BÍ ẨN KHẢO CỔ 33

(ĐC sưu tầm trên NET)

 

Những Khám Phá Khảo Cổ Bí Ẩn Mà Khoa Học Không Giải Thích Được

Vua Rắn - "mảnh ghép" bí ẩn bậc nhất của người Maya: Giới khảo cổ điên đầu giải mã

Nguyễn Hằng | 14/05/2018 11:11

8

Mô hình xác của Vua Rắn, người được cho là đã băng hà năm 697. Ảnh: NatGeo

Trong những năm tháng huy hoàng của nền văn minh Maya kỳ bí, có một sự thật mà rất ít người biết, đó là sự tồn tại vương quốc hùng mạnh của các vị Vua Rắn.

LTS: Maya được cho là một trong những nền văn minh lớn và bí ẩn bậc nhất trong lịch sử loài người.

Bài viết của phóng viên National Geographic danh tiếng Erik Vance sẽ cho chúng ta thấy bí ẩn về hành trình tìm kiếm dấu vết của đế chế "bị lãng quên" hùng mạnh dưới sự trì vì của Vua Rắn trong lịch sử nền văn minh Maya huyền bí, thông qua trải nghiệm thực tế và chia sẻ của những nhà khảo cổ hàng đầu.

Bài 1: Tìm kiếm vương quốc "mất tích" Vua Rắn trong nền văn minh Maya: Những mảnh ghép bí ẩn

Tìm kiếm những mảnh ghép đầu tiên của nền văn minh Maya

Thành phố cổ Holmul thoạt nhìn không có nhiều ấn tượng, với một loạt những ngọn đồi dốc, nhiều cánh rừng rậm ở miền bắc Guatemala, gần biên giới Mexico.

Những cánh rừng ở đây trong lưu vực Petén, dày và ấm nhưng khô hơn hơn bạn nghĩ. Mọi thứ xung quanh tĩnh lặng lạ thường, ngoại trừ tiếng ve sầu kêu râm ran và thỉnh thoảng có tiếng la hét của bầy khỉ.

Mặt nạ ngọc bích được tìm thấy trong một ngôi mộ ở đô thành Calakmul được cho là quý hơn vàng, vì theo quan niệm của người Maya ngọc bích gợi nên sự tái sinh và chu kỳ nông nghiệp hàng năm.

Quan sát kỹ hơn, bạn có thể nhận thấy rằng hầu hết những ngọn đồi này đều được sắp xếp thành những vòng cung khổng lồ, giống như hình ảnh nhiều du khách ngồi quây quần xung quanh một ngọn lửa trong một đêm lạnh lẽo.

Sau đó, khi lại gần hơn, bạn sẽ nhận thấy các phần của những ngọn đồi tưởng chừng tầm thường kia được làm bằng đá đã được cắt gọt, và một số còn có đường hầm bí ẩn ở hai bên mặt đá.

Kỳ thực chúng không phải là tất cả các ngọn đồi, mà một số chính là các kim tự tháp cổ đại bị "lãng quên" sau khi nền văn minh Maya suy sụp cách đây một thiên niên kỷ.

Trên thực tế, đây là một khu định cư "sầm uất" trong thời kỳ cổ điển của nền văn minh Maya (khoảng năm 250-900), nay là khu vực Trung Mỹ và miền nam Mexico.

Tuy nhiên, do những tranh giành về quyền lực tối thượng và xung đột lâu năm giữa các đô thành, đã đưa đến việc lập ra đế quốc Maya trong lịch sử.

Đế chế huyền bí của Vua Rắn và những phát hiện đầu tiên

Một trong số các thành phố ở đây đã chiếm ưu thế và có mối quan hệ gần gũi với một đế chế trong lịch sử Maya. Đó là đế chế được cai trị bởi các vua rắn của Kaanul, triều đại mà cách đây chỉ vài thập kỷ trước không ai biết đến.

Nhờ những khu vực xung quanh thành phố, bao gồm cả Holmul, và thông qua quá trình tìm kiếm, khai quật, các nhà khảo cổ hiện đang ghép nối những mảnh ghép về câu chuyện những vị vua rắn huyền bí trong nền văn minh Maya.

Vào thế kỷ thứ 7, các vị vua rắn cai trị vương quốc tại kinh thành Calakmul (ngày nay là miền nam Mexico). Tại Calakmul, họ đã thiết lập, xây dựng và quản lý một hệ thống liên minh chính trị vô cùng phức tạp. Trong hình là một kim tự tháp cao gần 55 mét.

Holmul không phải là một địa danh lớn và nổi tiếng giống như thành phố cổ Tikal huyền thoại ở gần đó, và hầu như nơi đây bị các nhà khảo cổ vô tình bỏ qua.

Mãi tới năm 2.000, nhà khảo cổ Francisco Estrada-Belli, tìm đến nơi này để khám phá và thu thập một vài thông tin về nguồn gốc của người Maya.

Một trong những thứ đầu tiên mà ông Estrada-Belli tìm thấy là một vài km của khu vực trung tâm xây dựng kim tự tháp ở Holmul. Trong đó, có những vết tích của một bức tranh tường mô tả cảnh tượng những người lính trên một cuộc hành hương đến một nơi xa xôi.

Kỳ lạ thay, một số phần của bức tranh tường này bị phá hủy bởi chính người Maya cổ đại, như thể họ muốn xóa bỏ câu chuyện lịch sử mà nó mô tả. Hy vọng có thể tìm được nguyên nhân, nhà khảo cổ Estrada-Belli đi vào đường hầm gần một số kim tự tháp gần đó.

Cách thức xây dựng độc đáo của những cư dân Maya ở Holmul đã cho phép các nhà nghiên cứu đi vào đường hầm và chiêm ngưỡng những cấu trúc ở bên dưới gần như chính xác như những gì mà chúng bị bỏ lại.

