ĐỊNH HƯỚNG ĐI ĐÂU? 57
NÓI NHƯ CON "KÉT", LÀM NHƯ CON "KẸT"!
-QUAN "NỔ" = MỴ DÂN
-Định hướng như ... cứt mà đòi lên "Thiên Đường".
-Rồi đây, lịch sử sẽ chỉ rõ công - tội!
-Nghèo mạt rệp mà đòi sài sang. Dân đã có nhu cầu đâu? Chỉ các "ngài" thích xây-phá như thế mà thôi!
-Phí không khéo, sẽ làm cho "sưu cao thuế nặng", và như vậy, khác gì thời phong kiến!?
-Không thể chối cãi: xã hội yếu kém phổ biến, là sai lầm của thể chế!
- Thế nào là định hướng XHCN !? Phải chăng là (đối với VN), phải ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, điện khí hóa toàn quốc?
-Xây dựng ồ ạt, mở rộng tràn lan phạm vi đô thị như Hà Nội, tp HCM...là một định hướng nóng vội, sai lầm! Vì tác dụng làm cho dân giàu nước mạnh rất ít, lợi bất cập hại!
-Bảo vệ đảng và bảo vệ dân, cái nào ưu tiên hơn cái nào?
-"Đồng chí" nào "lên" cũng vậy thôi! Ôi, cần lắm một nhân tài!
-Ưu tiên hiện đại hóa nông nghiệp một cách thực chất, đó là định hướng duy nhất đúng cho kinh tế Việt Nam, đó là tiền đề làm cho "dân giàu, nước mạnh" đúng nghĩa!
-“Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” (Lời Hồ Chí Minh). Nhưng nếu không biết cách tạo gốc và trồng...?
-Phải chăng định hướng XHCN là "sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi"và "bế ngoài hoành tráng, bề trong xơ xác"?
-Chửi hay không chửi thì làm đéo gì được các "ngài"? Nhưng chửi đổng thì...đỡ tức dái hơn!
--------------------------------------
(ĐC sưu tầm trên NET)
Điều gây bức xúc hơn nữa là việc cho phép đặt trạm thu phí ở đường này nhưng thu cho đường khác. Nếu sòng phẳng thì anh làm đường mới rồi thu phí, để đường cũ cho dân đi miễn phí. Theo tôi, các dự án BOT đều được tính toán phương án tài chính đơn lẻ chứ chưa đánh giá tác động tổng thể nên đã đến lúc cần có một tổng chỉ huy đánh giá tác động xã hội về phí BOT.
Chưa hết, việc tính phí sử dụng đường bộ theo kiểu đánh đồng, áp dụng một mức phí cho xe có chở hàng và xe không có hàng như nhau khi qua các trạm thu phí là không hoàn toàn phù hợp, lẽ ra xe không chở hàng chỉ chịu mức thu bằng 50% xe có chở hàng.
Năng lực tài chính yếu kém cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ, thậm chí có dự án không thể thực hiện được phải chuyển nhà đầu tư hay chuyển sang đầu tư bằng ngân sách nhà nước.
Theo số liệu mà chúng tôi có được, tính đến nay, các dự án BOT ngành giao thông đã huy động khoảng 170.000 tỉ đồng vốn vay từ các ngân hàng thương mại trong nước, với mức lãi suất tương đối cao, thường xác định bằng lãi suất tiền gửi 12 tháng tại ngân hàng cộng thêm biên độ 3,5%. Theo tôi, mức lãi suất này chưa phù hợp với đầu tư phát triển các công trình kết cấu hạ tầng.
Do đó, một trong những giải pháp để mức phí sử dụng dự án BOT hợp lý là phải tăng năng lực tài chính của nhà đầu tư lên cao hơn tối thiểu là 15% tổng mức đầu tư theo như quy định hiện nay. Còn về lâu dài, VN cần coi đầu tư tư nhân vào hệ thống hạ tầng giao thông là đầu tư công và chịu sự quản lý, đánh giá của hệ thống quản lý đầu tư công.
Theo đó, dự án phải được giám sát chặt chẽ từ định hướng đầu tư, hướng dẫn, thẩm định, lựa chọn, lập ngân sách, thực thi và đánh giá kết quả các dự án đầu tư cụ thể. Với mục đích là đảm bảo hiệu quả và hiệu lực của đầu tư công, qua đó đạt được mục tiêu tăng trưởng và phát triển chung của nền kinh tế.
Dự án có mục tiêu kép là nâng cấp tuyến vận tải đường thủy dọc sông
Hồng trên cơ sở kết nối 2 tuyến vận tải thủy lớn là Hải Phòng – Việt Trì
và Hà Nội – Lạch Giang; cung cấp lượng điện năng lên tới 0,91 tỉ
Kwh/năm.
Theo đó, nhà đầu tư sẽ xây dựng 6 đập dâng nước và âu tàu, nạo vét 288km luồng sông Hồng đoạn từ Việt Trì lên Lào Cai đạt tiêu chuẩn sông cấp III; kết hợp xây dựng 6 nhà máy thủy điện nhỏ (cấp II), kiểu tua bin trục ngang cột nước thấp với tổng công suất thiết kế khoảng 228 MW; xây dựng 7 cảng dọc tuyến từ Hà Nội lên tới Lào Cai.
Tính toán sơ bộ của cho thấy, dự án cần tới 24.510 tỉ đồng, trong đó 30% tổng mức đầu tư do nhà đầu tư góp bằng vốn chủ sở hữu; phần còn lại sẽ được huy động vốn vay thương mại.
Theo tính toán của nhà đầu tư, với nguồn thu chính là phí luồng tuyến (đoạn Việt Trì – Yên Bái thu từ 10.000 đồng đến 15.000 đồng/tấn; đoạn Yên Bái thu 40.000 đồng – 45.000 đồng/tấn); bán điện (giá bán điện khởi đầu là 1.900 đồng/Kwh và có lộ trình tăng giá lên tới 3.560 đồng/Kwh)…, khả năng hoàn vốn của dự án này sẽ hoành thành trong vòng 25 năm.
“Chấp thuận siêu dự án là quá liều”
Trao đổi với phóng viên VietnamPlus, chiều 6/5, ông Nguyễn Văn Khánh, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái cho rằng, để làm được những công trình “khủng” như siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng thì phải có đánh giá tổng hợp đến rất nhiều lĩnh vực, chứ không đơn thuần chỉ là tác động đến mặt môi trường.
Theo ông Khánh, trong trường hợp siêu dự án này được chấp thuận triển khai, sẽ ảnh hưởng rất lớn (ảnh hưởng tổng hợp nhiều mặt) đến nông nghiệp, môi trường, thủy văn và an sinh xã hội của các tỉnh ven sông Hồng, đơn cử như tỉnh Yên Bái, nơi có rất nhiều hộ gia đình sinh sống dọc bờ sông, vốn phụ thuộc nguồn nước.
“Do đó, để chấp thuận được dự án này, theo tôi, các cơ quan chức năng và các nhà khoa học phải có những đánh giá căn cơ, thận trọng, chứ không thể để một doanh nghiệp đưa ra ý tưởng xây dựng dự án quá lớn, mà Chính phủ lại chấp thuận ngay được. Trong việc này, nếu chấp thuận thì hơi vội vàng,” ông Khánh nói.
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái cũng lưu ý, mức độ ảnh hưởng của siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng là vô cùng lớn. Bình thường đắp đập thủy điện tại một con suối, tác động ảnh hưởng đã lớn. Trong khi, dự án này xây tới 6 đập thủy điện trên một con sông mà chưa ai nhắc tới việc xây thủy điện là “quá liều.”
