CÂU CHUYỆN TÌNH BÁO 285

(ĐC sưu tầm trên NET)

 

Những "Bóng Hồng" Tình Báo VN Siêu Đẳng Làm Điên Đảo Nội Các VNCH

Điệp viên hai mang huyền thoại trong Chiến tranh Thế giới thứ 2 - Kỳ 1

Thùy Dương | 06/08/2019 11:21 AM

3

Câu chuyện cuộc đời phi thường của Juan Pujol Garcia giống như kịch bản một bộ phim bom tấn của Hollywood, chỉ có điều mọi chi tiết trong câu chuyện gần như không thể tin được lại là sự thật.

Kỳ 1: Điệp viên tự thân

Juan Pujob Garcia là một gián điệp và điệp viên hai mang có biệt danh Garbo, đóng vai trò rất lớn trong việc giúp quân Đồng minh giành chiến thắng Chiến tranh Thế giới thứ hai. Ông giành nhiều giải thưởng từ cả Chính phủ Anh và Đức quốc xã.

Juan Pujob Garcia. Ảnh: warhistoryonline

Theo trang warhistoryonline, Garcia là người đàn ông duy nhất trong lịch sử được trao cả huân chương Chữ thập Sắt (huân chương cao quý nhất của quân đội Đức quốc xã) và MBE (huân chương vinh dự nhất của Đế chế Anh dành cho người có lòng dũng cảm).

Mặc dù Garcia đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến nhưng vai trò và danh tính của ông được giữ bí mật suốt nhiều chục năm sau đó. Trong phần còn lại cuộc đời sau chiến tranh, ông sống ẩn danh ở Venezuela.

Xuất thân bình thường

Một trong những điều truyền cảm hứng nhất trong câu chuyện cuộc đời của điệp viên Garcia là mọi thứ về ông dường như đều rất bình thường ở phương diện đào tạo, xuất thân, kỹ năng.

Ông không phải là James Bond cũng không phải là một siêu điệp viên như trong phim Hollywood. Ông chỉ là một người đàn ông nhỏ bé, vẻ ngoài khiêm tốn, sinh ra ở Barcelona (Tây Ban Nha) năm 1912, lớn lên trong một gia đình bình thường.

Binh lính phe Chủ nghĩa dân tộc đột kích khu vực ngoại ô Madrid trong Nội chiến Tây Ban Nha năm 1937. Ảnh: warhistoryonline

Garcia không xuất sắc bất kỳ điều gì, nhưng xét những thành công ông đạt được khi là điệp viên hai mang sau này, rõ ràng Garcia hẳn phải có một trí tưởng tượng rất siêu phàm.

Sau khi học xong, Garcia tập sự trong một thời gian tại một cửa hàng kim khí và bắt đầu nghiên cứu về chăn nuôi. Ông chuyển hết nghề này tới nghề khác nhưng đều không thành công, kể cả khi làm quản lý rạp chiếu phim. Sau đó, ông bị gọi nhập ngũ năm 1931 và phục vụ trong một đơn vị kỵ binh Cộng hòa Tây Ban Nha.

Khi được giải ngũ sau 6 tháng phục vụ bắt buộc trong quân đội, Garcia quay trở lại làm việc. Vị hôn phu của em gái ông bị quân Cộng hòa bắt và bị cáo buộc tội phản cách mạng.

Về sau, em gái và mẹ công cũng bị bắt với cáo buộc tương tự. May mắn là một họ hàng trong nghiệp đoàn đã giúp họ được thả tự do. Dù vậy, sự cố này đã khiến Garcia có mối hận thù sâu sắc với người Cộng hòa và lý tưởng của họ.

Khi Nội chiến Tây Ban Nha nổ ra năm 1936, Garcia đang quản lý một trang trại gia cầm. Ông được triệu tập để chiến đấu cho phe Cộng hòa. Ông không muốn theo phe những người đã ngược đãi gia đình mình nên đã trốn trong nhà bạn gái. Sau đó, ông bị cảnh sát bắt trong một cuộc đột kích và bị tống giam trong một thời gian ngắn.

