(GLO)-
Đồi Thịt Băm (Hamburger hill) hoặc cao điểm 937 theo cách gọi của người
Mỹ và đỉnh A Bia của người dân bản địa thu hút ngày một đông du khách
trong và ngoài nước bởi những câu chuyện liên quan đến chiến tranh, cả
trong lịch sử lẫn sự chuyển mình từ huyền thoại.
Địa danh chấn động trời Tây
Một góc nhà trưng bày các hiện vật, kỷ vật về Khu Di tích Lịch sử quốc gia đồi A Bia. Ảnh: Bùi Oanh
Từ xã Hồng
Bắc, nơi UBND huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế đã đầu tư một tuyến
đường khá rộng dẫn tới chân núi. Từ đây, chinh phục 853 bậc cấp với
chiều dài 1.567 mét và lên tới đỉnh A Bia, một hành trình ngắn nhất
nhưng phải trải qua sự thử thách là những con dốc ngày càng nhiều, ngoằn
ngoèo, trơn trợt và độ dốc càng khủng khiếp. Càng vào sâu và lên cao,
sự bí ẩn của núi rừng càng trở nên hấp dẫn, nhất là bắt đầu nghe được
tiếng chim rừng kêu, khám phá những cây cỏ lạ và đặc biệt là những dấu
tích chiến tranh còn lại. Len lỏi giữa đất đai và cây cỏ, thỉnh thoảng
bắt gặp những mảnh bao cát hay đồ nhựa còn lại của lính Mỹ. Dưới những
gốc cây còn có cả những đoạn công sự ngày nào. Thỉnh thoảng xuất hiện
những biển chỉ dẫn, gợi nhớ về một ký ức xưa: Trạm xá A Bia, điểm rơi
máy bay trực thăng Mỹ… Rồi nhà trưng bày các hiện vật, kỷ vật về khu di
tích đồi A Bia mới được khánh thành và đưa vào phục vụ khách tham quan
đã dần hiện rõ. Qua 78 ảnh tư liệu và 36 hiện vật giới thiệu tại nhà
trưng bày phần nào tái hiện lại sự khốc liệt của chiến tranh dù đã lùi
xa cách ngày nay hơn 40 năm.
A Bia là điểm cao nhất (937 mét so với mặt nước biển) nằm giữa vùng rừng
núi trùng điệp gần biên giới Việt-Lào. Đỉnh A Bia có ba mỏm đứng thế
chân kiềng cao xấp xỉ nhau, cách nhau khoảng 400 mét. Tại đây, sau thất
bại trong Tổng tiến công Xuân Mậu Thân (1968), đế quốc Mỹ điên cuồng mở
nhiều đợt tấn công vào khắp các địa bàn Thừa Thiên-Huế, trong đó cuộc
càn quét vào thung lũng A Lưới. Địch chọn A Bia làm địa điểm tập kết
quân, gồm 13 tiểu đoàn Mỹ-Ngụy kết hợp với lực lượng không quân, pháo
binh, xe tăng yểm trợ, hòng đẩy quân ta ra sát biên giới Việt-Lào, phá
vỡ hành lang vận chuyển chiến lược của ta. Song lợi dụng địa thế hiểm
trở cùng thời tiết khắc nghiệt rừng núi, các đơn vị bộ đội chủ lực của
ta phối hợp với lực lượng bộ đội địa phương, dân quân du kích đã chủ
động tấn công đập tan cuộc hành quân của địch, tiêu diệt 1.500 tên, phá
hủy nhiều phương tiện, vũ khí chiến tranh.
Những cựu chiến
binh từng làm nên chiến thắng huyền thoại ở đồi A Bia chụp ảnh lưu niệm
tại nhà trưng bày các hiện vật, kỷ vật về Khu Di tích Lịch sử quốc gia
đồi A Bia. Ảnh: Bùi Oanh
Ông Hồ
Mạnh Khóa-nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện A Lưới nhớ
lại, A Bia trở thành biểu tượng chiến thắng và sự hy sinh xương máu của
quân và dân ta, nơi ghi dấu sức mạnh, ý chí quyết tâm trong cuộc đấu
tranh giành độc lập dân tộc. Cách khác, A Bia được xem là hình ảnh thu
nhỏ của cuộc chiến tranh Việt Nam, kể cả mức độ ác liệt của chiến tranh,
sự leo thang hiếu chiến của quân địch và sự thất bại thảm hại của quân
đội viễn chinh Mỹ.
Vẫy gọi du khách
Sau bao thăng trầm dâu bể, ít ai có thể ngờ rằng đồi Thịt Băm (Hamburger
hill) từng là nỗi khiếp đảm, “địa ngục trần gian” đối với lính Mỹ nay
đã thay bằng một màu xanh mới tràn trề nhựa sống. Đồi A Bia huyền thoại
trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng trên dãy Trường Sơn. Một con
đường bê tông dài 3,5 km, nối từ trung tâm xã Hồng Bắc đến đồi A Bia để
phục vụ khách du lịch chinh phục quả đồi này. Tại khu vực đỉnh đồi, địa
điểm sân bay trực thăng A Bia cũ đã được dựng một nhà bia tưởng niệm.