Không còn mờ mịt, bức phù điêu chứng minh sự tồn tại của Vua Rắn

Vào năm 2013, Estrada-Belli và những cộng sự của ông đã tiếp tục công việc nghiên cứu bí ẩn Maya cổ đại bằng cách xâm nhập vào một trong những kim tự tháp lớn hơn qua một lối đi cổ xưa.

Đi qua một cái hố nhỏ trên sàn nhà, nhóm nghiên cứu phát hiện một bức phù điêu dài khoảng 8 mét, cao 2 mét, có niên đại khoảng 1.400 năm, được bảo tồn tuyệt vời, ngay phía trên lối vào của một ngôi mộ cổ.

Bức phù điêu được bảo tồn tốt bằng cách bọc một lớp đất bùn rất hiếm nhưng dễ bị vỡ.

Bức phù điêu có màu sắc khá nguyên vẹn sau 1.400 năm khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc. Ảnh: Telegraph

Estrada-Belli cho biết, bức phù điêu có thể miêu tả ba người đàn ông, bao gồm cả vị vua của Holmul, được thần thánh hóa theo nền văn minh Maya. Đây được xem là tác phẩm nghệ thuật nổi bật và mang tính biểu tượng.

Khi Estrada-Belli quan sát kỹ hơn bức phù điêu, ông nhận thấy một loạt những chạm khắc độc đáo ở phía dưới. Đó là những hình vẽ điêu khắc, liệt kê các vị vua của Holmul. Gần vị trí trung tâm của bức phù điêu là hình vẽ chạm khắc kỳ lạ, một con rắn đang cười.

Bức phù điêu 1.400 năm tuổi được cho là mặt tiền của một tòa tháp cổ ở Petén, cách thủ đô của Guatemala khoảng 600km về phía bắc. Ảnh: Telegraph

Phát hiện khiến Estrada-Belli biết rằng đây là một trong những khám phá đáng nhớ nhất trong sự nghiệp nghiên cứu khảo cổ của ông.

Bức phù điêu 1.400 năm tuổi và hình ảnh mô phỏng thành phố cổ Homul của người Maya. Ảnh: Ancientpages

"Tôi thấy tên của các vị vua rắn Kaanul. Trước giờ họ giống như "vô danh" và rồi, thật tuyệt vời khi chúng tôi đang ở giữa phần lịch sử thú vị nhất của nền văn minh Maya", ông Estrada-Belli cho biết.

Trò chơi vương quyền: Vua Rắn là "kẻ thống trị"

Bên cạnh phát hiện vua rắn hay vua rắn Kaanul, các nhà khảo cổ còn khám phá ra một số chi tiết về cuộc đấu tranh vương quyền giữa hai vương quốc đứng đầu trong thế giới của người Maya cổ đại.

Cụ thể, một nằm ở khu vực trung tâm của thành cổ Tikal tại Guatemala, hai là vương quốc rắn Kaanul ở Calakmul, thuộc Mexico ngày nay.

Thành phố cổ Tikal từng có dân số gần 60.000 người với nhiều tòa nhà "kỳ vĩ" vào năm 750.

Ngoài ra, các chuyên gia khảo cổ còn phát hiện thấy hàng trăm khối đá dựng đứng giống như tấm bia ở khu vực này. Quan sát các chữ tượng hình khắc trên bia đá, nhóm nghiên cứu đã tái tạo lại lịch sử của Tikal cho đến khi sụp đổ vào thế kỷ thứ 9.

Cách đây khoảng 1.400 năm, khu tàn tích của đô thành Calakmul từng là nơi vương quốc của các vị Vua Rắn đã vươn lên tới đỉnh cao và "biến mất" một cách bí ẩn vào khoảng hơn một thế kỷ sau đó.

Tuy nhiên, khoảng thời gian từ năm 560-690 lại đột nhiên không hề có dấu tích ghi chép nào. Khoảng thời gian 130 năm này được các nhà khảo cổ gọi đó là thời kỳ gián đoạn của Tikal và coi đó như là một bí ẩn của người Maya cổ đại.

Trước đó, các nhà khảo cổ cố gắng tìm kiếm bí ẩn về thời kỳ này vào những năm 1960, khi họ nhận thấy những hình vẽ chạm khắc lạ rải rác xung quanh một vài khu vực nghiên cứu. Hình tượng đầu rắn và có cả các dấu hiệu có liên quan đến hoàng gia.

Vào năm 1973, nhà khảo cổ Joyce Marcus đã phỏng đoán về những đặc điểm này và phỏng đoán có thể chúng liên quan đến thời kỳ gián đoạn của Tikal.

Vào mùa mưa, các khu rừng của Petén trong mùa mưa khiến người ta gần như không thể vượt qua. Chúng bị "tàn phá" bởi những thực vật có độc và côn trùng càn quét.

Biểu tượng của triều đại các vị vua rắn huyền bí xuất hiện ở nhiều nơi liên quan đến nền văn minh Maya.

Tuy nhiên, nhà khảo cổ Marcus đã tiến hành nghiên cứu chúng trong nhiều tháng, đến những khu tàn tích và cố gắng thu thập thông tin về những hình vẽ kỳ lạ. Ở những nơi đi qua, cô nhìn thấy những dấu vết về hình tượng của rắn, đặc biệt là quanh thành phố cổ Calakmul (Mexico).

Khi Marcus tới Calakmul, cô phát hiện có 2 kim tự tháp ở giữa có thể dễ nhìn thấy từ trên không qua hình ảnh vệ tinh. Marcus ngạc nhiên với kích cỡ của chúng, nơi từng là nơi cư ngụ của khoảng 50.000 người.

