BÍ ẨN ĐƯỜNG ĐỜI 80 (Nhạc sĩ Bob Dylan)

(ĐC sưu tầm trên NET)

Nhạc sĩ:  Bob Dylan

Bob Dylan là một ca sĩ, tác giả, nhà soạn nhạc, nhà thơ và gần đây nhất là một DJ. Một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn tới âm nhạc đại chúng trong năm thập kỉ qua. Rất nhiều thành quả lao động của Dylan được công nhận từ thập niên 1960 khi ông gây nhiều xôn xao trong dư luận Mỹ. Một vài bài hát của ông như "Blowin' in the Wind" và "The Times They Are a-Changin trở thành những bài ca chống chiến tranh và ủng hộ phong trào nhân quyền. Album Studio gần đây nhất của ông Modern Times, phát hành ngày 28 tháng 8, 2006, đã dành vị trí số 1 tại các bảng xếp hạng của Mỹ, giúp ông, ở tuổi 65, trở thành ca sĩ già nhất còn sống dành vị trí cao nhất trong các bảng xếp hạng. Sau đó, album đã được tạp chí Rolling Stone bầu chọn là "Album của năm".

Những lời trong các bài hát đầu tiên của Dylan là sự kết hợp tầm ảnh hưởng của chính trị, bình luận xã hội, triết học và văn chương. Thách thức dòng nhạc Pop đương thời và tạo sức hút rộng rãi văn hóa đối lập (counterculture) thời đó. Trong khi phát triển và cá nhân hóa những phong cách âm nhạc, ông đã thể hiện sự tâm huyết với nhiều dòng nhạc truyền thống của Mĩ từ folk và country/blues đến rock and roll và rockabilly, tới nhạc Folk Anh, Scotland, Ireland, thậm chí là jazz, swing, Broadway, rock nặng và gospel.

Dylan biểu diễn với guitar, keyboard and harmonica. Được sự giúp đỡ của nhiều nhà soạn nhạc, ông đã thực hiện các tour diễn đều đặn từ cuối thập niên 1980, chính vì vậy mà sau đó họ gọi đó là "Never Ending Tour" (tour diễn không bao giờ kết thúc). Dylan đã biểu diễn cùng nhiều danh ca lớn như The Band, Tom Petty, Joan Baez, George Harrison, The Grateful Dead, Johnny Cash, Willie Nelson, Paul Simon, Eric Clapton, Patti Smith, Emmylou Harris, Bruce Springsteen, U2, The Rolling Stones, Joni Mitchell, Jack White, Merle Haggard, Neil Young, Van Morrison, Ringo Starr và Stevie Nicks. Dù những thành quả với tư cách là ca sĩ và nghệ sĩ thu âm là dấu ấn lớn trung tâm trong sự nghiệp Dylan, nhưng việc sáng tác ca khúc được ghi nhận là đóng góp lớn nhất của ông cho âm nhạc đương đại.

Những bản thu âm đã giúp ông giành giải Grammy, Quả Cầu Vàng và nhiều giải thưởng của viện Hàn Lâm. Ông đã được ghi danh tại đại sảnh danh vọng về dòng nhạc Rock&Roll, đại sảnh danh vọng cho các nhà soạn nhạc tại Nashville, và đại sảnh danh vọng dành cho các nhà soạn nhạc. Dylan được tạp chí Time bầu là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất thế kỉ 20. Năm 2004, Bob Dylan được xếp ở vị trí thứ 2 bên cạnh The Beatles trong danh sách 100 nghệ sĩ xuất sắc nhất mọi thời đại của tạp chí Rolling Stone. Tháng 1 năm 1990, ông được trao huân chương nghệ thuật & văn học (Commandeur des Arts et des Lettres) bởi bộ trưởng văn hóa Pháp Jack Lang. Năm 2000, ông được trao giải Polar Music bởi viện âm nhạc hoàng gia Thụy Điển. Và năm 2007, Dylan được trao giải Prince of Asturias trong lĩnh vực nghệ thuật. Ông cũng đã vài lần được đề cử cho giải Nobel văn học.

Nhạc sĩ Bob Dylan bất ngờ đoạt giải Nobel Văn học 2016

TPO - Viện Hàn lâm Thụy Điển vừa tuyên bố giải Nobel Văn học 2016 thuộc về ca sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng người Mỹ Bob Dylan cho những đóng góp của ông trong việc tạo ra một dạng thức thơ mới thông qua các ca khúc bất hủ của nền âm nhạc Mỹ.

Nam danh ca Bob Dylan là chủ nhân giải Nobel Văn học 2016.