Còn tất cả đều là rừng già. Ở góc đông nhà bia vài người phát hiện điểm
vọng cảnh lý tưởng. Từ đây có thể phóng tầm mắt xuống thị trấn A Lưới,
nằm trên đường mòn Hồ Chí Minh, bao bọc bởi trùng điệp núi rừng. Chợt
nhận ra lý do tồn tại cái tên đồi Thịt Băm và vị trí chiến lược của nó
trong chiến tranh...
Những người lính
Mỹ tham chiến tại đồi A Bia vào năm 1969-ảnh tư liệu tại nhà trưng bày
các hiện vật, kỷ vật về Khu Di tích Lịch sử quốc gia đồi A Bia.
Ông Hồ
Xuân Trăng-Chủ tịch UBND huyện A Lưới phấn khởi, đồi A Bia nay trở thành
di tích lịch sử thu hút ngày một nhiều khách du lịch hoài niệm về chiến
trường xưa, cũng như những người trẻ muốn chinh phục và tìm hiểu về quá
khứ hào hùng của cha ông.
Đặc biệt khi màn đêm buông xuống, lửa trại bập bùng du khách sẽ có dịp
giao lưu với người dân bản địa. Từ trẻ em, trai làng đến các mẹ, các chị
và cả người già, ai cũng niềm nở, nhiệt tình với khách. Khoảnh sân của
nhà nghỉ cộng đồng như vỡ ra trong tiếng hát, tiếng cười và tiếng vỗ
tay. Chủ và khách cùng ca hát, nhảy múa tưng bừng. Giây phút ấy, dường
như đất trời đã hòa làm một, lòng người miền xuôi và miền ngược cũng hòa
làm một. Những điệu múa truyền thống đẹp đẽ của dân tộc Tà Ôi, những
giai điệu trầm bổng của tiếng khèn, tiếng sáo kéo mọi người xích lại gần
nhau, không còn khoảng cách. Bình rượu Đoác đầy rồi lại vơi, cứ thế chủ
và khách say sưa ca hát. Không có hoa, mọi người hái những bông hoa
dại, cành lá rừng tặng nhau. Đơn sơ, mộc mạc nhưng không kém phần thú
vị.
Ngoài ra, đường Hồ Chí Minh cùng quốc lộ 49 nối trung tâm huyện A Lưới
với TP. Huế và cửa khẩu quốc gia sang tỉnh Salavan, mai kia có thêm cửa
khẩu sang tỉnh Sê Kông của nước bạn Lào, đã tạo ra hạ tầng cơ bản cho
phát triển kinh tế du lịch. Qua đó, du khách có thể dễ dàng khám phá vẻ
đẹp hoang sơ của đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ với dãy rừng nguyên sinh
đan xen những địa đạo và hệ thống hang động đã vang danh trong các trận
đánh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước như: A Đon, A Nôr, A Púc, A
Ting, Còng A Pó, Động So A Túc, Cà Vá, Động Tiên Công, Kòng…
Ảnh tư liệu tại nhà trưng bày các hiện vật, kỷ vật về Khu Di tích Lịch sử quốc gia đồi A Bia.
Đường Hồ
Chí Minh chằng chịt hố bom đạn năm xưa, nay đã khoác chiếc áo mới, sinh
khí mới toát ra từ những đô thị giữa đại ngàn Trường Sơn. Đặc biệt, với
đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống bên dãy Trường Sơn hùng vĩ ở
huyện A Lưới thì cung đường này hoàn thành đã giúp họ tiếp cận và dần
chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thương mại, du lịch và dịch vụ.
Minh chứng là lượng khách nước ngoài tham quan các di tích lịch sử ở A
Lưới ngày càng đông hơn. Họ là những cựu binh Mỹ hay những du khách đến
từ các nước Anh, Úc… tham quan để biết và hiểu thêm về cuộc kháng chiến
trường kỳ của quân và dân Việt Nam.
Dẫu phong cách phục vụ của đồng bào chưa được chuyên nghiệp nhưng hầu
hết du khách không vì vậy mà thấy phiền lòng. Bởi du lịch “home stay”
nên du khách không cần sự chuyên nghiệp mà thích bà con giữ nguyên bản
sắc văn hóa, những gì họ vốn có.
