Nam cũng bước chân bồi hồi!

Sông Bến Hải bên bồi bên lở
Cầu Hiền Lương bên nhớ bên thương
Cách ngăn mười tám năm trường
Khi mô mới được nối đường vô ra?
Bây giờ cầu lại bắc qua
Ván thơm gỗ mới cho ta gặp mình...

Anh về Quảng Trị... Gio Linh
Trèo lên dốc Miếu, lặng nhìn Quán Ngang
Bời bời cỏ lút đồng hoang
Chim kêu cành cụt, chang chang nắng cồn
Tả tơi mấy ấp khu khu dồn
Mái tôn, rào kẽm, tháp đồn chơ vơ!
Thương em chín đợi mười chờ
Con thuyền nay đã đỏ cờ sang sông
Em vui em mặc áo hồng
Máy reo máy đẩy, mênh mông biển trời
Thuyền về Cửa Việt ra khơi
Thuyền lên Ái Tử, thuyền bơi Đông Hà...

Anh còn lặn lội đường xa
Sông Hương đành nhớ, chưa qua sông Bồ
Phù lai ba bến con đò
Thanh Lương quê ngoại câu hò còn chăng?
Êm dòng Thạch Hãn đêm trăng
Những lo ngược gió Tan Giang nặng chèo!

Xe lên đường 9 cheo leo
Hố bom đỏ mắt, trắng đèo bông lau
Cây khô, chết chẳng nghiêng đầu
Nghìn tay than cháy rạch màu trời xanh
Trưa nồng, gà gáy Khe Sanh
Tà Cơn dứa mật, hoa chanh ngát đồi.

Chợt nghe... từ tuổi hai mươi
Tiếng xiềng Lao Bảo gọi người bạn xưa
Ngỡ ngàng rẽ lối le thưa
Vông đồng mấy cội, xác xơ lá cành
Hoang tàn hầm đá, đồn canh
Bâng khuâng nhớ bóng các anh những ngày!
Nhìn quanh, núi đứng mây bay
Võng anh giải phóng, rừng lay nắng chiều...
Thương nhau, đừng khóc, em yêu
Tự do, phải trả bao nhiêu máu này!
Có qua những bước đi đày
Càng thêm ấm những bàn tay giữa đời.

Sáng hè đẹp lắm, em ơi
Đầu non cỏ lục, mặt trời vừa lên
Da trời xanh ngát, thần tiên
Đỏ au đường lớn mang tên Bác Hồ
Trường Sơn mây núi lô xô
Quân đi, sóng lượn nhấp nhô, bụi hồng...

Ai trông, lên đó mà trông
Cha Ki oanh liệt, Bản Đông anh hùng
Mỹ thua, nguỵ chạy đường cùng
Xác tăng như xác bọ hung đen bờ
Mấy chàng lính trẻ măng tơ
Nghêu ngao gõ bát hát chờ cơm sôi.

                *

Xe lao qua dốc qua đồi
Gió tây giội lửa ồi ồi sau lưng
Bụi bay, bụi đỏ lá rừng
Mịt mù lối kín, cát bưng đường hầm
Nóng nung vạt áo ướt đầm
Thương con bướm trắng quạt ngầm suối khô.

Con sông Xê Noong ai dò
Mà dòng nước mát hẹn hò cùng ta?
Tới đây, tre nứa là nhà
Giỏ phong lan nở nhành hoa nhuỵ vàng
Trưa nằm đưa võng, thoảng sang
Một làn hương mỏng, mênh mang nghĩa tình.

Lán đêm, ghé tạm trạm binh
Giường cây lót lá cho mình đỡ đau
Nghĩ người, thăm thẳm rừng sâu
mười năm bom đạn, măng rau, sốt ngàn.
Xê Công, Xê Nọi, Chà Vàn
Mở đường, bao nỗi gian nan với đường!

Trường Sơn, xẻ dọc, rọc ngang.
Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng.
Trường Sơn, vượt núi, băng sông
Xe đi trăm ngả, chiến công bốn mùa.
Trường Sơn, đông nắng, tây mưa
Ai chưa đến đó, như chưa rõ mình.
Vui sao buổi bình minh, gặp cháu
Nhớ ngày nào cháu mới lên ba
Gác canh cho chú trong nhà...
Nay giữa Phi Hà, D trưởng công binh
Trên đường lớn Hồ Chí Minh
Gác ba biên giới... mối tình Đông Dương!

                *

Tả Ngâu, trong vắt mắt gương
Xốn xang trông lửa chiến trường, mà cay
Xê Xan, tan nát đạn cày
Trống trơ rừng khộp, khô gầy rừng le
Bằng lăng bạc nắng trưa hè
Nghe như cưa xẻ, tiếng ve rít dài.

Cỏ vàng lạc bước hươu nai
Sóc buôn thấp thoáng bóng xoài đu đưa
Vườn ai, cháy trụi ngọn dừa
Mái chùa cong, gãy nét xưa diệu huyền
Voi đi lững thững, bình yên
Bỗng ngơ ngác đứng, Bom rền xa xa...

Anh vào tuyến lửa, đêm qua
Bất ngờ một trận như là bão rơi
Lại đi... "phấn khởi tơi bời"
Còn non, còn nước, còn người, cứ đi!
Rừng khuya, không ngủ, mơ gì
Sao hôm lấp lánh cũng vì miền Nam...

Chào anh du kích đất Cam
Đẹp như pho tượng Đam San thuở nào
Ngực anh đỏ tựa đồng thau
Vui tình đồng chí, trắng phau răng cười
AK nòng thép xanh ngời
Hôn anh một cái, hỡi người bạn thân!
Đường qua biên giới tới gần
Nghe lòng rạo rực, nghe chân bồn chồn.
Đơn xơ một khúc cầu con
Một khe suối nhỏ, cũng hồn quê ta.
Ôi, gò đất mịn son pha
Thắm tươi dòng máu ông cha bao đời...

Bình Long, Nam Bộ ta ơi!
Buổi đầu mới gặp mặt Người sáng nay.
Cầm hòn đất đỏ trong tay
Trái tim bỗng nghẹn như say rượu nồng
Ôm anh Giải phóng vào lòng
Đã mơ chạy khắp cánh đồng Cà Mau...

Chú lái trước, anh ngồi sau
Rừng cao su mát một màu lá xanh
Xe bay, nghiêng gió dạt cành
Đã quen lối tắt đường quanh hiểm nghèo
Đến đâu, anh cũng bám theo
Áo bà ba, mũ tai bèo chú em!