Nhiều bia đá nằm rải rác ở khắp mọi nơi và hầu hết đều trống rỗng. Đá vôi rất mềm, đến độ qua hàng thế kỷ, chúng đã bị xói mòn quét sạch những vết tích trên đó. Marcus cho biết, cô chỉ tìm thấy có hai hình vẽ rắn trong thành phố này.

Bí ẩn về hình tượng những con rắn đã thôi thúc Simon Martin, một nhà nghiên cứu trẻ tuổi người Anh, cố gắng tập hợp tất cả thông tin mà anh có thể tìm kiếm về hình tượng con rắn ở Calakmul va những địa điểm nhỏ hơn.

Simon đã sử dụng những gợi ý về các trận chiến và mưu đồ chính trị trong thế giới Maya để tạo thành một "bức tranh" thông tin về những vị vua rắn và triều đại của họ.

Simon chia sẻ, khác với Tikal, chúng tôi biết về bí ẩn ở Calakmul từ nhiều người khác và việc sắp xếp chúng không hề đơn giản.

Sau cùng, Simon và nhà khảo cổ Nikolai Grube đã cũng nhau xuất bản một cuốn sách có tên là "Biên niên sử của các vị vua và nữ hoàng của Maya", mô tả đan xen về các vương quốc của thế giới Maya cổ đại trong lịch sử.

Tại trung tâm của thế giới đó, có một thế kỷ vụt sáng, đó là thời kỳ cai trị của vua rắn. Giống như nhà khảo cổ Marcus, Simon cho rằng vương quốc của vua rắn giống như một "hố đen", hút tất cả những thành phố xung quanh nó và tạo ra thứ có thể là đế chế Maya.

Đương nhiên, cuốn sách vẫn để ngỏ nhiều câu hỏi về vua rắn, chẳng hạn như cách họ sinh sống, cai trị, chiến đầu vì vương quốc. Thậm chí, người ta từng nghi vấn không rõ vua rắn có thực sự tồn tại.

Không có bằng chứng về sự cai trị của vua rắn ở Calakmul vào trước năm 635. Một số chuyên gia còn tưởng tượng rằng, có lẽ vào hàng trăm năm trước thời kỳ cổ điển, những vị vua rắn đã di chuyển tới nơi khác và tạo ra một siêu đô thị.

Một bức bích họa bên cạnh một kim tự tháp ở Calakmul cho thấy một cảnh tượng hiếm hoi về cuộc sống hàng ngày của người Maya dưới sự trị vì của các vị vua rắn. Đó là hình ảnh người phụ nữ mặc áo xanh đang giúp một người đội cái nồi cháo lớn.

Tuy nhiên, đây chỉ là phỏng đoán. Hình tượng về vua rắn được phát hiện đầu tiên hình như ở Dzibanché, một thành phố thuộc miền nam Mexico, cách Calakmul khoảng 80 dặm về phía đông bắc.

Những vị vua rắn có lẽ đã tạo ra một lối chơi táo bạo để kiểm soát chính trị, cạnh tranh với Tikal trong giai đoạn nhiều biến động, bằng cách thiết lập những "trò chơi" như dàn dựng một cuộc hôn nhân chính trị.

Nhưng đây là cách chinh phục thường xảy ra trong thế giới của người Maya để nhằm xây dựng mối quan hệ với các đồng minh quan trọng.

Có lẽ không ai có thể làm chủ trò chơi quyền lực này hơn các Vua Rắn.

Tham khảo nguồn: NatGeo/Ảnh: David Coventry

theo Helino

Bí ẩn Vua Rắn, chiến binh tối cao, và giấc mơ về đế quốc Maya hùng mạnh

Nguyễn Hằng | 15/05/2018 22:26

1

Bí ẩn vương quốc "mất tích" của Vua Rắn. Ảnh minh họa

Tham vọng xây dựng đế quốc Maya hùng mạnh, các vị Vua Rắn đã không ngừng thực hiện nhiều chính sách liên minh chính trị đặc biệt, nhằm củng cố quyền lực tối thượng.

LTS: Maya được cho là một trong những nền văn minh lớn và bí ẩn bậc nhất trong lịch sử loài người.

Bài viết của phóng viên National Geographic danh tiếng Erik Vance sẽ cho chúng ta thấy bí ẩn về hành trình tìm kiếm dấu vết của đế chế "bị lãng quên" hùng mạnh dưới sự trì vì của Vua Rắn trong lịch sử nền văn minh Maya huyền bí, thông qua trải nghiệm thực tế và chia sẻ của những nhà khảo cổ hàng đầu.

Bài 1: "Vua Rắn - "mảnh ghép" bí ẩn bậc nhất của người Maya: Giới khảo cổ điên đầu giải mã"

Bài 2: Bí ẩn Vua Rắn-chiến binh tối cao: Giấc mơ xây dựng đế quốc Maya hùng mạnh

Dần dà, những thành phố đồng minh của Tikal cũng dần đứng về phía vương quốc của vua rắn. Sự kiên nhẫn và tầm nhìn chính trị nổi bật của các vua rắn đã giúp lôi kéo các thành phố lúc bấy giờ của Maya, tạo thành thế gọng kìm khổng lồ nhắm "siết chặt" đối thủ của họ.

Tuy nhiên, không may là vị vua rắn đầu tiên băng hà trước khi hoàn thành tham vọng mở rộng vương quốc, xây dựng đế chế hùng mạnh. Sau đó, vị vua rắn trẻ đã kế nghiệp vua cha.

Theo những chữ khắc trên hương án ở Caracol, vị vua trẻ được cho là đã kết thúc triều đại của Tikal vào ngày 29/4/562. Vào lúc đó, có thể thành phố Holmul đã di chuyển về phía tây.

Do vậy, người Holmul gần như đã phá hủy bức tranh tường mà nhà khảo cổ Estrada-Belli tìm thấy sau hơn 1.400 năm. Đây được cho là một dấu hiệu trung thành với vị vua mới, thời kỳ cai trị của vua rắn ở Tikal đã bắt đầu.