Mới đây 30 thành viên trong đoàn Famtrip do ông Lã Quốc Khánh- Phó Giám
đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch TP. Hồ Chí Minh làm trưởng đoàn cùng
đại diện các phòng nghiệp vụ, lãnh đạo các công ty lữ hành hàng đầu tại
thành phố này và các phóng viên báo, đài truyền hình đi khảo sát một số
điểm du lịch dọc cung đường Trường Sơn nhằm xây dựng một số sản phẩm du
lịch để phục vụ du khách về thăm lại chiến trường xưa. Đoàn đã khảo sát
di tích đồi A Bia, đồng thời tổ chức giao lưu với các cựu chiến binh
huyện và bà con dân tộc Pa Cô, Tà Ôi tại xã Nhâm và Hồng Bắc. Qua đó,
các doanh nghiệp lữ hành đến từ thành phố mang tên Bác sẽ xây dựng các
sản phẩm du lịch mới phục vụ du khách về thăm lại chiến trường xưa.
Bùi Oanh
Hồi ký: Trung đoàn Một thời chiến trận 7 + 8 + 9
Đồi Thịt Băm
Đồi Thịt Băm hay Hamburger hill hoặc cao điểm 937 theo cách gọi
của người Mỹ và đỉnh A Bia của người dân địa phương thu hút mọi người
bởi câu chuyện liên quan đến chiến tranh, cả trong lịch sử lẫn huyền
thoại.
Trận
Đồi Thịt Băm là tên gọi của trận chiến giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam
với Quân đội Mỹ từ ngày 10 tháng 5 đến ngày 20 tháng 5 năm 1969 ở Thừa
Thiên. Trận chiến nổ ra khi Hoa Kỳ tập trung lực lượng gần 2.000 quân
dưới sự yểm trợ mạnh của hỏa lực phi pháo để đánh chiếm quả đồi do 2
tiểu đoàn Quân đội Nhân dân Việt Nam chiếm giữ.
Trong
10 ngày chiến đấu, quân đội Mỹ đã có nhiều người tử trận và bị thương.
Các bác sĩ bệnh viện di động của quân đội Mỹ nói họ chưa bao giờ thấy
nhiều người bị thương đến vậy trong một thời gian ngắn...Trong mười ngày
chiến trận ở đồi Thịt Băm, nhà xác vùng 1 chiến thuật lúc nào cũng đầy
xác binh lính. “Cuộc hành quân ở đồi Thịt Băm là cuộc hành quân điên rồ
và vô trách nhiệm”, thượng nghị sĩ Kennedy đã bày tỏ sự thất vọng hoàn
toàn và ông cũng không thể tìm lời nào gay gắt hơn những lời này.
Báo
chí Mỹ ngày 25 tháng 5 năm 1969 gọi A Bia là "Đồi thịt băm của lính dù
Mỹ", lên án quân đội Mỹ ném quân lên vùng núi A Bia chỉ để biến cuộc
hành quân "Tuyết rơi trên đỉnh núi" thành "Máu rơi trên đỉnh núi". Trong
số 27 tháng 6, Tạp chí Life đã công bố những bức ảnh của 241 lính Mỹ
thiệt mạng trong một tuần tại Việt Nam, được coi là một bước ngoặt của
chiến tranh. Dù chỉ có một phần trong số này là thương vong trên
Hamburger Hill, nhiều người Mỹ đã nhận thức rằng tất cả những người chết
đều là nạn nhân của "trận đánh điên rồ và vô nghĩa" này.
Tranh
cãi về trận Hamburger Hill đã dẫn đến một đánh giá lại chiến lược của
Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Như một kết quả trực tiếp, để giữ thương vong
không cao quá mức, tướng Abrams ngừng chính sách "áp lực tối đa" chống
lại Quân đội Nhân dân Việt Nam, trong khi Tổng thống Richard Nixon đẩy
nhanh thực hiện chiến lược mới là Việt Nam hóa chiến tranh, và tuyên bố
đợt rút quân viễn chinh đầu tiên. Mặc dù trận đánh chỉ ở mức tiểu đoàn,
song nó đã trở thành một bước ngoặt trong chiến tranh Việt Nam.
Nguồn: Sưu tầm
Người phụ nữ chỉ huy trận đánh trên 'Đồi thịt băm'
Tên tuổi của Kăn Đơm vang dội khắp A Lưới với những trận đánh oanh liệt.
Trong đó, trận đánh ở đồi A Bia (xã Hồng Bắc) là ác liệt nhất. Trận đó,
đội quân của Kăn Đơm diệt 51 tên địch, bắn rơi 2 máy bay lên thẳng.
Riêng Kăn Đơm diệt và làm 17 tên Mỹ bị thương.
Ở tuổi 75, nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) Hồ Thị
Đơm vẫn còn minh mẫn. Ký ức về những trận chiến ác liệt nhưng đầy chiến
công của quân và dân ta được bà kể rõ mồn một. Đặc biệt, trận đánh đồi A
Bia (“đồi thịt băm”, “đồi xay thịt”, “núi bi ai”) thuộc huyện A Lưới,
tỉnh Thừa Thiên - Huế, trở thành nỗi kinh hoàng đối với quân đội Mỹ. Nữ anh hùng
Con đường ngoằn ngoèo dẫn chúng tôi từ TP. Huế quanh co qua nhiều đồi
núi với gần 70km lên huyện miền núi, biên giới A Lưới. Năm xưa, đây là
một trong những chiến trường ác liệt nhất ở miền Trung. Nghe tên các địa
danh: sân bay A So (A Sầu), suối “máu”, “đồi thịt băm”... cũng đủ nói
lên sự khốc liệt của chiến tranh.