Câu thơ cũ, ai đem tới đó?
"Anh chạy vào đất đỏ làm phu
Bán thân đổi mấy đồng xu
Thịt xương vùi gốc cao su mấy từng!"
Nao nao nhìn mỗi góc rừng
Cuối hàng cây thẳng, sáng bừng trời cao.
Hầm tăng, ụ pháo, chiến hào
Dấu răng vuốt Mỹ cắn cào, còn đau!
Chị em tù những nơi đâu
Côn Lôn, Phú Quốc, dìu nhau trở về
Lá buông trắng vách lều tre
Bài ca hy vọng hát nghe ấm lòng.

Lộc Ninh xinh một cụm hồng
Ai hay đất lửa, máu nồng đơm hoa!
Cái vui sinh nở chan hoà
Nghe rừng căng sữa, nhựa ra đầu mùa
Lao xao phố thợ, chợ trưa
Sầu riêng, măng cụt cũng vừa ngọt thanh

Lá cờ nửa đỏ nửa xanh
Màu đỏ của đất, màu xanh của trời
Ngôi sao, chân lý của đời
Việt Nam, vàng của lòng người hôm nay.
Càng nhìn ta, lại càng say
Biển Đông lồng lộng gió lay ngọn cờ...

Ôi, bà mẹ tóc bạc phơ
Vườn riêng, mẹ hái trái dừa cho con
Má già với trái dừa non
Bởi thơm lòng má, nên ngon lòng dừa
Dẫu còn cay đắng, nắng mưa
Miền Nam mát ngọt, hồn ta vẫn đầy
Trăng còn che nửa bóng mây
Mà rừng lá nón đêm nay ngời ngời
Gặp nhau, đồng chí đây rồi!
Xôn xao hết đứng lại ngồi bên nhau
Chuyện nhà, Nam Bắc, trước sau
Mừng ra nước mắt, nên đau lại cười

Phải chi còn Bác vô chơi!
Bỗng nghe cháu nói... đất trời lặng thinh
Trông vời Đồng Tháp mông mênh
Mấy con thuyền ngược dòng kênh, nặng hàng
Sóng Tiền Giang gọi Hậu Giang
Có ai về đó, ta sang cùng về!

Hỡi người chị của Bến Tre
Cửu Long đồng khởi bốn bề đó chăng?
Miền Nam gan dạ ai bằng
Đội quân đầu tóc, khăn rằn vắt vai
Khăn rằn ai dệt cho ai
Sợ chi súng đạn, rào gai quân thù!

Ánh đèn soi giữa chiến khu
Mái đầu tóc bạc, võng dù hoa râm
Nhà anh lợp mái trung quân
Quan thềm sương nắng, đêm xuân ngày hè
Ngoài vườn reo một tiếng xe
Tiếng reo se sẽ, mà nghe rộn ràng...
Chân nhanh qua ấp qua làng
Đất còn nóng lửa Tràng Bàng, Củ Chi
Dang tay một với, xa gì
Sài Gòn ơi, lại phải đi bao ngày?
Lưới nào vây nổi chim bay
Chắc trong ấy nhớ ngoài này, chẳng yên!

Chia tay lưu luyến mắt nhìn
Sầu riêng bịn rịn nhớ miền Nam xa
Ta về mở rộng đường ta
Cho Nam với Bắc vào ra thêm gần
Hành quân nhẹ bước sang xuân
Chè xanh hoa nở trắng ngần đường xe...

Vượt Bù-gia-mập, Cao Lê
Qua Xê-rê-pôk, lại về Tây Nguyên
Tây Nguyên ơi! Bước truân chuyên
Tuổi trai ta đã từng quen chốn này
Ban-mê ngục sắt những ngày
Cũng con đường máu đi đầy năm nao!

"Đường lên Đak Sút, Đak Pao..."
Ngẩng trông núi dựng trời cao lạ lùng
Bao la đất mới một vùng
Dọc ngang thế trận, quân hùng là đây!
Thác Gia-ly trắng tầng mây
Ào ào, tưởng máy điện quay tưng bừng...
Gặp anh, mừng thiệt là mừng
Chào anh Núp của núi rừng tự do!
Rằng: Qua gió lớn mưa to
Lòng dân như nước Pa-cô càng đầy
Tây Nguyên gan góc, dạn dày
Như cây lim đứng, chẳng lay giữa ngàn.

Hỏi đâu giặc đóng, giặc càn?
- Nó như kiến lửa, kiến đàn chạy quanh
Nó leo lên ngon lên cành
Mình ôm lấy gốc, nó giành thử coi!
Một lời, nghe vút tiếng roi
Nghe sông gọi suối, nghe voi gọi bầy...

"Đường lên đỉnh núi Đak Lay
Heo heo gió lạnh, sương dày vắng chim"
Biết ai mà hỏi mà tìm
Con đường xưa của trái tim, đường này
Đường đi từ tuổi thơ ngây
Nửa vòng thế kỷ, hôm nay đường về...

Hương đâu thơm lựng rừng hè
Nhặt cành lá quế mà tê tái lòng
Trà My đấy, hỡi Trà Bồng
Có hay cây quế đợi trông tháng ngày?
Nâng cành quế héo trên tay
Càng thương quế ngọt quế cay cùng người!
Hội An, Đà Nẵng xa khơi
Ấy nơi mẹ ắm, ấy nơi mẹ nằm
Nhớ cồn cát trắng giăng giăng
Nhớ thuyền Bàn Thạch, nhớ trăng biển Hàn
Hẳn còn sóng gió gian nan
Bên vui rồi lại Đại An. Sơn Trà.

Sông Trà, sông Lại, sông Ba
Khu Năm dằng dặc lòng ta mọi miền
Vạn ngày, có buổi nào yên?
Cá ăn phải máu, chim quên lối vườn
Con người, như dãy Trường Sơn
Vững chân bám trụ, chẳng sờn óc gan.

Đạn bom, bão lụt, cơ hàn
Chết đi lại sống, hết tàn lại tươi
Thuỷ chung, vẫn đậm tình người
Cắn đôi hạt muối, chung đời cháo rau
Uống cùng viên thuốc chia đau
Quên mình chia lửa, cứu nhau chia hầm.

Hỡi em, dũng sĩ mười lăm
Trẻ thơ mà đã ngang tầm nước non
Hỡi ông, tuổi tám mươi tròn
Ngực phanh mĩ súng, tra đòn chẳng nao
Sống hiên ngang, sống thanh cao
Quê hương, biết mấy tự hào lòng ta!

*

Đường đi, như sự tình cờ
Con sông My, lại bây giờ lần theo
Vượt từ xưa, bước gieo neo
Cùng dòng thác ấy, ngủ treo đầu cành
Đọt lau, rau má vả xanh
Đói lòng, hát khúc quân hành vẫn vui.