Mong muốn thống trị và xây dựng đế quốc Maya hùng mạnh, Vua Rắn đã tấn công và kết thúc giai đoạn thịnh trị của vương thành Tikal vào ngày 29/4/562. Vương triều của Vua Rắn lên tới đỉnh cao của quyền lực. Ảnh: Tomer Hanuka

"Giấc mơ" vương quốc Rắn hùng mạnh

Trong 30 năm tiếp sau đó, lịch sử Maya có chút mờ nhạt. Nhờ các nhà khảo cổ học người Mexico Enrique Nalda và Sandra Balanzario, mà chúng ta ngày nay mới biết rằng vị vua rắn trẻ đã băng hà chỉ 10 năm sau khi hoàn thành sự nghiệp xây dựng đế quốc Maya hùng mạnh.

Khi mất nhà vua ở độ tuổi 30.

Theo đó, vào năm 2004, hai nhà khảo cổ học đã phát hiện ra nhiều ngôi mộ ở trong một kim tự tháp ở Dzibanché.

Mặt nạ ngọc bích trong một hầm mộ của người Maya cổ đại. Ảnh: HeritageDaily

Họ ngạc nhiên khi phát hiện một cây kim bằng xương được dùng cho các nghi lễ máu, nằm xen lẫn các mặt nạ ngọc bích, ngọc trai và hắc diện thạch ở bên dưới lớp bụi chu sa dày.

Những dấu tích chữ viết được khắc dọc theo một bên của cây kim, viết rằng: "Đây là máu dâng cho vị vua rắn này".

Trong 8 vị vua rắn từng cai trị tại Tikal (giai đoạn gián đoạn của thành phố này trong lịch sử), vị vua trẻ tuổi này là một trong hai người có hài cốt được tìm thấy cho đến ngày nay.

Sau đó, vương quốc của các vua rắn dời đô về phía Tây, nơi có thành phố Palenque. Đô thành này có nhiều kim tự tháp và các vọng gác nằm ở chân các dãy núi dẫn đến Vịnh Mexco và vùng cao nguyên.

Palenque là nơi có nhiều nước nhờ vào sự dồi dào của những con sông và thác nước, thậm chí ở đây còn có thể tồn tại nhà vệ sinh sử dụng nước.

Dù không phải là một đô thành lớn, với dân số chỉ khoảng 10.000 người, nhưng Palenque lại là biểu tượng của nền văn minh Maya và là cửa ngõ cho các hoạt động thương mại, buôn bán với phương Tây.

Những năm đó, đế quốc Maya được cai trị bởi một vị vua rắn mới. Vị quân vương này cũng tiến hành nhiều chính sách chính trị nhằm gia tăng và củng cố quyền lực, bằng cách lôi kéo và ủy thác cho các liên minh của mình.

Sự xung đột và tranh giành quyền lực, sức ảnh hưởng của vua rắn là không thế tránh khỏi. Và cuộc tấn công vào Palenque là một phần của kế hoạch lớn hơn. Trong khi đó, những vua rắn tham vọng muốn tạo ra một đế chế của riêng họ.

Tàn tích kim tự tháp gắn với triều đại của các vị Vua Rắn ở Maya. Ảnh: Intenet

Ý tưởng về việc xây dựng đế chế hùng mạnh của vua rắn đã gây tranh cãi giữa các nhà khảo cổ học. Tuy nhiên, không khó để nhận ra mô hình vương quốc của vua rắn mở rộng.

Họ làm đồng minh với các đô thành lớn nhất ở phía đông, chinh phục những người ở phía nam và giao dịch, buôn bán với nhiều người ở phía bắc. Có lẽ vì vậy là đô thành Palenque được mô tả là một góc của thế giới Maya về phía tây.

Xuất hiện vị Vua Rắn "kiệt xuất"

Tuy nhiên, vào năm 635, các vua rắn đã dựng ra một công trình và cho rằng mình là chủ nhân của thành phố đó. Một năm sau đó, một vị vua Maya vĩ đại nhất đã xuất hiện và lên ngôi báu. Ông vua "xuất sắc" trong lịch sử Maya có tên là Yuknoon Cheen II.

Là vị vua xuất chúng, Yuknoon Cheen II đã sử dụng tài năng ngoại giao tài ba để gia tăng vây cánh liên minh, chống lại hành vi hối lộ, đồng thời cũng tiếp tục củng cố vương vị trong vùng đất thấp của người Maya.

Đây có lẽ là cách trị nước không giống với bất kỳ vị vua Maya nào trước và sau đó.

Nhờ tài năng vượt trội, Yuknoon Cheen II đã nắm vững vương quyền của mình trong suốt 50 năm. Người ta cho rằng cách tốt nhất để tìm hiểu về một đế chế thường là nhìn vào thành phố "liên minh" của họ.

Điều thú vị là ở triều đại này, có một thành phố nhỏ thể hiện rõ nhất sự cai trị của vua rắn, đó là Saknikte.

Hình ảnh một bức phù điêu ở La Corona, Guatemala, từng thuộc về thành phố cổ Saknikte. Chữ tượng hình trên bức phù điêu tiết lộ niên đại của nó là ngày 11/2/635.

Các nhà khảo cổ học từng khám phá nơi đây ít nhất 2 lần. Điều ngạc nhiên là trên di tích còn lưu giữ nhiều hình tượng về con rắn cười, một số đoạn văn bản,... Các chuyên gia đã đặt yên cho nơi đây là "Di chỉ Q"

Từ đó, "Di chỉ Q" đã trở thành niềm mơ ước khám phá đối với các nhà khảo cổ học như Marcello Canuto. Vào một buổi chiều nóng bức tháng 4/2005, nhà khảo cổ Canuto cùng với các nhà nghiên cứu lập bản đồ cho một địa điểm có tên là "La Corona" ở trong rừng Petén.