Sau này, để trả thù những người Cộng hòa, Garcia đã dùng giấy tờ giả để gia nhập phe này với ý định sau đó đào ngũ và chiến đấu với những người theo phe Chủ nghĩa dân tộc.

Tuy nhiên, Garcia cũng bị phe Chủ nghĩa dân tộc đối xử tệ bạc. Họ đánh đập và tống ông vào nhà tù quân đội sau khi ông bày tỏ ủng hộ nền quân chủ Tây Ban Nha. Những gì ông trải qua ở đây đã khiến ông căm ghét chủ nghĩa Phát xít.

Quyết tâm làm gián điệp

Garcia năm 1931. Ảnh: warhistoryonline

Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra năm 1939, Garcia quyết tâm làm bất kỳ điều gì mình có thể để chống chế độ Đức quốc xã. Nhìn thấy Anh là lực lượng lớn duy nhất phản kháng trùm Phát xít Adolf Hitler, Garcia đã quyết định tiếp cận Mật vụ Anh ở Madrid và đề nghị làm gián điệp cho họ. Ông đã làm gián điệp cho Anh từ năm 1941.

Có một số vấn đề khi Garcia đề nghị làm gián điệp. Thứ nhất, ông không có kinh nghiệm làm gián điệp và cũng chưa làm bất kỳ công việc tình báo nào.

• Vũ khí mới, độc nhất vô nhị: Tên lửa S-300 và S-400 Nga sắp bị Mỹ cho "ngửi khói"?

• "Viên tướng Syria mà TT Putin yêu quý" đánh mất sự tin tưởng của Nga: Lung lay, bay chức?

Thứ hai, ông có một số lần kinh doanh thất bại và chỉ làm quản lý khách sạn 1 sao lụp xụp lúc bây giờ. Do đó, ông không có điều kiện thuận lợi để có bất kỳ trải nghiệm tình báo nào. Thứ ba, Garcia không nói được một từ tiếng Anh.

Không ngạc nhiên khi phía Anh bác bỏ đề xuất của Garcia – người không có gì ngoài quyết tâm. Ông đã thử thêm hai lần xin phía Anh cho làm gián điệp những vẫn bị từ chối. Vẫn không nản chí, Garcia quyết định tự mình chống người Đức.

Ông đã tiếp cận các đặc vụ tình báo Đức ở Madrid và tự nhận là một nhân viên Chính phủ Tây Ban Nha thường xuyên có các chuyến đi ngoại giao tới London.

Ông giả vờ là người yêu thích lý tưởng của Đức quốc xã và nói với các đặc vụ Đức rằng ông sẵn sàng do thám người Anh vì lợi ích thúc đẩy sự nghiệp Đức quốc xã. Tại thời điểm đó, Chính phủ Tây Ban Nha ủng hộ Chính phủ Đức quốc xã nhưng không kết đồng minh nên Garcia rất dễ liên hệ với quân đội Đức.

Người Đức đã bị Garcia lừa, nhất là sau khi xem hộ chiếu ngoại giao giả mà ông làm tại một cửa hàng in ấn. Họ đã để ông làm gián điệp cho mình dù hơi nghi ngờ.

Các đặc vụ Đức đã dạy Garcia một khóa học tăng cường về nghệ thuật gián điệp, hướng dẫn ông thiết lập mạng lưới gián điệp trên đất Anh, cấp cho ông 600 bảng Anh chi phí làm nhiệm vụ (tương đương 42.000 USD ngày nay). Sau đó, họ cử ông đi làm việc. Như vậy, Garcia đã bước đầu chiếm được lòng tin của người Đức.