Nhớ thương bạn, lại bùi ngùi
Nhớ làng Rô, nhớ người nuôi năm nào
Ghé thăm, lòng xót xa sao!
Bến sông lửa cháy, bom đào bãi lau
Hỏi Già, Già mất, còn đâu
Hỏi em, em đã từ lâu chết rồi!

Ôi! Làng Rô nhỏ của tôi
Cao cao ngọn núi, chiếc nôi đại bàng
Trăm năm ta nhớ ơn làng
Cánh tay che chở bước đường gian nguy
Thương em, cô gái sông My
Nắm xôi đưa tiễn anh đi qua rừng.

Anh đi, làng hỏi thăm chừng
Làng xưa, anh vẫn nhớ từng người xa
Hôm nay như trở lại nhà
Bữa cơm dưa muối cũng là liên hoan
Non cao rực rỡ ánh vàng
Đêm rằm vằng vặc bến Giàng trăng lên...
Con thuyền rời bến sang Hiên
Xuôi dòng sông Cái, ngược triền sông Bung
Chập chùng thác Lửa, thác Chông
Thác Đài, thác Khó, thác Ông, thác Bà
Thác bao nhiêu thác, cũng qua
Thênh thênh là chiếc thuyền ta trên đời.

Nỗi niềm chi rứa, Huế ơi!
Mà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiên
Mưa từ biển nhớ mưa lên
Hay mưa từ núi vui trên A Sầu?
Nặng lòng xưa giọt mưa đau
Mát lòng nay trận mưa mau quê nhà
Mưa rào cho đất tươi da
Hố bom lấp loáng như là gương soi
Bãi sim, tà áo tím phơi
Con sông A Sá, tóc dài làm duyên
Rộn ràng tiếng hát thanh niên
Mải mê xếp đá mà quên ướt mình...

Hỡi anh lái trẻ vô tình
Dừng chân một chút mà nhìn quê tôi!
Có đâu đẹp vậy tuyệt vời
Trường Sơn lượn xuống hàng đồi thông reo
Dòng Hương nước biếc, trong veo
Gió khơi Bạch Mã, sóng đèo Hải Vân
Huế mình đẹp nhất lòng dân
Mùa Thu khởi nghĩa, mùa Xuân dậy thành
Ngày đi tóc hãy còn xanh
Mai về, dù bạc tóc anh cũng về
Nhớ ai khắc khoải chiều hè
Con chim cu gáy dốc Chè, nôn nao

                *

Bàng hoàng... như giữa chiêm bao
Trắng mây Tam Đảo tuôn vào Trường Sơn
Dốc quanh sườn núi mưa trơn
Tưởng miền Nam đó, chập chờn hôm mai.
Đường đi... hay giấc mơ dài?
Nước non ngàn dặm nên bài thơ quê.

Tam Đảo, hè 1973

-----------------------------------------------------------------------
(ĐC sưu tầm trên NET)

 

Bí Mật Huyết Mạch HỒ CHÍ MINH – Ai Là Người Tìm Ra Đường Mòn, Những Kỷ Lục Đi Vào Huyền Thoại LS

  

Bí Mật Huyết Mạch HỒ CHÍ MINH – Phần 2: Đường Mòn Vận Hành Và Những Tai Ương Bắt Đầu

Kỳ tích Đường Trường Sơn huyền thoại

GTVT 28/08/16 06:38 GMT+7 Gốc

Ngày 19/5/1959, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở tuyến vận tải chi viện chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh. Đây là một quyết định lịch sử, thể hiện quyết tâm và ý chí sắt đá của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Đường Trường Sơn đã đi vào lịch sử, trở thành con đường huyền thoại, một biểu tượng của dân tộc anh hùng.

Huyết mạch nối liền hậu phương và tiền tuyến

Khi tuyến đường vận tải quân sự chiến lược đường Trường Sơn ra đời, Đoàn 559 vinh dự được giao nhiệm vụ tổ chức tuyến chi viện chiến luợc này. Lực lượng ban đầu gồm 500 cán bộ chiến sĩ “quân đi tính từng người, hàng chuyển tính từng cân” do Thượng tá Võ Bẩm chỉ huy. Điểm đầu tuyến đường là khu rừng Khe Hó (Bãi Hà, Do Linh, Quảng Trị) - điểm khởi đầu cho một trận đồ bát quái giữa đại ngàn Trường Sơn. Đoàn vừa vận chuyển vừa mở đường hành quân với phương châm: “Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng” để đảm bảo bí mật tối đa.

Theo Chỉ thị của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, ngày 23/10/1961, Bộ tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam đã quyết định thành lập Đoàn 759, tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân để vận chuyển vũ khí, trang bị cho chiến trường miền Nam bằng đường biển - làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển với những con tàu không số, nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam.

Từ những con đường mòn men theo dải Trường Sơn hùng vĩ, từ những đội quân “đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”, trong suốt 16 năm hoạt động (1959 - 1975), đường chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh - huyết mạch nối liền hậu phương miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam không chỉ là tuyến vận tải quân sự, tuyến hậu cần chiến lược mà còn là một chiến trường tổng hợp, một mặt trận chiến đấu quyết liệt giữa ta và địch.

Đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh - một kỳ tích của quân đội nhân dân Việt Nam ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; một “con đường của ý chí quyết chiến quyết thắng và lòng dũng cảm, của khí phách một dân tộc anh hùng”; là tuyến đường huyền thoại, bởi đây không chỉ là một tuyến chi viện chiến lược quy mô lớn mà còn là một chiến trường thực sự, nơi đấu trí, đấu lực quyết liệt giữa một bên là toàn dân tộc Việt Nam nghèo nàn, lạc hậu với một bên là đế quốc Mỹ giàu có hùng mạnh với bộ máy chiến tranh khổng lồ, tối tân nhất thời đại.

Đường Trường Sơn - tuyến vận tải huyền thoại

Việc mở đường Trường Sơn vào miền Nam xuất phát từ ý chí, quyết tâm đấu tranh thống nhất nước nhà của toàn thể dân tộc, một chiến lược sáng suốt của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ điểm khởi công Khe Hó và liên tục được phát triển trong suốt cuộc kháng chiến, đường Trường Sơn với tổng chiều dài đường vận tải bộ và hành quân cơ giới gần 17.000km, gồm nhiều trục dọc, trục ngang ở cả Đông và Tây Trường Sơn, qua các trọng điểm nổi tiếng: Cua Chữ A, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích, Lùm Bùm, Văng Mu, Tha Mé, Xiêng Phan... Đường giao liên bộ dài hơn 3.000km, xuất phát từ Bãi Hà (Quảng Trị) đến Đông Nam bộ. Đường gùi thồ chủ yếu dựa vào đường giao liên bộ, có cải tạo để phù hợp với phương tiện gùi thồ. Đường ống dẫn xăng dầu dài gần 1.400km, được xây dựng vào tháng 6/1968 từ Khe Hó đến Lộc Ninh, gồm 46 kho với sức chứa 17.050 tấn, 113 trạm bơm đẩy và cấp phát.

