CÂU CHUYỆN TÌNH BÁO 310

(ĐC sưu tầm trên NET)

 

CHUYÊN ÁN bắt gián điệp đầu tiên ở miền Bắc - "Chuyện chưa kể " l CA BK63 l HỒ SƠ VỤ ÁN l ANTG

Người hùng của tình báo Xô Viết trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại

Hồng Sơn | 18/08/2019 22:02

2

Nikolay Kuznesov chắc chắn là một trong những cái tên nổi tiếng nhất trong Cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Xô Viết. Ông là đại diện đầu tiên của lực lượng tình báo được phong danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Sergei Vronsky – Nhà chiêm tinh bí ẩn làm việc cho Tình báo XôViết Vladimir Barkovski – Điệp viên huyền thoại của Tình báo Xô viết Ngôi sao điện ảnh Đức là điệp viên của tình báo Xôviết
Theo hồi ức của những người từng biết đến Kuznesov, ông là người luôn có khuynh hướng mạo hiểm trong hành động. Có điều “những cuộc phiêu lưu” của Kuznesov hiếm khi gặp phải thất bại. Ngoài việc khai thác được những thông tin tình báo vô giá, Kuznesov còn trực tiếp tiêu diệt nhiều quan chức cao cấp của phát xít Đức…
Chàng trai giàu đam mê và quyết tâm
Nikolay Kuznesov sinh ngày 14-7-1911 tại làng Zyrianka (tỉnh Sverdlovsk) trong một gia đình nông dân. Ngay từ độ tuổi niên thiếu, cậu bé đã có dịp quen với một kiểm lâm viên gốc Đức, từng bị bắt làm tù binh trong Đại chiến thế giới thứ nhất và quyết định ở lại nước Nga định cư.
Chỉ sau một thời gian, cậu đã rất say mê học tập tiếng Đức. Người thầy giáo đầu tiên này cũng đặc biệt bất ngờ trước khả năng học ngoại ngữ xuất sắc của Kuznesov, khi chỉ cần nghe một lần là ghi nhớ không quên.
Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Kuznesov rời làng vào nhập học tại Trường trung cấp kỹ thuật Tiumensk và được kết nạp vào đoàn thanh niên cộng sản tại đây.
Cuộc sống của chàng thanh niên Kuznesov gặp rất nhiều trắc trở kể từ thời điểm này: buộc phải bỏ học về nhà sau cái chết của cha; quay trở lại Trường trung cấp kỹ thuật lâm nghiệp sau một thời gian thì lại bị đuổi, thậm chí khai trừ khỏi đoàn vì bị vu khống có cha từng là lính bạch vệ.
Trong thời gian này, Kuznesov đã kịp hoàn thiện vốn liếng tiếng Đức của mình, cũng như học thêm được quốc tế ngữ, có thể dịch sách báo thành thạo từ hai ngôn ngữ này.
Rắc rối vẫn chưa hết bám theo Kuznesov, khi anh có công vạch trần một nhóm lừa đảo tại Cục quản lý ruộng đất địa phương vào năm 1931. Nhóm lừa đảo bị bắt giữ, nhưng bản thân Kuznesov không hiểu vì lý do gì cũng bị kết án một năm lao động cải tạo.
Chiến công trong lĩnh vực phản gián
Sau phiên tòa, Kuznesov có thời gian làm việc tại Liên minh các hợp tác xã thủ công nghiệp, có dịp đi công tác liên tục tại các bản làng hẻo lánh. Ông đã thể hiện được lòng dũng cảm, gan dạ và mưu trí khi gặp nhiều phần tử chống đối chính quyền lúc bấy giờ.
Chính khả năng này đã giúp Kuznesov lọt vào mắt xanh của cơ quan an ninh. Theo một số thông tin, ông đã được tuyển mộ vào thời điểm này, mật danh “Bác học” của Kuznesov chứng tỏ cấp trên đánh giá rất cao khả năng biết nhiều ngoại ngữ của Kuznesov.
Tiếp đó, khi tới nhà máy “Uralmas”, là nơi có nhiều người nước ngoài làm việc, ông đã giúp phát hiện một vài tên gián điệp tại đây.

Hình ảnh Anh hùng Liên Xô Nikolay Kuznesov.

