KÝ ỨC CHÓI LỌI 38

 (ĐC sưu tầm trên NET)

Những câu chuyện bi tráng chưa biết về mặt trận Vị Xuyên

Thứ hai, 11/04/2016, 06:45 AM

(VTC News) - Ta với địch giành nhau từng mét chiến hào, từng mỏm đá, gốc cây. Những trận địa pháo nã đạn liên hồi đã biến đồi cây xanh thành đồi đất đỏ, hạ thấp độ cao hàng chục mét.

Kỳ 1: Cuộc chiến khốc liệt

Nghĩa trang Vị Xuyên (Hà Giang) nay đã là nghĩa trang quốc gia với hàng ngàn di cốt liệt sỹ đã được quy tập, nhưng vẫn còn rất nhiều anh linh liệt sỹ khác vẫn còn chôn vùi trong núi đá, trong những điểm cao nơi biên giới, cửa khẩu Thanh Thủy, giữ gìn từng tất đất biên cương ở mảnh đất hào hùng này.

Cửa khẩu Thanh Thủy nay trông rất khác, hiện đại, khang trang. Một con đường lớn, hiện đại được mở từ thành phố Hà Giang kéo dài đến cửa khẩu. Ngay tại ngã 3 Thanh Thủy, nơi mà cách đây hơn 30 năm về trước, nó còn được mệnh danh là “ngã 3 cửa tử”, chúng tôi thấy nhà cửa san sát, mái ngói đỏ au. Thấp thoáng trong cảnh chiều tàn là hình ảnh những người dân trở về sau một ngày lao động miệt mài trên nương rẫy.

Thanh bình đến lạ. Những lữ khách một lần đặt chân qua cửa khẩu đều không khỏi bâng khuâng, xao xuyến. Nhưng nếu không nghe kể, ít người hình dung được rằng, mảnh đất này, chỉ mới 30 năm trước thôi, đó là nơi diễn ra những trận đánh khốc liệt, giữa một bên là những chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam thuộc mặt trận Vị Xuyên (1979-1989) với quyết tâm giữ gìn từng tấc đất của quê hương, dù hy sinh đến người cuối cùng cũng không lùi bước, và một bên là đạo quân xâm lược hung tàn Trung Quốc.

Điểm cao 685, được gọi với cái tên "Lò vôi thế kỷ", trong chiến tranh biên giới Hà Giang

Cao điểm 772, 685, 1100, 1509 (thuộc xã Thanh Thủy, Vị Xuyên) xanh mướt màu cây cối, thấp thoáng những bản làng và những con đường mới được mở, nhưng trong tâm trí những cựu binh Mặt trận Vị Xuyên thì nó vẫn đặc quánh màu khói pháo, thuốc súng của những trận đánh năm xưa.

Những địa danh bất tử như “Đồi thịt băm”, “Lò vôi thế kỷ”, “Thung lũng gọi hồn”, “Thác âm phủ”, “Ngã ba tử thần”… với họ, vẫn luôn hằn sâu trong ký ức.

Ở điểm cao 468, một đài hương đã được dựng lên, và công trình nhà tưởng niệm vẫn còn đang trong quá trình hoàn thiện. Ông Hoàng Thế Cương, một cựu binh chia sẻ, đó là nơi hội tụ của những đồng đội đã hy sinh trên các điểm cao, sườn đồi, hốc đá mà chưa tìm được để đưa về nghĩa trang Vị Xuyên. Với những cựu chiến binh còn may mắn sống sót, họ mong muốn làm tất cả những gì có thể để anh linh đồng đội được yên nghỉ.

Ông Hoàng Thế Cương (áo trắng) cùng các đồng đội trên chiến trường năm xưa

Hàng năm, cứ trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 7, mà cao điểm nhất là vào ngày 12/7 – ngày giỗ trận của Sư đoàn 356 anh hùng, có rất nhiều người lính năm xưa đã trở về chiến trường khốc liệt 30 năm trước. Những cuộc hội ngộ diễn ra trong nước mắt. Họ khóc vì thương nhớ đồng đội, vì những ký ức bi tráng, vì sự đổi thay, hồi sinh thần kỳ của Vị Xuyên – mảnh đất họ từng chiến đấu để giữ gìn. Một số cựu binh còn chọn mảnh đất này là nơi gắn bó vởi cả phần đời còn lại của mình sau cuộc chiến.