“Cá nhân tôi cho rằng, siêu dự án này thật sự đáng lo ngại, không thể dễ dàng chấp thuận được. Và, nếu dự án được chấp thuận thì cũng phải đến cấp Quốc hội mới quyết được,” ông Khánh nhấn mạnh.
Có chung quan điểm, ông Trần Ngọc Tuấn, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình cho rằng, siêu dự án sông Hồng mới chỉ là ý tưởng ban đầu, nên địa phương chưa có cơ sở để nghiên cứu cụ thể về mức độ tác động của dự án.
Tuy nhiên, ông Tuấn cũng bày tỏ mối lo, nếu siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng được chấp thuận triển khai, thì mức độ ảnh hưởng sẽ rất nặng nề. Cụ thể là, việc chặn sông làm 6 đập thủy điện sẽ làm thay đổi dòng chảy, ảnh hưởng đến môi trường, nhất là nguy cơ gia tăng xâm nhập mặn, ảnh hưởng đến vựa lúa của các địa phương ven biển ở trong vùng.
“Giả sử, các con đập thủy điện có thể chủ động được chế độ thủy văn, điều chỉnh được dòng nước kiệt, nhưng việc chặn dòng chắc chắn sẽ khiến các vùng hạ lưu bị ảnh hưởng. Vấn đề này khác gì việc điều tiết hồ chứa thủy điện đâu.
Nhất là về mùa hạn, một khi nước ngọt cạn kiệt không đủ để đẩy mặn ra, thì xâm nhập mặn sẽ lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng đến môi trường, nông nghiệp, nhất là vựa lúa của các tỉnh ven biển ở vùng đồng bằng Bắc Bộ,” ông Tuấn nói.
Siêu dự án sẽ “đe dọa” tới nông nghiệp!
Nhìn nhận từ góc độ nông nghiệp, ông Bùi Sỹ Sơn, Phó Giám đốc phụ trách Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nam Định khẳng định, siêu dự án giao thông thủy xuyên Á kết hợp với thủy điện trên sông Hồng nếu được chấp thuận, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới nông nghiệp, phòng chống lụt bão, đời sống nông dân sản xuất nông nghiệp.
Ông Sơn cũng cho rằng, nếu có thể triển khai dự án này thì còn phải lấy ý kiến của các Bộ ban ngành cũng như các địa phương liên quan. Có thể dự án này có những điểm tích cực, tuy nhiên, các vấn đề tiêu cực đối với sản xuất nông nghiệp, dân sinh kinh tế đối của nông dân lưu vực sông Hồng thì có thể nhìn thấy ngay được.
“Riêng tôi nhận thấy trong những năm gần đây, khi Trung Quốc tiến hành xây dựng các công trình thủy điện trên thượng nguồn sông Hồng thì các tỉnh cuối nguồn như Thái Bình, Nam Định có tác động không hề nhỏ tới tình hình sản xuất lúa,” ông Sơn nói.
Dẫn chứng cụ thể hơn, ông Sơn cho biết, những năm gần đây dòng chảy sông Hồng không bình thường, tình trạng xâm nhập mặn diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn xâm nhập sâu hơn vào cửa sông, nồng độ mặn tăng lên, nên hàng năm Chính phủ và các bộ ngành liên tục chỉ đạo xả nước ở các hồ chứa phía trên để lấy nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.
“Đợt tới, nếu dự án này xây dựng thì không biết nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, tình trạng nhiễm mặn sẽ như thế nào. Tôi không dám nghĩ tới,” ông Sơn quan ngại.
Trong diễn biến liên quan, trước đó, tiến sỹ Đào Trọng Tứ, nguyên Phó tổng thư ký Uỷ ban sông Mekong Việt Nam cũng nhận định, nếu xây dựng 6 đập thủy điện liên tiếp sẽ “giết chết” sông Hồng đồng thời sẽ làm thay đổi toàn bộ hệ thống sinh thái sông ngòi ở các tỉnh đồng bằng và trung du miền núi phía Bắc.
Theo ông Tứ, những năm qua, chỗ nào có thể làm thủy điện thì đều làm hết rồi, sông suối cũng bị “băm nát” cả rồi. Rõ nhất là 3 con sông lớn ở phía Bắc như sông Đà, sông Thao, sông Lô – Gâm đều không còn nguyên vẹn.
“Trong việc này, chúng ta không thể đánh đổi 228 MW điện với việc hủy hoại sông Hồng, nguồn sinh kế của hàng triệu người được. Tôi không thể hình dung được sẽ như thế nào nếu cả 6 cái đập cùng vận hành một lúc,” ông Tứ trăn trở.
Vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh, sông Hồng có tiềm năng thủy điện lớn nhất trong các hệ thống sông, trong đó tập trung vào 2 chi lưu lớn là sông Đà và sông Lô – Gâm. Hiện nay, trên sông Đà đã có thủy điện Hoà Bình công suất lắp máy 1920 MW, thủy điện Sơn La 2400 MW, thủy điện Lai Châu 1200 MW, Bản Chát 220 MW, Huội Quảng 520 MW, Nậm Chiến 210 MW; trên sông Lô – Gâm đã có thủy điện Tuyên Quang 342 MW…
“Trong bối cảnh không thiếu điện, theo tôi Việt Nam không cần thiết phải phát triển thêm thủy điện,” ông Tứ nhấn mạnh.
Dân trí "Chúng ta xây dựng dự án này chỉ vì để tận dụng
khai thác thủy điện, giao thông thì phải đánh giá được vì sao phải đánh
đổi, có đáng phải đánh đổi hay không?", Giáo sư Trần Đình Long đặt câu
hỏi khi bàn về siêu dự án 1 tỷ USD trên sông Hồng vừa được Bộ Kế hoạch
và Đầu tư trình Chính phủ mới đây.
Trả lời phóng viên báo Dân trí xung quanh siêu dự án
1 tỷ USD xây dựng hệ thống giao thông, thủy điện trên dòng sông Hồng
của một doanh nghiệp vừa được Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ
thông qua, Giáo sư, Viện sĩ Trần Đình Long, Phó Chủ tịch Hiệp hội Điện
lực Việt Nam cho rằng: “Chúng ta đã và đang phải trả giá cho việc Trung
Quốc xây thủy điện trên thượng nguồn sông Mê Kông khiến cho Đồng bằng
Sông cửu Long ngập mặn, kế sinh nhai của hàng triệu người bị ảnh hưởng.
Động đến sông Hồng, đây không chỉ là nguồn sống của vựa lúa lớn của miền
Bắc, mà còn là cả một giá trị văn hóa hàng nghìn năm. Vậy có nên đánh
đổi vựa lúa và hơn thế nữa để lấy các nhà máy điện và một hệ thống giao
thông mới?”
6 nhà máy điện, có gì mà ghê gớm?
Đề cập đến vấn đề xây dựng hệ thống giao thông, thủy điện trên luồng sông Hồng đoạn từ Việt Trì – Lào Cai, G.S Long bày tỏ quan điểm: “Tôi nghĩ 5 hay 7 nhà máy điện vài trăm MW thì không có gì ghê gớm và có đóng góp gì lớn cho ngành điện và đất nước cả. Những nhà máy này có giải tỏa được cơn khát điện của Việt Nam hay không trong khi chúng ta có rất nhiều tiềm năng về năng lượng mặt trời, sức gió để làm?"
"Dẫu các dự án thủy điện có xây dựng trên thượng nguồn sông Hồng thì là đều hoàn toàn không nên bởi nó sẽ tác động trực tiếp đến lượng phù sa, lưu lượng nước và gây phá hủy các dòng sông", ông Long nhấn mạnh.
Theo ông Long, sông Hồng là sông chính của miền Bắc, ngoài giao thông thủy, cấp nước tác động về phù sa, bồi bổ cho Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH). Vì vậy, việc lập dự án phải đặc biệt lưu ý vấn đề này.