Vào năm 1938, Kuznesov đã được một quan chức của Bộ Dân ủy nội vụ (NKVD – Cơ quan tiền thân của KGB) là Mikhail Zuravlev để ý tới. Chính ông đã gọi điện về Moscow cho Leonid Raihman, chỉ huy bộ phận phản gián của NKVD, khuyên ông này nên triệu tập Kuznesov về thủ đô. Với bản lý lịch từng bị khai trừ khỏi đoàn và từng phải ra tòa, Kuznesov ban đầu đã không được dự tính thu nhận.
Nhưng trước tình hình các gián điệp của Đức được tung vào Liên Xô rất nhiều sau hiệp ước cam kết không tấn công lẫn nhau Xô-Đức, NKVD không thể bỏ qua một nhân vật dũng cảm và nhanh nhẹn, đồng thời có khả năng nói tiếng Đức rất tốt như Kuznesov.
Từ thời điểm này, Kuznesov vào vai một công dân Xôviết gốc Đức có tên Rudolf Schmidt. Nhân vật này là một cựu thượng úy không quân, làm kỹ sư thử nghiệm tại một nhà máy hàng không.
Ông rất nhanh chóng thiết lập được những mối quan hệ cần thiết trong cộng đồng người gốc Đức, thường xuyên tham dự các sự kiện khác nhau của giới thượng lưu, kể cả tại đại sứ quán Đức. Schmidt thậm chí còn tán tỉnh được một nữ nhân viên làm việc tại đây, giúp thu thập được nhiều thông tin mật cho cơ quan phản gián.
Người hùng trong hậu cứ kẻ thù
Khi Chiến tranh vệ quốc vĩ đại nổ ra, Kuznesov xin được ra mặt trận. Nhưng NKVD đã có những kế hoạch riêng dành cho ông, khi bổ sung vào nhóm đặc biệt của Pavel Sudoplatov, chuyên tổ chức các đội du kích tấn công phá hoại trong hậu phương quân địch.

Một cuộc gặp giữa Kuznesov với Bí thư Krno của Đại sứ quán Slovakia (vốn là một gián điệp của Đức) vào năm 1940. (Ảnh chụp từ camera bí mật).