Nam ca sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng người Mỹ vừa bất ngờ được xướng tên là chủ nhân giải Nobel Văn học 2016. Trước đó, nhiều người đã dự đoán giải thưởng cao quý của năm nay sẽ thuộc về nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami hoặc nhà văn người Kenya - Ngũgĩ Wa Thiong’o, nhà thơ người Syria – Adonis, nhà văn người Mỹ Philip Roth...
Theo thông cáo báo chí được đưa ra bởi Viện Hàn lâm Thụy Điển, Bob Dylan đoạt giải Nobel Văn chương nhờ những đóng góp của ông “trong việc tạo ra một dạng thức thơ mới thông qua các ca khúc bất hủ của nền âm nhạc Mỹ”.
Robert Allen Zimmerman (sinh ngày 24/5/1941, được biết đến với nghệ danh Bob Dylan, là ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên, họa sĩ, nhà văn và nhà biên kịch người Mỹ. Ông là một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng nhất tới nền âm nhạc nói riêng và văn hóa thế giới nói chung trong suốt năm thập kỷ trở lại đây. Ca từ của Dylan là sự kết hợp phức tạp giữa tính chính trị, xã hội, triết học và cả văn học.
Được biết, giải Nobel Văn học năm nay được công bố muộn hơn hẳn các giải Nobel khác. Một số nhà báo đánh giá, việc chậm trễ này có thể xuất phát từ sự bất đồng quan điểm của các giám khảo trong quá trình chọn người nhận giải.
Cho đến nay tác giả lớn tuổi nhất được nhận Giải Nobel Văn học là Doris Lessing, nữ nhà văn người Anh này đã 88 tuổi khi được công bố năm 2007. Còn người trẻ nhất nhận giải là Rudyard Kipling, được xướng tên với giải Nobel khi 42 tuổi vào năm 1907.
Người nhận Giải Nobel Văn học sống thọ nhất cho đến nay là Bertrand Russell, ông qua đời năm 97 tuổi. Còn người đoản thọ nhất là nhà văn Pháp Albert Camus, ông qua đời sau một tai nạn ô tô năm 46 tuổi, chỉ ba năm sau khi được nhận giải Nobel.
Cho đến nay sau khi hơn 100 tác giả đã được trao Giải Nobel Văn học thì mới chỉ có 13 phụ nữ được nhận vinh dự này.

Vì sau nhạc sĩ, ca sĩ Bob Dylan giành giải thưởng Nobel Văn học 2016?

Thứ Sáu, ngày 14/10/2016 00:42 AM (GMT+7)

Sự kiện: Tác giả nổi bật

Viện Hàn lâm Thụy Điển vừa quyết định trao tặng giải Nobel Văn học 2016 cho nhạc sĩ, ca sĩ Bob Dylan.

Vừa qua, nam ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ Bob Dylan đã giành được giải thưởng Nobel Văn học 2016, trở thành nhạc sĩ đầu tiên được trao tặng giải thưởng danh giá này. Huyền thoại nhạc Rock 75 tuổi đoạt giải vì “đã sáng tạo ra những tác phẩm đậm chất thơ văn góp phần tạo nên truyền thống âm nhạc vĩ đại của Mỹ”.

 

Nam ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ Bob Dylan chụp ảnh chân dung bên chiếc đàn ghi ta Gibson Acoustic của ông vào tháng 9 năm 1961 tại New York

Ca sĩ ballad, hoạ sĩ kiêm diễn viên Bob Dylan là người Mỹ đầu tiên được trao tặng giải Nobel sau tiểu thuyết gia Toni Morrison. (Morrison từng nhận giải Nobel vào năm 1993.) Một trong những bài hát nổi bật của ông phải kể đến Blowin’ in the wind và The times they are A-Changin’.
Sara Danius, thư ký thường trực của Viện hàn lâm Thụy Điển nói rằng, sở dĩ Dylan được chọn cho giải thưởng này bởi ông là “nhà thơ vĩ đại trong lịch sử truyền thống nói tiếng Anh”. “Trong suốt 54 năm qua, ông ấy không ngừng sáng tạo bản thân, tạo nên cho mình một thân phận hoàn toàn mới.” – Bà Sara trả lời phóng viên trong một cuộc phỏng vấn tại Stockholm.
Bob Dylan tên thật là Robert Allen Zimmerman. Dylan là nghệ danh được ông lấy dựa theo tên của cố nhà thơ Dylan Thomas – người lúc sinh thời từng là ứng cử viên tiềm năng cho giải thưởng này.
Tuy nhiên, một vài chuyên gia đã hy vọng rằng, Viện hàn lâm có thể mở rộng giải thưởng cho một vài dòng nhạc, ví dụ như Folk Rock (Dòng nhạc dân ca kết hợp cùng nhạc Rock).
Người từng giành giải thưởng Nobel Văn Học – nhà thơ Sir Andrew Motion là một trong số những người từng dành lời khen ngợi cho những ca khúc của Dylan. Ông cho rằng, ca từ trong các bài hát của Bob Dylan “hệt như một bài thơ”. Sir Andrew Motion từng nói: “Chúng (lời bài hát của Dylan) được tạo nên từ những giai điệu được kết hợp nhuần nhuyễn”. Chúng là những từ ngữ tuyệt đẹp được sắp xếp theo một thứ tự không thể hoàn hảo hơn”.
Cùng ngày Bob Dylan được trao tặng giải thưởng Nobel, ông đang chuẩn bị cho một buổi biểu diễn tại Las Vegas. Điều gì đã giúp người đàn ông mới chỉ viết có ba cuốn sách đạt đủ điều kiện để giành giải văn học Nobel?
Bob Dylan từng tranh luận rằng, việc sáng tác lời cho một bài hát còn quan trọng hơn cả việc tạo nên giai điệu cho ca khúc.