(Còn tiếp)

https://baotintuc.vn/ho-so/diep-vien-hai-mang-huyen-thoai-trong-chien-tranh-the-gioi-thu-2-ky-1-20190730104637236.htm

theo Báo tin tức

Điệp viên hai mang huyền thoại trong Chiến tranh Thế giới thứ 2 - Kỳ cuối

Thùy Dương | 09/08/2019 04:03 PM

0

Đóng góp lớn nhất của điệp viên mật danh Garbo diễn ra trước cuộc đổ bộ D-Day của quân Đồng minh.

Kỳ cuối: Đóng góp lớn của Garbo
Garcia rời Tây Ban Nha và thông báo với các đặc vụ Đức rằng ông đã tới London thành công, nhưng thực tế, ông đã ở rất gần quê nhà vì ông đã di chuyển tới Lisbon (Bồ Đào Nha).
Đây là nơi mà sự sáng tạo và trí tưởng tượng của Garci thực sự được phát huy. Sử dụng sách hướng dẫn bằng tiếng Tây Ban Nha dành cho khách du lịch, tạp chí và lịch trình tàu chạy, Garcia đã vẽ ra toàn bộ cuộc đời của mình ở Anh.
Không chỉ Đức quốc xã mắc mưu mà cả người Anh (sau khi chặn được một số báo cáo của Garcia) cũng bắt đầu truy lùng điệp viên này ở Anh khi mà ông còn thậm chí không ở đó.

Tomás Harris, người phụ trách Garcia ở MI5. Ảnh: warhistoryonline

Người Anh sớm nhận ra Garcia không thể nào ở nước mình và các báo cáo này do ông bịa ra.
Trong các báo cáo, Garcia mô tả những đơn vị quân đội, những động thái của binh lính và kế hoạch quân sự không hề tồn tại. Ông cũng mắc vô số lỗi cơ bản về cuộc sống ở Anh.
Tuy nhiên, người Đức tin rằng Garcia nói thật. Garcia giải thích lý do thư từ của mình đều được đóng dấu ở Bồ Đào Nha là vì một trong 27 điệp viên của ông là một phi công thường xuyên bay qua lại giữa London và Lisbon và phi công này sẽ lén mang thư của Garcia và gửi chứng từ Bồ Đào Nha.
Ngoài ra, Garcia cũng dùng tin tức trên báo để bổ sung thêm thông tin thật vào thư gửi người Đức. Người Anh sớm nhận ra Garcia có thể đóng một vai trò rất giá trị trong chiến tranh, đặc biệt là khi Garcia thông báo cho người Đức rằng có một hạm đội tàu Anh đang ở Malta trong khi hạm đội tàu này không hề tồn tại.
Phía Đức đã huy động lực lượng lớn để đối phó với hạm tàu tưởng tượng trên. Khi họ phát hiện ra không có dấu vết tàu Anh nào ở đó, Garcia đã giải thích thuyết phục và vẫn được người Đức tin cậy.
Sau sự việc này, người Anh đã đưa Garcia và gia đình tới Anh, cấp cho ông một số tiền hào phóng và cử một đặc vụ tình báo nói tiếng Tây Ban Nha hỗ trợ ông thực hiện nhiệm vụ. Khi đã ở trong tình báo quân đội Anh, Garcia đã có thể tận dụng tối đa trí tưởng tượng. Người Anh cung cấp thông tin giả cho Garcia chuyển tới người Đức.
Cơ quan tình báo Anh MI5 đã hỗ trợ để giúp báo cáo của Garcia đáng tin cậy hơn. Khi người Đức bắt đầu nghi ngờ về những thông tin do Garcia cung cấp vì chúng thường sai hoàn toàn hoặc gửi quá muộn, ông sẽ giải thích là một điệp viên của mình bị MI5 bắt hoặc ám sát.
MI5 sau đó sẽ cho đăng cáo phó của các điệp viên giả này trên báo chí Anh để khiến người Đức tin tưởng Garcia.
Công việc đáng giá nhất mà Garcia đã làm là trước sự kiện D-Day, ngày quân Đồng minh đổ bộ vào bờ biển Normandy của Pháp để tấn công quân Đức. Là một nhân tố chính trong chiến dịch tình báo Fortitude, Garcia tìm cách thuyết phục Bộ Chỉ huy tối cao Đức rằng đa số lực lượng Đồng minh sẽ không đổ bộ vào Normandy mà đổ bộ vào Pas de Calais.