Và đi ra từ những địa danh ấy, có những con người trở thành “bức
tượng đài” cách mạng trong lòng quân và dân ta, vinh quang trở thành anh
hùng. Toàn huyện A Lưới có 8 AHLLVTND thời chống Mỹ, nên người dân quen
gọi đây là quê hương của các anh hùng. Bà Hồ Thị Đơm (tên thường gọi là
Kăn Đơm, SN 1940, trú xã A Ngo) là người dân tộc Pa Kô.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng ở xã Hồng Hạ, Kăn Đơm
cũng như bao đứa trẻ khác ở A Lưới phải sống trong vùng bom đạn, khói
lửa, chết chóc... Thời niên thiếu, Kăn Đơm làm liên lạc cho bộ đội. Năm
19 tuổi, Kăn Đơm là du kích xã Hồng Hạ. Hai năm sau (1961), Kăn Đơm đã
là Xã đội phó vừa tham gia sản xuất vừa vót chông, cài bẫy, tổ chức đánh
du kích, giết giặc Mỹ.
Tháng 5/1962, Mỹ mở rộng càn quét đánh A Lưới, xây dựng các đồn bốt, lô
cốt kiên cố và tổ chức nhiều đợt bắn phá, bắt bớ dân làng, bộ đội. Địch
tập trung chủ yếu ở các đồn A Lưới, A So, A Co. Tại A Co, địch dựng 4 lô
cốt, mỗi lô cốt từ 10 - 12 tên.
Nắm được cách sinh hoạt là vào buổi sáng, địch cho người xuống suối
lấy nước, Kăn Đơm bàn với đơn vị, báo cáo cấp trên đánh giặc bằng cách
đầu độc. Hàng chục chị em du kích vào rừng tìm lá ngón, đem giã nát rồi
bí mật dìm xuống khu vực nơi địch lấy nước. Sau đó, rất nhiều tên trong
các đồn tử vong hoặc phải cấp cứu.
Tháng 9/1961, Kăn Đơm được giao nhiệm vụ canh lính Mỹ đến phá lúa.
“Mẹ ra ruộng thấy quân giặc đang di chuyển về các làng để lùng sục bộ
đội nên chạy đi báo tin cho cấp trên. Khi bộ đội đang họp bàn thì mẹ
liều lấy khẩu súng trường, nấp vào rừng, đợi chúng đến. Bắn một loạt
đạn, mẹ thấy 4 tên Mỹ chết. Chúng tiến lại gần, mẹ chạy vào rừng. Mấy
tên khác vẫn đuổi theo, mẹ bắn gục được 2 tên nữa. Sau đó, bộ đội ta tổ
chức vây đánh, tiêu diệt thêm nhiều lính Mỹ”, Kăn Đơm kể.
Với sự sáng tạo và sự dũng cảm ấy, năm 1962 Kăn Đơm được phong tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”.
Giặc liên tục tổ chức các trận càn với quy mô lớn và phương tiện hiện
đại. Đội du kích của xã Hồng Bắc vẫn kiên trì bám làng, phối hợp với bộ
đội tổ chức nhiều đợt đánh tỉa, phục kích, bất ngờ khiến địch trở tay
không kịp, tiêu hao nhiều lực lượng.
Cuối năm 1963, địch tiếp tục mở các cuộc càn quét, lùng sục, tìm bắt
cán bộ. Chúng còn mua chuộc, lôi kéo một số người dân tộc và chia rẽ
người Kinh với người miền núi.
Dưới sự chỉ đạo của Kăn Đơm, lực lượng du kích bố trí các loại chông,
bẫy dọc đường. Khi một trung đội địch càn quét vào thôn Kân Sâm, Kăn Đơm
phát lệnh, ta chặn đầu nổ súng đồng loạt tấn công cùng với bẫy đá, cung
nỏ tiêu diệt đại bộ phận quân địch, số ít còn lại phải rút về đồn. Với
thành tích đặc biệt này, Kăn Đơm được phong tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt
Mỹ” lần thứ hai.
Trận đánh "Đồi thịt băm"
Tên tuổi của Kăn Đơm vang dội khắp A Lưới với những trận đánh oanh liệt.
Trong đó, trận đánh ở đồi A Bia (xã Hồng Bắc) là ác liệt nhất nhưng
thắng lợi lớn nhất mà Kăn Đơm đã góp công lớn. Năm 1969, mặc dù chiến
lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ thất bại nặng nề nhưng tại Bình Trị
Thiên, quân địch vẫn mạnh.
Mỹ tăng cường các cuộc càn quét lên A Lưới, đặc biệt ở đồi A Bia, mục
đích nhằm đẩy cơ quan chỉ huy và bộ đội chủ lực của ta ra sát biên giới
Việt - Lào, phá đường vận chuyển, cắt đứt nguồn tiếp tế từ Bắc vào
Nam.