Có những người về sau chỉ nghe loáng tháng họ vẫn gọi đấy là cuộc chiến Lão Sơn. Tuy nhiên, Lão Sơn chỉ là cách gọi của Trung Quốc. Đối với các cựu binh trở về sau cuộc chiến, chỉ có những địa danh trở nên bất tử như điểm cao 1509, 772, 685…

Trong buổi lễ phát động xây dựng Nhà tưởng niệm tri ân các anh hùng liệt sỹ mặt trận Vị Xuyên – Hà Giang của Ban liên lạc Hội cựu chiến binh mặt trận ngày 2/4/2016 vừa qua, Đại tá Nguyễn Lư, 81 tuổi, nguyên Sư trưởng Sư đoàn 3, Quân khu I, cho biết, chỉ tính riêng từ năm 1984 đến 1989 đã có 16 sư đoàn, 4 lữ đoàn, nhiều trung đoàn của Quân đội nhân dân Việt Nam đã tham gia chiến đấu trên mặt trận này.

Suốt một dải, từ điểm cao 1509 qua bình độ 1200-1100-1000 đến các điểm cao 772, 685, 400, đồi cây xanh, đồi Chuối, đồi Đài, ngã ba Thanh Thủy và hai bản Đông Tây Sông Lô, 6 năm ấy đã diễn ra hàng ngàn trận đánh từ quy mô trung đoàn, sư đoàn đến sư đoàn tăng cường. Cán bộ chiến sĩ trên mặt trận này đã anh dũng chiến đấu đánh bại mọi cuộc tấn công xâm lược của quân đội Trung Quốc giật lại những địa danh như bình độ 1100, điểm cao 685, điểm cao 400...

Đại tá Nguyễn Lư trong buổi lễ phát động xây dựng Nhà tưởng niệm tri ân các anh hùng liệt sỹ mặt trận Vị Xuyên

Ta với địch giành nhau từng mét chiến hào, từng mỏm đá, gốc cây. Những trận địa pháo nã đạn liên hồi đã biến đồi cây xanh thành đồi đất đỏ, hạ thấp độ cao hàng chục mét.

Người chiến sĩ phải lấy đất đỏ nhào vào người chỉ trừ đôi mắt, mũi, nòng súng để ngụy trang và tiêu diệt địch. Hai bên đối mặt nhiều lúc chỉ cách nhau có hơn trăm mét. Quân Trung Quốc bắn pháo như vãi trấu, rồi tràn quân sang chiếm các điểm cao. Các chiến sỹ kiên quyết giữ từng mỏm đá, đánh đến người cuối cùng.

Đại đội trưởng Nguyễn Viết Ninh đã khắc lên báng súng lời thề “Sống bám đá, chết hóa đá”, đã dũng cảm chiến đấu tiêu diệt hàng trăm tên địch trở thành người hùng bất tử.

Các cựu binh Chiến tranh biên giới bên đài hương tưởng niệm ở điểm cao 468

Trên mặt trận Vị Xuyên, quân và dân ta đã loại ra khỏi vòng chiến đấu hàng ngàn tên địch, thu và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, giữ vững từng tấc đất của Tổ Quốc. Họ đã thực hiện lời thề: “Vị Xuyên đất rộng trời cao/ Thề cùng Trung Quốc có tao không mày” và tạo nên những địa danh huyền thoại như Lò Vôi Thế Kỳ, Suối Âm Phủ, Thác Gọi Hồn…

Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, nhiều đơn vị cá nhân đã được Đảng và Nhà nước phong tặng những phần thưởng cao quý, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều huy chương các loại. 

Để giành được thắng lợi huy hoàng này, đã có hàng ngàn người con ưu tú phải hi sinh mà hài cốt các anh hiện nay còn nằm lại ở các thung sâu, khe đá, bên lùm cây vẫn chưa quy tập được.

"Những chiến sĩ con dân đất Việt/ Tuổi xuân đâu tiếc/ Lưng trần, cắp súng xung phong/ Đạn xé toác vai, đạn cày rách mặt/ Súng cầm tay rực lửa/ Xông pha giữ đất biên thùy..." - cựu binh Đặng Việt Châu - nguyên chính trị viên Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356, đã ngậm ngùi cất lên những vần thơ day dứt khôn nguôi cho đồng đội và thân nhân, khi hồi tưởng lại những ký ức bi tráng mà hào hùng năm ấy.

Oai hùng là vậy, gian lao bi thương như thế đó, nhưng ai cũng có những ngậm ngùi, băn khoăn sâu kín trong lòng...

'Thung lũng gọi hồn', 'Đồi thịt băm'... những địa danh dựng tóc gáy ở Vị Xuyên

Thứ ba, 12/04/2016, 06:40 AM

(VTC News) - “Đồi thị băm”, là cái tên mà các cựu binh chiến tranh biên giới Hà Giang thường gọi, đó là điểm cao 772 khốc liệt nhất là trong trận đánh ngày 12/7/1984.
 

Với những ai đã một lần đặt chân đến mảnh đất Vị Xuyên, nghe những cựu chiến binh kể lại, chắc họ không thể nào quên được một loạt địa danh với những cái tên không thể lẫn vào đâu như “Ngã ba cửa tử”, “Lò vôi thế kỷ”, “Đồi thịt băm”, “Thung lũng gọi hồn”, “Thác âm phủ”... Đó là một loạt những mỏm núi, thung lũng, bao xung quanh khu vực cửa khẩu Thanh Thủy. Và tên gọi của những địa danh đó, nó đã nói lên sự kinh hoàng của cuộc chiến này.