 

Dylan biểu diễn tại Los Angeles, năm 2004 (Ảnh: Robert Galbraith/Reuters)

Thứ Sáu tuần trước, Dylan đã đến ủng hộ nhóm nhạc The Rolling Stones tại Desert Trip Festival, tổ chức ở California và biểu diễn cùng họ bài hát Rainy Day Women#12 & 35.
Một số người cho rằng, đây là một trong những bài hát vô cùng ý nghĩa mà Bob Dylan từng sáng tác. Nó thể hiện những vấn đề chính trị còn bỏ ngỏ, sự tìm tòi, khám phá tín ngưỡng hay sự quan tâm giữa người và người. Đây là chủ đề mà Bob Dylan vẫn nhắm đến trong các tác phẩm mà ông đã tạo nên suốt hơn 50 năm qua. ĐIều đó chứng minh ông xứng đáng giành được giải thưởng này.
Kết quả này còn là minh chứng cho một sự thay đổi lớn ở hạng mục Văn học của Nobel. Trong 112 năm qua, chưa từng có bất cứ một nhạc sĩ nào thắng giải thưởng này. Quyết định trao giải Nobel văn chương cho Bob Dylan đã nâng tầm giá trị cho lời bài hát, giúp nó có một chỗ đứng ngang hàng với các tác phẩm văn học, thơ ca hay kịch. Nó cũng là bước tiến lớn rời xa khỏi những quy chuẩn vô tình bị áp đặt về “giá trị tinh hoa” – điều khiến giải thưởng này bị chỉ trích từ trước đến nay.

 

Ngoài giải Nobel văn học, Bob Dylan từng được vinh danh rất nhiều lần, trong đó, ông từng nhận huân chương tự do từ Tổng thống vào năm 2012. (Ảnh: AFP)

Bob Dylan (Robert Allen Zimmerman) sinh năm 1941 và bắt đầu sự nghiệp âm nhạc của mình vào năm 1959. Khi đó, ông chơi nhạc trong các quán cà phê tại Minnesota. Ông bắt đầu được biết đến và trở nên nổi tiếng vào những năm 1960. Khi đó, Bob Dylan trở thành một trong những “rắc rối” trong lịch sử nước Mỹ. Bài hát Blowin' in the Wind và The Times They are A-Changin' được sáng tác nhằm múc đích bài xích chiến tranh và đấu tranh cho quyền công dân. Không những vậy, ông còn quyết định ngừng sáng tác các ca khúc dân ca truyền thống và tập trung vào những vấn nạn gây tranh cãi nhằm đòi hỏi quyền bình đẳng.
Trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của mình, Bob Dylan từng ra mắt rất nhiều album, nổi bật trong đó phải kể đến: Highway 61 Revisited (1965), Blonde on Blonde (1966) và Blood on the Tracks (1975).
Kể từ những năm 1980, ông đi lưu diễn thường xuyên hơn, đến mức được nhận biệt danh “Người không ngừng đi lưu diễn”.