Bộ đội địa phương, dân quân du kích và đồng bào A Lưới phối hợp với lực
lượng của Trung đoàn 6 (Phú Xuân) và Trung đoàn 3, Sư đoàn 324 tổ chức
đánh giặc. Ngày 3/4/1969, Kăn Đơm chỉ huy một tổ bộ đội địa phương đánh
vào đồi A Bia do một đại đội lính dù Mỹ chiếm giữ (với sự yểm trợ của
máy bay và pháo binh).
Tuy nhiên, đội quân của Kăn Đơm vẫn diệt 51 tên địch, thu 8 súng và
nhiều đồ dùng quân sự, bắn rơi 2 máy bay lên thẳng. Riêng Kăn Đơm diệt
và làm 17 tên Mỹ bị thương.
Từ ngày 10 đến 20/5/1969, Mỹ tăng cường 13 tiểu đoàn tấn công lên đồi A
Bia. Ta cũng tăng cường chống trả. Kết quả, cuộc hành quân của Mỹ và
quân Sài Gòn bị đập tan; 1.500 tên bị tiêu diệt; thu, phá hủy nhiều
phương tiện chiến tranh. Thất bại này trở thành nỗi kinh hoàng đối với
quân đội Mỹ. Họ gọi đồi A Bia là ““Hamburger Hill” (đồi thịt băm), “đồi
xay thịt”, “núi bi ai”.
Với những chiến công vẻ vang đó, Kăn Đơm được tặng 3 Huân chương Chiến
công giải phóng, một lần là Chiến sĩ Quyết thắng và một lần là Chiến sĩ
diệt Mỹ cấp Ưu tú, 5 lần là Chiến sĩ Thi đua cấp tỉnh cùng nhiều giấy
khen, bằng khen khác. Kăn Đơm đã chỉ huy và chiến đấu 316 trận, tiêu
diệt và làm 335 tên địch bị thương (trong đó có 47 tên Mỹ và chư hầu, 5
sĩ quan); bắt sống 8 tên, bắn rơi 1 máy bay địch, thu 27 khẩu súng các
loại.
Bà còn vận động nhân dân vót hàng vạn cây chông, đào hàng nghìn hầm
chông; tuyên truyền, vận động lính địch 167 lần; cùng gia đình nuôi gần
200 cán bộ, bộ đội. Bà đã vận động nhân dân đào hàng ngàn mét đường hầm,
tham gia rải truyền đơn... Ngày 20-12-1994, Hồ Thị Đơm vinh dự được Nhà
nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.
Giản dị giữa đời thường
Hòa bình lập lại, Kăn Đơm xuất ngũ, kết hôn cùng anh bộ đội Kôn Xiên trú
cùng địa phương rồi sinh được 9 người con. Kăn Đơm được nhân dân tín
nhiệm, giữ các vị trí lãnh đạo, cán bộ của xã. Từ công việc khắc phục
hậu quả chiến tranh, tái thiết quê hương, làm ăn, phát triển kinh tế đến
những công việc văn hóa xã hội, phong tục tập quán... ở làng, xã, Kăn
Đơm đều tham gia tích cực, đóng góp công sức lớn. Xã A Ngo đang đổi
thay, phát triển.
Đồng bào các dân tộc thiểu số đã dần thoát nghèo, cuộc sống ấm no,
hạnh phúc hơn. Toàn bộ trẻ em đều được đến trường. Đời sống văn hóa tinh
thần càng lành mạnh, được nâng cao... Có được những thành quả ấy là nhờ
công lao không nhỏ của nữ Anh hùng Kăn Đơm..
Hỏi ước nguyện cuối đời, Kăn Đơm chỉ mong các con, cháu có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, quê hương đổi thay, giàu đẹp.
Chia tay, rời nhà Kăn Đơm, một cán bộ UBND huyện A Lưới đi cùng chúng
tôi nói: “Tính cách của Kăn Đơm là rứa đó. Cả đời chỉ lo cho dân, cho
nước, cho quê hương, ít khi nghĩ cho mình. Trước kia mẹ dốc toàn sức,
toàn lực, hết mình với cách mạng. Sau giải phóng, mẹ bắt tay vào xây
dựng, kiến thiết quê hương, đóng góp nhiều công sức. Lúc về già, mẹ cũng
hay đau ốm, đang sống nhờ trong nhà của đứa con trai”.
(Kiến Thức) - Trận "Đồi thịt băm"
(10/5 - 20/5/1969) là trận đánh nổi tiếng vì sự khốc liệt và con số
thương vong khó tin của quân Mỹ thời chiến tranh Việt Nam.
(Kiến Thức) - Một cách không chính
thức, Đồi Thịt Băm được coi là trận đánh thay đổi toàn bộ cục diện của
chiến tranh Việt Nam nhưng lại được rất ít người biết tới.