Canuto khi đó đi tới một cái rãnh mà trước kia bọn trộm cổ vật cắt ra khi chúng xâm nhập vào bên trong kim tự tháp. Nhưng bất ngờ ông nhìn thấy một cái lỗ hổng có kích cỡ bằng chiếc ví, được chạm khắc trên bức tường.

Nhà khảo cổ Canuto chia sẻ: "Tôi có thể thấy các nét chữ viết nguệch ngoạc trên đá. Thật bất ngờ! Tôi đã nhìn thấy thứ mà mình mơ ước bấy lâu nay.

Sau khi chăm chú nhìn lại lần nữa, tôi nhận thấy thứ tôi phát hiện còn hơn cả những nét chữ nguệch ngoạc, đó là một dòng văn tự.

Dưới những lớp bụi bẩn và tấm thảm thực vật leo bám xung quanh, là những dòng chữ được chạm khắc tinh tế nhất mà tôi từng thấy ở đây. Ngay sau đó, chúng tôi biết rằng đây là di chỉ Q".

"Chiến binh tối cao – Vua của các vị vua"

Thành phố nhỏ Saknikte dường như từng có một vị thế đặc biệt trong vương quốc rắn của người Maya.

Các hoàng tử của đô thành này đã đến Calakmal để học tập, và ba người trong số họ đã kết hôn với các công chúa của vua rắn. Không giống như thành phố "chiến tranh" Waka ở phía nam, Saknikte không tham chiến nhiều trận đánh.

Những bức tượng gốm nhỏ mô tả một nghi lễ thần thoại ở thế giới bên kia trong một ngôi mộ hoàng gia, có niên đại vào khoảng năm 656. Trong ảnh là tượng vua Yuknoom Cheen II (bên phải) và con gái của ông (bên phải).

Theo một số thông tin mà nhóm khảo cổ của Canuto tìm được thì vị vua rắn Yuknoom Cheen II đã từng đến Saknikte trước khi kinh đô của Maya được chuyển tới Calakmul.

Những bức họa cho thấy cảnh tượng vua Yuknoom Cheen II đang ngồi thư giãn, liếc nhìn sang vị vua của Saknikte.

Saknikte không phải là nơi duy nhất mà ông vua rắn này đang xây dựng ảnh hưởng. Tên tuổi của vua Yuknoon Cheen II liên tục xuất hiện trong đế quốc Maya.

Ông đã kết hôn với con gái của vị tiểu vương của thành Waka, người sau này trở thành một nữ hoàng chiến binh dũng cảm và uy quyền.

Yuknoon cũng thiết lập một tuyến thương mại mới ở phía tây cho vương quốc của mình và liên kết các đồng minh khác nhau. Qua quá trình tìm hiểu, các nhà khoa học đã nhận thấy một sự kỳ quặc của những thành phố chư hầu này.

Cụ thể, hình như một số thành phố đồng minh này không có biểu tượng của riêng mình và các vị vua của họ đã không sử dụng tên hiệu khi họ rơi vào tầm kiểm soát của Vua Rắn.

Trong khi đó, các vị vua rắn ở đô thành Calakmul lại lấy một tên hiệu "đáng sợ": Chiến binh tối cao – Vua của các vị vua.

Tomás Barrientos, nhà khảo cổ học người Guatemala, cho biết: "Tôi nghĩ họ đã thay đổi cách thức về chính trị. Cá nhân tôi coi đó là một bước đột phá trong lịch sử Maya".

Tham khảo nguồn: NatGeo/Ảnh: David Coventry

theo Helino

Hé lộ bí mật về "vua rắn" bên trong ngôi mộ cổ dưới chân kim tự tháp Maya

Hoàng Dung | 06/11/2017 21:36

0

Hình minh họa.

Các nhà khoa học phát hiện hai ngôi mộ gần như nguyên vẹn dưới chân kim tự tháp Maya cổ đại ở Guatemala nghi thuộc về "vua rắn".

Hình khắc trên ngôi mộ cổ

Theo tờ Daily Mail, hai khu mộ có niên đại khoảng 650-700 năm TCN trong khu tàn tích Holmul cổ đại cách thủ đô Guatemala khoảng 480 km về phía Bắc.

Các chuyên gia hy vọng nghiên cứu hai ngôi mộ sẽ giúp họ khám phá về một triều đại bí ẩn của người Maya, người đứng đầu được mệnh danh là vua rắn Kaanul.

Nhóm khai quật đã tìm thấy biểu tượng đầu rắn trên bia mộ của gia tộc này. Họ cho rằng gia tộc này đã cai trị một vùng đất rộng lớn ở vùng phía bắc.

Một trong hai ngôi mộ chứa hài cốt một người đàn ông trung niên có răng nạm ngọc bích, nhiều khả năng thuộc hoàng tộc Maya.

Nhiều đồ gốm sứ bên trong ngôi mộ

Nhà nghiên cứu Francisco Estrada-Belli cho biết bộ xương bao gồm cả xương ống chân được đánh giá là vô cùng hiếm hoi.

Trên ống xương có chữ khắc nhưng đã bị ăn mòn quá mức khiến các nhà nghiên cứu không thể đọc được.

Nhóm nghiên cứu cũng tìm thấy những đồ vật sản xuất thủ công từ vỏ sò, ngọc bích, đá thủy tinh núi lửa và xương người cùng với đồ gốm sứ bên trong ngôi mộ thứ nhất dưới chân Kim tự tháp này.

Ngôi mộ thứ hai được xây bên dưới kim tự tháp khác, gồm hai gian chôn cất. Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy xác một người đàn ông trung niên chôn cùng ghế dài, đồ gốm sứ và ngọc bích.