 

Bob Dylan và hình ảnh ông đang thu âm album Blonde on Blonde năm 1966. (Ảnh: Sony Music/BBC)

Rất nhiều người đã gửi lời chúc mừng đến Bob Dylan. Mick Hucknall (Simply Red) nói rằng, Dylan là “nhà thơ còn sống vĩ đại nhất”. Còn Dave Stewart – thành viên nhóm Eurythmics thì chia vui với ông bằng câu nói: “Tôi rất thích thông tin này”.
Nhà văn Salman Rushdie cũng dành những lời có cánh cho chiến thắng của Dylan: “Từ Orpheus đến Faiz, các bài hát và thơ luôn có một mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Dylan là người thừa kế tuyệt vời của truyền thống bardic. Quả là một sự lựa chọn đúng đắn”.
Thế nhưng, nhà văn Irvine Welsh lại thể hiện sự phản đối của cá nhân mình trên mạng xã hội Twitter: “Tôi cũng là fan của Bob Dylan, nhưng ông ấy chưa đủ xứng đáng để nhận giải thưởng này”.
Giải Nobel văn học sẽ được trao cùng 5 hạng mục khác vào ngày 10/12/2016, kỷ niệm ngày mất của nhà sáng lập Alfred Nobel. Giải thưởng năm nay được công bố cùng ngày với ngày mất của nhà viết kịch người Ý Dario Fo – người từng giành giải thưởng Nobel Văn học vào năm 1997.

Theo Xia Yi/ BBC, TheGuardian (Khám Phá)

Bob Dylan - Kẻ nhạo báng khổng lồ

Thứ ba, 12 tháng 5 2015 09:53

NS. LÊ CHÍ HIẾU

Năm 2011, một ông già 70 tuổi đã được xếp hạng 2 trong bảng “100 nghệ sĩ vĩ đại nhất của mọi thời” (100 Greatest Artists of all times), do tạp chí Rolling Stone bình chọn, chỉ sau nhóm The Beatles. Năm 2012, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nói về ông: “Không thể có một người khổng lồ nào lớn hơn ông trong lịch sử âm nhạc nước Mỹ”. Người đó chính là Bob Dylan, một nghệ sĩ chuyên mỉa mai, châm biếm và nhạo báng trong các ca khúc của mình.

Bob Dylan có tên khai sinh là Robert Allen Zimmerman. Ông sinh ngày 24.5.1941 tại Duluth, bang Minnesota và lớn lên tại Hibbing, cũng thuộc bang này. Gia đình ông có nguồn gốc Do Thái, phải di cư từ Odessa (Ukraine) sang Mỹ từ năm 1905, do phong trào bài người Do Thái và những người có nguồn gốc Á - Phi. Ngay từ hồi còn đang học ở Hibbing High School, chàng trai trẻ Robert Zimmerman đã thích chơi nhạc và đã thành lập một số ban nhạc chơi lại những bài đang thịnh hành của Little Richard và Elvis Presley. Năm 1959, Robert chuyển đến và ghi danh vào Đại học Minnesota. Thời gian này, anh tham gia trình diễn ở Dinkytown và bắt đầu tự giới thiệu mình là Bob Dylan, lấy theo tên nhà thơ Dylan Thomas mà anh ngưỡng mộ. Tháng 5.1960, Bob rời khỏi trường đại học khi mới hết năm thứ nhất. Tháng 1.1961, anh lên New York để thăm thần tượng âm nhạc của mình là Woody Guthrie, đang bị ốm nặng ở bệnh viện Greystone Park Psychiatric Hospital. Dịp này, Guthrie đã khám phá tài năng của Bob và cho rằng, anh này sẽ trở thành môn đệ vĩ đại nhất của mình.

Sau nhiều buổi diễn với giọng hát khàn khàn cá biệt cùng tài thổi harmonica của mình, Bob đã được John Hammond, một nhà sản xuất album chú ý và ký hợp đồng với hãng Columbia Record. Album đầu tiên có tên “Bob Dylan”, đã được phát hành tháng 3.1962, bao gồm một số bài dân ca, blues và thánh ca quen thuộc, cùng hai bài mới sáng tác. Thế nhưng, album chỉ bán được có 5.000 bản cho cả năm, vừa đủ huề vốn! Trong thời gian này, Bob cũng tham gia hát phụ họa và chơi piano, thổi harmonica cho một số ca sĩ và nhóm nhạc khác, nhưng anh đã dùng các nghệ danh khác nhau bao gồm: Blind Boy Grunt, Bob Landy, Tedham Porterhouse. Đến tháng 8.1962, anh mới chính thức sử dụng nghệ danh Bob Dylan và ký hợp đồng quản lý với Albert Grossman. Anh này làm quản lý cho Bob đến tận năm 1970, khi hai bên quá bất đồng vì tính khí trái ngược, nên Bob đã thay bằng Tom Wilson - một nhà sản xuất nhạc Jazz Mỹ trẻ gốc châu Phi.