Phóng viên “Đồi thịt băm” trong chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam qua đời
David Lamb đã đưa tin từ hơn 100
nước, kể cả chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, các cuộc xung đột ở Iran,
Iraq, Afghanistan, Timor, Rwanda và nhiều vùng chiến sự khác.
David Lamb, phóng viên trong nước và quốc tế kỳ cựu của
báo chí Mỹ, đã mất hôm 5.6 tại một bệnh viện ở Alexandria, bang
Virginia, ngoại ô Washington.
Ông thọ 76 tuổi, vợ ông cho biết ông mất vì ung thư.
Theo Los Angeles Times - nơi Lamb làm việc 3 thập kỷ, Lamb thích thú
với cuộc sống nay đây mai đó của một phóng viên, thẩm thấu những gì ông
chứng kiến, kết bạn chứ không chỉ tìm nguồn tin, và viết như một bậc
thầy, thậm chí có chất thơ, về con người và các sự kiện ở Trung Đông,
Châu Phi và Đông Nam Á.
Vào cuối những năm 1960, David Lamb, khi đó là phóng viên cho hãng UPI,
đã theo chân lính chiến Mỹ vào các trận chiến ác liệt ở Việt Nam lúc
đó.
Chính ông là người đã đặt tên "Đồi thịt băm" (Hamburger Hill) cho trận
chiến ác liệt ở Thừa Thiên tháng 5.1969, cái tên mà lính Mỹ thích thú
còn Lầu Năm Góc thì căm ghét khi nó xuất hiện trên các hàng tít báo.
Lamb đã có 6 năm làm phóng viên chiến trường ở Việt Nam, sau đó quay lại
năm 1975 để đưa tin về việc chính quyền Sài Gòn sụp đổ.
Năm 1997, ông là phóng viên Mỹ đầu tiên sống ở Việt Nam thời hậu chiến
khi ông được chỉ định làm trưởng đại diện tờ LA Times ở Hà Nội.
David Lamb cực kỳ hút độc giả trong những ngày vinh quang của nghề
nghiệp - LA Times viết. Đặc biệt với các phóng viên trẻ được cử đi đưa
tin về chiến tranh vùng Vịnh năm 1990 - 1991, cơ hội làm việc với nhà
báo kỳ cựu được xem như được cùng nhóm với một người anh hùng.
Ông đã viết nhiều sách về các khu vực ông đưa tin, trong đó có cuốn
"Việt Nam, ngày nay, một phóng viên trở lại", so sánh Việt Nam thời
chiến với một đất nước phát triển bùng nổ khi ông quay lại 2 thập kỷ
sau. Việc xuất bản cuốn sách năm 2001 trung với một cuốn phim tài liệu
do vợ ông quay và ông biên tập.
V.N (Theo LAT)
Nữ anh hùng Kan Đơm và chuyện kể về “Đồi thịt băm”
16:26 13/10/2011
Nhắc đến người con gái Pa Cô anh hùng trong đánh Mỹ ở đất
rừng Đông Trường Sơn hẳn nhiều người sẽ nghĩ đến Kan Lịch. Song, vẫn còn
một phụ nữ khác từng sử dụng súng trường bắn rơi máy bay giặc, đánh
thắng hàng trăm trận, đó là Kan Đơm. Anh hùng Kan Đơm là một trong số
nhân chứng sống biết về tội ác tày trời của giặc trên đồi A Bia, ngọn
đồi được người Mỹ gọi là "Đồi thịt băm"...
Nữ du kích Kan Đơm trong kháng chiến.
Kan
Đơm ra đời trong một gia đình người Pa Kô nghèo ở bản Cần Tôm, xã Hồng
Hạ, huyện A Lưới (Thừa Thiên - Huế). "Mệ (mẹ) lớn lên trong kháng chiến
chống Pháp. Bố của mệ là du kích đánh Pháp và đánh Mỹ nữa, ông được Nhà
nước tặng Huy chương kháng chiến đó. Còn mệ thì đánh Mỹ mới tham gia.