Binh lính, xe tăng và thiết bị tham gia cuộc lật đổ Đức quốc xã ở châu Âu tới bờ biển Normandy sau ngày D-Day. Ảnh: Wikimedia Commons

Để khiến người Đức tin tưởng, Garcia nói với họ chờ một tin nhắn quan trọng lúc 3 giờ sáng. Tin nhắn này được thiết kế để cung cấp cho quân Đức về mục tiêu thực sự của quân Đồng minh nhưng thời điểm cung cấp thông tin sẽ là muộn nên người Đức không thể ngăn chặn cuộc đổ bộ.
May mắn với Garcia là phía Đức không có ai tới để tiếp nhận thông tin lúc 3 giờ sáng và mãi tới sáng muộn hôm đó mới phản ứng. Garcia đã chỉ trích phía Đức vì bỏ lỡ thông tin quan trọng. Ông nói: “Tôi không thể chấp nhận lời viện cớ hoặc tắc trách. Nếu không vì lý tưởng, tôi sẽ bỏ công việc này”.
Sau sự việc, Garcia càng được người Đức tin cậy. Nhờ đó, ông đã thành công khi thuyết phục quân Đức tin vào sự tồn tại của “Tập đoàn Quân đội Mỹ số 1” – một đội quân tưởng tượng gồm 150.000 binh lính mà Garcia nói là sẽ do Tướng Patton chỉ huy.
Không thể tưởng tượng được là Hitler lại tin vào những gì Garcia bịa đặt. Một lý do khiến Hitler tin ngay là do MI5 đã tung tin giả mạo qua sóng vô tuyến, nói về một lực lượng Mỹ khổng lồ đang đồn trú ở miền Nam nước Anh.
Do đó, Hitler đã không huy động toàn lực lượng tại bờ biển Normandy để đối phó với quân Đồng minh vì theo lời Garcia, cuộc đổ bộ ở Normandy chỉ là đánh lạc hướng.

Ngay cả sau khi lực lượng Đồng minh đổ bộ vào Normandy, Garcia vẫn tiếp tục cung cấp tin giả cho Đức quốc xã về cuộc đổ bộ chính dự kiến diễn ra ở Pas de Calais.
Cách cung cấp thông tin giả chuyên nghiệp của Garcia cho quân Đức đã đóng vai trò quan trọng khó tin trong thành công của cuộc đổ bộ. Cuộc đổ bộ này cuối cùng đã lật ngược thế cờ trong cuộc chiến.
Quân Đức vẫn tin tưởng danh tính của Garcia và ông đã được trao huân chương Chữ Thập sắt vì phục vụ người Đức. Trong khi đó, người Anh vừa trao cho Garcia huân chương MBE. Nhờ đó, Garcia là người duy nhất từng nhận được cả hai phần thưởng cao quý này.
Sau chiến tranh, sợ người Đức trả thù, Garcia đã giả chết năm 1949 và chuyển tới Venezuela sống. Tại đây, ông sống một cuộc đời ẩn danh yên bình và mở một cửa hàng sách. Những gì ông làm vẫn được giữ bí mật suốt nhiều năm. Trong những năm 1980, ông được mời tới London và được gặp Hoàng tử Phillip. Ông qua đời trong bình yên năm 1988.
Nếu câu chuyện của điệp viên Garcia có thể dạy cho chúng ta một điều gì đó, thì đó chính là bài học rằng bất kỳ cá nhân nào nếu nhiệt huyết thì cho dù xuất thân bình thường, không tài năng đặc biệt, họ cũng có thể thay đổi bánh xe lịch sử, miễn là họ tận tâm với sự nghiệp mình theo đuổi và không bao giờ bỏ cuộc.
https://baotintuc.vn/ho-so/diep-vien-hai-mang-huyen-thoai-trong-chien-tranh-the-gioi-thu-2-ky-cuoi-20190730110121453.htm