Tại đây, Kuznesov lần đầu tiên được huấn luyện các kỹ năng hoạt động tình báo. Đầu năm 1942, ông còn được cử tới trại tù binh Đức tại Krasnogorsk để nghiên cứu các kỹ năng và thói quen của quân Đức. Tiếp theo đó là những khóa học về nhảy dù, võ tự vệ, bắn súng, hoạt động phá hoại và kỹ năng hoạt động bí mật.
Tháng 8-1942, Kuznesov được bổ sung vào đội “Những người chiến thắng” của Dmitri Medvedev tại khu vực Rovno. Một trong những nhiệm vụ chính đầu tiên của Kuznesov là tiêu diệt tên trùm quốc xã Erich Koch, kẻ chịu trách nhiệm cho những vụ sát hại dân thường hàng loạt tại những vùng chiếm đóng.
Từ tháng 10-1942, dưới vỏ bọc tay trung úy có tên Paul Zibert, ông thường xuyên xuất hiện tại Rovno, nhanh chóng hòa nhập vào cộng đồng sĩ quan Đức tại đây.
Nỗ lực ám sát đầu tiên được Kuznesov ấn định vào ngày 20-4-1943, là ngày sinh nhật của Hitler, với nhiều sự kiện được tổ chức rất có thể có sự xuất hiện của Koch.
Tuy nhiên tên trùm phát xít vì lý do nào đó đã không có mặt. Nỗ lực thứ hai được lên kế hoạch vào mùa hè năm đó, khi Zibert xin được gặp trực tiếp tên trùm phát xít để xin phép cưới một cô gái Ukraina gốc Đức. Kế hoạch trên cũng không thể được thực thi do trong phòng có quá nhiều người.
Cũng trong thời điểm này, Kuznesov đã thu thập được những thông tin đặc biệt quan trọng về các kế hoạch của bộ chỉ huy quân sự Đức tại mặt trận phía Đông từ các sĩ quan quen biết.
Cụ thể đó là các kế hoạch phân bố các đơn vị quân Đức để chuẩn bị tấn công khu vực Kavkaz, cũng như kế hoạch cho trận đánh quyết định tại vòng cung Kursk.
Với những thông tin rất giá trị trên, Moscow đã tính đến khả năng chỉ sử dụng Kuznesov cho các hoạt động khai thác tình báo, nhưng ông vẫn kiên quyết xin được tham gia vào những vụ tiêu diệt những tên trùm phát xít.
Đến tháng 9-1943, Kuznesov lại tham gia vào một chiến dịch mới nhằm tiêu diệt Paul Dargel, tay chỉ huy phó của Koch. Ngày 20-9-1943, ông đã dùng súng bắn gục một quan chức cao cấp khác ngay lối ra văn phòng của Dargel, nhưng đáng tiếc lại là Hans Gel, một chỉ huy phó khác của Koch chuyên phụ trách hậu cần tài chính.
Nhưng chỉ 10 ngày sau, Kuznesov đã sửa lỗi của mình bằng cách tung lựu đạn vào Dargel. Tên này cuối cùng may mắn còn sống nhưng bị mất cả hai chân.
Theo hồi ức của chỉ huy trực tiếp Medvedev, Kuznesov đã rất trăn trở về những kế hoạch không thành công trọn vẹn như đã định. Bất chấp việc được Moscow đánh giá rất cao về những thông tin khai thác được, ông đã có giai đoạn tỏ ra buồn chán, trầm cảm, thường xuyên đi uống rượu tại các câu lạc bộ sĩ quan.
Cuối tháng 10-1943, trong một chầu rượu túy lúy với một sĩ quan Gestapo có tên HansUlrichvon Ortel, ông tình cờ nghe tên này lè nhè về việc “chẳng bao lâu nữa cả Stalin và Roosevelt sẽ bị đẩy xuống địa ngục”.
Với sự nhạy bén của một chiến sĩ tình báo, Kuznesov vội chui vào phòng vệ sinh, vùi đầu vào nước lạnh một lúc để tỉnh táo trước khi quay ra. Việc khai thác tên sĩ quan Gestapo khi đó đã say mềm đã giúp ông thu được những thông tin đầu tiên về kế hoạch “Long Jump”.
Trên thực tế, đó chính là một kế hoạch tuyệt mật của Hitler nhằm âm mưu bất ngờ tấn công tiêu diệt bộ ba nguyên thủ phe đồng minh – Churchill, Roosevelt và Stalin – tại cuộc họp thượng đỉnh ở Tehran.
Thông tin khẩn cấp này đã được gửi tới trung tâm ngay sáng hôm sau, và được kiểm chứng một thời gian sau đó từ báo cáo của nhóm “Bộ ngũ Cambridge”. Nhờ thông tin trên cùng với những nỗ lực của cơ quan tình báo đối ngoại và phản gián Xôviết, kế hoạch “Long Jump” của phát xít Đức đã bị chặn đứng từ trong trứng nước.
Chiến công tiếp theo của Kuznesov phải kể tới việc phát hiện ra đại bản doanh của Hitler. Dựa trên các thông tin và tài liệu khai thác được, cùng với khả năng phân tích xuất sắc, ông đã khẳng định “Werwolf” (Hang sói - mật danh của đại bản doanh Hitler) nằm tại ngôi làng Stryzhavka (cách Vinnytsia có 8 kilomet).
Ngay sau đó, vào ngày 22-12-1942, 10 máy bay ném bom tầm xa của Hồng quân với sự hộ tống của máy bay tiêm kích đã tổ chức một chiến dịch ném bom qui mô lớn vào địa điểm này, phá hủy hoàn toàn 80 công trình xây dựng nổi trên mặt đất – trạm phát điện, tháp nước, tổng đài điện thoại, nhà ở dành cho sĩ quan và lính bảo vệ, nhà ăn, nhà tắm, bể bơi v.v…
Hi sinh anh dũng
Tháng 11-1943, viên thiếu tướng Max Ilgen đặt chân tới Rovno với nhiệm vụ triển khai một chiến dịch tiêu diệt các nhóm du kích lớn tại đây. Kuznesov và các đồng đội lại lên kế hoạch bắt cóc Ilgen và chuyển về Moscow. Việc bắt cóc đã diễn ra thành công, nhưng mục tiêu thứ hai đã không khả thi – Ilgen bị thẩm vấn, bắn chết và đem chôn trong rừng.
Năm 1944, Kuznesov nhận được lệnh rút lui cùng các đơn vị quân đội Đức về phía Tây, trụ lại khu vực Lviv để tiếp tục hoạt động. Nhờ sự giúp đỡ của người trợ lý Yan Kaminski, ông nhanh chóng thu thập được những thông tin cần thiết về việc bố trí các cơ quan chính quyền Đức tại đây.