Lúc đó mệ còn nhỏ mà hăng lắm!". Nói xong, bà Kan Đơm cười thật sảng
khoái. Với cách nói chuyện thân mật, bà kể rằng: Tuổi thiếu
niên, không chịu nổi trước cảnh giặc càn quét, đốt phá bản làng, sát hại
đồng bào, bà nhiều lần xin bố cho vào du kích. Song khi bà bước vào
tuổi 19, bố của bà mới chấp thuận và chỉ cho bà làm những công việc như
nấu cơm, giặt giũ quần, áo giúp các chú bộ đội... Bà ấm ức lắm. Một hôm lên rẫy, phát hiện giặc đi càn, bà liền chạy
về làng báo tin, rồi lẻn vào lán bộ đội lấy một cây súng trường chạy ra
nấp sau một mô đất. Thấy 3 lính Mỹ nghênh ngang tiến vào làng, vừa đi
vừa xả súng, bà nhắm vào chúng nhả đạn. Bà chỉ kịp nhìn thấy 2 tên giặc
trúng đạn ngã gục thì tên lính Mỹ còn lại đã nhằm súng vào chỗ bà nấp mà
xả đạn như vãi trấu. May mà bộ đội lúc này kịp thời đến tiếp ứng, đẩy
lùi được trận càn. Chiến đấu trong đội du kích Hồng Hạ cho đến đầu năm
1961, Kan Đơm được cấp trên tín nhiệm cử làm Xã đội phó. Những năm
1961-1968 là thời kỳ ác liệt nhất, giặc đổ quân xây dựng hàng loạt đồn
bót, sân bay, điên cuồng đánh phá nống ra hòng cắt đứt giao thông huyết
mạch của đường Hồ Chí Minh. Trong những năm tháng đầy cam go, gian khổ
đó, Kan Đơm và đồng đội trụ bám giữ làng, cùng đồng bào tăng gia sản
xuất cung cấp lương thực cho bộ đội, mưu trí đánh bại nhiều cuộc tấn
công của giặc... Trong căn nhà nhỏ ở thung lũng A Lưới, bà Kan Đơm
hướng đôi mắt già nua nhìn ra phía rừng xanh thẳm. Nơi ấy từng hứng chịu
những trận mưa chất độc dioxin của máy bay Mỹ, ngay cả cọng cỏ không
còn, núi non trọc lóc, khô cằn, thì ngày nay cây lá đã phủ kín trở lại. Đã hơn một phần ba thế kỷ đất nước hòa bình, núi rừng
được bàn tay người chăm chút cũng đã phục sinh... Nhưng, trong tâm khảm
của bà Kan Đơm vẫn còn đó một thời chiến tranh trận mạc với bao đau
thương mất mát. Bà nói về động lực để làm nên thành tích của bản thân là
xuất phát từ lòng căm thù giặc giày xéo quê hương, sát hại đồng bào. Từ động lực đó mà bà đã cùng đồng đội vào năm 1968,
bám trụ trên đèo "Mẹ ơi" của xã Hồng Hạ, phục chặn trận càn và bắn hạ
được chiếc trực thăng của giặc đang đổ quân. Để tiêu hao sinh lực địch ở
các đồn A Xo, Cà ê... bà cùng các nữ du kích tổ chức hái lá ngón làm
thuốc độc tẩm vào chông, bẫy; vây hãm nguồn nước suối chảy qua đồn.
Bà Kan Đơm kể chuyện chiến đấu thời chống Mỹ, cứu nước.
Bà Kan Đơm chậm rãi: "Sáng kiến đó của mệ đã được cấp
trên đánh giá rất cao, tạo điều kiện cho du kích bám được thắt lưng
giặc, còn giặc cũng bớt hung hăng, càn quét". Một kỷ niệm trong đời chiến binh của bà Kan Đơm khiến
bà nhớ mãi, đó là khi chuyển sang bộ phận trợ lý tác chiến bộ đội huyện,
năm 1967, trên đường đi họp ở huyện về, bà gặp giặc đang vây 3 anh bộ
đội. Thế là bà nhanh chóng nhảy vào nổ súng ứng cứu. Trận đụng độ quyết
liệt, giặc xả đạn như mưa, còn bà và các anh bộ đội chiến đấu dè sẻn
từng viên đạn, từng quả lựu đạn... Sau gần một giờ đồng hồ, 2 anh bộ đội bị trúng đạn,
thương tích rất nặng, bà và anh bộ đội còn lại vừa chống chọi giặc, vừa
dìu thương binh tìm đường thoát khỏi vòng vây. Trong giây phút sinh tử
đó, bà đã dẫn các anh bộ đội di chuyển về phía bãi chông mà du kích và
dân làng cài đặt. Giặc hăng máu đuổi theo bị sụp hầm chông hoảng loạn,
cuối cùng bà và anh bộ đội cũng cõng thương binh thoát khỏi vòng vây về
căn cứ an toàn... Chúng tôi hỏi bà có biết bộ phim Hamburger Hill (Đồi
thịt băm) của đạo diễn người Mỹ John Irvin nói về trận đánh giữa lính Mỹ
và quân giải phóng diễn ra ở đồi A Bia không? Cô gái Pa Kô Anh hùng một
thời kháng chiến nay đã là bà cụ tóc bạc trắng, tuổi ngoài 70, trầm
ngâm nhìn chúng tôi rồi nói rằng, có một chuyện mà ông đạo diễn người Mỹ
kia chưa biết, chính là tội ác mà lính Mỹ đã làm với anh Cu Lọi trên
ngọn đồi A Bia. Anh Cu Lọi tham gia đánh căn cứ A Bia, trong những ngày
cuối cùng của trận đánh chẳng may bị thương nặng. Trước sự truy sát của giặc, anh nhận nhiệm vụ ở lại
cản chân chúng để đồng đội rút lui. Chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, anh
hy sinh, nhưng lính Mỹ đã lấy xác anh, chặt đầu cắm lên cọc, băm vằm
thi thể anh ra từng mảnh vụn rải khắp ngọn đồi. "Lính Mỹ làm vậy là để cho người Pa Kô của mệ nhụt chí
không còn dám theo Đảng và Bác Hồ đánh giặc nhưng chúng đã lầm. Từ đó,
đồng bào Pa Kô đã gọi đồi A Bia là đồi Băm (băm xác) để khắc ghi trong
tim mình sự hy sinh anh dũng của anh Cu Lọi mà quyết tâm đánh giặc đến
cùng..." - Bà Kan Đơm tâm sự. Sau ngày đất nước giải phóng, Kan Đơm liên tục được bà
con trong huyện tín nhiệm liên tục bầu vào 5 khóa HĐND huyện, tham gia
công tác Ban Chấp hành Hội Phụ nữ huyện, Hội Cựu chiến binh...