theo Báo tin tức

Bên trong cỗ máy phát hiện nói dối của CIA

Nguyễn Thanh Hải | 28/08/2019 11:18

0

Các cơ quan liên bang Mỹ đã nắm lấy máy phát hiện nói dối ngay từ thập niên 1950 nhằm trấn an dư luận rằng họ có thể vạch mặt các điệp viên. Ông Francis Gary Powers đã có lần trải nghiệm đầu tiên với máy phát hiện nói dối ngay sau khi đăng ký làm phi công cho chương trình U-2 của CIA vào tháng Giêng năm 1956.

Trong cuốn hồi ký do mình viết, cựu phi công Powers đã mô tả việc ông bị đưa vào một căn phòng nơi chạm trán với nhiều câu hỏi hóc búa. Dưới đây là bài viết của tác giả John Baesler, ông là Giáo sư Sử học tại Đại học công Saginaw Valley (tiểu bang Michigan) và là tác giả của cuốn sách “Sự thật hiển nhiên: Máy phát hiện nói dối và Cuộc nội chiến Hoa Kỳ”.
Vụ trao trả phi công Mỹ trên đất Liên Xô
Phi công Powers từng trải qua một bài kiểm tra phát hiện nói dối với khoản đặt cược cao hơn. Trường hợp của ông Powers không phải là phổ biến nhưng máy phát hiện nói dối được đánh giá là công cụ hữu ích vào thời kỳ đó, xuất phát từ nhiều lý do cần phải tìm ra sự thật.
Sự ra đời của máy phát hiện nói dối là nhằm trả lời cho một bài toán hóc búa của thời kỳ Chiến tranh Lạnh: làm thế nào người Mỹ có thể hoàn thành các cam kết của mình nhằm chống lại một kẻ thù chuyên chế mà không tự biến bản thân mình rơi vào chuyên chế?

Phi công Francis Gary Powers cầm mô hình máy bay gián điệp U-2 khi ông ra làm chứng tại Ủy ban dịch vụ vũ trang thượng viện (SASC). Ảnh nguồn: Bettmann/Getty Images.