Chiếc dây chuyền tìm thấy trong mộ là đồ vật bằng ngọc bích đầu tiên mang tên "vua rắn". Phía sau mặt dây chuyền khắc tên Yuknoom Uti Chaan, một vị vua rắn được tôn thờ.

Nhà nghiên cứu Tokovinine cho biết: "Chữ viết trên mảnh ngọc bích tiết lộ rằng đó là sợi dây chuyền vua Kaanul".

Một mảnh ngọc gần như nguyên vẹn bên trong ngôi mộ cổ dưới chân kim tự tháp Maya

Thành phố Holmul bị bỏ hoang sau khi nền văn minh Maya suy vong vào giữa thế kỷ 8-9. Các vị vua rắn được cho là đã chiến đấu với vương quốc láng giềng khi họ sở hữu phần nhiều của Maya cổ.

theo Infonet

Nhà khảo cổ và phát hiện chấn động thế kỷ XX, mất 10 năm mới thống kê xong

Nguyễn Hằng | 02/05/2018 20:16

Ảnh minh họa

Ngay cả trong lúc mất việc, thiếu thốn tiền bạc, nhưng người đàn ông này vẫn dành nhiều năm ở Ai Cập và tìm ra lăng mộ cùng kho báu khổng lồ gây chấn động thế giới.

Nếu không nhờ có sự quyết tâm cùng niềm đam mê của nhà khảo cổ người Anh Howard Carter thì có lẽ nhân loại đã không được chiêm ngưỡng lăng mộ hơn 3.000 năm tuổi của Pharaoh Tutankhamun (1343-1325 TCN) cùng kho báu khổng lồ của ông vào năm 1922.
Đây được coi là một trong những phát hiện khảo cổ chấn động nhất của thế kỷ 20.

MỐI DUYÊN ĐỊNH MỆNH

Howard Carter (1874-1939) được sinh ra tại thành phố London. Ông là con trai của Samuel Carter, một nghệ sĩ và hy vọng Howard có thể kế nghiệp mình.

Nhà khảo cổ học Howard Carter. Ảnh minh họa

Dù vậy, nhưng nhờ một lần tham gia vào cuộc thám hiểm của nhà khảo cổ tại Ai Cập, Carter bắt đầu công việc khai quật và thực hiện ghi chép các họa tiết trong các ngôi mộ.

Dần dà, tình yêu và niềm đam mê nghiên cứu khảo cổ và Ai Cập học đến với người nghệ sĩ trẻ tuổi này lúc nào không hay.

Sự nghiệp khảo cổ của Howard Carter ban đầu cũng rất thuận lợi. Ông được bổ nhiệm làm chánh thanh tra cổ vật Ai Cập năm 1899. Tuy nhiên, một biến cố năm 1904 khiến ông buộc phải từ chức và sự nghiệp nghiên cứu gần như kết thúc.

Tuy nhiên, trong đầu Carter luôn tin rằng ông sẽ tìm được ngôi mộ của pharaoh Tutankhamun và phỏng đoán rằng nó nằm trong khu vực Thung lũng các vị vua huyền bí của Ai Cập.

Bá tước Lord Carnarvon giàu có và vợ. Ảnh: Eurasia Review

Cơ duyên đến với khám phá khảo cổ chấn động nhất thế kỷ 20 của bá tước giàu có Lord Carnarvon (người tài trợ chính cho cuộc khai quật của Howard Carter) cũng rất tình cờ. Ông bị thương nặng trong một tai nạn xe hơi ở Đức và được chuyển tới London để điều trị.

Tuy nhiên, sau đó bác sĩ điều trị đã khuyên ông tới Ai Cập với hy vọng khí hậu ở đây có thể giúp ông mau chóng bình phục. Nghe lời khuyên, bá tước Carnarvon đã đến Ai Cập lần đầu tiên vào năm 1903.

Thực tế đã chứng minh khí hậu ở đất nước kim tự tháp rất phù hợp với thể trạng của Carnarvon nhưng bản thân ông lại cảm thấy khá buồn chán. Sau cùng, ông quan tâm tới khảo cổ học và mong muốn khám phá kho tàng văn minh Ai Cập.

Sau khi tham khảo ý kiến của vài người bạn, Carnarvon đã gặp mặt Howard Carter tại Luxor (Ai Cập) và trò chuyện về mối quan hệ hợp tác vào năm 1907.

Bá tước Carnarvon và nhà khảo cổ Howard Carter. Ảnh: Pinterest

Trong khoảng thời gian từ năm 1907-1915, nhà khảo cổ học Carter đã đạt được một số thành công nhất định khi khoan và thăm dò một số ngôi mộ ở các bang miền Trung, tìm thấy một số cổ vật của Nữ hoàng Hatshepsut, Pharaoh Ramses IV,...

Dù vậy, hai người đều rất mong muốn tìm ra một trong những lăng mộ của Pharaoh Ai Cập. Tuy nhiên, họ lại không thể thực hiện được vì lúc bấy giờ Thung lũng các vị vua chỉ có Theodore Davis, luật sư kiêm nhà thám hiểm người Mỹ, là người duy nhất có quyền (do Cơ quan cổ vật Ai Cập cấp giấy phép) khám phá khu vực này.

Sau đó, do tình hình sức khỏe yếu đi, ông Davis quyết định từ bỏ và nhượng quyền thám hiểm trong Thung lũng các vị vua và điều này đã tạo cơ hội cho Carnarvon và nhà khảo cổ Howard Carter.

...đến thành quả khiến cả thế giới ngưỡng mộ

Sau 6 năm tìm kiếm không thu được kết quả gì, bá tước Lord Carnarvon (tên thật là George Herbert) quyết định dừng viện trợ cho quá trình tìm kiếm lăng mộ của pharaoh Tutankhamun.