Dẫn chúng tôi đi một vòng thăm lại những điểm cao, những dấu tích cũ của cuộc chiến, cựu chiến binh Bùi Văn Tạo (Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 149, Sư đoàn 356, chốt giữ điểm cao 1100 trong chiến tranh biên giới Vị Xuyên) cho biết, kéo dài suốt nhiều năm ở Thanh Thủy, đạn pháo cày xới đêm ngày. Khốc liệt nhất là vào những năm 1984 đầu 1985, dù chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn. Những tên gọi kinh hoàng phần lớn cũng bắt đầu được gọi trong giai đoạn này.

Cựu binh Bùi Văn Tạo

Đầu năm 1984, khi quân tình nguyện Việt Nam đang tổ chức tổng phản công truy quét tàn quân Khmer Đỏ, thì ở miền Bắc, quân Trung Quốc tổ chức tấn công dọc tuyến biên giới, lấn chiếm các điểm cao nhằm xâm lược lãnh thổ Việt Nam.

Riêng ở Hà Giang, sau khi chiếm trọn điểm cao 1509, chúng tiến hành đánh lấn, pháo kích các điểm cao phía dưới. Thậm chí còn bắn về tận thành phố Hà Giang, cách trận địa gần 20km.

Từ 28/4 đến 16/5/1984, quân Trung Quốc lần lượt chiếm đóng trái phép nhiều vị trí trên lãnh thổ Việt Nam, gồm các cao điểm 226, 233, 685, 772, 1030, 1250… thuộc huyện Vị Xuyên, Hà Giang. Thời điểm đó, do tương quan lực lượng, quân Trung Quốc đã tràn sang chiếm giữ các vị trí trọng yếu. Ta phải lùi xuống các vị trí thấp hơn để cản đường tiến của kẻ thù

Sư đoàn 356 được điều từ Lào Cai sang cùng các lực lượng của Sư đoàn 312, 313, 314, 316 thực hiện Chiến dịch MB 84 nhằm chiếm lại các điểm cao đã mất. Tuy nhiên, có một số trận đánh chiếm lại các cao điểm của ta không đạt được kết quả như mong đợi, bởi quân Trung Quốc được hỗ trợ hỏa lực rất mạnh, nhất là pháo binh, chúng pháo kích liên miên, hàng tấn đạn pháo trút xuống các điểm giao tranh.

“Pháo địch bắn như ngô rang, nhất là ở điểm cao 772, 685. Để bảo vệ các điểm cao và chống lại sự tấn công của địch, các trung đội của ta vẫn kiên cường giữ vững trận địa. Có những người cả tháng nằm trong hang, không được tắm, ăn uống kham khổ, đến khi trở về thì ai nấy râu tóc tua tủa, cứ như người rừng”, ông Tạo cho biết.

Trên điểm cao 685, hai bên giằng co nhau từng tấc đất một, địa hình núi cao, dốc đứng, đá tai mèo lởm chởm, đạn pháo của ta và địch thi nhau cày xới suốt ngày đêm.. Thời điểm ấy, những lúc ngưng tiếng pháo, cả một vùng rộng lớn ở điểm cao này chỉ thấy một màu trắng xóa, không một cây cối nào có thể sống sót. Chính vì vậy, nó được các cựu binh đặt cho cái tên là “Lò vôi thế kỷ”.

Cao điểm 685, từng được mệnh danh "Lò vôi thế kỷ"

“Đồi thịt băm”, là cái tên mà các cựu binh chiến tranh biên giới Hà Giang thường gọi, là điểm cao 772, mà khốc liệt nhất là trong trận đánh ngày 12/7/1984. Theo tư liệu của Sư đoàn 356, trận đánh bắt đầu từ 4h sáng. 

Sau lệnh nổ súng, cả thung lũng Nậm Ngặt sáng rực trong màn đạn pháo. Quân ta từ các vị trí bật dậy hô xung phong vang dậy cả núi rừng. Tuy nhiên, ta bị địch phản pháo. Từ sáng đến trưa, sương mù vẫn dày đặc, quân ta tổ chức hàng chục đợt tiến công lên cao điểm nhưng không thành.

Ngày 14/7, Sư đoàn 356 được lệnh rút khỏi trận địa. Sau trận đánh, ta không lấy lại được các cao điểm đã mất nhưng chặn được Trung Quốc thực hiện mưu đồ vượt qua ngã ba Thanh Thủy để tiến xuống thị xã Hà Giang.