Yan Kaminski, một đồng đội thân cận của Kuznesov trong thời gian hoạt động tại vùng địch hậu.

Nhưng do mối quan hệ với Moscow lúc này đang tạm thời bị gián đoạn, Kuznesov quyết định sẽ hành động một mình. Chính tay ông đã tiêu diệt tên phó tỉnh trưởng Galicia là Otto Bauer, sau đó là chánh văn phòng thống đốc Genrih Shnajder.
Tính tổng cộng, Kuznesov đã tham gia vào các kế hoạch tiêu diệt 11 tướng lĩnh và quan chức cao cấp của chính quyền chiếm đóng Đức phát xít tại đây.

Hành động táo bạo tiếp theo của Kuznesov là tấn công vào bộ tham mưu không quân của Đức ở mặt trận phía Đông. Đây chính là chiến dịch đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp của điệp viên nổi tiếng trong Chiến tranh vệ quốc.
Chiến dịch đã diễn ra gần như hoàn hảo: ông xâm nhập thành công vào trụ sở, bắn chết một số sĩ quan Đức, thu thập được nhiều tài liệu và bản đồ quan trọng trước khi rút lui an toàn. Có điều một tên trung tá bị bắn trước khi tắt thở đã kịp nói thốt ra: “Tôi đã bị trung úy Zibert bắn”.
Thế là một chiến dịch truy lùng Kuznesov với qui mô lớn đã được triển khai. Cách duy nhất để sống sót là phải vượt qua được chiến tuyến về với Hồng quân. Kuznesov cùng hai chiến hữu trên một chiếc xe đã vượt qua được trạm kiểm soát, bắn hạ tên chỉ huy và vài tên lính.
Do chiếc xe đã bị đạn làm thủng lốp, cả ba phải bỏ lại chạy vào trong rừng. Cơ quan an ninh Đức ngay lập tức dự kiến những lộ trình rút chạy của nhóm, cho tung ra nhiều tốp lính ăn mặc giả hồng quân để đánh lừa họ. Kuznesov và các đồng đội bị rơi vào bẫy tại khu vực làng Boratin và hy sinh sau một cuộc đọ súng quyết liệt.
Quân Đức sau khi lục soát các thi thể còn phát hiện ra một báo cáo với nhiều thông tin quan trọng về quân Đức trong suốt thời gian mất liên lạc với Moscow.
Bản báo cáo trên được chuyển cho Gestapo và sau này được cơ quan tình báo Xô Viết thu được sau khi Hồng quân giải phóng Lviv. Với sự dũng cảm, gan dạ trong chiến đấu chống lại quân phát xít, Kuznesov được truy tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô vào ngày 5-11-1944.

theo An Ninh Thế giới

Báo Nga: CIA sử dụng "viên đạn bạc" Ukraine để chống phá Liên Xô suốt 40 năm

Trà Khánh | 28/08/2019 03:35 PM

6

Một nhóm phiến quân thuộc Quân đội Nổi dậy Ukraine (UPA) hoạt động tại vùng núi Carpathians năm 1946

Ngay sau khi Chiến tranh Thế giới thứ 2 vừa kết thúc, CIA đã bắt đầu móc nối với các tổ chức chủ nghĩa dân tộc Ukraine tiến hành chống phá Liên Xô từ bên trong.

Thông tin trên được cây bút Boris Egorov đưa ra trong bài phân tích mới đây trên tờ Russia Beyond, nhắc đến các chiến dịch chống phá hàng đầu của CIA đối với Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh kéo dài từ cuối những năm 1940 cho đến đầu năm 1990.

