HƯỚNG LÊN VĂN MINH 1

(ĐC sưu tầm trên NET)

10 điều ít biết về bãi rác Đa Phước

• 13:38 29/08/2016

Dự án bãi rác Đa Phước có diện tích 138 ha, được đầu tư 100 triệu USD, hoạt động trong 24 năm, giá xử lý rác cao hơn nơi khác...

1. Rộng 138 ha, hoạt động trong 24 năm

Khu Liên hợp Xử lý chất thải Đa Phước (còn gọi là bãi rác Đa Phước) khởi công tháng 7/2005 tại xã Đa Phước, huyện Bình Chánh, TP HCM. Dự án dự kiến bao phủ trên diện tích 138 ha, chia làm bốn giai đoạn, hoạt động trong 24 năm.
Trong giai đoạn 1 của dự án, một bãi chôn lấp có diện tích khoảng 30,6 ha và thể tích không gian khoảng 3 triệu m3 đã được xây dựng. Bãi chôn lấp được thiết kế với công suất 10.000 tấn rác thải/ngày. Công trình chính thức hoạt động từ tháng 11/2007.

2. Nhà đầu tư Mỹ

Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam (Vietnam Waste Solutions - VWS) chịu trách nhiệm về thiết kế, xây dựng và vận hành Khu Liên hợp Xử lý chất thải Đa Phước (DPIWMF).
Đây là công ty được đầu tư 100% vốn từ Công ty California Waste Solution (CWS), có trụ sở tại California, Mỹ. CWS được xếp hạng 31 trong số 100 công ty hàng đầu trong ngành xử lý chất thải của Mỹ do tạp chí Waste Age bình chọn.
Người sáng lập VWS là ông David Dương, Việt Kiều Mỹ. Ông cũng là Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Công ty California Waste Solutions (CWS), Mỹ.
Website của VWS giới thiệu ông David Dương là một chuyên gia trong lĩnh vực xử lý chất thải rắn dựa trên kinh nghiệm điều hành ba khu liên hợp tương tự tại tiểu bang California. Một số tờ báo Việt Nam gọi David Dương là "vua rác”.

Bãi rác Đa Phước giờ đã thành 'núi rác". Ảnh: Anh Tuấn.

3. Dự án rác trăm triệu USD

Tổng vốn đầu tư vào dự án này là trên 100 triệu USD. Nguồn vốn từ California Waste Solutions (CWS), các ngân hàng Mỹ và Việt Nam.
Theo văn bản giải trình của UBND thành phố vào cuối năm 2005, chi phí của toàn bộ dự án xử lý rác ở bãi rác Đa Phước trong hơn 20 năm là 393 triệu USD, gồm cả chi phí vận hành và chi phí đầu tư. Số lượng rác dự kiến xử lý là 24 triệu tấn.

4. Tranh cãi về công nghệ xử lý

Bãi rác Đa Phước được quảng cáo là hoạt động theo công nghệ của Mỹ rất hiện đại, đặc biệt là trong khâu xử lý nền móng, chống thấm bãi chôn lấp và hạn chế đến mức thấp nhất mùi hôi.
Tuy nhiên, sau khi đưa vào sử dụng, phía VWS cho rằng do TP HCM không tổ chức phân loại rác tại nguồn nên rác thải lẫn lộn mọi thứ, không thể tổ chức tái chế hay sản xuất phân compost như kế hoạch ban đầu.
Báo Lao Động dẫn văn bản của Phó chủ tịch UBND TP HCM Lê Mạnh Hà (nay là Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ) cho rằng VWS không xây nhà máy xử lý mà chỉ chôn lấp rác, nhưng vẫn được thanh toán chi phí xử lý rác cao hơn giá thanh toán cho các doanh nghiệp khác cũng thực hiện chôn lấp.

5. Đặt nhà máy rác ngay đầu hướng gió

Đến nay, các nhà khoa học vẫn bảo lưu quan điểm về những hạn chế của Bãi rác Đa Phước. PGS.TS Lê Huy Bá, nguyên Viện trưởng Viện môi trường ĐH Công nghiệp TP HCM, cho biết: “Khu xử lý rác Đa Phước được quảng cáo có công nghệ hiện đại, rất tốt nhưng nhưng thực tế thì chưa tốt, mùi hôi thối nồng nặc vẫn còn nhiều và trực tiếp ảnh hưởng đến các khu dân cư lân cận theo hướng gió".
Trong khi đó, chuyên gia tư vấn năng lượng và môi trường Nguyễn Đăng Anh Thi đặt vấn đề: "“Tại sao trong quy hoạch TP muốn phát triển đô thị về phía Đông Nam ở khu Quận 7, Nhà Bè nhưng lại để bãi rác lớn ngay đầu hướng gió biển".