Để hình thành vòng tròn đặc biệt này, các cơ quan liên bang mà trước tiên và trên hết phải kể đến CIA, khi họ bắt đầu sử dụng công nghệ gây tranh cãi được phát triển bởi các nhà tâm lý học vào đầu thế kỷ 20, sau đó cỗ máy tiếp tục được tinh chỉnh và sử dụng bởi lực lượng cảnh sát và các doanh nghiệp tư nhân kể từ thập niên 1920.
Các biện pháp đo lường trong cỗ máy phát hiện nói dối thường xuất phát từ những thay đổi trong huyết áp, độ sâu hơi thở và độ dẫn điện của da.. nhưng các phép đo này chưa từng chứng minh ra những chỉ dấu đáng tin cậy của sự lừa dối.
Không chỉ các rối loạn cảm xúc gây khó trong các nghiên cứu ở phòng thí nghiệm, mà còn những cảm xúc như vậy lại không đồng nhất ở mỗi con người và có thể bị bắt chước bằng những biện pháp đối phó (chẳng hạn như tự véo/nhéo mình trước khi đưa ra phản hồi).
Trong những thử nghiệm sàng lọc lớn thì không thể không tránh khỏi những “kết quả dương tính giả” (người vô tội bị “chụp mũ” là lừa đảo). Thêm nữa, câu hỏi về sự dối trá trong suốt một thử nghiệm phát hiện nói dối có thể hiện việc người đó không phù hợp với các vấn đề kỹ thuật đơn thuần hay không?
Trong những phân tích cuối cùng, các cơ quan an ninh Hoa Kỳ chưa bao giờ đi đến những định nghĩa rõ ràng về những đặc điểm cá nhân mà một người kiểu mẫu phải nên có. Thay vào đó, máy phát hiện nói dối sẽ cung cấp các lý do nhằm bác bỏ rủi ro an ninh hay phủ nhận sự tham gia của anh ta/cô ta.
Tính hữu dụng - xem ra mạnh hơn bất kỳ giá trị khoa học nào – đã đi một chặng đường dài nhằm giải thích lý do tại sao máy phát hiện nói dối lại trở thành một công cụ tiêu chuẩn của trạng thái an ninh quốc gia Hoa Kỳ.
Câu chuyện về phi công Gary Powers và lịch sử với máy phát hiện nói dối đã mang tính giáo dục sâu sắc. Từ năm 1956 đến năm 1960 đã có 24 chuyến bay U-2 bay trên không phận Liên Xô và đã gặt hái được nhiều thông tin tình báo chiến lược vô giá đối với các khả năng quân sự của Liên Xô.
Nhưng đến ngày 1 tháng 5 năm 1960, thảm họa đã xảy ra khi chiếc máy bay do phi công Powers lái đã bị bắn rơi trên bầu trời Sverdlovsk (ngày nay là Yekaterinburg). Chính quyền Hoa Kỳ đã kể câu chuyện về một quả bong bóng thời tiết bay lạc và nó diễn ra vào thời điểm lãnh tụ Nikita Khrushchev đang trình bày với thế giới về tàn tích của chiếc máy bay bị bắn rơi, và sau đó đã quyết định số phận của viên phi công Mỹ.
Gary Powers đã sống sót kỳ diệu rồi bị điệu ra phiên xét xử ở Moscow và nhận án tù 10 năm vì tội làm gián điệp.
Đến tháng 2 năm 1962, Gary Powers được đại tá KGB là Vilyam Fisher (bí danh Rudolf Ivanovich Abel) trao trả về Mỹ. Hồi hương, cựu phi công Gary Powers được xem như anh hùng (nhưng vẫn bị nghi ngờ).
Nửa tin nửa ngờ với sự trao trả của người Liên Xô và sự ngờ vực từ công luận Hoa Kỳ, ngay cả Cơ quan an ninh quốc gia Hoa Kỳ (NSA) cũng tỏ ra bán tín bán nghi về sự can thiệp của người Liên Xô đối với các chuyến bay U-2.
Máy phát hiện nói dối của CIA
Các tín hiệu do radar theo dõi đã chỉ ra rằng máy bay của phi công Gary Powers đã hạ xuống độ cao 19.812m. Độ cao này khiến cho máy bay dễ bị tấn công bởi tên lửa đất đối không. Nhưng phi công Powers khăng khăng phủ nhận rằng mình chưa hề hạ thấp độ cao của máy bay.

Máy phát hiện nói dối trong một bài kiểm tra hồi thập niên 1970. Ảnh nguồn:Federal Bureau of Investigation/Wikimedia Commons.

CIA – vì lo sợ cho danh tiếng của mình trước sức ép của công luận Mỹ - đã khăng khăng đòi sự vô tội cho Gary Powers. Giám đốc CIA-John McCone đã thành lập một ủy ban điều tra dưới quyền của thẩm phán liên bang E. Barrett Prettyman, nhằm chuẩn bị một tuyên bố trước dư luận.