Theo đó các hoạt động chống phá Liên Xô của CIA mà tiền thân là Cơ quan Tình báo chiến lược (OSS) bắt đầu sau khi Chiến tranh Thế giới thứ 2 kết thúc và kéo dài cho tới khi Liên Xô tan rã. Điều khiến nhiều người bất ngờ là các kế hoạch chống phá Moscow đầu tiên của CIA lại được người Ukraine tiếp tay.

"Viên đạn bạc"của Tình báo Mỹ

Trong hơn 40 năm, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã sử dụng "viên đạn bạc" Ukraine một cách hiệu quả trong các hoạt động chống phá Liên Xô cũng như một số nước XHCN từ bên trong. Và khi chiến tranh còn chưa kết thúc, CIA đã thiết lập mối liên hệ chặt chẽ với các tổ chức chủ nghĩa dân tộc cực đoan Ukraine như OUN và UPA.

Ở thời điểm cuối những năm 1940 và đầu những năm 1950, OUN và UPA là các tổ chức phản động Ukraine bị lực lượng an ninh Liên Xô truy lùng gắt gao nhất, cả hai tổ chức này có số lượng thành viên lên đến hàng ngàn người hoạt động công khai ở các nước phương Tây cũng như hoạt động ngầm tại Ukraine.

Thông qua một chiến dịch tình báo có tên Cartel (sau đó là AERODYNAMIC), CIA đã bắt đầu hỗ trợ các tổ chức phản động người Ukraine vào cuối những năm 1940.

Quân đội Nổi dậy Ukraine (UPA) huấn luyện chiến đấu với trang bị hầu hết là các loại vũ khí của chính Quân đội Liên Xô. Ảnh: Reddit.

Lúc đầu, CIA tích cực hỗ trợ các hoạt động kháng chiến vũ trang ở Ukraine, gửi các đặc vụ và cung cấp tài chính cho các tổ chức bán vũ trang hoạt động chống Liên Xô. Tuy nhiên, đến giữa những năm 1950, khi lực lượng của OUN và UPA ở Ukraine và Ba Lan bị an ninh Liên Xô triệt hạ, CIA bắt đầu thay đổi cách thức hoạt động của AERODYNAMIC.

Theo đó thay vì các hoạt động chống phá vũ trang, CIA bắt đầu chuyển sang tấn công vào ý thức hệ của người dân Ukraine thông qua các hoạt động tuyên truyền ngầm cũng như công khai bằng sách báo, chương trình phát thanh và tích cực hỗ trợ các phong trào chính trị bất hợp pháp ở Ukraine.

Đến năm 1990, với sự sụp đổ của Liên Xô, CIA tuyên bố dừng các hoạt động của mình ở Ukraine. Tuy nhiên, những gì xảy ra tại Kiev 24 năm sau đó lại cho thấy rằng người Mỹ và các chiến dịch tình báo của họ ở Ukraine chưa bao giờ kết thúc.

Căn cứ Bắc Cực bị bỏ quên của Liên Xô

Vào tháng 5/1961, một máy bay trinh sát của Mỹ hoạt động ở Bắc Cực vô tình phát hiện ra một trạm nghiên cứu của Liên Xô trên một tảng băng trôi. Có vẻ như người Liên Xô đã vội vàng rời bỏ căn cứ này do lo ngại nó có thể bị vỡ ra bất cứ lúc nào.

Ngay lập tức CIA nhận ra rằng họ có cơ hội hoàn hảo để nắm trong tay các bí mật quân sự của Liên Xô khi phỏng đoán rằng trong trạm nghiên cứu này có thể lấy được các thông tin có giá trị từ hệ thống định vị thủy âm mà Liên Xô sử dụng để theo dõi tàu ngầm Mỹ dưới lớp băng Bắc Cực.

Tuy nhiên, việc trạm nghiên cứu này nằm trên một tảng băng trôi khiến kế hoạch tiếp cận của CIA gặp nhiều khó khăn, chính vì vậy người Mỹ đã quyết định cho hai đặc vụ nhảy dù xuống tảng băng này bằng máy bay ném bom B-17.