Vị trí của bãi rác Đa Phước nằm đầu hướng gió Tây Nam nên các tháng 6, 7, 8 khi gió hoạt động mạnh có thể đẩy mùi hôi về phía các khu dân cư Nam Sài Gòn. Đồ họa: Phượng Nguyễn.

6. Xin nhập 10.000 tấn phế liệu từ Mỹ

Theo Chinhphu.vn, năm 2011, Công ty VWS đề nghị nhập khẩu 10.000 tấn phế liệu từ Mỹ để chạy thử nhà máy phân loại rác, công suất 500 tấn/ngày trong khu xử lý rác Đa Phước.
Lý do được VWS đưa ra là vì thành phố chưa có kế hoạch giao rác đã phân loại tại nguồn cho VWS, để có nguyên liệu sử dụng trong quá trình thử nghiệm, kiểm tra dây chuyền sản xuất nhà máy phân loại tái chế trước khi các chuyên gia nước ngoài đưa vào vận hành chính thức và bàn giao.
Thời điểm này, bãi rác Đa Phước vẫn đang tiếp nhận khoảng 3.000 tấn rác thải mỗi ngày.

7. Giá xử lý rác hơn 21 USD/tấn

Năm 2007, giá xử lý rác ngân sách TP HCM chi trả cho VWS là 16,4 USD/tấn, tăng lên 19,009 USD/tấn năm 2013, đến cuối 2014 là 20,166 USD/tấn và năm 2016 là 21,1 USD/tấn.
TP HCM khẳng định mức giá này là hợp lý vì bao gồm chôn lấp rác, phân loại tái chế rác, làm phân compost từ rác, không phải là giá xử lý chỉ có chôn lấp rác... Mức giá này sẽ được điều chỉnh tăng khoảng 3% mỗi năm.
Theo Vietnamnet, Bộ Kế hoạch Đầu tư từng hai lần có ý kiến cho rằng mức giá này quá cao vì cùng thời điểm, dự án của Tập đoàn Lemna (Mỹ, hiện là công ty Vietstar) tại Phước Hiệp (Củ Chi) có mức phí xử lý rác chỉ 5 USD/tấn. Thậm chí, Bộ này còn nhiều lần bác dự án khu liên hợp xử lý rác thải Đa Phước vì cho rằng năng lực tài chính yếu và giá xử lý rác quá cao.
TP HCM hiện thanh toán cho VWS cao hơn khoảng 3 USD/tấn so với doanh nghiệp khác - nghĩa là phải trả nhiều hơn cho VWS khoảng 3 triệu USD/năm.

Ngân sách TP HCM chi trả cho VWS về việc xử lý rác.

8. TP HCM làm sai khi tạm ứng cho VWS 9 triệu USD

Pháp luật TP HCM thông tin, năm 2009, Kiểm toán Nhà nước khẳng định việc TP HCM sử dụng 9 triệu USD từ nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường tạm ứng cho VWS đầu tư xây dựng dự án bãi xử lý chất thải Đa Phước là sai quy định của Luật ngân sách nhà nước.
Theo Kiểm toán Nhà nước, Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam là công ty 100% vốn nước ngoài, phải có vốn đầu tư, sử dụng kinh phí ngân sách là không đúng.
Trước đó 4 năm, trong văn bản báo cáo Thủ tướng, Bộ Kế hoạch Đầu tư khẳng định việc ứng trước 9 triệu USD cho chủ đầu tư là chưa có đủ cơ sở, đề nghị xem xét phù hợp với Luật ngân sách và dự án được cấp thẩm quyền cho phép.

Bên trong Khu liên hợp xử lý rác thải Đa Phước. Ảnh: Anh Tuấn.