Đồi Thịt Băm – Hamburger Hill (1987)
Một
cuộc hành quân của quân đội Mỹ mang tên Apache Snow vào năm 1969, đơn
vị thuộc Sư đoàn dù 101 Quân lực Mỹ đồn trú tại A Shau (gần biên giới
Việt Lào).
Đồi Thịt Băm – Hamburger Hill (1987)
Một
cuộc hành quân của quân đội Mỹ mang tên Apache Snow vào năm 1969, đơn
vị thuộc Sư đoàn dù 101 Quân lực Mỹ đồn trú tại A Shau (gần biên giới
Việt Lào).
-Loài người tưởng mình khôn "ngoan" nhất, nhưng thật ra là khôn "hư"nhất! -Loài người thường cho rằng thú tính xấu xa hơn nhân tính, nhưng thật ra là loài vô đạo đức nhất, vì độc ác nhất, thủ đoạn bẩn thỉu nhất, trả thù hèn hạ nhất, sống đồi bại nhất...! -Nhân tính như tấm huân chương với hai mặt của nó . Một mặt thể hiện ra xấu xa bao nhiêu thì mặt kia thể hiện ra tốt đẹp bấy nhiêu. Đó là hoạt động tinh thần tột đỉnh của giới sinh vật. -Chỉ khi nhân tính hoàn toàn chuyển biến thành đẹp đẽ hơn thú tính, nghĩa là khi sự phân chia giàu - nghèo đã trở nên vô nghĩa, thì lúc đó mới có xã hội cộng sản đích thực, loài người mới sống đại đồng được! Thử hỏi: quá trình đó là tiến hóa hay thoái hóa!? -Còn không, may ra chỉ có xã hội cộng sản tương đối thôi! -Nhưng, mơ mộng thì...có quyền!... -------------------------------------------------- (ĐC sưu tầm trên NET) Cận cảnh hình ảnh cuộc sống trong hậu cung Trung Quốc khác xa phim ảnh ...
(ĐC sưu tầm trên NET) Oscar Là Ai? Câu Chuyện Về Cuộc Đời Bi Kịch Của “Thiên Tài Bị Xã Hội Vùi Dập” Ít ai biết rằng, giải thưởng danh giá của làng điện ảnh – Oscar - được lấy theo tên của nhà văn nổi tiếng Oscar Wilde. Năm 1854, khi rửa tội cho con trai thứ hai nhà Wilde, Đức cha Prideaux Fox không hề biết rằng cậu bé này rồi sẽ là “thiên tài bất thường” của Ireland. Về sau, Oscar Wilde đã trở thành một trong những nhân vật đặc biệt nổi bật của giới văn chương, người luôn ở giữa tôn vinh và hạ nhục, giữa cái đẹp và sự tăm tối, giữa sa hoa và khốn cùng. Không nhiều người có thể trả lời câu hỏi: " Oscar là ai?" Quang Thạch | 01/03/2016 10:07 7 Theo một video phỏng vấn ngay trước thềm Oscar 2016, các diễn viên tới dự giải Oscar cũng không thể trả lời câ...
-Người nghèo ở đâu cũng khổ, người giàu ở đâu cũng sướng! -Người Việt Nam, thời trước "đổi mới", ở nước ngoài thì sướng, nhưng hiện nay ở Việt Nam là sướng nhất! -"Ta về ta tắm ao ta Dù trong dù đục, ao nhà vẫn hơn"! ---------------------------------------------------------------------- (ĐC sưutầm trên NET) TÂM SỰ THẬT của Việt Kiều Mỹ - "Bóc Lột" kinh khủng nơi xứ người Việt kiều Mỹ tâm sự cuộc sống cơ cực khủng khiếp nơi xứ người Việt kiều nghèo chật vật sống ở Little Saigon 18:46 17/03/2017 Đằng sau vẻ ồn ào, náo nhiệt ở khu Little Saigon, quận Cam, bang California, nhiều Việt kiều vẫn phải sống trong những căn phòng chật hẹp và b...
Nhận xét
Đăng nhận xét