“Chúng ta đã và đang phải gánh chịu những tác động của việc Trung Quốc, Lào ngăn đập, chặn dòng xây các công trình thủy điện trên thượng nguồn của dòng sông Mê Kông khiến Đồng bằng Sông Cửu Long bị xâm nhập mặn, nhiễm mặn ghê gớm. Đây là viễn cảnh cho ĐBSH nếu chúng ta tiếp tục xây các thủy điện trên thượng nguồn của dòng sông này”, G.S Long nói.
Đồng tình với G.S Long, bà Ngụy Thụy Khanh, Giám đốc Trung tâm Phát triển sáng tạo xanh (GreenID) cho biết: Sông Hồng là dòng sông cổ và có nhiều nhánh sông con; đáy sông có những trầm tích hình thành từ hàng nghìn năm trước, chúng ta phá đi sẽ mất hàng nghìn năm mới có lại được.
Tất cả các đập thủy điện đều có những tác động nhất định đến môi trường sinh thái, trong đó là rừng, là cả một hệ sinh thái sống quanh đó. Khi xây các con dập trên thượng nguồn sẽ mất đi phù sa cho sông Hồng, lòng sông sẽ tụt xuống thấp hơn và khi đó dòng nước sẽ xiết lại, hai bên bờ có thể bị sạt lở, phá vỡ. Một khi nước sông thấp, các cửa sông có thể bị nước biển khoét sâu vào, xâm nhập mặn sẽ xảy ra ở các tỉnh ven biển như Thái Bình, Nam Định.
Hình thức đầu tư quá mạo hiểm!?
Đề cập đến vấn đề này, ông Trần Viết Ngãi - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam trăn trở: Chúng ta phải trả lời được các câu hỏi liên quan đến công trình này đó là: Tính cấp thiết đến đâu? Nếu không xây dựng các hệ thống giao thông và thủy điện ở đây thì sao? Mục tiêu của dự án này thế nào? Để hoàn thiện hệ thống giao thông hay là khai thác thủy điện? Đặt lợi ích của hàng triệu người dân, lợi ích của các địa phương thì họ có tiếp nhận dự án này hay không? Những đánh giá tác động của dự án này đến đâu và hiệu quả đầu tư ra sao?... Còn rất nhiều câu hỏi cần giải đáp và làm rõ.
Theo ông Ngãi, về phương diện khoa học, thủy điện dù là công trình điện sạch nhưng chúng ta đang sống trong thời đại mà hiện tượng El-Nino (nóng lên của trái đất) diễn biến hết sức bất thường. Nếu làm đập, ngăn dòng có đủ nước để cung cấp cho hạ lưu hay không. Một khi xây các con đập, dòng chảy được nắn lại và thay đổi toàn bộ cấu trúc và địa chất khu, vùng kinh tế, chúng ta sẽ phải tính rất kỹ cách trị thủy dòng sông này nếu không muốn vĩnh viễn mất đi những giá trị cốt lõi mà lâu nay vẫn có được.
Trong khi đó, G.S Long lại có những băn khoăn khác đó là về phương án tài chính của dự án. Theo ông Long, phương án tài chính của dự án cũng cho thấy tiềm năng rất “mù mờ”. Dự án hơn 24.500 tỷ đồng (hơn 1 tỷ USD) nhưng vốn của chủ đầu tư chỉ có 30%, tức là còn lại đi vay thương mại 70%, điều này dễ sinh ra những bất cập về hiệu quả đầu tư, sức ép lãi suất sẽ khiến gia tăng phí, tăng thu của các bến tàu cho các tàu thuyền qua lại.
Trong đề xuất của chủ đầu tư, siêu dự án trên được thực hiện theo hình thức BOO – (xây dựng, sở hữu và vận hành). Như vậy, nếu được phê duyệt, chủ đầu tư có được sử dụng vĩnh viễn sông Hồng và đương nhiên tàu thuyền đi lại phải sử dụng cảng của nhà đầu tư sẽ phải chịu phí đắt đỏ.
"Tại sao chúng ta lại giao một dòng sông lớn, dòng nghìn năm - sông mẹ của cả một nền văn hóa, một vùng kinh tế cho một nhà đầu tư tư nhân? Tại sao chúng ta có nhiều phương thức đầu tư đã rất thịnh hành như BOT (xây dựng, kinh doanh, chuyển giao), BTO (xây dựng, chuyển giao, kinh doanh), BT (xây dựng -chuyển giao) hay PPP (hợp tác công tư)... Hình thức BOO là quá mạo hiểm và không phù hợp ở một dự án có tác động liên vùng và có ảnh hưởng không chỉ là thời cuộc mà còn tác động đến muôn đời sau", G.S Long nhấn mạnh.
"Thượng lưu sông Hồng, các luồng của sông này cùng các nhánh sông mang lượng phù sa, thủy lợi cho các địa phương hạ lưu rất lớn. Một khi thay đổi dòng chảy, trữ lượng nước sẽ tác động trực tiếp đến nước ngầm. Chúng ta xây dựng dự án này chỉ vì để tận dụng khai thác thủy điện, giao thông thì phải đánh giá được vì sao phải đánh đổi, có đáng phải đánh đổi hay không?", ông Long nói.
-QUAN "NỔ" = MỴ DÂN
-Định hướng như ... cứt mà đòi lên "Thiên Đường".
-Rồi đây, lịch sử sẽ chỉ rõ công - tội!
-Nghèo mạt rệp mà đòi sài sang. Dân đã có nhu cầu đâu? Chỉ các "ngài" thích xây-phá như thế mà thôi!
-Phí không khéo, sẽ làm cho "sưu cao thuế nặng", và như vậy, khác gì thời phong kiến!?
-Không thể chối cãi: xã hội yếu kém phổ biến, là sai lầm của thể chế!
- Thế nào là định hướng XHCN !? Phải chăng là (đối với VN), phải ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, điện khí hóa toàn quốc?
-Xây dựng ồ ạt, mở rộng tràn lan phạm vi đô thị như Hà Nội, tp HCM...là một định hướng nóng vội, sai lầm! Vì tác dụng làm cho dân giàu nước mạnh rất ít, lợi bất cập hại!
-Bảo vệ đảng và bảo vệ dân, cái nào ưu tiên hơn cái nào?
-"Đồng chí" nào "lên" cũng vậy thôi! Ôi, cần lắm một nhân tài!
-Ưu tiên hiện đại hóa nông nghiệp một cách thực chất, đó là định hướng duy nhất đúng cho kinh tế Việt Nam, đó là tiền đề làm cho "dân giàu, nước mạnh" đúng nghĩa!
-“Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” (Lời Hồ Chí Minh). Nhưng nếu không biết cách tạo gốc và trồng...?
-Phải chăng định hướng XHCN là "sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi"và "bế ngoài hoành tráng, bề trong xơ xác"?
-Chửi hay không chửi thì làm đéo gì được các "ngài"? Nhưng chửi đổng thì...đỡ tức dái hơn!
--------------------------------------
(ĐC sưu tầm trên NET)
Dân phẫn nộ vì phí giao thông còn đắt hơn nhiên liệu
TTO - Phí giao thông còn đắt hơn
nhiên liệu. Nhiều trạm thu phí BOT mọc lên dày đặc, mức thu phí cao,
thời gian thu phí kéo dài. Tại sao?
 |
| Trạm thu phí Bàn Thạch (Đông Hòa, Phú Yên) của Công ty CP Đầu tư đèo Cả - Ảnh: D.Thanh |
* Ông Nguyễn Văn Thanh (chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô VN):
Phí giao thông còn đắt hơn nhiên liệu
Nếu không có BOT, chúng ta sẽ không có hệ thống đường tốt để đi.