Đường thủy lợi dụng các đoạn sông Xê Băng Hiêng, Xê Công, Mê Kông... để thả gạo, xăng theo dòng chảy hoặc vận chuyển hai chiều bằng ca nô, thuyền gắn máy. Dọc tuyến đường còn có hệ thống bảo đảm kỹ thuật, hệ thống kho tàng, bệnh viện quân y, hệ thống thông tin liên lạc với gần 1.350km đường thông tin tải ba, 14.000km đường thông tin hữu tuyến dây bọc. Trong quá trình xây dựng đường Trường Sơn, Đoàn 559 đã đào đắp khoảng 21 triệu m 3 đất đá để làm đường, lấp hố bom bằng cả sức người và phương tiện cơ giới, làm 13.418m cầu, hơn 10.000 cống với 9,520 triệu ngày công. Trong 16 năm liên tục đó, lực lượng vận tải toàn tuyến đã vận chuyển hơn một triệu tấn vũ khí và phương tiện vật chất, vận chuyển cơ động 10 lượt sư đoàn, 3 quân đoàn, hộ tống 90 đoàn binh khí kỹ thuật, bảo đảm hành quân cho hơn 2 triệu lượt người qua lại.

Đế quốc Mỹ đã biến tuyến đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh thành chiến trường thử nghiệm hàng loạt các chủ trương chiến lược và thủ đoạn chiến thuật, đồng thời cũng là chiến trường thử nghiệm các loại vũ khí, phương tiện kỹ thuật hiện đại. Với hơn 150.000 trận đánh phá bằng không quân, trong đó sử dụng hàng vạn lần chiếc máy bay B-52, ném xuống tuyến đường hơn 4 triệu tấn bom đạn trong tổng số hơn 7 triệu tấn sử dụng trên toàn chiến trường Việt Nam, tiến hành trên 120 cuộc hành quân đánh phá, 1.235 vụ biệt kích.

Quân và dân ta trên chiến trường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh, bao gồm bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, đồng bào các dân tộc và nhân dân nước bạn, với tinh thần dũng cảm, thông minh đầy mưu trí sáng tạo, vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, ác liệt đã đánh bại mọi thủ đoạn chiến tranh ngăn chặn của địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vận chuyển sức người, sức của từ hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn, góp phần rất quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến. Trong chiến đấu bảo vệ giao thông, bộ đội Trường Sơn đã bắn rơi 2.455 máy bay, diệt 01 trung đoàn, 4 tiểu đoàn, đánh thiệt hại nặng 5 trung đoàn bộ binh, diệt 16.900 tên, bắt 1.190 địch, thu và phá hủy hơn 100 xe quân sự.

Để có thành công đó, hơn 2 vạn cán bộ, chiến sĩ Trường Sơn anh dũng đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường, 3 vạn người bị thương; 14.500 xe máy các loại, 400 khẩu pháo, 9 vạn tấn hàng bị phá hỏng và phá hủy.

Đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh thực sự ghi vào lịch sử dân tộc ta như một con đường huyền thoại, một kỳ tích của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, một “kỳ tích của thế kỷ XX”. Những chiến công, kỳ tích ấy không chỉ thể hiện đường lối đúng đắn, sáng tạo, nghệ thuật quân sự tài tình của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết tâm sắt đá, ý chí dời non, lấp biển của toàn dân, toàn quân ta trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Rõ ràng, đường Hồ Chí Minh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước là biểu tượng sinh động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam nói chung, sức mạnh đại đoàn kết của nhân dân ba nước Đông Dương nói riêng. Đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh vẫn mãi mang tầm vóc và ý nghĩa lớn lao không bao giờ phai mờ trong ký ức các thế hệ người Việt Nam.

Minh Khánh

Đường Trường Sơn – Tuyến vận tải huyền thoại

Đăng lúc: Thứ hai - 17/11/2014 14:13 - Người đăng bài viết: admin

Đường Hồ Chí Minh - Trường Sơn, một kỳ tích của quân đội nhân dân Việt Nam ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; một “con đường của ý chí quyết chiến quyết thắng và lòng dũng cảm, của khí phách một dân tộc anh hùng”; là tuyến đường huyền thoại, bởi đây không chỉ là một tuyến chi viện chiến lược quy mô lớn mà còn là một chiến trường thực sự, nơi đấu trí, đấu lực quyết liệt giữa một bên là toàn dân tộc Việt Nam nghèo nàn, lạc hậu với một bên là đế quốc Mỹ giàu có hùng mạnh với bộ máy chiến tranh khổng lồ, tối tân nhất thời đại.

Đường Trường Sơn – Tuyến vận tải huyền thoại

Việc mở đường Trường Sơn vào miền Nam xuất phát từ ý chí, quyết tâm đấu tranh thống nhất nước nhà của toàn thể dân tộc, một chiến lược sáng suốt của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ta đã bí mật chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam, quyết tâm đánh thắng địch ở miền Nam, không cho chúng kiếm cớ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, bảo vệ vững chắc hậu phương của cuộc cách mạng.  

Ngày 19-5-1959, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở tuyến vận tải chi viện chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh. Đây là một quyết định lịch sử, thể hiện quyết tâm và ý chí sắt đá của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Từ những con đường mòn men theo dải Trường Sơn hùng vĩ, từ những đội quân “đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”, trong suốt 16 năm hoạt động (1959 - 1975), đường chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh - huyết mạch nối liền hậu phương miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam - không chỉ là tuyến vận tải quân sự, tuyến hậu cần chiến lược mà còn là một chiến trường tổng hợp, một mặt trận chiến đấu quyết liệt giữa ta và địch.