9. Đóng cửa Phước Hiệp, dồn rác cho Đa Phước

Năm 2015, UBND TP HCM chủ trương đóng cửa bãi chôn lấp số 3 của bãi rác Phước Hiệp (Củ Chi) chuyển khoảng 2.000 tấn rác/ngày về bãi rác Đa Phước. Theo đó, nâng mức xử lý rác của Đa Phước từ 3.000 tấn/ngày lên 5.000 tấn/ngày.
Văn bản của nguyên Phó chủ tịch UBND TP HCM Lê Mạnh Hà cho rằng việc tăng công suất cho bãi rác Đa Phước của VWS có thể dẫn đến “VWS thực hiện hành vi thống lĩnh thị trường để áp đặt giá, vi phạm điều cấm của Luật Cạnh tranh”, bên cạnh việc TP HCM phải tốn kém thêm khoảng 10 triệu USD/năm cho VWS…

10. Người dân liên tục phàn nàn ô nhiễm môi trường

Suốt 10 năm bãi rác đi vào hoạt động, người dân Đa Phước và các xã lân cận liên tục gửi kiến nghị về tình trạng ô nhiễm môi trường quanh bãi rác Đa Phước.
Mới nhất, người dân Đa Phước gửi Đơn cứu xét đến Bí thư Đinh La Thăng và lãnh đạo TP HCM phản ánh tình trạng hôi thối, ô nhiễm khiến người dân không thể trồng lúa, nuôi trồng thuỷ hải sản, sức khoẻ bị giảm sút.

Hà Hương tổng hợp

Xác định mùi hôi phát sinh từ khu xử lý rác Đa Phước

22/09/2016 06:32 GMT+7

TTO - Quá trình kiểm tra thực tế nhận thấy có phát sinh mùi hôi tại khu vực ô chôn lấp đang tiếp nhận rác và khu vực hồ chứa nước thải của Công ty TNHH Xử lý chất thải rắn VN (VWS - khu xử lý rác Đa Phước)

Bãi rác Đa Phước nhìn từ trên cao - Ảnh: Quang Định

Văn phòng Thành ủy TP.HCM vừa có thông báo kết luận của ông Đinh La Thăng - ủy viên Bộ Chính trị, bí thư Thành ủy TP - sau buổi làm việc với các nhà máy xử lý chất thải trong Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước (huyện Bình Chánh).
Theo đó, quá trình kiểm tra thực tế nhận thấy có phát sinh mùi hôi tại khu vực ô chôn lấp đang tiếp nhận rác và khu vực hồ chứa nước thải của Công ty TNHH Xử lý chất thải rắn VN (VWS - khu xử lý rác Đa Phước).
Đối với hai đơn vị khác nằm trong khu liên hợp này là Công ty TNHH công nghệ sinh học Sài Gòn Xanh và Công ty dịch vụ môi trường đô thị Hòa Bình thì khả năng phát tán mùi hôi không đáng kể.
Nội dung thông báo yêu cầu UBND TP tập trung các giải pháp trước mắt hạn chế mức thấp nhất việc khuếch tán mùi hôi từ Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước, đặc biệt là mùi hôi từ hoạt động chôn lấp rác, xử lý trường hợp xe chở rác để rơi vãi chất thải trên đường.
Về lâu dài phải cải tiến công nghệ xử lý rác, hạn chế việc chôn lấp của VWS (hiện nay lưu lượng rác đưa về đây khoảng 5.000 tấn/ngày gần như được chôn lấp), nhanh chóng trồng cây xanh cách ly, thay đổi phương thức vận chuyển và đẩy nhanh tiến độ xây dựng khu công nghệ môi trường xanh thuộc tỉnh Long An.
Văn bản yêu cầu Sở Tài nguyên - môi trường TP làm việc với VWS, xác định rõ việc vận hành hệ thống phân loại, tái chế chất thải, nhanh chóng điều chỉnh, bổ sung các giải pháp đầu tư công nghệ tiên tiến theo hướng tái sinh năng lượng, điều chỉnh quy trình vận hành, tăng cường các biện pháp kỹ thuật trong quá trình xử lý chôn lấp để khống chế và giảm mùi hôi đến mức thấp nhất.
Nội dung thông báo còn yêu cầu rút kinh nghiệm công tác quản lý nhà nước về chỉ đạo các khu xử lý chất thải trong mùa mưa hằng năm.
Trước đó, nhiều người dân phản ảnh tình trạng mùi hôi xuất hiện ở khu Nam Sài Gòn gây ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt. Sau đó Thủ tướng yêu cầu UBND TP kiểm tra, xử lý vụ việc trên.