Phong trào phản kháng

Từ tháng 12.1962 đến tháng 01.1963, Bob đã có tour diễn đầu tiên đến London, với bài hát nổi tiếng nhất lúc đó là “Blowin' in the wind”, do anh sáng tác. Bài này có giai điệu phát triển từ một bài hát truyền thống thời nô lệ: “No more Auction Block”, lời hát đặt ra nhiều câu hỏi nhức nhối về tình trạng chính trị và xã hội thời đó. Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đã ghi âm lại bài này và đều trở thành bài “hit”. Album thứ hai của anh: “The Freewheelin' Bob Dylan” phát hành tháng 5.1963, đã khẳng định tên tuổi của Bob, không phải chỉ với tư cách ca sĩ mà còn là người sáng tác. Ngoài ca khúc nổi tiếng “Blowin' in the wind” kể trên, còn có nhiều ca khúc độc đáo đã tạo nên khuynh hướng mới của Bob: nói về những vấn đề xã hội - chính trị với kiểu cách vừa khôi hài, phá phách, vừa châm biếm, mỉa mai. Ví dụ như bài “Oxford Town”, nói về những tiêu cực trong trường đại học, hay bài “A Hard Rain's a - Gonna Fall”, nói về sự mặc khải đối với những tai họa lớn sắp xảy ra do sự đối đầu của hai chế độ chính trị trên thế giới. Bài này càng nổi tiếng vang dội vì tính tiên tri của nó, khi chỉ vài tuần sau buổi diễn của Bob, Mỹ đã phát hiện ra vụ tên lửa đặt ở Cuba.

Cách hát châm chọc chỉ trích của Bob đã làm nhiều người không ưa, nhưng lại rất hấp dẫn với giới trẻ, trong đó có cả nhóm The Beatles. George Harrison từng nói về ca khúc này: “Chúng ta chỉ đơn giản là chơi và để nó bùng phát ra. Nội dung của ca từ và ngay cả cách thể hiện nó thật là nguyên sơ và tuyệt vời đến mức khó tin được”. Hiện tượng nhiều ca sĩ yêu thích và cover lại bài hát của Bob diễn ra khắp nơi, điển hình là Joan Baez (sau này trở thành luật sư, đồng thời là người yêu của Bob); The Byrds; Sonny and Cher; The Hollies; Peter, Paul and Mary; The Association; Manfred Mann; The Turtles. Mặc dù có nhiều ca sĩ hát nghe dễ chịu hơn cách hát của Bob, nhưng đài CBS đã dùng khẩu hiệu: “Không ai hát Dylan như Dylan”, để quảng bá cho anh. Từ năm 1963 đến 1965, Bob tiếp tục khuynh hướng phản kháng với các album “The Times They Are a Changin' ” và “Another Side of Bob Dylan”, với nhiều bài hát chủ đề về cuộc sống hiện thực đương đại và về tầng lớp thấp trong xã hội. Phong cách của anh cũng chuyển dần từ hát dân ca, thành một ngôi sao nhạc Folk - Rock - Pop đầy sáng tạo.

Bộ ba album đỉnh cao

Năm 1965, Bob bắt đầu chuyển từ cách chơi acoustic sang chơi với giàn nhạc điện tử, trình diễn lần đầu tại Newport Folk Festival, với sự hỗ trợ của ban nhạc Paul Butterfield Blues Band. Sự kiện này cũng làm cho một số fan hâm mộ la ó, phản ứng, vì họ đã quen phong cách Folk trước đây của Bob. Tuy nhiên, bộ ba album phát hành sau đó đã đưa sự nghiệp của Bob lên đỉnh cao mới. Đó là các album: “Bringing It All Buck Home” (1965), tiếp đó là album: “Highway 61 Revisited” (1965) và “Blonde on Blonde” (1966). Đặc biệt trong album giữa nêu trên, có bài mở đầu “Like a Rolling Stone” đã gây sốt, vươn lên hạng 2 ở Mỹ và hạng 4 ở Anh ngay khi mới phát hành. Trong hai năm 2004 và 2011, tạp chí Rolling Stone đã xếp bài này hạng nhất trong “The 500 Greatest Songs of all times” (500 bài hát hay nhất mọi thời). Thừa thắng xông lên, Bob đã cùng ban nhạc The Hawks (sau này đổi tên thành The Band) tổ chức tour diễn ở Mỹ và Canada, trong 6 tháng bắt đầu từ tháng 9.1965. Sau đó là tour diễn ở Úc và Châu Âu, từ tháng 4 đến tháng 5.1966.

Tai nạn và nghỉ ngơi

Sau nhiều chuyến diễn xa kiệt sức, ngày 29.7.1966, Bob Dylan bất ngờ bị tai nạn khi tự lái chiếc mô-tô Triumph Tiger 500cc ở gần nhà anh tại Wood Stock, New York. Tai nạn này đầy bí ẩn vì không có xe cấp cứu, và Bob cũng không nằm bệnh viện. Tuy nhiên, Bob nói anh bị thương ở vài đốt sống cổ và sau đó đã bình phục. Nhân tai nạn này, Bob đã nghỉ đi các tour diễn đến gần 8 năm. Trong suốt thời gian ấy, anh vẫn tiếp tục sáng tác nhạc phim và viết nhạc cho các ban nhạc, ca sĩ khác hát, đồng thời phát hành thêm nhiều album mới.