Đoàn xe vận tải hùng hậu và quân đội ta trong chiến dịch Hồ Chí Minh 1975 trên đường Trường Sơn - chiến dịch cuối cùng thống nhất hai miền Nam, Bắc. Ảnh tư liệu: Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Được khởi công xây dựng vào tháng 6-1959 từ Khe Hó (Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị), liên tục được phát triển trong suốt cuộc kháng chiến, đường Trường Sơn với tổng chiều dài đường vận tải bộ và hành quân cơ giới gần 17.000km, gồm nhiều trục dọc, trục ngang ở cả đông và tây Trường Sơn, qua các trọng điểm nổi tiếng: Cua Chữ A, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích, Lùm Bùm, Văng Mu, Tha Mé, Xiêng Phan... Đường giao liên bộ dài hơn 3.000km, xuất phát từ Bãi Hà (Quảng Trị) đến Đông Nam Bộ. Đường gùi thồ chủ yếu dựa vào đường giao liên bộ, có cải tạo để phù hợp với phương tiện gùi thồ. Đường ống dẫn xăng dầu dài gần 1.400km, được xây dựng tháng 6-1968 từ Khe Hó đến Lộc Ninh, gồm 46 kho với sức chứa 17.050 tấn, 113 trạm bơm đẩy và cấp phát. Đường thủy lợi dụng các đoạn sông Xê Băng Hiêng, Xê Công, Mê Công... để thả gạo, xăng theo dòng chảy hoặc vận chuyển hai chiều bằng ca nô, thuyền gắn máy. Dọc tuyến đường còn có hệ thống bảo đảm kỹ thuật, hệ thống kho tàng, bệnh viện quân y, hệ thống thông tin liên lạc với gần 1.350km đường thông tin tải ba, 14.000km đường thông tin hữu tuyến dây bọc. Trong quá trình xây dựng đường Trường Sơn, Đoàn 559 đã đào đắp khoảng 21 triệu m³ đất đá để làm đường, lấp hố bom bằng cả sức người và phương tiện cơ giới, làm 13.418m cầu, hơn 10.000 cống với 9,520 triệu ngày công. Trong 16 năm liên tục đó, lực lượng vận tải toàn tuyến đã vận chuyển hơn một triệu tấn vũ khí và phương tiện vật chất, vận chuyển cơ động 10 lượt sư đoàn, 3 quân đoàn, hộ tống 90 đoàn binh khí kỹ thuật, bảo đảm hành quân cho hơn 2 triệu lượt người qua lại. 

Tuy nhiên, với tiềm lực kinh tế quân sự giàu mạnh, giặc Mỹ đã huy động nhiều lực lượng, phương tiện chiến tranh hiện đại, sử dụng nhiều thủ đoạn thâm độc thực hiện cuộc chiến tranh ngăn chặn tuyến đường vận chuyển chiến lược của ta. Chúng tập trung lực lượng và phương tiện đánh phá liên tục tất cả các mục tiêu của ta trên tuyến đường Hồ Chí Minh - Trường Sơn. Chúng sử dụng không quân, kể cả “pháo đài bay B.52”, lùng sục, tìm đánh các căn cứ, kho tàng, bãi đậu xe, trạm kỹ thuật, sở chỉ huy các đơn vị của ta… Đêm đêm, chúng dùng máy bay AC.130 “túc trực” trên không từ đầu tuyến đến cuối tuyến; không một đoàn xe nào không bị chúng phát hiện và tấn công. Để dễ phát hiện mục tiêu, giặc Mỹ sử dụng cả bom phát quang, rải chất độc hóa học, hủy diệt các thảm cây xanh; sử dụng các phương tiện kỹ thuật điện tử như “cây nhiệt đới”, “người gác đường cần mẫn”; chúng còn gây mưa nhân tạo để làm lầy lội đường sá. 

Đế quốc Mỹ đã biến tuyến đường Hồ Chí Minh - Trường Sơn thành chiến trường thử nghiệm hàng loạt các chủ trương chiến lược và thủ đoạn chiến thuật, đồng thời cũng là chiến trường thử nghiệm các loại vũ khí, phương tiện kỹ thuật hiện đại. Với hơn 150.000 trận đánh phá bằng không quân, trong đó sử dụng hàng vạn lần chiếc máy bay B-52, ném xuống tuyến đường hơn 4 triệu tấn bom đạn trong tổng số hơn 7 triệu tấn sử dụng trên toàn chiến trường Việt Nam, tiến hành trên 120 cuộc hành quân đánh phá, 1.235 vụ biệt kích. 

Nhưng quân và dân ta trên chiến trường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh, bao gồm bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, đồng bào các dân tộc và nhân dân nước bạn, với tinh thần dũng cảm, thông minh đầy mưu trí sáng tạo, vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, ác liệt, đánh bại mọi thủ đoạn chiến tranh ngăn chặn của địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vận chuyển sức người, sức của từ hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn, góp phần rất quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến. Trong chiến đấu bảo vệ giao thông, bộ đội Trường Sơn đã bắn rơi 2.455 máy bay, diệt 1 trung đoàn, 4 tiểu đoàn, đánh thiệt hại nặng 5 trung đoàn bộ binh, diệt 16.900 tên, bắt 1.190 địch, thu và phá huỷ hơn 100 xe quân sự.

Xuyên dãy Trường Sơn, bộ đội ta được đồng bào các dân tộc thiểu số dốc lòng giúp đỡ. Trong ảnh là đồng bào Vân Kiều (Quảng Bình) cung cấp lương thực dọc đường. Ảnh tư liệu: Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Để có thành công đó, hơn 2 vạn cán bộ, chiến sĩ Trường Sơn anh dũng đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường, 3 vạn người bị thương; 14.500 xe máy các loại, 400 khẩu pháo, 9 vạn tấn hàng bị phá hỏng và phá hủy. 

Đường Hồ Chí Minh – Trường Sơn thực sự ghi vào lịch sử dân tộc ta như một con đường huyền thoại, một kỳ tích của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, một “kỳ tích của thế kỷ XX”. Những chiến công, kỳ tích ấy không chỉ thể hiện đường lối đúng đắn, sáng tạo, nghệ thuật quân sự tài tình của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết tâm sắt đá, ý chí dời non, lấp biển của toàn dân, toàn quân ta trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Rõ ràng, đường Hồ Chí Minh trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là biểu tượng sinh động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam nói chung, sức mạnh đại đoàn kết của nhân dân ba nước Đông Dương nói riêng. Cùng với thời gian, đường Hồ Chí Minh - Trường Sơn đã lùi xa, nhưng tầm vóc và ý nghĩa lớn lao của nó vẫn không bao giờ phai mờ trong ký ức các thế hệ người Việt Nam.

Tác giả bài viết: NGUYỄN NGỌC TOÁN (Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam)
Nguồn tin: qdnd.vn

Những hình ảnh hiếm về đường Trường Sơn huyền thoại

Đường Trường Sơn hay đường mòn Hồ Chí Minh là mạng lưới giao thông quân sự chiến lược vận chuyển binh lực, lương thực và vũ khí từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Người Mỹ ghi nhận, đây là "một trong những thành tựu vĩ đại của nền kỹ thuật quân sự ở thế kỷ 20".