Tài liệu đã nhấn mạnh đến các xét nghiệm y tế, kiểm tra tổng quát, một buổi thẩm vấn được xác nhận bởi cựu phi công Gary Powers “xuất hiện với vẻ trung thực, thẳng thắn…”. Dù chán ngán với sự rườm rà của tiến trình phát hiện nói dối, nhưng Gary Powers cũng nôn nóng muốn tự mình kiểm tra xem nó như thế nào. Thử nghiệm được thực hiện bởi một chuyên gia.
Tham gia vào buổi thẩm vấn, Gary Powers đã không thể hiện bất kỳ chỉ dấu sai lệch nào trong suốt quá trình kiểm tra.
Về lần thẩm vấn thử nghiệm này, phi công Gary Powers nhớ lại trong hồi ký: “Bực bội vì bị hoài nghi đối với những phản ứng của tôi, cực chẳng đã tôi hết sức tức giận, hét to:
“Nếu mấy người không tin tôi, tôi sẵn sàng thử nghiệm với máy phát hiện nói dối!”… Lời vừa tuôn ra khỏi miệng, tôi bỗng chốc hối hận khi nói như vậy. Ai mà đủ dũng cảm để có thể làm chứng rằng mình vô tội trước máy phát hiện nói dối? Tôi như lọt xuống cái bẫy”.
Kể từ khi được thành lập vào năm 1947, CIA đã sử dụng máy phát hiện nói dối như là một phần của thủ tục bảo mật nhân sự nhằm xác định độ trung thực của ứng viên xin việc và nhân viên, cũng như xác nhận thiện ý của các điệp viên.
Vào lúc đỉnh cao của học thuyết McCarthy, CIA đã tăng cường dùng máy phát hiện nói dối nhằm tăng độ chuẩn mực của lực lượng này trước công luận. Với những người đề xuất cỗ máy này thì máy phát hiện nói dối được hứa hẹn sẽ đảm bảo tính khách quan và công bằng cùng với việc răn đe các điệp viên và những kẻ phản bội.
Một báo cáo của thanh tra CIA hồi năm 1963 đã nhấn mạnh rằng: “Chúng ta không thể nào đạt được chế độ an ninh toàn diện được. Xã hội mở của chúng ta luôn có sự kháng trở với những biện pháp của cảnh sát nhà nước”.
Khi bị quốc hội Hoa Kỳ lên tiếng thách thức, việc điều tra bằng máy phát hiện nói dối đã bắt đầu vào giữa thập niên 1960, CIA đã bảo vệ công cụ này theo một cách tích cực.
Năm 1980, Ủy ban an ninh tình báo trung ương (CISC) đã nhấn mạnh: “Tiện ích của những buổi phỏng vấn bằng máy phát hiện nói dối là một phần của xử lý bảo mật và đã được chứng minh bằng những phương tiện thực nghiệm…
Những kết quả thực tế này cộng với hơn 30 năm kinh nghiệm đã khẳng định rằng việc dùng máy trong sàng lọc an ninh là độc đáo và không thể thiếu”.
Mặc dầu vậy ngay trong nội bộ CIA cũng có ý kiến thừa nhận rằng việc tìm kiếm các ứng viên và nhân viên dựa trên các kết quả thử nghiệm của họ là tốt nhất. Thậm chí sau hàng thập kỷ sử dụng máy phát hiện nói dối, CIA vẫn chưa thể định nghĩa chính xác các thuật ngữ khó nắm bắt cụ thể như “thông lệ” và “tình nguyện” trong chương trình phát hiện nói dối.
Năm 1974, một danh sách các câu hỏi từ những người kiểm tra máy phát hiện nói dối đã đi đến một số câu hỏi khó nhằn, đại loại như: “Liệu cỗ máy này có giúp tôi vượt qua vòng thẩm vấn để được CIA nhận vào làm hay không?” hay “Chuyện gì sẽ xảy ra nếu tôi không vượt qua?”.
Cũng không mấy rõ ràng về sự liên quan từ bằng chứng được tạo ra trong các kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối. Năm 1973, CIA đã thừa nhận về sự khó nắm bắt các tình huống này. Cho mãi đến khi qua đời vì một tai nạn trực thăng vào năm 1977, phi công Gary Powers đã thừa nhận rằng ông là một người Mỹ trung thành cho các kiểm tra về độ trung thực.
Vấn đề an ninh quốc gia
Và trong một báo cáo được giải mật cho thấy rằng chính quyền Kennedy nhận thấy rằng nên đảm bảo cho công luận hiểu về tính trung thực của Gary Powers, và loan tin rằng ông Powers đã vượt qua được bài kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối, việc này nằm trong chiến lược truyền thông của Kennedy.