Tháng 1.1974, Bob Dylan trở lại cuộc đời lưu diễn với một số album mới phát hành như: “Blood on the Tracks” (1975), “Planet Waves” (1974), “The Basement Tapes” (1975), “Desire” (1976)

Năm 1978, Dylan lại tổ chức tour diễn thế giới kéo dài hàng năm, trình diễn 114 show tại Nhật Bản, Viễn Đông, Châu Âu, Mỹ với tổng cộng đến 2 triệu khán giả.

Thay đổi đức tin – thêm những thành quả nghệ thuật

Cuối những năm 1970, Dylan cải đạo sang Cơ đốc giáo và phát hành 2 album dạng thánh ca: “Slow Train Coming” (1979) và “Saved” (1980). Album đầu có bài hát “Gotta Serve Somebody” được giải Grammy. Nhân dịp này, John Lennon đã viết bài hát “Serve Yourself” để đáp lại bài của Dylan, chỉ một thời gian ngắn trước khi John bị ám sát. Những năm kế tiếp, Dylan tiếp tục tham gia nhiều sự kiện âm nhạc, đóng phim, tham gia cùng hát bài hát “We are the world” để giúp nạn đói ở Châu Phi, phát hành tiếp nhiều album như: “Shot of love” (1981), “Infidels” (1983), “Empire Burlesque” (1985), “Knocked Out Loaded” (1986), “Down in the Groove” (1988), “Oh Mercy” (1989) v.v… Ông cũng tham gia nhiều tour diễn cùng các nghệ sĩ khác như Tom Petty và Heartbreaker, The Grateful Dead (1986, 1987).

Tháng 1.1988 ông được Bruce Springsteen giới thiệu vinh danh tại  The Rock and Roll Hall of Fame. Năm 1991, ông được giải Grammy Lifetime Achievement Award, do diễn viên nổi tiếng Jack Nicholson trao tặng. Năm 1997, ông bị viêm màng tim do nhiễm nấm suýt chết, phải nhập viện cấp cứu, nhưng ông nhanh chóng bình phục và tiếp tục tour diễn Châu Âu, trình diễn trước Giáo hoàng John Paul II, tại Bologna, Ý. Đức Giáo hoàng đã có bài thuyết pháp trước 200.000 người, để nói về lời ca của bài “Blowin' in the Wind” của Dylan, quả là một vinh dự hiếm hoi. Tháng 12.1997, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã giới thiệu và ca tụng Bob Dylan tại Nhà trắng, như sau: “Ông ấy đã có nhiều tác động đến thế hệ của tôi hơn bất cứ một nghệ sĩ sáng tạo nào. Giọng hát và lời ca của ông ấy không phải lúc nào cũng dễ nghe, nhưng xuyên suốt sự nghiệp của mình, ông ấy không bao giờ tìm kiếm sự dễ dàng. Ông ấy đã khuấy động sự yên bình và làm cho quyền lực phải lo sợ”.

Năm 2000, Bob lại được giải Polar Music Prize và Oscar với bài hát “Things Have Changed”, viết cho bộ phim “Wonder Boys”. Không mệt mỏi trong sáng tác, Dylan tiếp tục phát hành nhiều album: “Under the Red Sky” (1990), “Good as I Been to You” (1992), “World Gone Wrong” (1993), “Time Out of Mind” (1997), “Love and Theft” (2001), “Modern Times” (2006), “Together Through Life” (2009), “Christmas in the Heart” (2009) và mới đây nhất là “Tempest” (2012). Có rất nhiều bài hát và album, trong đó tiếp tục nhận được nhiều giải thưởng danh giá.

Tháng 8.2007, bộ phim về tiểu sử của Bob Dylan là “I'm not There”, do Todd Haynes đạo diễn cũng được giải thưởng. Trong bộ phim này, Todd đã dùng 6 diễn viên nổi tiếng để thể hiện 6 mặt tính cách khác nhau trong con người Bob Dylan, đó là các diễn viên: Christian Bale, Cate Blanchett, Marcus Carl Franklin, Richard Gere, Heath Ledger và Ben Whishaw.