Tuy nhiên, ông Carter đã thuyết phục vị bá tước này và kết quả thật bất ngờ khi thu được thành quả chưa từng thấy vào ngày 26/11/1922 ở Thung lũng các vị vua ở Ai Cập.

Trước đó 3 tuần (ngày 4/11/1922), ông Carter và nhóm cộng sự của mình đã tình cờ phát hiện ra một cầu thang bằng đá trong đống đổ nát đầy các mảnh vụn của tảng đá trong Thung lũng các vị vua ở Ai Cập.

Sau khi gạt bỏ những mảnh vỡ trên cầu thang, nhóm của Carter phát hiện có một cánh cửa có con dấu được niêm phong với thạch cao. Đây liệu có phải là dấu ấn của ngôi mộ hoàng gia. Phát hiện này khiến nhà khảo cổ người Anh Carter trở nên rất phấn khích.

Ngay sau đó ông đã lập tức gửi một bức điện tín khẩn cho người tài trợ cuộc khai quật cuối cùng của mình là bá tước Carnarvon giàu có: "Cuối cùng tôi đã khám phá ra điều tuyệt vời trong thung lũng. Một ngôi mộ tráng lệ với con dấu nguyên vẹn".

Phát hiện lối vào lăng mộ và gần như còn nguyên vẹn khiến nhà khảo cổ Howard Carter vô cùng sung sướng. Ảnh: Pinterest

Sau khi nhận được tin báo của Carter, vị bá tước giàu có Carnarvon lập tức đến Ai Cập để chứng kiến việc mở lăng mộ. Khi nhà khảo cổ Carter và nhóm thợ đào dọn dẹp lối cầu thang, toàn bộ cánh cửa bị lộ ra và con dấu của pharaoh Tutankhamun cũng được hiện ra.

Ông Carter và bá tước Carnarvon tại lối vào của lăng mộ. Ảnh: Parmadaily

Linh cảm của Carter là đúng. Ông đã tìm thấy nơi yên nghỉ của vị pharaoh trẻ tuổi. Tuy nhiên, điều khiến Carter băn khoăn là liệu rằng lăng mộ có thực sự nguyên vẹn khi cánh cửa niêm phong có dấu hiệu bị tổn hại và sửa chữa.

Nỗ lực của Carter và bá tước Carnarvon đã được đền đáp xứng đáng. Ảnh: San Diego Natural History Museum

Ngày hôm sau, nhóm nghiên cứu tập trung để mở cửa lăng mộ. Bá tước Carnarvon cùng một số người khác cũng có mặt. Nhà khảo cố Carter đã khoan một lỗ nhỏ ở góc trên cùng của bức tường ngăn cách và cầm một ngọn nến soi vào bên trong.

Carter nhìn vào và trong sự lấp lánh của những khối vàng lớn, mọi thứ thực sự đều im lặng đến không thể tưởng tượng nổi. Khi đôi mắt của ông dần quen với bóng tối, bỗng bá tước Carnarvon hỏi: "Anh có thấy gì không?"

Carter đáp lại: "Vâng. Những điều tuyệt vời. Những điều tuyệt vời!".

Kho báu khổng lồ, thời gian thống kê lên tới gần 10 năm

Cái nhìn thoáng qua về kho cổ vật toàn vàng ròng trong lăng mộ Tutankhamun ngày đó quả thực là một phần thưởng tuyệt vời trong sự nghiệp nghiên cứu khảo cổ học của Howard Carter.

Ông đã luôn nỗ lực trước những trở ngại và không từ bỏ ngay cả khi gặp khó khăn về tài chính cho các cuộc khai quật.

Nhà khảo cổ Carter và các cộng sự tiến hành tháo dỡ một trong những đền thờ bằng vàng ở buồng chôn cất. Ảnh: Rare Historical Photos

Carter mô tả lại khoảnh khắc đáng nhớ này: "Khi mắt tôi đã làm quen được với ánh sáng, những chi tiết trong căn phòng dẫn hiện ra chậm rãi từ màn tối với hình ảnh của những con vật kỳ lạ, những bức tượng và vàng, tất cả mọi thứ đều được dát vàng".

Nhà khảo cổ Howard Carter và các công nhân mở cánh cửa ở đáy lăng mộ, nơi đặt quan quách của pharaoh Tutankhamun. Ảnh: Internet

Tuy nhiên, phải đến đầu năm 1923, Carter và nhóm nghiên cứu của ông mới mở được phòng chôn và phát hiện ra quan tài của vị Pharaoh trẻ tuổi.

Cánh cửa căn phòng chôn cất được mở ra vào tháng 2/1923 và lần đầu tiên nhóm khai quật của Carter trông thấy một loạt cổ vật vô cùng quý giá như quan quách bằng vàng của Tutankhamun, mặt nạ mai táng và xác ướp của vị Pharaoh này.

Bên cạnh căn phòng chôn cất là một phòng nhỏ hơn, chứa hàng nghìn cổ vật, đồ tạo tác bằng vàng quý giá, và có vẻ như chúng vẫn còn nguyên vẹn đáng kể sau 3.000 năm dù đã từng bị những kẻ trộm đào bới thời cổ đại.

Tấm che ngực được chế tác tinh xảo và quý giá của Pharaoh Tutankhamun. Cổ vật này được làm bằng vàng, ngà voi và đá quý. Ảnh: Bảo tàng Ai Cập

Lăng mộ của Pharaoh Tutankhamun gồm có 3 gian và nơi đặt xác ướp của vị vua trẻ tuổi này là gian trong cùng. Carter và các cộng sự đã bị choáng ngợp khi nhìn thấy kho báu gồm hơn 5.000 đồ tùy táng vô cùng giá trị, trong đó còn có nhiều cổ vật bằng vàng ròng.