Ngày 19/5/1959, Binh đoàn Trường Sơn (Đoàn 559) thành lập, đánh dấu sự khởi đầu của tuyến đường Trường Sơn. Mạng lưới giao thông quân sự này chạy dọc dãy Trường Sơn, từ miền Bắc qua miền Trung, hạ Lào và Campuchia để chi viện cho Quân Giải phóng miền Nam và Quân đội Nhân dân Việt Nam. Vào những năm đầu, việc vận chuyển hàng chi viện được thực hiện bằng hình thức đi bộ, gùi thồ. Trong ảnh là các chiến sĩ của trung đoàn 70 - đơn vị đầu tiên của bộ đội Trường Sơn - đang thồ hàng trên tuyến Tây Trường Sơn tháng 9/1961.

Tuy giữ được bí mật nhưng việc vận chuyển bằng phương pháp thô sơ không đem lại hiệu quả do quãng đường vận tải dài tới 2.000 km. Sau 2 năm như vậy, việc vận tải bắt đầu chuyển sang cơ giới. Trong ảnh, đại đội 128 dân công tỉnh Thái Bình xẻ rừng, mở đường cơ giới.

Mạng lưới đường cơ giới dần được hình thành lẩn khuất giữa núi rừng Trường Sơn tạo điều kiện cho những đoàn xe quân sự vận chuyển lượng lớn binh lực, lương thực và vũ khí từ miền Bắc vào miền Nam. Cũng từ đây, lực lượng quân sự Mỹ ra sức đánh phá hệ thống giao thông này bằng bộ binh và không quân, đường Trường Sơn trở thành tuyến lửa - nơi diễn ra cuộc đấu gan, đấu trí ác liệt giữa hai bên.

Để đánh phá tuyến đường này, quân đội Mỹ lập một hệ thống máy móc điện tử, thường được gọi là hàng rào điện tử McNamara, để hướng dẫn máy bay ném bom. Ngoài ra, chất độc da cam cùng một số loại chất diệt cỏ khác được rải xuống nhiều vùng rừng trên đường Trường Sơn làm trụi lá cây, các dự án tạo mưa và các chất hóa học tạo bùn cũng được Mỹ sử dụng để phá hủy tuyến đường.

Bất chấp bom đạn và chất độc hóa học, những đoàn xe vẫn tiến về miền Nam. Trong ảnh là chiến sĩ của tiểu đoàn công binh 25, binh trạm 31, Bộ tư lệnh 559, đang dẫn đường cho xe quân sự tại ngã ba bắc Siêng Phan đi Xômpêng.

Suốt 16 năm, chiến trường Trường Sơn hứng chịu hơn 4 triệu tấn bom mìn do không quân Mỹ trút xuống. Trên toàn tuyến đường có tới 2.500 trọng điểm đánh phá. Trong ảnh là trọng điểm ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh), đoàn xe di chuyển qua khu vực dày đặc hố bom.

Đảm bảo sự thông suốt của hệ thống đường Trường Sơn là các đơn vị công binh, hậu cần, y tế, bộ binh và phòng không, hoạt động trong rừng ngay dưới làn bom Mỹ. Trong ảnh là một trạm y tế, nơi các bác sĩ quân y đang điều trị cho bộ đội.

Các nữ thanh niên xung phong tuổi 20 trên chiến trường đường Trường Sơn. Vai trò của lực lượng thanh niên xung phong trong thời gian này thể hiện rõ hơn bao giờ hết.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp (giữa) và trung tướng Đồng Sỹ Nguyên (bên phải) trong chiến dịch đường 9 Nam Lào 1971 - chiến dịch đem lại quyền kiểm soát hoàn toàn trên mặt đất cho Quân đội nhân dân Việt Nam trên chiến trường Trường Sơn. Với sự phát triển của thế trận phòng ngự chủ động, bộ đội Trường Sơn ngày càng làm chủ chiến trường. Với tổng chiều dài hàng chục ngàn km trải dài trên 5 trục dọc, 21 trục ngang... các đoàn xe vận tải có thể dễ dàng xuyên dãy Trường Sơn từ Bắc vào Nam.

Cầu treo bắc qua sông Talê - đường 20, do tiểu đoàn công binh 33 xây dựng. Khi bị không quân Mỹ oanh tạc, cầu được cất giấu tại bờ sông, đến khi yên ắng lại cho dựng lại. Cây cầu tồn tại trong 6 năm, giúp hàng nghìn chuyến xe vượt sông an toàn ra mặt trận.

Đoàn xe vận tải hùng hậu của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong chiến dịch Hồ Chí Minh 1975 trên đường Trường Sơn, chiến dịch cuối cùng thống nhất hai miền Nam - Bắc. Ngày 3/6/1976, lời tuyên dương công trạng Bộ đội Trường Sơn của Đảng và Nhà nước ghi: "Từ buổi đầu mới thành lập, chỉ lấy gùi, thồ làm chính, vận chuyển trên những con đường nhỏ, hẹp; từ chỗ chỉ hoạt động theo mùa, phục vụ cho từng chiến dịch, bộ đội Trường Sơn đã đem mồ hôi, xương máu, lòng dũng cảm, trí thông minh và tài thao lược, xây dựng nên tuyến đường chiến lược mang tên Bác Hồ vĩ đại". Theo văn bản lịch sử chính thức của Cơ quan An ninh quốc gia Hoa Kỳ, đường Trường Sơn được coi là "một trong những thành tựu vĩ đại của nền kỹ thuật quân sự ở thế kỷ 20".

Ngày nay, tuyến tây Trường Sơn (địa phận Lào) nhiều nơi đã bị bỏ hoang, một vài điểm được xây dựng trở thành di tích lịch sử. Năm 2000, đường Hồ Chí Minh, con đường xuyên Việt thứ hai sau quốc lộ 1, bắt đầu được xây dựng trên tuyến đông Trường Sơn. Chiếc xe tải ZIL157 của bộ đội Trường Sơn vận chuyển hàng hóa và bộ đội năm xưa cùng hàng nghìn tư liệu, hiện vật về con đường huyền thoại được lưu trữ trong Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh tại Km15 - quốc lộ 6, phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, Hà Nội.