“Thác gọi hồn”, hoặc “Thung lũng gọi hồn” cũng chính là cái tên xuất phát từ trận đánh 12/7/1984 trở về sau. Đó là một thung lũng nhỏ thuộc địa phận xã Thanh Thủy, Vị Xuyên. Nơi đây, Sư đoàn 356 đã dựng lên một trạm phẫu, đón tiếp thương bệnh binh từ chiến trường trở về.

Cựu binh Phạm Ngọc Quyền (Thụy Khuê, Hà Nội, cựu binh Sư đoàn 356), một người mà chúng tôi đã gặp trong lần lên Thanh Thủy tìm kiếm tư liệu cho loạt bài này cho biết, ở các trận giao tranh với quân Trung Quốc, con số thương vong của cả 2 bên là rất lớn. Ở trạm phẫu, các chiến sỹ hi sinh được đưa về nhiều quá. Thấy đồng đội hi sinh người nào người ấy bê bết bùn đất, anh em liền bê xuống con thác gần đấy để rửa ráy sạch sẽ. Trước khi chôn cất, ai cũng cầu nguyện cho đồng đội được yên nghỉ. Cũng chính vì thế mà họ vẫn gọi con thác ấy với cái tên “Thác gọi hồn”, một cách để ghi nhớ những kỷ niệm bi tráng trong trận chiến năm xưa.

Video: Cuộc hội ngộ xúc động sau 37 năm của cô bội đội và em bé

“Thác âm phủ” là một con thác cao ở Thanh Thủy, cách không xa lắm so với “Thác gọi hồn”. Cựu binh Phạm Ngọc Quyền kể lại, dưới thác có một cái hồ nhỏ, sâu, các chiến sỹ thường xuống đấy để tắm. Ở đó, tiếng gọi cứ vang vào vách núi như tiếng âm. Về sau, quân Trung Quốc phát hiện ra địa điểm ấy, tức thì trút đạn pháo như vãi trấu, nhiều người chìm nghỉm tìm không thấy xác. Những cựu binh vẫn hay nhắc đến, đó là lối đi xuống âm phủ.

Cựu binh Phạm Ngọc Quyền giữa đời thường

Bản thân cựu binh Phạm Ngọc Quyền cũng trải qua một lần suýt chết ở “Ngã ba cửa tử”. Nhắc đến địa danh ấy, người cự binh cho biết, đó chính là ngã 3 Thanh Thủy, nơi con đường rộng thênh thang chạy thẳng từ thành phố Hà Giang lên cửa khẩu, một lối rẽ vào xã.

Trong chiến tranh biên giới Hà Giang, để đi lên các cao điểm đang giằng co nhau với quân Trung Quốc, bộ đội ta lúc đầu vẫn đi qua lối ngã ba Thanh Thủy. Nhưng từ lúc có một sư đoàn điều 4 xe tăng lên biên giới, đi qua thì 3 chiếc bị bắn cháy. Về sau có một chiếc xe vận tải lái nhầm đường cũng bị bắn đen thui. Quân Trung Quốc nã đủ các thể loại pháo ngày đêm để khống chế không cho quân ta chi viện lên chiến trường. Bộ đội ta đã mở những con đường riêng, vòng sau những cánh rừng, ngọn đồi, để lên các điểm cao chốt giữ.

Ông Quyền cùng các cựu chiến binh ôm lấy chiếc bình cất giữ nắm đất được lấy từ cao điểm 468, nơi những chiến sĩ của Sư đoàn 356 đã hi sinh năm xưa - Ảnh: Nguyễn Khánh

Mặc dù, không được phép hành quân qua “Ngã ba cửa tử”, nhưng một lần vào tháng 6/1984, một nhóm mấy chiến sỹ trong đó có cả ông Quyền vẫn quyết định khảo sát để tìm đường lên trận địa, bởi đó là con đường ngắn nhất. Đêm đó, hơn 1h sáng, mọi người lặng lẽ bò qua những bụi lau lách um tùm ở Thanh Thủy

Tình hình yên ắng lắng, không có gì khác biệt. Quan sát một hồi lâu, ông Quyền lẩm nhẩm trong bụng : “Vậy mà cũng gọi là Ngã ba cửa tử”, rồi đứng dậy định đi vệ sinh.

Ngay tức khắc, có tiếng quát của đồng đội ở gần đó, bảo là chạy ngay và nằm xuống. Vừa mới thực thi hiệu lệnh, thì ngay chỗ ông Quyền đứng dậy cách đấy vài phút trước, đạn pháo, đạn cối đủ các kiểu đã liên miên giã xuống. Tiếp sau, quân Trung Quốc bắn mở rộng ra các vùng xung quanh. Cũng may mà trong đêm ấy, ông Quyền cùng đồng đội chạy thoát, không có thương vong.