Cảnh sát Mỹ áp dụng máy phát hiện nói dối để kiểm tra nghi phạm. Ảnh nguồn: Yahoo Finance.

Kinh nghiệm của ông Gary Powers đã nhấn mạnh tới 3 đặc điểm của máy phát hiện nói dối được sử dụng cho các mục đích “an ninh quốc gia” của CIA.
Trước hết là tuyên bố của những người đề xuất dùng cỗ máy rằng bài kiểm tra có thể là chứng nhân để bào chữa, miễn tội cho các công dân trung thành và hóa ra có vẻ ít trung thực hơn;
Thứ hai là, trong khi cỗ máy dựa trên sự tự nguyện hùng biện thì trong thực tế dưới áp lực của bài kiểm tra cũng nói lên rằng người ta bị mất quyền tự do; thứ ba là, các bài kiểm tra do máy thường là phương tiện dùng để che đậy hơn là tiết lộ ra sự thật của các sự kiện.
Máy phát hiện nói dối cũng dùng những câu hỏi gây ám ảnh trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, và những trải nghiệm đau thương trong bài kiểm tra đã vấp phải làn sóng biểu tình dữ dội từ các dòng tư tưởng Mỹ.
Hai nhà báo Joseph và Stewart Alsop, đã ví von cỗ máy phát hiện nói dối như việc ôm lấy một con bạch tuộc với các xúc tu điện tạo ra xung lực gây áp đảo để xoa dịu cỗ máy bạch tuộc.
Ngay cả cựu giám đốc phản gián của CIA - James Olson cũng gọi những kỳ thi có dùng máy phát hiện nói dối là “rất khủng khiếp nhưng cần thiết.
Chúng mang đến cảm giác thô lỗ, khó chịu và đôi khi nhục nhã. Một quá trình rất tàn khốc”. Một câu hỏi đau đáu khác: Có bao giờ máy phát hiện nói dối bóc trần một điệp viên Liên Xô hay không?
Chắc chắn rằng không có điệp viên nào bị cỗ máy tóm được, và trường hợp tàn phá nhất liên quan đến điệp viên Aldrich Ames, khi người này đã vượt qua 2 vòng kiểm tra do máy khi ông chuyển giao thông tin “tử thần” về các hoạt động của Hoa Kỳ ở Liên Xô cho những người xử lý thông tin.
Trong khi trường hợp của điệp viên Aldrich Ames gần như đã làm tồn tại đến danh tiếng của cỗ máy phát hiện nói dối, thì thứ công nghệ này đột nhiên lại được chú ý sau khi xảy ra sự kiện 11-9 và những cuộc chiến tranh tiếp nối sau đó ở Afghanistan và Iraq.
Một lần nữa cỗ máy phát hiện nói dối lại xuất hiện như là một cách để chứng minh các giá trị khó nắm bắt như lòng trung thành khi thực hiện các nhiệm vụ đầy tính rủi ro trong sàng lọc nhân viên và công tác phản gián.
Ngay khi mà lịch sử của máy phát hiện nói dối đã trở nên rõ ràng hơn thì các nhà lập chính sách Hoa Kỳ đang đặt sự tin tưởng vào công nghệ này để xử lý các vấn đề chính trị gai góc, mặc dù chính họ đặt ra những câu hỏi về việc sửa chữa theo một cách riêng tư.

theo Công an Nhân dân