QUANG KHẢ

Ông chủ bãi rác Đa Phước nói gì?

30/08/2016 22:41

Nếu nguyên nhân do VWS gây ra thì VWS sẽ cử đội chuyên gia độc lập từ Mỹ sang Việt Nam để tìm biện pháp khắc phục

Ngày 30-8, ông David Dương, Tổng Giám đốc Công ty CP Xử lý chất thải Việt Nam - Long An (VWS), đơn vị trực tiếp vận hành Khu Liên hợp Xử lý chất thải Đa Phước (huyện Bình Chánh, TP HCM), đã có buổi trao đổi với Báo Người Lao Động về mùi hôi bất thường ở khu vực Nam Sài Gòn.
* Phóng viên: Những ngày qua, khu vực Nam Sài Gòn xuất hiện mùi hôi thối nồng nặc, dư luận cho rằng nguyên nhân là do bãi rác Đa Phước gây ra. Ý kiến của ông về thông tin này?

- Ông David Dương: Trước hết, tôi đồng cảm với nỗi khổ của người dân. Tuy nhiên, quy tội cho bãi rác Đa Phước khi chưa có kết quả thì không công bằng với chúng tôi. Khi đầu tư về Việt Nam, chúng tôi đặt nặng vấn đề sức khỏe và môi trường chứ không phải là chuyện kiếm tiền. Từ năm 2007 đến nay, nhà máy xử lý rác thải luôn hoạt động rất tốt và ổn định. Thời gian qua, chúng tôi không ngừng mua sắm thiết bị, máy móc chuyên dụng, như máy phun xịt khử mùi, diệt côn trùng; tăng cường công nhân kiểm tra, kiểm soát…
Vì vậy, chúng tôi sẵn sàng bỏ ra nhiều chi phí để tìm nguyên nhân phát tán mùi hôi, thậm chí tính chuyện thưởng cho người phát hiện ra thủ phạm. Chúng tôi cũng đã có văn bản gửi UBND TP HCM đề nghị phối hợp để có biện pháp xử lý. Trước mắt, chúng tôi đã thuê công ty bảo vệ đặt một số chốt kiểm soát tại những vị trí mà người dân báo có mùi hôi, chủ yếu tập trung ở huyện Nhà Bè và quận 7. Các chốt hoạt động 24/24 giờ để ghi lại giờ, nồng độ mùi hôi và những phản ánh của người dân.