Nhưng đường bộ đang chiếm phần lớn thị phần vận tải mà trạm thu phí dày,
mức phí cao sẽ làm giá cước vận tải đường bộ tăng lên, đánh vào hàng
hóa, vào người dân. Vận tải đường bộ không còn cách nào khác ngoài tăng
phí khi có những đoạn đường tiền phí đắt hơn tiền nhiên liệu.Điều gây bức xúc hơn nữa là việc cho phép đặt trạm thu phí ở đường này nhưng thu cho đường khác. Nếu sòng phẳng thì anh làm đường mới rồi thu phí, để đường cũ cho dân đi miễn phí. Theo tôi, các dự án BOT đều được tính toán phương án tài chính đơn lẻ chứ chưa đánh giá tác động tổng thể nên đã đến lúc cần có một tổng chỉ huy đánh giá tác động xã hội về phí BOT.
* Ông Thái Văn Chung (phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM):
Trạm thu phí dày đặc
Với số trạm thu phí dày đặc hiện nay, một xe đầu kéo đi từ TP.HCM ra
Lạng Sơn đã hết hơn 8 triệu tiền phí cầu đường. Và kể từ ngày 1-6, khi
có thêm 8 trạm thu phí nữa được đưa vào hoạt động, khoản phí giao thông
trên tuyến này bị đội lên gần 12 triệu đồng/chuyến hàng, một khoản phí
quá cao.Chưa hết, việc tính phí sử dụng đường bộ theo kiểu đánh đồng, áp dụng một mức phí cho xe có chở hàng và xe không có hàng như nhau khi qua các trạm thu phí là không hoàn toàn phù hợp, lẽ ra xe không chở hàng chỉ chịu mức thu bằng 50% xe có chở hàng.
* Ông Đinh Trọng Thắng (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương):
Phải nâng tỉ lệ vốn tự có của nhà đầu tư dự án BOT
Các dự án giao thông thường có quy mô vốn lớn, trong khi năng lực tài
chính của chủ đầu tư hạn chế dẫn tới tỉ lệ vốn tự có tham gia thấp, nên
phần lớn vốn đầu tư (khoảng 80-85% tổng vốn đầu tư dự án BOT) là từ
nguồn vốn đi vay các ngân hàng, trong khi lãi suất vay cao, làm đội giá
thành dự án và là nguyên nhân khiến phí sử dụng đường bộ cao và thời
gian thu phí kéo dài.Năng lực tài chính yếu kém cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ, thậm chí có dự án không thể thực hiện được phải chuyển nhà đầu tư hay chuyển sang đầu tư bằng ngân sách nhà nước.
Theo số liệu mà chúng tôi có được, tính đến nay, các dự án BOT ngành giao thông đã huy động khoảng 170.000 tỉ đồng vốn vay từ các ngân hàng thương mại trong nước, với mức lãi suất tương đối cao, thường xác định bằng lãi suất tiền gửi 12 tháng tại ngân hàng cộng thêm biên độ 3,5%. Theo tôi, mức lãi suất này chưa phù hợp với đầu tư phát triển các công trình kết cấu hạ tầng.
Do đó, một trong những giải pháp để mức phí sử dụng dự án BOT hợp lý là phải tăng năng lực tài chính của nhà đầu tư lên cao hơn tối thiểu là 15% tổng mức đầu tư theo như quy định hiện nay. Còn về lâu dài, VN cần coi đầu tư tư nhân vào hệ thống hạ tầng giao thông là đầu tư công và chịu sự quản lý, đánh giá của hệ thống quản lý đầu tư công.
Theo đó, dự án phải được giám sát chặt chẽ từ định hướng đầu tư, hướng dẫn, thẩm định, lựa chọn, lập ngân sách, thực thi và đánh giá kết quả các dự án đầu tư cụ thể. Với mục đích là đảm bảo hiệu quả và hiệu lực của đầu tư công, qua đó đạt được mục tiêu tăng trưởng và phát triển chung của nền kinh tế.
Sẽ kiểm toán 86 trạm thu phí BOT trên cả nước
Tại buổi tiếp xúc cử tri và công bố chương trình hành động trước
cử tri phường Hưng Bình, TP Vinh, Nghệ An vào chiều 6-5, ông Hồ Đức Phớc
- tổng Kiểm toán Nhà nước - cho biết cơ quan này hiện đang thực hiện
kiểm toán 187 vụ việc, đồng thời khẳng định sẽ kiểm toán 86 trạm thu phí
BOT trên cả nước. Trong đó, năm 2016 sẽ kiểm toán 14 trạm thu phí, số
còn lại sẽ thực hiện trong năm 2017.Theo ông Phớc, trong bối cảnh ngân sách nhà nước eo hẹp, các công trình BOT với nguồn vốn xã hội hóa có ý nghĩa to lớn trong việc đầu tư phát triển xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, giúp lưu thông hàng hóa, hành khách thuận lợi hơn, giảm thiểu tai nạn giao thông. Tuy nhiên thời gian qua, dư luận đặt ra vấn đề nhiều trạm thu phí BOT mọc lên dày đặc, mức thu phí cao, thời gian thu phí kéo dài... Do đó, theo ông Phớc, cơ quan này sẽ đánh giá, xác định hiệu quả của từng trạm thu phí đối với xã hội, cũng như giá thành đầu tư xây dựng, phương án tài chính... Vấn đề quan trọng nhất là minh bạch hóa hoạt động đầu tư, thu phí các dự án theo hình thức BOT. Sau khi có kết quả kiểm toán sẽ công bố công khai thông tin để người dân được biết, tham gia giám sát. |
L.THANH - N.ẨN - T.PHÙNG
Đầu tư trên 24.500 tỉ đồng xây siêu công trình xuyên Á trên Sông Hồng
ThienNhien.Net – Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT), trên cơ sở đề xuất của Cty TNHH Xuân Thiện (thuộc Tập đoàn kinh tế Xuân Thành), Bộ KHĐTnày vừa có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, thông qua chủ trương đầu tư Dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện theo hình thức BOO.
Giao thông đường thủy trên sông Hồng. Ảnh minh họa.
Theo đó, nhà đầu tư sẽ xây dựng 6 đập dâng nước và âu tàu, nạo vét 288km luồng sông Hồng đoạn từ Việt Trì lên Lào Cai đạt tiêu chuẩn sông cấp III; kết hợp xây dựng 6 nhà máy thủy điện nhỏ (cấp II), kiểu tua bin trục ngang cột nước thấp với tổng công suất thiết kế khoảng 228 MW; xây dựng 7 cảng dọc tuyến từ Hà Nội lên tới Lào Cai.
Tính toán sơ bộ của cho thấy, dự án cần tới 24.510 tỉ đồng, trong đó 30% tổng mức đầu tư do nhà đầu tư góp bằng vốn chủ sở hữu; phần còn lại sẽ được huy động vốn vay thương mại.
Theo tính toán của nhà đầu tư, với nguồn thu chính là phí luồng tuyến (đoạn Việt Trì – Yên Bái thu từ 10.000 đồng đến 15.000 đồng/tấn; đoạn Yên Bái thu 40.000 đồng – 45.000 đồng/tấn); bán điện (giá bán điện khởi đầu là 1.900 đồng/Kwh và có lộ trình tăng giá lên tới 3.560 đồng/Kwh)…, khả năng hoàn vốn của dự án này sẽ hoành thành trong vòng 25 năm.
Nguồn:
Có thể nói, sông Hồng sẽ mang thêm sứ mệnh quan trọng trong việc kết nối giao thông, liên kết khu vực và hợp tác quốc tế. Đây lẽ ra là một tin vui không chỉ với nhà quản lý mà còn với người dân ở đồng bằng sông Hồng và các tỉnh miền núi bởi các tỉnh miền núi phía Bắc sẽ có thêm hệ thống giao thông an toàn, tiện lợi nối với các tính đồng bằng và với biển. Giao thông đường thủy cùng hỗ trợ với giao thông đường bộ và đường sắt, thúc đẩy phát triển giao thương của các tỉnh miền núi, liên kết vùng và khu vực. Tuy nhiên, siêu dự án này lại khiến nhiều nhà khoa học lo lắng, e ngại.