Rồi một loạt các tên gọi khác nữa, như là “Đồi Đài”, “Đồi Cô Ích”, “Hang Dơi”, “Hang Làng Lò”… Đó là những cái tên đã khắc ghi trong tâm khảm của những người trở về sau cuộc chiến.

Những chuyện khó tưởng tượng về trận đánh trên 'Đồi thịt băm'

Thứ tư, 13/04/2016, 06:47 AM

(VTC News) - Quân Trung Quốc trút xuống hàng trăm ngàn quả đạn pháo, như đổ đất đá xuống hố.

Kỳ 3: Ký ức trận đánh trên “Đồi thịt băm”

Ngày 28/4/1984 trên mặt trận Vị Xuyên, quân Trung Quốc được chi viện thêm hỏa lực và đạn pháo, bắn kiểu nhà giàu không tiếc của, liên tục tấn công vào các trận địa phòng ngự của ta. Do tương quan lực lượng chênh lệch, đến ngày 30/4/1984, Trung Quốc đã chiếm được các điểm cao 1509, 772, 685, các bình độ 300 – 400, 226, 233. Ta phải lùi xuống những vị trí thấp hơn để tiếp tục phòng ngự và chiến đấu.

Trước tình hình trên, cuối tháng 6-1984, Quân khu 2 quyết định tổ chức tiến công giành lại những điểm cao bị Trung Quốc chiếm đóng. Bộ tư lệnh mặt trận quyết định mở chiến dịch mang bí danh MB84. Sư đoàn 356 được điều từ Lào Cai sang cùng các lực lượng của Sư đoàn 312, 313, 314, 316 thực hiện chiến dịch MB84 ở Mặt trận Vị Xuyên. Trong đó, trung đoàn 876, Sư đoàn 356 đánh cao điểm 772; Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 đánh cao điểm 233; Trung đoàn 141, Sư đoàn 312 đánh cao điểm 1030...

Rạng sáng 12/7/1984, các hướng đồng loạt nổ súng tiến công. Tuy nhiên, do công tác chuẩn bị, nắm tình hình và đánh giá đối phương chưa đúng, cộng với sự bất lợi về địa hình, hỏa lực quân Trung Quốc quá dày đặc, đạn pháo như mưa, cho nên các cánh quân không thể chiếm lại được các điểm cao như kế hoạch đã đặt ra. 

Ác liệt nhất diễn ra ở cao điểm 772, mà mũi chủ công là trung đoàn 876. 772 là một vách núi dựng đứng, không lớn lắm, bao quanh là thung lũng nhỏ, quân Trung Quốc trút xuống hàng trăm ngàn quả đạn pháo, như đổ đất đá xuống hố, thì không có cách nào chống đỡ nổi.

Các cựu binh tưởng nhớ đồng đội ở đài hương trên điểm cao 468

Trong trận đánh ấy ở Mặt trận Vị Xuyên, các trung đoàn đều bị tổn thất lớn, hàng trăm cán bộ chiến sĩ anh dũng hy sinh, có cả cán bộ tiểu đoàn, trung đoàn. Chiều 12/7, Bộ Tư lệnh mặt trận phải cho các đơn vị chuyển sang phòng ngự.

Cao điểm 772, qua hơn 30 năm, đã phủ một màu xanh mướt. Nhìn từ xa không thể nhận ra được những dấu tích của trận chiến khốc liệt năm xưa. Chúng tôi tỏ ý định đi thực địa, nhiều người xung quanh ngăn lại, một phần vì đồi dốc hiểm trở, phần khác vì còn rất nhiều bom mìn găm lại ở đấy, chực chờ phát nổ, có thể gây nguy hiểm cho bản thân bất cứ lúc nào.

Nhiều cựu binh cho biết, ở điểm cao đó, vẫn còn rất nhiều đồng đội của họ ngã xuống, chưa thể quy tập về được. Mỗi năm vào tháng 4 đến tháng 7, quay trở lại chiến trường xưa cũ, họ cảm thấy anh linh các chiến sĩ vẫn đâu đó quanh đây. Câu chuyện hơn 30 năm trước vẫn in hằn trong tâm khảm, tựa như một giấc mơ mới ngày hôm qua, nhưng là giấc mơ có thật. Đó là nỗi đau khôn nguôi của những cựu chiến binh trở về sau cuộc chiến.

Trong những ngày lang thang ở cửa khẩu Thanh Thủy thu thập thông tin tư liệu cho loạt bài viết này, thật may mắn, PV đã được gặp ông Phạm Ngọc Quyền, cựu bộ binh của Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356, trực tiếp tham gia trận đánh ngày 12/7/1984 và trải qua những thời khắc sinh tử trên điểm cao 772, Mặt trận Vị Xuyên. Ở trận đánh đó, một phép màu xảy ra đã giúp ông Quyền sống sót trở về, ông là một trong những nhân chứng sống ít ỏi của trận chiến kinh hoàng ấy.