Bãi rác Đa PhướcẢnh: Quốc Chiến

* Vì sao không thuê một đơn vị chuyên hoạt động lĩnh vực môi trường mà lại là bảo vệ trong khi họ không có chuyên môn về mảng này?
- Nên thuê những người bình thường để có thể đánh giá mùi hôi một cách chân thật nhất. Ngoài ra, lực lượng bảo vệ khi tiếp xúc với người dân thì dễ dàng nói chuyện, cởi mở hơn.
* Theo VWS, mùi hôi mấy ngày qua ở khu Nam Sài Gòn xuất phát từ đâu?
- Chúng tôi tiếp xúc với người dân sống tại quận 7, họ nói mùi tanh hôi là phân heo và cá chết sình. Mùi này xuất hiện nửa đêm và 5-6 giờ sáng.
Hiện chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm mang tính khoa học để xem các xe rác khi vào khu xử lý có bị phát tán mùi vượt qua sự khống chế công nghệ mà chúng tôi áp dụng hay không. Có một số nghi vấn nhà máy nước thải ở khu Phú Mỹ Hưng nên chúng tôi đang phối hợp với Ban Quản lý Phú Mỹ Hưng họp bàn và thị sát thực tế.
Mấy ngày qua, chúng tôi luôn mở cửa đón đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP vào khu vực trong và ngoài nhà máy xử lý để ghi nhận. Tôi thừa nhận có những ngày xe rác đang đổ, mưa xuống, gió thổi mạnh khiến mùi đẩy ra khỏi phạm vi khống chế. Tuy nhiên, VWS không ngừng tăng cường việc xử lý gấp đôi, thậm chí gấp ba, để giảm hậu quả tác động. Tất cả đều nằm trong vùng kiểm soát.
* Theo Sở TN-MT TP, việc chôn rác chi phí rẻ sẽ dễ gây ra mùi hôi, nước rỉ rác... Vì sao VWS lại thực hiện công nghệ này mà không áp dụng công nghệ tiên tiến hơn?
- Nói chôn rác ảnh hưởng môi trường là không sai. Thực tế, công nghệ nào cũng gây ra mùi. Điều quan trọng là khi xử lý khống chế không cho chúng lan ra ngoài. Tại Mỹ, chỉ có mấy lò đốt rác, còn bao nhiêu là chôn lấp như VWS đang làm.
Trên thế giới, công nghệ xử lý rác thải rất nhiều nhưng phải nghiên cứu dựa trên tình hình thực tế mà áp dụng. Rác ở TP HCM gần 70% hữu cơ, nếu tách rời các sản phẩm độc hại thì sẽ có phân bón rất tốt. Rác cũng là tài nguyên nên phải biết tận dụng lại.
* Sắp tới, VWS có tính đến chuyện thay đổi công nghệ tiên tiến hơn để không còn cảnh chôn lấp ở bãi rác Đa Phước hay không?
- Theo chỉ đạo của UBND TP, năm 2020, TP HCM sẽ đóng cửa toàn bộ các bãi rác. Nếu đầu tư, phải tốn kém rất nhiều, rẻ nhất cũng đã hơn 200 triệu USD. Số tiền “khủng” như vậy chỉ dùng trong 4 năm liệu có phí hay không? Chúng tôi đang đầu tư một công nghệ mới tại bãi rác ở Long An. Nếu TP chấp thuận cho tồn tại bãi rác Đa Phước nhiều năm nữa, chúng tôi sẵn sàng hợp tác đầu tư thiết bị tân tiến và giá thành phù hợp nhất.
* Giả định nguyên nhân gây ra mùi là bãi rác Đa Phước thì ông sẽ làm gì? Dự kiến khi nào có kết quả chính thức?
- Hệ thống xử lý của chúng tôi rất chằng chịt, phun sương 2-3 lớp để khử mùi. Rác đổ xuống phủ nhựa ngay để tránh phát sinh côn trùng. Nếu nguyên nhân do VWS gây ra thì chúng tôi sẽ cử đội chuyên gia độc lập từ Mỹ sang Việt Nam để tìm biện pháp khắc phục. Còn việc bao giờ có kết quả thì phải chờ cơ quan chuyên môn vì chúng tôi chỉ là đơn vị phối hợp với UBND TP. Chúng tôi cũng rất nóng lòng chờ thông tin.

Phải có giải pháp chấm dứt ô nhiễm

Ngày 29-8, tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 8 tháng đầu năm 2016, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong đã lưu ý các sở, ngành tập trung làm rõ nguyên nhân của tình trạng mùi hôi thối xuất hiện ở Phú Mỹ Hưng và khu vực lân cận. Ngoài ra, chủ tịch UBND TP cũng yêu cầu rà soát kỹ trên địa bàn TP còn những khu vực nào ô nhiễm môi trường để có hướng xử lý.

Cùng ngày, ông Võ Văn Hoan, Chánh Văn phòng UBND TP, cho biết UBND TP đã chỉ đạo Sở TN-MT chủ trì phối hợp các quận - huyện: 7, Bình Tân và Bình Chánh kiểm tra các khu vực nghi ngờ phát tán mùi hôi thối. Theo ông Hoan, hiện chưa thể xác định nguyên nhân. “Chúng ta kiểm tra nhưng nếu không có cơ sở pháp lý, khoa học kỹ thuật thì rất khó quy trách nhiệm cho các đơn vị gây ô nhiễm” - ông Hoan đánh giá.

Ông Hoan yêu cầu đoàn kiểm tra sớm đưa ra kết luận nguyên nhân phát tán mùi hôi tại các quận khu vực phía Nam, tổ chức họp công bố thông tin cho báo chí và người dân.

“Đó là việc phải làm nhưng quan trọng nhất là đưa ra giải pháp, chấm dứt tình trạng phát tán ô nhiễm. Phải có các trạm quan trắc tự động tại những khu xử lý chất thải để nắm được các thông số môi trường phục vụ công tác giám sát, chỉ đạo của TP” - ông Hoan kết luận.

Tr.Hoàng

Lê Phong thực hiện