Bất ngờ một họa sĩ

Những tưởng Bob Dylan chỉ biết sáng tác nhạc và ca hát, không ngờ ông còn là một họa sĩ có tài. Năm 1994, nhà xuất bản Randome House đã phát hành quyển sách in các bức tranh của Dylan với tên gọi Drawn Blank, bộ sưu tập này sau đó được trưng bày tại Kunstsammlungen, Chemnitz, Đức vào năm 2007. Trong cuộc triển lãm, có đến hơn 200 bức tranh màu nước và màu bột bản gốc do chính Dylan vẽ. Từ tháng 9.2010 đến tháng 4.2011, lại có 40 bức tranh acrylic khổ lớn của Dylan, được trưng bày tại Nhà bảo tàng quốc gia Đan Mạch với tên gọi “The Brazil Series”. Ngày 20.9.2011, bộ sưu tập “The Asia Series” bao gồm các bức tranh vẽ ở Trung Quốc và Viễn Đông của Dylan, cũng được giới thiệu tại Gagosian Gallery - nhà bảo tàng hiện đại dẫn đầu thế giới. Chưa hết, mới tháng 11.2013 vừa rồi, Nhà bảo tàng Haleyon, London lại tiếp tục giới thiệu 7 chế tác bằng sắt, với hình dạng những cánh cửa do Dylan sáng tác, mang nhiều tư tưởng triết học…

BOB DYLAN quả là một nghệ sĩ lớn, ông được miêu tả là khuôn mặt có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 20, cả về âm nhạc và văn hóa. Ông được vinh dự đưa vào “Time 100: The Most Important People of the Century”, trong đó họ gọi ông là: “Một thi sĩ bậc thầy, nhà phê phán xã hội dũng cảm và sâu sắc, đã hướng dẫn tinh thần cho cả thế hệ”.

NS. LÊ CHÍ HIẾU

ANVN38 (05/2015)

Bob Dylan - Tượng đài văn hóa thế kỷ 20

Thứ ba, 28/05/2013, 14:23 - Nguồn: Tiin.vn Yêu cầu xóa tin

Tiin.vn - Cùng nhìn lại những thành tựu lớn của Bob Dylan thay cho lời chúc mừng sinh nhật gửi đến ông.
Bob Dylan, tên khai sinh là Robert Allen Zimmerman, sinh ngày 24/5/1941 tại Mỹ. Ông là một nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất, họa sĩ, nhà văn. Ảnh hưởng lớn nhất của ông là trong lĩnh vực âm nhạc, đặc biệt là trong việc sáng tác ca khúc.
Sức ảnh hưởng của ông đến âm nhạc không thể đem đong đếm được. Trước Dylan, người ta quan niệm những bài hát phải nói về những cảm xúc, chủ đề tình yêu và cuộc sống. Trước Dylan, người ta quan niệm ca sĩ phải có giọng hát đầy kỹ thuật. Ông thay đổi tất cả những suy nghĩ đó. Ông còn là người đã phát triển thêm một số thể loại như country rock, folk rock,…
Nhạc sĩ huyền thoại
Từ nhỏ, ông đã học chơi guitar và thổi harmonica, lập một nhóm rock&roll tên Golden Chords vào thời cấp ba. Ông thường hay đi diễn ở những quán cà phê và bắt đầu lấy nghệ danh Bob Dylan từ đó vì ông rất thích nhà thơ Dylan Thomas. Thời gian biểu diễn đó đã rèn luyện cho ông rất nhiều kỹ năng.
Năm 1961, ông chuyển đến New York để bắt đầu sự nghiệp nghiêm túc cho mình. Gần như ngay lập tức, ông gây được ấn tượng mạnh mẽ với giới nghệ sĩ nơi đây. Năm 1962, ông được ký hợp đồng với hãng Columbia, phát hành album đầu tay Bob Dylan. Đến album thứ hai, dấu ấn của Bob Dylan mới bắt đầu hiện rõ. Album The Freewheelin' Bob Dylan đã tạo một cú hích trong làng nhạc folk bấy giờ. Nhiều nghệ sĩ bắt đầu hát lại các ca khúc trong album.

Dylan cùng với cây harmonica và guitar – hai vật bất ly thân

Blowing in The Wind

Đến năm 1964, tài sáng tác của ông đã vượt xa nhiều đồng nghiệp. Lấy cảm hứng từ những nhà thơ như Arthur Rimbaud và John Keats, tác phẩm của ông thường gợi nhiều liên tưởng, mang đậm tính nghệ thuật. Ông hát về những chủ đề chưa ai nhắc tới. Khoảng thời gian này, ông bắt đầu mở rộng ranh giới âm nhạc của mình, pha trộn cả blues và RnB vào các sáng tác.
Mùa hè năm 1965, Bob Dylan cho ra mắt Like a Rolling Stone. Điểm đặc biệt của bài hát này là nó kéo dài tận 6 phút. Trước đó, độ dài trung bình cho một bài hát thường chỉ là 3 phút. Ông đã thay đổi một phần bộ mặt nhạc pop. Dylan trở thành chủ đề của nhiều bài báo, ca từ của ông cũng thành đề tài cho báo giới khắp Âu Mỹ. Chỉ trong vòng 2 năm, từ 1964 tới 1966, có tới hàng trăm nghệ sĩ hát lại bài hát của ông, trong đó có cả The Byrds, The Turtles, Manfred Mann,…

Like a Rolling Stone

Cũng từ khoảng thời gian này, ông bắt đầu đưa âm thanh của những cây guitar điện vào nhạc folk. Vào thời điểm đó, ông đón nhận nhiều ý kiến trái chiều. Nhưng điều quan trọng, ông đã làm nên một cuộc cách mạng.