Qua nửa cuộc đời, ông Quyền như những con người bình thường khác ở Hà Nội. Làm một công chức, thời gian bận rộn, nhưng năm nào ông cũng sắp xếp để trở lại Vị Xuyên, tham gia công tác tìm kiếm những đồng đội năm xưa còn chưa được quy tập, tri ân các liệt sĩ. Với ông, ký ức 772 luôn hiện hữu, và ông luôn có một nỗi niềm day dứt, đau đáu trong lòng.

Điểm cao 772 , 685 , thung lũng Nậm Ngặt là những nơi diễn ra các trận đánh ác liệt tại mặt trận Vị Xuyên Ảnh : Hoàng Phương.

Ngồi tiếp chuyện với PV, câu chuyện về trận đánh trên “Đồi thịt băm” của cựu binh Phạm Ngọc Quyền cứ thế hiện lên, rõ mồn một, cụ thể đến từng chi tiết.

Trước đó, Sư đoàn 356 đã hành quân vào các vị trí trên chiến trường Vị Xuyên. Cho đến tận chiều tối 11/7/1984, sau bữa cơm chiều, ông Quyền cùng đồng đội mới được phổ biến kế hoạch chiến đấu. Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 2 đêm đó là hành quân chiếm lĩnh trận địa, chờ lệnh nổ súng, đánh chiếm lại cao điểm Đ1 của 772 mà quân Trung Quốc đang chiếm đóng. Cùng tham gia trận đánh điểm Đ1, tiểu đoàn có thêm sự hỗ trợ của 6 chiến sĩ của Tiểu đoàn 17, có nhiệm vụ phá bãi bom mìn của địch, mở cửa cho bộ đội xung phong tấn công.

Chỉ huy chung toàn hướng và trực tiếp chỉ huy phân đội mở cửa là đại úy tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Bùi Minh Đệ. 

Phối hợp cùng trận đánh trên hướng Vị Xuyên, còn có Tiểu đoàn 3 đánh cao điểm Đ3, Tiểu đoàn 1 đánh cao điểm Đ2, 772. Tiểu đoàn 7 của Trung đoàn 149 đánh cao điểm 685. Một bộ phận của Tiểu đoàn 3 được cắt ra, phân công đánh luồn sâu không cho quân Trung Quốc phản kích từ hướng 1509 xuống. Và Đại đội 7 của Tiểu đoàn 2 nằm tại cao điểm 800, bảo vệ sở chỉ huy đồng thời sẵn sàng chi viện cho các hướng khi cần thiết.

Ông Quyền xúc động trước nắm đất "thấm xương máu đồng đội" trên chiến trường Vị Xuyên. Ảnh: Báo Tuổi trẻ

6h tối ngày 11/7/1984, lệnh tập trung, chuẩn bị hành quân cơ động vào chiếm lĩnh trận địa được phát ra, các chiến sĩ nhanh nhẹn chuẩn bị súng đạn, tư trang. Ai nấy đều phấn khích, hào hùng khí thế, sôi sục trước giờ xung trận.

6 rưỡi tối, cả đoàn quân di chuyển khỏi điểm cao 468 hướng sang 600, rồi tụt xuống khe cụt chân của 772, nối đuôi nhau bì bõm lội qua suối. Đêm đó, trời mưa nặng hạt, tối đen như mực, chính vì vậy nên yếu tố bí mật vẫn được đảm bảo.

8 rưỡi tối, lệnh hành quân chiếm lĩnh trận địa bắt đầu. Ông Quyền cùng các đồng đội lăm lăm tay súng, vai khoác ba lô tải đạn đội mưa nối đuôi nhau trèo lên lên điểm cao 772 dốc đứng. Tận mãi đến 2h30 phút rạng sáng ngày 12/7, mọi người đã vào đến từng vị trí ém quân và ổn định trận địa của mình.

Mưa tạnh, một thoáng tĩnh lặng đến rợn người, xung quanh là một màu đen của màn đêm phủ kín, đâu đó chỉ nghe tiếng xì xào của lá rừng pha thêm vài tiếng côn trùng rinh rích, bầu không khí căng thẳng nhưng không kém hồi hộp. Bỗng có một ánh chớp, rồi tiếng sấm phát ra ì ầm, như báo hiệu một trận chiến tàn khốc sắp sửa xảy đến.

Tầm 4h sáng ngày 12/7/1984, giữa màn đêm u tịch… tất cả đều chốc lát tan biến bởi tiếng nổ của pháo bắn căn chỉnh tọa độ, bầu trời rực sáng, đó cũng là hiệu lệnh bắt đầu của một cuộc tấn công lên điểm cao 772, “Đồi thịt băm” trong ký ức những người lính Vị Xuyên.