Theo VnExpress

Gian nan vận chuyển đạn dược trên đường Trường Sơn huyền thoại

Thứ sáu, 07 Tháng bảy 2017, 19:12 GMT+7

Để tiếp tế cho lực lượng miền Nam chiến đấu chống lại quân xâm lược Đế quốc Mỹ và đồng minh, từng viên đạn, quả đạn pháo đã được hàng vạn bộ đội - dân quân vận chuyển trên hàng nghìn km qua tuyến đường Trường Sơn

. Tuy nhiên cuộc hành trình này không hề đơn giản. Nguồn ảnh: Alan
Chưa cần xét đến việc Không quân Mỹ ngày đêm bắn phá, rải thảm tuyếnđường Trường Sơn để ngăn chặn ý trí thống nhất đất nước của ta, hệ thống giao thông trên đường Trường Sơn lại quá thiếu kiên cố, chủ yếu là đường đất, khiến việc vận tải gặp phải rất nhiều khó khăn. Nguồn ảnh: America.

Mặc dù vào mùa mưa gần như mọi hoạt động vận tải đều sẽ bị giảm thiểu hoặc thậm chí là đình trệ lại vì xe không thể đi được, tuy nhiên vào mùa khô việc di chuyển cũng không hề dễ dàng chút nào. Nguồn ảnh: Global.

Chỉ cần một cơn mưa lớn kéo dài độ chục phút, cả tuyến đường đất sẽ biến thành đường bùn lầy ngay lập tức, càng cố đi qua, các loại phương tiện cơ giới sẽ chỉ càng phá nát thêm đoạn đường, tuy nhiên không thể dừng lại được, vẫn phải di chuyển theo đúng lội trình. Nguồn ảnh: Breaking.

Bữa cơm của lính vận tải trên đường chở đạn vào Nam. Nguy hiểm nhất chính là những chiếc xe chở đạn dược, chỉ cần một mồi lửa nhỏ, hoặc thậm chí rung lắc mạnh dẫn đến va chạm cũng có thể biến cả người, xe và hàng thành biển lửa. Nguồn ảnh: Breaking.

Lực lượng Công binh, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến túc trực trên tuyến đường Trường Sơn là những lực lượng vất vả bậc nhất. Để giữ cho con đường được thông suốt, họ đã phải đánh đổi rất nhiều máu của mình. Nguồn ảnh: Pinterest.

Đường mòn Hồ Chí Minh chạy vắt qua khu vực hiểm trở bậc nhất Đông Nam Á với địa hình bị chia cắt mạnh, rất nhiều sông, suối núi đồi, có những con sông chỉ xuất hiện khi phía thượng nguồn cách đó hàng trăm kilomet có mưa lớn, khiến việc di chuyển cực kỳ nguy hiểm khi không ai biết rõ được khi nào nước lũ sẽ kéo về. Nguồn ảnh: Pinterest.

Việc di chuyển xe qua suối cũng rất nguy hiểm, ngoài việc nước lũ thượng nguồn có thể đổ xuống bất cứ lúc nào, những đoàn xe vận tải còn gặp phải một điều nguy hiểm nữa đó là máy bay Mỹ có thể phát hiện ra họ từ rất xa do lòng suối nhiều chỗ rộng hàng trăm mét, cực kỳ trống trải không có cây cối che chắn. Nguồn ảnh: Alan.

Trong nhiều trường hợp, xe tải không thể sử dụng được, sức người sẽ được thay thế, mỗi người vài chục kilogram, vài chục người là có thể vác được 1 tấn hàng di chuyển vài vài chục kilomet mỗi ngày. Nguồn ảnh: Getty.

Xe đạp thồ, di sản của ta từ thời đánh Điện Biên Phủ cũng được mang ra sử dụng khi cần thiết. Nguồn ảnh: Pinterest.

Tổng cộng trong chiến tranh Việt Nam, đã có hơn 2 vạn kilomet đường Trường Sơn nối miền Bắc vào chi viện cho miền Nam chống Mỹ. Trong đó, có một số tuyến đường đó nằm vắt qua Lào và Campuchia. Nguồn ảnh: Alan.

Từ cuối những năm 60, Quốc hội Mỹ đã hạn chế các hoạt động của lực lượng quân đội nước này trên lãnh thổ Campuchia và Lào, từ đó tạo điều kiện rất lớn cho phía ta trong việc di chuyển hàng hóa, lương thực và vũ khí từ bắc vào nam. Nguồn ảnh: Sacei.

VietBao.vn (Theo_Kiến Thức >>>)

Đường Trường Sơn ngày ấy-bây giờ!

CAĐN 17/07/18 17:00 GMT+7 1 liên quan Gốc

'Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây bên nắng đốt bên mưa quây. Em dang tay em xòe tay chẳng thể nào mà xua tan mây'..., câu hát ấy quá đỗi quen thuộc với mỗi người dân Việt Nam khi nhớ về những tháng ngày kháng chiến hào hùng của đất nước.

Bến Giằng là điểm xuất phát của con đường Trường Sơn Đông huyền thoại.

Ký ức của một văn công

Nằm ngay Bến Giằng-Trung tâm hành chính H. Nam Giang (Quảng Nam) có một cây hoa gạo rất lớn, mùa hè tỏa bóng cả một vùng. Thế nhưng ít ai biết được rằng nơi đây chính là điểm đầu tiên của một hành trình huyền thoại mang tên Trường Sơn Đông. Từ ki-lô-mét số 0 này nhìn ra xa bao la rừng núi những hình ảnh gian lao ngày xưa nay đã không còn, con đường được trải nhựa tít tắp kết nối với vùng núi Nam Trà My và từ đây xuyên suốt cả một vùng Tây Nguyên. Đường Trường Sơn lịch sử đã gắn với biết bao huyền thoại về những người con anh hùng của dân tộc. Những con người "xuyên sơn phá thạch", "đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng"...Và không phải ngẫu nhiên mà báo chí phương Tây khẳng định những người lính Cụ Hồ đã làm nên điều phi thường. Chúng ta đã mở 5 tuyến đường trục dọc, 21 tuyến đường trục ngang và tổng chiều dài của cả hệ thống đường Trường Sơn là 20.000km đường ô-tô, 1.400km đường ống dẫn xăng dầu. Dưới làn bom đạn, trong 16 năm gian khổ, 5.920 ngày đêm dưới bom đạn chiến tranh, những con người nhỏ bé đã bám trụ và hình thành nên tuyến đường huyết mạch...