Trong suốt ba ngày ở trạm nghiên cứu của Liên Xô, các đặc vụ Mỹ đã thu thập được hơn 80 tài liệu quan trọng và chụp hàng trăm bức ảnh về các thiết bị mà Liên Xô bỏ lại

Trong suốt ba ngày ở nhà ga, người Mỹ đã thu thập được hơn 80 tài liệu và thực hiện hàng trăm bức ảnh về thiết bị của Liên Xô. Khi nó kết thúc, và với thông tin quý giá của họ trong tay, các đặc vụ đã bị một chiếc B-17 quét từ trạm thông qua hệ thống phục hồi trên không Fulton, được biết đến với cái tên Skyhook.

Trục vớt tàu ngầm hạt nhân K-129

Vào tháng 3/1971, không rõ vì lý do gì tàu ngầm hạt nhân K-129 của Hải quân Liên Xô bất ngờ gặp nạn ở Bắc Thái Bình Dương và chỉ cách quần đảo Hawaii của Mỹ chỉ hơn 600 dặm. Như thường lệ Moscow cố gắng che giấu thảm kích này và không đưa ra thông báo về tai nạn tàu ngầm này.

Và dựa trên các thông lệ quốc tế, tàu ngầm hạt nhân K-129 bỗng dưng trở thành vật vô chủ và bất cứ ai đều có thể sở hữu nếu có thể trục vớt nó thành công. Tất nhiên, người Mỹ không thể bỏ qua cơ hội như vậy.

Tàu Hughes Glomar Explorer được sửa chữa lại để trục vớt tàu ngầm hạt nhân Liên Xô. Ảnh: theverge.com

Dù vậy Hải quân Mỹ hợp tác cùng CIA không thể công khai các hoạt động trục vớt K-129, do họ đã dựng lên một chiến dịch trục vớt đặc biệt mang tên "Dự án Azorian" để có thể thu hồi tàu ngầm hạt nhân của Liên Xô. Thậm chí người Mỹ còn chế tạo hẳn một con tàu đặc biệt để thực hiện nhiệm vụ này là Hughes Glomar Explorer.

Về cơ bản Hughes Glomar Explorer trông giống như một con tàu tham dò và khai thác dầu khí nhưng thực chất nó lại được vận hành bởi các đơn vị đặc biệt của Hải quân Mỹ và CIA. Nhiệm vụ trục vớt tàu K-129 cũng không hề dễ dàng khi con tàu này nằm dưới độ sâu 5.000m.

Các hoạt động trục vớt K-129 bắt đầu từ năm 1974, 6 năm sau thảm họa. Tuy nhiên trong quá trình trục vớt K-129 đã tự chìm xuống sâu hơn và người Mỹ chỉ có thể thu hồi được một phần của con tàu.

Theo nhiều nguồn thông tin không chính thống, các đặc vụ của CIA đã chạm tay được vào hai quả ngư lôi mang đầu đạn hạt nhân mà K-129 mang theo lúc đó. Trong khi đó tên lửa đạn đạo và nhiều tài liệu quan trọng khác mà Hải quân Liên Xô muốn che giấu mãi mãi nằm sâu dưới đáy cùng với K-129.

Phi công Mỹ lái chiến đấu cơ Iran do thám Liên Xô

Vào những năm 1960-1970, khi Mỹ và Iran vẫn còn là đồng minh, CIA và Không quân Hoàng gia Iran đã tiến hành các hoạt động do thám trên không chung ở các khu vực phía Nam biên giới Liên Xô,các hoạt động này còn được gọi là Dự án Dark Gene.

Các phi công Mỹ và Iran, thường sử dụng các chiến đấu cơ của Iran để vượt qua biên giới Liên Xô từ đó tìm ra các lỗ hỏng trong hệ thống phòng không của Moscow hoặc để kiểm tra năng lực đánh chặn của Không quân Liên Xô trước những kẻ xâm nhập từ bên ngoài.

Máy bay chiến đấu F-4 của Không quân Hoàng gia Iran tiếp nhiên liệu trên không trong một cuộc tập trận. Ảnh: militaryimages.net.

Cũng chính Dự án Dark Gene là điều kiện thúc đẩy để Mỹ quyết định bán các chiến đấu cơ F-14 Tomcat cho Iran, thứ vũ khí Washington chưa từng xuất khẩu cho bất cứ quốc gia đồng mình nào.

Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động khá hiệu quả Dự án Dark Gene gặp phải trở ngại đầu tiên, khi Liên Xô bắt đầu phát hiện các chuyến bay xâm nhập của Iran.

Cuộc chạm mặt đầu tiên giữa Không quân Liên Xô và Iran diễn ra vào ngày 23/11/1973, khi một chiếc MiG-21SM của Liên Xô do phi công Gennady Yeliseev điều khiển đã được gửi lên để đánh chặn F-4 Phantom II của Iran, khi nó xâm nhập vào không phận Liên Xô từ phía đồng bằng Mugan.

Dù bắn hết số tên lửa mà mình có, phi công Yeliseev vẫn không thể hạ gục chiếc Phantom II của Iran. Điều này dẫn đến quyết định cảm tử của Yeliseev khi dùng chính cánh của chiếc MiG-21SM để hạ gục chiếc F-4 bằng cách đâm vào đuôi máy bay/. Chiếc F-4 rơi ngay sau đó, phi công Iran bị bắt bên trong lãnh thổ của Liên Xô.

Còn về phần phi công Yeliseev, chiếc MiG-21SM của anh ta đâm vào một ngọn núi sau vụ va chạm, viên phi công được xác nhận tử nạn.

Khoảng thời gian sau đó Iran liên tiếp mất bốn máy bay khi cố gắng thực hiện các hoạt động do thám gần biên giới Liên Xô. Sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Dự án Dark Gene cũng bị hủy bỏ.

Phiến quân Mujahideen giúp Mỹ đánh gục Liên Xô ra sao?

Trong khoảng thời gian Liên Xô can thiệp quân sự vào Afghanistan (1979-1989), CIA đã tiến hành một trong những hoạt động tình báo tốn kém nhất từ trước đến nay, với chi phí lên đến vài trăm triệu USD mỗi năm. Mục tiêu duy nhất của hoạt động này chính là cung cấp vũ khí cho phiến quân Mujahideen để chống lại Liên Xô.

Đặc nhiệm Liên Xô cùng tên lửa phòng không Stinger thu được các nhóm phiến quân Mujahideen. Ảnh: Sputnik.

• Cuộc đời của nữ điệp viên gây “sốc” nước Mỹ và Liên Xô

• Quái vật bay: Những dự án máy bay "chết yểu" của Liên Xô

• Câu chuyện phi thường về người lính Liên Xô từng "tay không" thu phục 5.000 lính Nhật Bản

Để không liên quan trực tiếp đến cuộc xung đột, CIA đã hợp tác với Cơ quan tình báo Pakistan (ISI) là trung gian điều phối tiền và vũ khí để tài trợ, vũ trang và huấn luyện cho các nhóm phiến quân Mujahideen. Sau đó sử dụng các nhóm này để chống lại Quân đội Liên Xô ở Afghanistan.

Một điểm nhấn đặc biệt trong quá trình Mỹ hỗ trợ cho phiến quân Mujahideen chính là việc CIA bí mật cung cấp các tên lửa phòng không vác vai Stinger cho Mujahideen trong giai đoạn giữa những năm 1980. Điều này tác động không nhỏ đến cục diện chiến trường.

Các tên lửa Stinger tạo nên mối đe dọa chưa từng có cho các chiến đấu cơ của Liên Xô, buộc Moscow phải tung ra các nhóm đặc nhiệm chỉ để săn lùng các nhóm phiến quân được trang bị loại tên lửa này ở Afghanistan.

Việc Quân đội Liên Xô chấp nhận thất bại và rút quân khỏi Afghanistan năm 1989 cũng kéo theo việc CIA dừng các hoạt động hỗ trợ cho Mujahideen cũng như dần lãng quên quốc gia Trung Á này, cho đến khi Mujahideen nhắc lại cho Washington nhớ tới mình thông qua vụ khủng bố 11/9.

Phiến quân Mujahidines ở Afghanistan trong năm 1980

Chỉ huy Liên Xô dàn trận địa tên lửa bắn tan xác máy bay do thám U-2, bắt sống phi công Mỹ

theo Trí Thức Trẻ