Các nhà khoa học lo ngại
Thời gian gần đây, phương tiện truyền thông liên tục đưa tin về việc Đồng bằng sông Cửu Long chịu đợt xâm nhập mặn chưa từng có trong lịch sử. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hạn, mặn xâm nhập gây thiệt hại cho hơn 208.000ha lúa, 9.400ha cây ăn quả, 2.000ha nuôi tôm cá quảng canh của toàn vùng. Nghiêm trọng hơn là hiện toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 225.800 hộ thiếu nước sinh hoạt, riêng Sóc Trăng có 43.000 hộ... Đây chính là hậu quả của những tác động của thủy điện trên sông Mekong. Và đối với sông Hồng, chắc chắn 6 đập dâng nước phục vụ 6 nhà máy thủy điện sẽ làm biến đổi sông Hồng theo một cách khó ai có thể lường trước được.
Một khi sông Hồng đã bị “chặt” làm 7 khúc, dù là nước vẫn chảy, tàu bè vẫn lưu thông nhưng hồn cốt của một dòng sông cổ, dòng Sông Mẹ bồi đắp phù sa nuôi dưỡng người dân vùng đồng bằng sông Hồng sẽ không còn.
Một số chuyên gia cho biết, sau khi làm thủy điện Hòa Bình, lòng sông Hồng đã tụt xuống 1 mét. Như vậy, nếu xây thêm 6 con đập nữa thì lòng sâu lại tụt xuống càng sâu, điều này gây ra nguy cơ bị xâm mặn vào mùa khô, ảnh hưởng tới tưới tiêu trong nông nghiệp và tình trạng sụt lở mép sông càng tăng cao.
Người trình siêu dự án nói gì?
Ông Nguyễn Xuân Tự, Vụ trưởng Vụ Giám sát và thẩm định đầu tư, Bộ Kế hoạch – Đầu tư là người trình siêu dự án này lên Chính phủ. Ông cho biết, đề xuất của Xuân Thiện mới là bước sơ khai, ý tưởng đề xuất ban đầu. Bộ Kế hoạch – Đầu tư đã gửi xin ý kiến các Bộ, ngành địa phương có liên quan về dự án này.
Ông cũng cho biết, nếu muốn đầu tư tiếp dự án phải qua 2 bước nữa là các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đề xuất dự án và sau đó thì sẽ tổ chức báo cáo khả thi, đồng thời, cơ quan Nhà nước phê duyệt báo cáo khả thi đó.
Báo cáo chi tiết dự án cho biết, Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuân Thiện dự tính làm siêu công trình kết hợp thủy điện, thủy lợi trong thời gian khá ngắn, chỉ 6 năm. Theo văn bản số 071/CV-XT gửi đi ngày 7-1-2016 của Công ty Xuân Thiện được Bộ Kế hoạch - đầu tư (KH-ĐT) tiếp nhận, siêu dự án thủy lộ xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện được khẳng định “rất cần thiết” để đầu tư.
Chủ đầu tư cũng không giấu tham vọng sẽ kết nối thẳng thủy lộ với Trung Quốc để từ đây có thể tổ chức vận tải hàng hóa từ Trung Quốc ra các cảng biển Việt Nam cũng như từ các cảng biển Việt Nam tới Trung Quốc qua đường thủy.
"Bước đầu chúng tôi đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ là dự án này kéo dài từ Lào Cai đến suốt dọc dòng sông như vậy sẽ ảnh hưởng khá nhiều đến đồng bằng châu thổ sông Hồng và đặc biệt đến vấn đề thủy văn, thủy lợi, lấy nước, xói lở bờ sông... thì dự án mới chỉ ở bước đề xuất ý tưởng ban đầu.
Ngoài ra còn việc xây dựng các đập dâng nước như vậy sẽ xây dựng ở vị trí nào, mua bán điện như thế nào sẽ đều phải có báo cáo chi tiết", Tri thức trẻ dẫn lời ông Tự cho biết.
Tạm kết
Việt Nam đã trải qua bao thiên tai địch họa để tạo dựng vựa lúa sông Hồng. Từ vùng đất này, cha ông ta đứng dậy xây dựng cơ đồ, và sông Hồng – Sông Mẹ chính là dòng chảy huyết mạch nuôi nấng bao con dân của vùng đất linh thiêng này. Vì vậy, phải giữ gìn và bảo vệ sông Hồng bằng tư duy và cái nhìn của hàng thế kỷ. Trước những quyết định quan trọng có liên quan tới sông Hồng, các cấp, ngành nên chăng cần tính toán cẩn trọng, vì lợi ích lâu dài, vì tương lai bền vững.
Siêu dự án ‘chặt’ sông Hồng thành 7 khúc ‘đồng thuận cao’?
Một quan chức của Bộ Kế hoạch và
Đầu tư cho biết, Dự án giao thông đường thủy xuyên Á và thủy điện trên
sông Hồng "nhận được ý kiến có sự đồng thuận khá cao của Bộ, ngành, địa
phương".
Trong khi đó, các nhà khoa học lo ngại: Số phận của đồng bằng sông
Hồng sẽ ra sao khi bỗng nhiên sông Hồng – dòng Sông Mẹ bị “chặt” ra làm 7
khúc vì siêu dự án trị thủy kết hợp thủy điện, thủy lợi?
Dự án “chặt khúc sông Hồng” làm 7 phần
Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có văn bản trình Thủ tướng phê duyệt Dự án giao thông đường thủy xuyên Á và thủy điện trên sông Hồng do Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuân Thiện đề xuất.
Chủ đầu tư còn cho biết, dự án này sẽ giúp tăng cường giao lưu thương mại, vận tải xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Dự án “chặt khúc sông Hồng” làm 7 phần
Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có văn bản trình Thủ tướng phê duyệt Dự án giao thông đường thủy xuyên Á và thủy điện trên sông Hồng do Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuân Thiện đề xuất.
Siêu dự án sẽ "chặt khúc" sông Hồng làm 7 phần.
Dự án này nhằm mở ra tuyến vận tải thông suốt sông Hồng từ Lạch Giang
(Nam Định) tới Hà Nội, Phú Thọ, Yên Bái và Lào Cai. Dự án này sẽ thực
hiện việc xây dựng 6 đập dâng nước và âu tàu, nạo vét 288km luồng sông
Hồng đạt tiêu chuẩn sông cấp III; kết hợp xây dựng 6 nhà máy thủy điện
nhỏ (cấp II), kiểu tuabin trục ngang cột nước thấp với tổng công suất
thiết kế khoảng 228MW; xây dựng 7 cảng dọc tuyến từ Hà Nội lên tới Lào
Cai, với tổng mức đầu tư ước tính lên tới 24.510 tỷ đồng.
Có thể nói, sông Hồng sẽ mang thêm sứ mệnh quan trọng trong việc kết nối giao thông, liên kết khu vực và hợp tác quốc tế. Đây lẽ ra là một tin vui không chỉ với nhà quản lý mà còn với người dân ở đồng bằng sông Hồng và các tỉnh miền núi bởi các tỉnh miền núi phía Bắc sẽ có thêm hệ thống giao thông an toàn, tiện lợi nối với các tính đồng bằng và với biển. Giao thông đường thủy cùng hỗ trợ với giao thông đường bộ và đường sắt, thúc đẩy phát triển giao thương của các tỉnh miền núi, liên kết vùng và khu vực. Tuy nhiên, siêu dự án này lại khiến nhiều nhà khoa học lo lắng, e ngại.