Phút sinh tử trên 'Đồi thịt băm'

Thứ năm, 14/04/2016, 06:49 AM

(VTC News) - Đúng 4h sáng 12/7/1984, mặt đất rung chuyển, chớp lửa chói lòa, cỏ cây đất đá rơi ầm ầm.

Kỳ 4: Ký ức tàn bạo của lính Trung Quốc
Nhắc đến trận chiến kinh hoàng trên “Đồi thịt băm”, điểm cao 772 trong ngày 12/7/1984, ký ức của cựu binh Phạm Ngọc Quyền (Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356) cùng các đồng đội của mình vẫn ghi nhớ từng khoảnh khắc.

Những ký ức kinh hoàng đó, cứ ảm ảnh cựu binh Phạm Ngọc Quyền cùng những người lính khác mãi tận hơn 30 năm sau, ám ảnh cả trong từng bữa ăn, từng giấc ngủ. Mỗi lần gặp lại đồng đội cũ, thăm lại chiến trường xưa, kể lại ký ức bi tráng ở mặt trận Vị Xuyên, họ lại ôm chầm lấy nhau khóc nức nở. 

Với họ, một khi những câu chuyện chiến tranh khốc liệt chưa được công bố để tất cả mọi người được biết, câu chuyện về sự hung tàn của quân xâm lược Trung Quốc, một khi những đồng đội của họ còn nằm lại trên những điểm cao chưa được quy tập về, một khi chưa xác định được thân nhân, danh tính của những chiến sĩ đã quên mình vì Tổ quốc trong cuộc chiến khốc liệt ở Vị Xuyên, cả đời họ không thể thanh thản được.

Quay trở lại trận đánh trên “Đồi thịt băm”, đúng 4h sáng 12/7/1984, mặt đất rung chuyển, chớp lửa chói lòa, cỏ cây đất đá rơi ầm ầm. Quân Trung Quốc nhanh chóng phản pháo, trút đạn như mưa lên các sườn của cao điểm 772. Ông Quyền cùng đồng đội tai ù đặc vì tiếng pháo nổ, những cột lửa đỏ rực.

Lúc đầu lệnh nổ súng chưa phát ra, các chiến sĩ chỉ biết núp xuống trong những công sự vừa đào cách đấy ít phút, giữ cho thân mình khỏi bị những mảnh đạn văng phải. Nhưng pháo địch bắn càng lúc càng nhiều hơn, ta bắn một thì chúng bắn mười. Có vẻ như quân Trung Quốc đã phát hiện ra hướng tấn công của Sư đoàn 356, chúng căn chỉnh và dội pháo thẳng vào đội hình các chiến sĩ đang ẩn nấp bên những sườn dốc của cao điểm 772.

Tình hình có vẻ xấu đi, đã bắt đầu có thương vong và hi sinh, đâu đó có tiếng gọi cứu thương, những công sự được các chiến sĩ đào sẵn trước trận đánh cũng bị đạn pháo cày xới tung tóe.

Trời đã tờ mờ sáng, cùng với những ánh chớp lửa, sương mù dày đặc, tầm nhìn chỉ vài mét, nhưng cựu binh Phạm Ngọc Quyền vẫn kịp nhìn thấy xung quanh là những đoạn chiến hào vỡ nát, anh em đồng đội thương vong, bê bết máu. Bên phải của ông, một chiến sỹ tên Minh (pháo thủ số 2 của đội cối 60) bị thương vào bụng trái, chỉ kịp thều thào vài tiếng rồi lịm hẳn. Ông Quyền giật khẩu cối, nằm tựa lưng vào mé chiến hào bắn trả lên trên. Tuy nhiên, ông mới chỉ bắn được tầm 5 quả thì lập tức bị phản đạn hất tung, cả người và khẩu cối văng ra xa.

Phút nghỉ ngơi hiếm hoi của các chiến sĩ trên Mặt trận Vị Xuyên năm 1984 Ảnh tư liệu

Chưa kịp nhận ra mình có bị thương hay không, chỉ thấy đau ê ẩm cả người, ông Quyền lồm cồm bò dậy, tiếp tục nhặt lấy khẩu súng AK gần đó bắn về phía trước. Trong một thoáng chốc, ông nghe thấy tiếng thét của đại úy Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Bùi Minh Đệ: “xung phong” phát ra ở gần đó, rồi liên tiếp những bóng đen nhảy ra khỏi chiến hào tiến lên đỉnh núi.

Cựu binh Phạm Ngọc Quyền không thể xông lên được, vì bên sườn phải bỗng có từng loạt đạn rít lên veo véo, bay ngang qua trước mặt. Ông nhận ra là từ lèn đá 685, những ánh chớp cứ hắt ra từ nơi đó dội thẳng xuống đội hình Tiểu đoàn 2. Phía dưới, rất nhiều đồng đội hy sinh nằm la liệt, và một trung đội của Sư đoàn 356 đang bắn trả kịch liệt lên lèn đá.