Trò chuyện với cựu chiến binh Nguyễn Văn Mai (sống tại TP Đà Nẵng) nay đã gần 90 tuổi mới thấy hết rằng đường Trường Sơn không chỉ là tuyến giao thông vận chuyển lương thực, vũ khí mà còn là con đường mở ngõ của cả dải Tây Nguyên. Là một trong những chiến sĩ thuộc đoàn văn công Tiểu đội 468 ngày ấy, ông Mai vẫn còn giữ tính nghệ sĩ khảng khái của một người lính. "Hồi đó Tây Nguyên thiếu muối dữ lắm. Người dân Tây Nguyên có một câu nói truyền tai nhau là dân Tây Nguyên vị gì cũng có ngọt, chát, đắng, bùi nhưng chỉ riêng vị mặn là không có, riêng hạt muối là không thể nuôi được, chỉ có thể ăn hạt nào hết hạt đó. Họ cần muối để duy trì cuộc sống. Biết được điểm yếu đó nên đế quốc Mỹ đã chặn ngả đường xuống Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) lấy muối. Kể từ đó hạt muối vào được Tây Nguyên còn quý hơn vàng. Tuyến đường Trường Sơn ra đời đã nối liền con đường đi lấy muối, cũng là nối liền mạch sống của con người Tây Nguyên với cả nước. Vì vậy mà thời điểm mới ra đời, đường Trường Sơn Đông trở thành mục tiêu hàng đầu của những trận mưa bom bão đạn của bọn đế quốc". Kể sao hết những tháng ngày gian khổ của những thanh niên xung phong ngày ấy nhưng với những người làm công tác văn công như ông Mai thì Trường Sơn Đông là một khúc ca bi tráng nhưng cũng rất đỗi thơ mộng. "Anh em văn công chúng tôi ngày ấy vừa phục vụ kháng chiến vừa là những người giữ ngọn lửa nhiệt huyết cho anh em. Nhớ như in những buổi diễn sau trận càn địch, dù người còn người mất nhưng chúng tôi vẫn hát, hát để ngày mai tiếp tục mở đường". Cùng với nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm, Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Đức Mậu, đoàn văn công của ông Mai và đồng đội đã thắp sáng cả dải núi rừng Trường Sơn đông bằng lời ca tiếng hát của mình. Những "nhà thơ Trường Sơn" thời đó làm thơ cho mình nhưng cũng là làm thơ cho đồng đội, cho dân tộc mình. Những tứ thơ "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phơi phới dậy tương lai" đã không chỉ là khẩu hiệu trong thời chiến mà còn là lời hiệu triệu hàng vạn trái tim yêu nước lúc bấy giờ.

Có con đường mới, đời sống người dân ở miền núi Quảng Nam thuận tiện hơn.

Mở ngõ tương lai

Khép lại một trang Trường Sơn Đông anh hùng bất khuất trong kháng chiến, sau nửa thế kỷ, một lần nữa đường Trường Sơn Đông lại được kết nối trở lại đẹp đẽ hơn, hiện đại hơn với việc nối liền 7 tỉnh miền Trung- Tây Nguyên. Những gập ghềnh xưa kia không còn nữa, nhường chỗ cho những tuyến đường khang trang, người, xe nhộn nhịp... Với chiều dài toàn tuyến dự án đường Trường Sơn Đông khoảng 657km, đây là trục giao thông chiến lược quan trọng chạy giữa Quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh xuyên suốt 7 tỉnh miền Trung và Tây Nguyên, kết nối 9 quốc lộ ngang. Dự án hoàn thiện từ năm 2017 đã đánh dấu bước phát triển kinh tế xã hội của 7 tỉnh có tuyến đường đi qua (Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kon Tum, Gia Lai, Phú Yên, Đắc Lắc, Lâm Đồng). Tại Quảng Nam, dự án con đường Trường Sơn Đông từ thị trấn Thạnh Mỹ đến xã Trà Vân (H. Nam Trà My) dài hơn 130km, đi qua nhiều bản làng đồng bào vùng cao. Đường Trường Sơn Đông được ví như mạch máu đem lại cuộc sống mới cho hàng triệu hộ dân, trong đó phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số thuộc các vùng khó khăn, vùng căn cứ cách mạng. Ông Hồ Quang Bửu-Chủ tịch UBND H. Nam Trà My chia sẻ: "Từ khi tuyến đường Trường Sơn Đông từ Nam Giang lên được kết nối thì cũng là lúc huyện có tên trên bản đồ du lịch. Từ năm 2017, nhằm thúc đẩy sự phát triển du lịch trên địa bàn, H. Nam Trà My đã ban hành "Dự án phát triển du lịch sinh thái, du lịch sâm, du lịch văn hóa cộng đồng giai đoạn 2017-2025". Có được điều này là nhờ giao thông thuận tiện mà tuyến đường Trường Sơn Đông mang lại. Thời gian đến, huyện sẽ triển khai công tác quảng bá, xúc tiến kêu gọi đầu tư, kết nối với các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành trong và ngoài tỉnh để đưa du khách lên tham quan, du lịch".

Ông Chơ Rum Nhiên - Bí thư Huyện ủy Nam Giang chia sẻ: "Kể từ khi con đường Trường Sơn Đông xây dựng, người dân bản địa thuận lợi hơn trong việc đi lại, vận chuyển nông sản từ rẫy về nhà trong mỗi mùa thu hoạch cũng nhanh hơn. Có con đường rộng rãi, đồng bào ai cũng vui, cũng phấn khởi. Có thể đi xe máy đến tận rẫy nên bớt thời gian, công sức đi lại, đời sống cũng được cải thiện. Không dừng lại ở đó, về lâu về dài với mục đích không chỉ nhằm lưu giữ di tích lịch sử về một con đường huyền thoại trong kháng chiến, Trường Sơn đông còn mở ra triển vọng mới trong phát triển du lịch, kéo du khách lên miền núi cao của tỉnh. Những điểm du lịch của Nam Giang như Grăng, làng dệt Zara cũng được chú ý nhiều hơn khi giao thông thuận lợi. Rất nhiều công ty lữ hành đã thành lập tour du lịch sau khi tuyến đường hoàn thiện".

Cùng với đầu tư khôi phục đường mòn Hồ Chí Minh, UBND tỉnh Quảng Nam đã quy hoạch và xây dựng đề án trình các cơ quan chức năng của Chính phủ xây dựng Tượng đài "Huyền thoại Trường Sơn". Dự định, Tượng đài được xây dựng tại thị trấn Thạnh Mỹ, H. Nam Giang cũng là điểm khởi hành tuyến Trường Sơn Đông. Toàn bộ quần thể tượng đài theo phác thảo gồm một quần thể tượng đài với những biểu tượng hào hùng về một thời "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước", góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975 lịch sử.

Những ngày tháng 7 lịch sử, con đường Trường Sơn năm nào lại như hát lên khúc quân hành. Những chuyến xe hối hả ngược xuôi. Và con đường lại đồng hành với những người con đất Việt trong một hành trình mới của đất nước đi đến tương lai.

ĐỒNG DAO