Các nhà khoa học lo ngại
Thời gian gần đây, phương tiện truyền thông liên tục đưa tin về việc Đồng bằng sông Cửu Long chịu đợt xâm nhập mặn chưa từng có trong lịch sử. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hạn, mặn xâm nhập gây thiệt hại cho hơn 208.000ha lúa, 9.400ha cây ăn quả, 2.000ha nuôi tôm cá quảng canh của toàn vùng. Nghiêm trọng hơn là hiện toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 225.800 hộ thiếu nước sinh hoạt, riêng Sóc Trăng có 43.000 hộ... Đây chính là hậu quả của những tác động của thủy điện trên sông Mekong. Và đối với sông Hồng, chắc chắn 6 đập dâng nước phục vụ 6 nhà máy thủy điện sẽ làm biến đổi sông Hồng theo một cách khó ai có thể lường trước được.
Tác động của thủy điện trên sông Mekong với người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long đã rõ. Tương lai sông Hồng thì sao?
Với 6 con đập này, sông Hồng sẽ bị chia thành 7 khúc, giao thông đường
thủy không thể thông suốt. Các phương tiện thủy chỉ có thể vận chuyển
từng chặng ngắn và buộc phải dùng hệ thống 7 cảng sông dọc tuyến theo
phương án của nhà đầu tư.
Một khi sông Hồng đã bị “chặt” làm 7 khúc, dù là nước vẫn chảy, tàu bè vẫn lưu thông nhưng hồn cốt của một dòng sông cổ, dòng Sông Mẹ bồi đắp phù sa nuôi dưỡng người dân vùng đồng bằng sông Hồng sẽ không còn.
Một số chuyên gia cho biết, sau khi làm thủy điện Hòa Bình, lòng sông Hồng đã tụt xuống 1 mét. Như vậy, nếu xây thêm 6 con đập nữa thì lòng sâu lại tụt xuống càng sâu, điều này gây ra nguy cơ bị xâm mặn vào mùa khô, ảnh hưởng tới tưới tiêu trong nông nghiệp và tình trạng sụt lở mép sông càng tăng cao.
Người trình siêu dự án nói gì?
Ông Nguyễn Xuân Tự, Vụ trưởng Vụ Giám sát và thẩm định đầu tư, Bộ Kế hoạch – Đầu tư là người trình siêu dự án này lên Chính phủ. Ông cho biết, đề xuất của Xuân Thiện mới là bước sơ khai, ý tưởng đề xuất ban đầu. Bộ Kế hoạch – Đầu tư đã gửi xin ý kiến các Bộ, ngành địa phương có liên quan về dự án này.
Ông Nguyễn Xuân Tự.
“Chúng tôi đã nhận được ý kiến có sự đồng thuận khá cao của Bộ, ngành,
địa phương. Nhưng sự đồng thuận ở đây mới là bước báo cáo Thủ tướng
Chính phủ cho tiếp tục chủ đầu tư nghiên cứu tiếp dự án”, ông Tự nói
trên báo Tri thức trẻ.
Ông cũng cho biết, nếu muốn đầu tư tiếp dự án phải qua 2 bước nữa là các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đề xuất dự án và sau đó thì sẽ tổ chức báo cáo khả thi, đồng thời, cơ quan Nhà nước phê duyệt báo cáo khả thi đó.
Báo cáo chi tiết dự án cho biết, Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuân Thiện dự tính làm siêu công trình kết hợp thủy điện, thủy lợi trong thời gian khá ngắn, chỉ 6 năm. Theo văn bản số 071/CV-XT gửi đi ngày 7-1-2016 của Công ty Xuân Thiện được Bộ Kế hoạch - đầu tư (KH-ĐT) tiếp nhận, siêu dự án thủy lộ xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện được khẳng định “rất cần thiết” để đầu tư.
Chủ đầu tư cũng không giấu tham vọng sẽ kết nối thẳng thủy lộ với Trung Quốc để từ đây có thể tổ chức vận tải hàng hóa từ Trung Quốc ra các cảng biển Việt Nam cũng như từ các cảng biển Việt Nam tới Trung Quốc qua đường thủy.
"Bước đầu chúng tôi đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ là dự án này kéo dài từ Lào Cai đến suốt dọc dòng sông như vậy sẽ ảnh hưởng khá nhiều đến đồng bằng châu thổ sông Hồng và đặc biệt đến vấn đề thủy văn, thủy lợi, lấy nước, xói lở bờ sông... thì dự án mới chỉ ở bước đề xuất ý tưởng ban đầu.
Ngoài ra còn việc xây dựng các đập dâng nước như vậy sẽ xây dựng ở vị trí nào, mua bán điện như thế nào sẽ đều phải có báo cáo chi tiết", Tri thức trẻ dẫn lời ông Tự cho biết.
Tạm kết
Việt Nam đã trải qua bao thiên tai địch họa để tạo dựng vựa lúa sông Hồng. Từ vùng đất này, cha ông ta đứng dậy xây dựng cơ đồ, và sông Hồng – Sông Mẹ chính là dòng chảy huyết mạch nuôi nấng bao con dân của vùng đất linh thiêng này. Vì vậy, phải giữ gìn và bảo vệ sông Hồng bằng tư duy và cái nhìn của hàng thế kỷ. Trước những quyết định quan trọng có liên quan tới sông Hồng, các cấp, ngành nên chăng cần tính toán cẩn trọng, vì lợi ích lâu dài, vì tương lai bền vững.
Xuân Bách (tổng hợp)
Nhiều địa phương quan ngại về siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng
ThienNhien.Net – Trước thông tin Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có văn bản đề nghị Thủ tướng xem xét, thông qua chủ trương đầu tư Dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện, đại diện một số tỉnh trong vùng đã bày tỏ quan điểm phản đối siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng, bởi mối lo dự án có thể “cướp ngọt,” nguy cơ gia tăng xâm nhập mặn ở các vùng ven biển, ảnh hưởng đến môi trường và vựa lúa của Đồng bằng Bắc Bộ.
Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)
Trao đổi với phóng viên VietnamPlus, chiều 6/5, ông Nguyễn Văn Khánh, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái cho rằng, để làm được những công trình “khủng” như siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng thì phải có đánh giá tổng hợp đến rất nhiều lĩnh vực, chứ không đơn thuần chỉ là tác động đến mặt môi trường.
Theo ông Khánh, trong trường hợp siêu dự án này được chấp thuận triển khai, sẽ ảnh hưởng rất lớn (ảnh hưởng tổng hợp nhiều mặt) đến nông nghiệp, môi trường, thủy văn và an sinh xã hội của các tỉnh ven sông Hồng, đơn cử như tỉnh Yên Bái, nơi có rất nhiều hộ gia đình sinh sống dọc bờ sông, vốn phụ thuộc nguồn nước.
“Do đó, để chấp thuận được dự án này, theo tôi, các cơ quan chức năng và các nhà khoa học phải có những đánh giá căn cơ, thận trọng, chứ không thể để một doanh nghiệp đưa ra ý tưởng xây dựng dự án quá lớn, mà Chính phủ lại chấp thuận ngay được. Trong việc này, nếu chấp thuận thì hơi vội vàng,” ông Khánh nói.
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái cũng lưu ý, mức độ ảnh hưởng của siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng là vô cùng lớn. Bình thường đắp đập thủy điện tại một con suối, tác động ảnh hưởng đã lớn. Trong khi, dự án này xây tới 6 đập thủy điện trên một con sông mà chưa ai nhắc tới việc xây thủy điện là “quá liều.”