Bob Dylan cùng với cây guitar điện, năm 1965

Đối với ông, không có bất cứ chuẩn mực nào trong âm nhạc. Bạn có thể phá vỡ mọi tiền lệ về độ dài ca khúc, chủ đề hay cách diễn đạt. Ông đập đổ những bức tường ngăn cách, mở ra một bầu trời mới cho nghệ thuật sáng tác ca khúc. Viết ca khúc là niềm đam mê bất tận của Bob Dylan. Ông coi nó như một thử thách, và chưa bao giờ chán nó, như bây giờ ông vẫn đang tiếp tục sáng tác. Mỗi một bài hát mới, ông lại làm người ta ngạc nhiên một cách khác nhau, và chưa bao giờ kém hay. “Dylan làm việc một cách tự do. Sẽ thật là ngốc nếu đoán xem Dylan làm gì tiếp theo” – nhà phê bình Ellens Willis phát biểu.
Sáng tác của ông rất đa dạng và phong phú, kết hợp nhiều thể loại như folk, đồng quê, RnB, jazz,… Dylan có lẽ là một trong những biểu tượng lớn nhất của âm nhạc Mỹ. Ông là người nhạc sĩ đầy chất thơ. “Tôi bắt đầu viết nhạc vì tôi là ca sĩ. Đó là điều quan trọng. Tôi viết vì mọi thứ đều đang thay đổi, và chắc chắn cần nó bài hát nào đó viết về những điều như vậy. Tôi viết vì tôi muốn hát chúng. Và cứ vậy, hết bài này đến bài khác, tôi cứ viết những bài hát cho riêng mình. Từ đó, tôi lao vào nghiệp sáng tác, điều mà tôi chưa từng chuẩn bị tinh thần.”
Bob Dylan là mực thước cho những ca sĩ, nhạc sĩ trẻ. “Mỗi lúc bạn cho rằng mình đang làm một điều hay ho và đột phá, bạn nên nghe nhạc Bob Dylan. Ông là chuẩn mực cho nhạc hay. Đó là thành tựu lớn nhất của ông” – tạp chí Rolling Stone ca ngợi.
Giọng ca của thế hệ

Bob Dylan ngày 12/4/2013

Bob Dylan làm được những điều kỳ diệu mà không phải ai cũng có thể làm được. Ông thay đổi cách hát trong nhạc pop. Chúng ta sống trong một thế giới mà giọng hát được định hình bởi Bob Dylan. Từ khi ông xuất hiện, chẳng ai hát như Elvis Presley nữa. Hàng trăm người muốn hát như Dylan. Từ Dylan, vấn đề không phải là giọng hát đẹp như thế nào, mà là những sự thật được soi sáng khi giọng hát cất lên. Nếu không có Bob Dylan, chắc chúng ta cũng sẽ chẳng bao giờ có Tom Waits, Bruce Springsteen, Kurt Cobain,... Nghệ sĩ nổi tiếng Bono so sánh Bob Dylan với diễn viên Brando Marlon Bố già huyền thoại: “Những gì Bob Dylan làm trong việc ca hát cũng như những gì Brando làm trong diễn xuất. Ông bước qua những sự giả tạo để đến với nghệ thuật đích thực”

Most Of The Time, ca khúc khắc họa rõ  giọng hát tuyệt vời của Bob Dylan

“Lần đầu tiên nghe giọng hát thô ráp, trẻ trung, khàn khàn và đầy bản năng của Bob Dylan, tôi cứ nghĩ tới một tờ giấy nhám đang hát. Điều đó làm cho tôi thực sự ấn tượng” – nhà văn nữ Joyce Carol Oates nhận xét.
Bob Dylan nhận được vô số danh hiệu và giải thưởng, gồm cả Grammy, Quả Cầu Vàng, được vinh danh ở Sảnh Danh vọng Rock And Roll. Gần đây nhất, ông trở thành Thành viên danh dự của Viện hàn lâm nghệ thuật và văn chương Mỹ.

Theo Tiin Cao Kiều Trâm/Đất Việt