Mô hình lăng mộ của pharaoh Tutankhamun. Ảnh: Wojciech Ostrycharz

Trong căn phòng chứa nhiều cổ vật giá trị, có hai bức tượng bảo vệ. Ảnh: Internet

Howard Carter và cộng sự sử dụng vải quấn quanh bức tượng lính canh trước khi di chuyển. Ảnh: Rare Historical Photos

Ông Carter kiểm tra quan tài bằng vàng trong lăng mộ. Ảnh: Rare Historical Photos

Kho báu xa hoa cho thấy cuộc sống vương giả của vị Pharaoh thuộc Vương triều thứ 18 (trong giai đoạn Tân Vương quốc), trị vì đất nước vào khoảng năm 1332-1323 TCN, đây được coi là thời kỳ cực thịnh của Ai Cập cổ đại.

Lên ngôi khi mới 9 tuổi, Pharaoh Tutankhamun tại vị trong thời gian ngắn ngủi và ra đi ở lứa tuổi chưa tới 20.

Có lẽ do qua đời đột ngột nên lăng mộ không được chuẩn bị kỹ càng và một lý do nào đó nên việc chôn cất vị vua trẻ tuổi được tiến hành một cách vội vã.

Pharaoh Tutankhamun được chôn cất một cách vội vã. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, việc người kế nhiệm tiếp theo của Ai Cập cổ đại đã cố gắng tìm cách xóa tên tuổi và những thông tin liên quan đến Tutankhamun nên nhờ vậy mà những kẻ trộm mộ không có khả năng tìm ra nơi yên nghỉ thực sự của vị pharaoh này.

Tuy được chôn cất một cách vội vàng, nhưng kho báu toàn vàng ở bên trong lăng mộ của Pharaoh Tutankhamun thực sự gây chấn động thế giới lúc bấy giờ. Cater và các cộng sự phải mất tới gần 10 năm mới có thể thống kê và phân loại hết được số cổ vật khổng lồ.

Dưới đây là một số cổ vật quý giá trong lăng mộ pharaoh Tutankhamun:

Mặt nạ mai táng quý giá của Tutankhamun, được coi là một trong những biểu tượng của Ai Cập cổ đại. Ảnh: Harry Burton

"Long sàng" đầu hổ vàng xa hoa trong lăng mộ. Ảnh: Ancientorigins

Quan tài bằng vàng ròng nguyên khối của vị pharaoh trẻ tuổi. Ảnh: Ancientorigins

Mặt nạ bằng vàng đắt giá. Ảnh: Getty

Trong lăng mộ, còn có rất nhiều "dị vật" bằng vàng. Ảnh: AP

Nhiều người vui sướng khi tận mắt được trông thấy kho báu trong lăng mộ pharaoh Tutankhamun. Ảnh: Getty Images

Những bức tượng lấp lánh ánh vàng trong lăng mộ. Ảnh: Shutterstock

Bức tường được trang trí sang trọng trong gian phòng đặt quan quách của Tutankhamun. Ảnh: AP

Bình cổ quý giá hơn 3.000 năm quý giá và giàu ý nghĩa. Ảnh: Getty

Trong số hàng nghìn cổ vật tùy táng, có cả những vật dụng mà pharaoh Tutankhamun sử dụng khi còn nhỏ. Ảnh: Rare Historical Photos

Những hòm tiền trong lăng mộ. Rare Historical Photos

Lời nguyền bí ẩn

Sau gần 100 năm khai quật, kho báu khổng lồ và lời nguyền bí ẩn trong lăng mộ của pharaoh Tutankhamun vẫn còn rất nhiều điều bí ẩn khó lý giải.

Bức tượng Anubis (vị thần trong các lăng mộ với hình dáng mình người và đầu chó rừng). Ảnh: Rare Historical Photos

Nhiều người cho rằng lời nguyền chết chóc cho những kẻ dám xâm phạm giấc ngủ của Pharaoh đã ứng nghiệm.

Cái chết đầu tiên là của con chim hoàng yến mà ông Carter rất mực yêu quý. Điều kỳ lạ là con chim nhỏ bị rắn hổ mang ăn thịt. Đây vốn được cho là loài vật biểu tượng canh giữ lăng mộ Pharaoh.

Lăng mộ Tutankhamun vẫn còn nhiều điều bí ẩn sau gần 100 năm khai quật. Ảnh: News.com.au

Tiếp đến, bá tước Carnarvon, người đam mê khảo cổ và tài trợ cho cuộc khai quật cũng đột ngột qua đời chỉ vài tháng sau khi tìm thấy lăng mộ.

Lăng mộ Tutankhamun hé mở sau hơn 3.000 năm khiến nhiều người lo sợ về lời nguyền bí ẩn có thể ứng nghiệm? Ảnh minh họa

Ông ra đi vì một vết muỗi bị nhiễm bệnh. Sau đó, trong các năm tiếp theo, một số người tham gia cuộc khai quật cũng qua đời đột ngột một cách khó hiểu.

Tuy nhiên, người tham gia chính vào quá trình khám phá lăng mộ Tutankhamun, nhà khảo cổ học Howard Carter vẫn sống sót trong nhiều năm sau đó.

Ông kiên trì với công việc làm sạch và kiểm kê số cổ vật khổng lồ trong lăng mộ và hoàn thành vào năm 1932. Sau đó, ông Carter qua đời ở London vào năm 1939 vì căn bệnh ung thư.

Có vẻ như lời nguyền chết chóc trong lăng mộ pharaoh Tutankhamun là một ngoại lệ đối với nhà khảo cổ học tâm huyết Howard Carter. Nỗ lực nghiên cứu và khám phá của ông đã khơi dậy sự tò mò và chú ý của người dân thế giới với nền văn minh Ai Cập cổ đại đầy bí ẩn.

Tham khảo nguồn: NatGeo, Britannica, Sdnhm

theo Helino