“Cá nhân tôi cho rằng, siêu dự án này thật sự đáng lo ngại, không thể dễ dàng chấp thuận được. Và, nếu dự án được chấp thuận thì cũng phải đến cấp Quốc hội mới quyết được,” ông Khánh nhấn mạnh.
Có chung quan điểm, ông Trần Ngọc Tuấn, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình cho rằng, siêu dự án sông Hồng mới chỉ là ý tưởng ban đầu, nên địa phương chưa có cơ sở để nghiên cứu cụ thể về mức độ tác động của dự án.
Tuy nhiên, ông Tuấn cũng bày tỏ mối lo, nếu siêu dự án “chặt khúc” sông Hồng được chấp thuận triển khai, thì mức độ ảnh hưởng sẽ rất nặng nề. Cụ thể là, việc chặn sông làm 6 đập thủy điện sẽ làm thay đổi dòng chảy, ảnh hưởng đến môi trường, nhất là nguy cơ gia tăng xâm nhập mặn, ảnh hưởng đến vựa lúa của các địa phương ven biển ở trong vùng.
“Giả sử, các con đập thủy điện có thể chủ động được chế độ thủy văn, điều chỉnh được dòng nước kiệt, nhưng việc chặn dòng chắc chắn sẽ khiến các vùng hạ lưu bị ảnh hưởng. Vấn đề này khác gì việc điều tiết hồ chứa thủy điện đâu.
Nhất là về mùa hạn, một khi nước ngọt cạn kiệt không đủ để đẩy mặn ra, thì xâm nhập mặn sẽ lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng đến môi trường, nông nghiệp, nhất là vựa lúa của các tỉnh ven biển ở vùng đồng bằng Bắc Bộ,” ông Tuấn nói.
Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)
Nhìn nhận từ góc độ nông nghiệp, ông Bùi Sỹ Sơn, Phó Giám đốc phụ trách Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nam Định khẳng định, siêu dự án giao thông thủy xuyên Á kết hợp với thủy điện trên sông Hồng nếu được chấp thuận, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới nông nghiệp, phòng chống lụt bão, đời sống nông dân sản xuất nông nghiệp.
Ông Sơn cũng cho rằng, nếu có thể triển khai dự án này thì còn phải lấy ý kiến của các Bộ ban ngành cũng như các địa phương liên quan. Có thể dự án này có những điểm tích cực, tuy nhiên, các vấn đề tiêu cực đối với sản xuất nông nghiệp, dân sinh kinh tế đối của nông dân lưu vực sông Hồng thì có thể nhìn thấy ngay được.
“Riêng tôi nhận thấy trong những năm gần đây, khi Trung Quốc tiến hành xây dựng các công trình thủy điện trên thượng nguồn sông Hồng thì các tỉnh cuối nguồn như Thái Bình, Nam Định có tác động không hề nhỏ tới tình hình sản xuất lúa,” ông Sơn nói.
Dẫn chứng cụ thể hơn, ông Sơn cho biết, những năm gần đây dòng chảy sông Hồng không bình thường, tình trạng xâm nhập mặn diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn xâm nhập sâu hơn vào cửa sông, nồng độ mặn tăng lên, nên hàng năm Chính phủ và các bộ ngành liên tục chỉ đạo xả nước ở các hồ chứa phía trên để lấy nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.
“Đợt tới, nếu dự án này xây dựng thì không biết nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, tình trạng nhiễm mặn sẽ như thế nào. Tôi không dám nghĩ tới,” ông Sơn quan ngại.
Trong diễn biến liên quan, trước đó, tiến sỹ Đào Trọng Tứ, nguyên Phó tổng thư ký Uỷ ban sông Mekong Việt Nam cũng nhận định, nếu xây dựng 6 đập thủy điện liên tiếp sẽ “giết chết” sông Hồng đồng thời sẽ làm thay đổi toàn bộ hệ thống sinh thái sông ngòi ở các tỉnh đồng bằng và trung du miền núi phía Bắc.
Theo ông Tứ, những năm qua, chỗ nào có thể làm thủy điện thì đều làm hết rồi, sông suối cũng bị “băm nát” cả rồi. Rõ nhất là 3 con sông lớn ở phía Bắc như sông Đà, sông Thao, sông Lô – Gâm đều không còn nguyên vẹn.
“Trong việc này, chúng ta không thể đánh đổi 228 MW điện với việc hủy hoại sông Hồng, nguồn sinh kế của hàng triệu người được. Tôi không thể hình dung được sẽ như thế nào nếu cả 6 cái đập cùng vận hành một lúc,” ông Tứ trăn trở.
Vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh, sông Hồng có tiềm năng thủy điện lớn nhất trong các hệ thống sông, trong đó tập trung vào 2 chi lưu lớn là sông Đà và sông Lô – Gâm. Hiện nay, trên sông Đà đã có thủy điện Hoà Bình công suất lắp máy 1920 MW, thủy điện Sơn La 2400 MW, thủy điện Lai Châu 1200 MW, Bản Chát 220 MW, Huội Quảng 520 MW, Nậm Chiến 210 MW; trên sông Lô – Gâm đã có thủy điện Tuyên Quang 342 MW…
“Trong bối cảnh không thiếu điện, theo tôi Việt Nam không cần thiết phải phát triển thêm thủy điện,” ông Tứ nhấn mạnh.
| Dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng (đoạn Việt Trì-Lào Cai)
kết hợp thủy điện, triển khai theo hình thức BOO (xây dựng – sở hữu –
vận hành) do Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuân Thiện – thành viên Tập
đoàn Thái Group (trước là Tập đoàn Xuân Thành) đề xuất với tổng vốn đầu
tư hơn 24.500 tỉ đồng.
Theo báo cáo của Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuân Thiện, Dự án giao
thông thủy xuyên Á trên sông Hồng (đoạn Việt Trì – Lào Cai) kết hợp với
thủy điện khi hoàn thành sẽ tạo ra các lợi ích kinh tế xã hội rất lớn,
tạo động lực phát triển kinh tế xã hội các tỉnh miền núi phía Bắc, góp
phần giảm áp lực vận tải trên đường bộ, đường sắt tuyến Hà Nội-Lào Cai. Cũng theo báo cáo của nhà đầu tư, “siêu dự án” trên sẽ tạo ra tuyến vận tải đường thủy thông suốt quanh năm từ Lào Cai-Hải Phòng cho tàu có trọng tải từ 400 tấn đến 600 tấn, kết hợp sản xuất điện với tổng công suất khoảng 228 MW tương đương 912 triệu kWh/năm. Để thực hiện mục tiêu trên, chủ đầu tư dự kiến sẽ xây dựng 6 đập dâng nước và âu tàu, nạo vét hơn 288km luồng sông Hồng đoạn từ Việt Trì lên Lào Cai đạt tiêu chuẩn sông cấp 3; kết hợp xây dựng 6 nhà máy thủy điện nhỏ (cấp 2), kiểu tuabin trục ngang cột nước thấp với tổng công suất thiết kế khoảng 228 MW. Ngoài ra, dự án cũng sẽ xây dựng 7 cảng dọc tuyến thuộc hệ thống cảng theo quy hoạch của ngành đường thủy nội địa bao gồm: Cảng Phố Mới, cảng Apatit, cảng Quý Xa (Lào Cai), cảng Văn Phú (Yên Bái), cảng Ngọc Tháp, cảng Cổ Tiết (Phú Thọ), cảng phía Bắc (Hà Nội). |
Nguồn:
Hy sinh vựa lúa để đổi lấy nhà máy thủy điện: Có đáng không?
Dân trí "Chúng ta xây dựng dự án này chỉ vì để tận dụng
khai thác thủy điện, giao thông thì phải đánh giá được vì sao phải đánh
đổi, có đáng phải đánh đổi hay không?", Giáo sư Trần Đình Long đặt câu
hỏi khi bàn về siêu dự án 1 tỷ USD trên sông Hồng vừa được Bộ Kế hoạch
và Đầu tư trình Chính phủ mới đây.
>> Đề xuất siêu dự án giao thông, thủy điện trên Sông Hồng
Trả lời phóng viên báo Dân trí xung quanh siêu dự án
1 tỷ USD xây dựng hệ thống giao thông, thủy điện trên dòng sông Hồng
của một doanh nghiệp vừa được Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ
thông qua, Giáo sư, Viện sĩ Trần Đình Long, Phó Chủ tịch Hiệp hội Điện
lực Việt Nam cho rằng: “Chúng ta đã và đang phải trả giá cho việc Trung
Quốc xây thủy điện trên thượng nguồn sông Mê Kông khiến cho Đồng bằng
Sông cửu Long ngập mặn, kế sinh nhai của hàng triệu người bị ảnh hưởng.
Động đến sông Hồng, đây không chỉ là nguồn sống của vựa lúa lớn của miền
Bắc, mà còn là cả một giá trị văn hóa hàng nghìn năm. Vậy có nên đánh
đổi vựa lúa và hơn thế nữa để lấy các nhà máy điện và một hệ thống giao
thông mới?”
Siêu dự án giao thông kết hợp
thủy điện 1 tỷ USD được các chuyên gia đánh giá sẽ lấy đi vựa lúa đồng
bằng sông Hồng và có nhiều tác động lớn đến kinh tế, xã hội
Đề cập đến vấn đề xây dựng hệ thống giao thông, thủy điện trên luồng sông Hồng đoạn từ Việt Trì – Lào Cai, G.S Long bày tỏ quan điểm: “Tôi nghĩ 5 hay 7 nhà máy điện vài trăm MW thì không có gì ghê gớm và có đóng góp gì lớn cho ngành điện và đất nước cả. Những nhà máy này có giải tỏa được cơn khát điện của Việt Nam hay không trong khi chúng ta có rất nhiều tiềm năng về năng lượng mặt trời, sức gió để làm?"
"Dẫu các dự án thủy điện có xây dựng trên thượng nguồn sông Hồng thì là đều hoàn toàn không nên bởi nó sẽ tác động trực tiếp đến lượng phù sa, lưu lượng nước và gây phá hủy các dòng sông", ông Long nhấn mạnh.
Theo ông Long, sông Hồng là sông chính của miền Bắc, ngoài giao thông thủy, cấp nước tác động về phù sa, bồi bổ cho Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH). Vì vậy, việc lập dự án phải đặc biệt lưu ý vấn đề này.
“Chúng ta đã và đang phải gánh chịu những tác động của việc Trung Quốc, Lào ngăn đập, chặn dòng xây các công trình thủy điện trên thượng nguồn của dòng sông Mê Kông khiến Đồng bằng Sông Cửu Long bị xâm nhập mặn, nhiễm mặn ghê gớm. Đây là viễn cảnh cho ĐBSH nếu chúng ta tiếp tục xây các thủy điện trên thượng nguồn của dòng sông này”, G.S Long nói.
Đồng tình với G.S Long, bà Ngụy Thụy Khanh, Giám đốc Trung tâm Phát triển sáng tạo xanh (GreenID) cho biết: Sông Hồng là dòng sông cổ và có nhiều nhánh sông con; đáy sông có những trầm tích hình thành từ hàng nghìn năm trước, chúng ta phá đi sẽ mất hàng nghìn năm mới có lại được.
Tất cả các đập thủy điện đều có những tác động nhất định đến môi trường sinh thái, trong đó là rừng, là cả một hệ sinh thái sống quanh đó. Khi xây các con dập trên thượng nguồn sẽ mất đi phù sa cho sông Hồng, lòng sông sẽ tụt xuống thấp hơn và khi đó dòng nước sẽ xiết lại, hai bên bờ có thể bị sạt lở, phá vỡ. Một khi nước sông thấp, các cửa sông có thể bị nước biển khoét sâu vào, xâm nhập mặn sẽ xảy ra ở các tỉnh ven biển như Thái Bình, Nam Định.
Hình thức đầu tư quá mạo hiểm!?
Đề cập đến vấn đề này, ông Trần Viết Ngãi - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam trăn trở: Chúng ta phải trả lời được các câu hỏi liên quan đến công trình này đó là: Tính cấp thiết đến đâu? Nếu không xây dựng các hệ thống giao thông và thủy điện ở đây thì sao? Mục tiêu của dự án này thế nào? Để hoàn thiện hệ thống giao thông hay là khai thác thủy điện? Đặt lợi ích của hàng triệu người dân, lợi ích của các địa phương thì họ có tiếp nhận dự án này hay không? Những đánh giá tác động của dự án này đến đâu và hiệu quả đầu tư ra sao?... Còn rất nhiều câu hỏi cần giải đáp và làm rõ.
Theo ông Ngãi, về phương diện khoa học, thủy điện dù là công trình điện sạch nhưng chúng ta đang sống trong thời đại mà hiện tượng El-Nino (nóng lên của trái đất) diễn biến hết sức bất thường. Nếu làm đập, ngăn dòng có đủ nước để cung cấp cho hạ lưu hay không. Một khi xây các con đập, dòng chảy được nắn lại và thay đổi toàn bộ cấu trúc và địa chất khu, vùng kinh tế, chúng ta sẽ phải tính rất kỹ cách trị thủy dòng sông này nếu không muốn vĩnh viễn mất đi những giá trị cốt lõi mà lâu nay vẫn có được.
Trong khi đó, G.S Long lại có những băn khoăn khác đó là về phương án tài chính của dự án. Theo ông Long, phương án tài chính của dự án cũng cho thấy tiềm năng rất “mù mờ”. Dự án hơn 24.500 tỷ đồng (hơn 1 tỷ USD) nhưng vốn của chủ đầu tư chỉ có 30%, tức là còn lại đi vay thương mại 70%, điều này dễ sinh ra những bất cập về hiệu quả đầu tư, sức ép lãi suất sẽ khiến gia tăng phí, tăng thu của các bến tàu cho các tàu thuyền qua lại.
Trong đề xuất của chủ đầu tư, siêu dự án trên được thực hiện theo hình thức BOO – (xây dựng, sở hữu và vận hành). Như vậy, nếu được phê duyệt, chủ đầu tư có được sử dụng vĩnh viễn sông Hồng và đương nhiên tàu thuyền đi lại phải sử dụng cảng của nhà đầu tư sẽ phải chịu phí đắt đỏ.
"Tại sao chúng ta lại giao một dòng sông lớn, dòng nghìn năm - sông mẹ của cả một nền văn hóa, một vùng kinh tế cho một nhà đầu tư tư nhân? Tại sao chúng ta có nhiều phương thức đầu tư đã rất thịnh hành như BOT (xây dựng, kinh doanh, chuyển giao), BTO (xây dựng, chuyển giao, kinh doanh), BT (xây dựng -chuyển giao) hay PPP (hợp tác công tư)... Hình thức BOO là quá mạo hiểm và không phù hợp ở một dự án có tác động liên vùng và có ảnh hưởng không chỉ là thời cuộc mà còn tác động đến muôn đời sau", G.S Long nhấn mạnh.
"Thượng lưu sông Hồng, các luồng của sông này cùng các nhánh sông mang lượng phù sa, thủy lợi cho các địa phương hạ lưu rất lớn. Một khi thay đổi dòng chảy, trữ lượng nước sẽ tác động trực tiếp đến nước ngầm. Chúng ta xây dựng dự án này chỉ vì để tận dụng khai thác thủy điện, giao thông thì phải đánh giá được vì sao phải đánh đổi, có đáng phải đánh đổi hay không?", ông Long nói.
Nguyễn Tuyền
Nhận xét
Đăng nhận xét