Lúc này, pháo Trung Quốc có vẻ như đã lắng xuống, nhưng đạn cối, và đủ các loại đạn khác của địch trên đỉnh 772 lại bắt đầu dội xuống ầm ầm, nhiều hơn hẳn trước. Quân địch bắn kiểu như không bao giờ sợ hết, đạn dược là vô tận. Tiến không được, lùi không xong, một suy nghĩ thoáng qua trong đầu cựu binh Phạm Ngọc Quyền: “Chả lẽ mình cứ nằm ở đây chờ chết hay sao?”.

Ngay tức khắc, ông nhặt lấy một quả lựu đạn đưa nhanh lên miệng giật chốt, tung về phía trước, rồi cầm khẩu AK lao nhanh về hướng bên phải, mấy đồng đội ở gần đấy cũng đang chĩa súng bắn xối xả lên đỉnh núi. Tuy nhiên, bỗng có một tiếng nổ đanh phát ra ngay bên cạnh mình, cùng quầng lửa đỏ rực bốc lên, ông Quyền tối sầm mặt mũi, đổ gục xuống và không còn nhận biết gì nữa.

Cựu binh Phạm Ngọc Quyền: "Tôi thấy quân Trung Quốc bất chấp cả luật pháp quốc tế"

“Tự dưng tôi thấy mẹ, mẹ hiện ra vỗ về an ủi, rồi cứ thế lùi xa dần. Tôi khóc, đưa tay định níu lấy, thì một cảm giác nhói đau trong người phát ra. Tôi tỉnh dậy, mới biết là chỉ gặp mẹ trong giấc mơ, còn bản thân đã bị một đống đất đá phủ lên trên, dấu mình xuống dưới đó, cũng chính vì thế mà tôi thoát chết ”, ông Quyền hồi tưởng lại.

Gạt được lớp đất đá phủ lên người, ông mới nhận ra trời đã về trưa, ánh nắng chói lòa, xung quanh im ắng. Bỗng chốc, có tiếng súng lẹt đẹt, rồi có tiếng người, ông Quyền nhìn thấy phía trên đỉnh 772 xuất hiện rất nhiều bóng đen, xì xào với nhau bằng tiếng Trung Quốc.

“Không, đằng nào cũng chết, trước khi chết thì cũng phải cho một vài đứa đi theo mình mới bõ”. Ngay tức khắc, ông Quyền nén đau vớ lấy khẩu AK ở gần đấy, nhặt vội một quả lựu đạn chày, một quả lựu đạn cầu duỗi thẳng chốt cài vào lỗ khuy áo ngực, dù tấm áo lúc đó đã rách tả tơi. Ông tính sẽ bất thình lình chồm dậy bắn trả khi chúng gần tới.

Chưa chắc đã có thể thoát thân được trong tình cảnh thập tử nhất sinh ấy, nhưng nếu như không chạy thoát, ông nghĩ mình sẽ dùng miệng khẽ cúi xuống cổ áo, cắn, rút chốt quả lựu đạn cầu, thế là xong, mình sẽ chết chung với quân thù.

Cuộc hội ngộ của cô bộ đội và cháu bé trong bức ảnh khi giặc Trung Quốc xâm lược

Thứ hai, 29/02/2016, 06:30 AM

(VTC News) - Chị Hiền đỡ bà Mùi dậy, thay áo mới cho mẹ, rồi 2 người phụ nữ lại tiếp tục ôm chầm lấy nhau khóc nức nở.

Bài viết dưới đây có sử dụng tư liệu tư Báo Thanh Niên về hành trình 3 năm đi tìm hồi kết cho câu chuyện cổ tích giữa cô bộ đội và bé gái trong bức ảnh 37 năm trước của nhà báo Mai Thanh Hải và các đồng nghiệp ở báo Thanh Niên.

Kỳ 1: Cuộc hội ngộ đẫm nước mắt
37 năm trước, bà Bùi Thị Mùi ( khu 7 xã Hanh Cù, Thanh Ba, Phú Thọ) mới 21 tuổi, là chiến sĩ thuộc Đại đội 3, Tiểu đoàn 19 vận tải, Sư đoàn 346, trực tiếp chiến đấu chống quân xâm lược Trung Quốc tại chiến trường Cao Bằng.

Cũng thời điểm đó, chị Hoàng Thị Thu Hiền (xã Hưng Đạo, An Hòa, Cao Bằng) mới chỉ là một bé gái 3 tuổi, chưa biết gì về sự khốc liệt, những nỗi đau mà chiến tranh mang đến.

Hai số phận ấy, đã gặp gỡ giữa lúc chiến tranh loạn lạc, ở bên nhau chỉ được 1 ngày 1 đêm, rồi bặt tin nhau mãi mãi. Từ bức ảnh tuyệt đẹp, mà 37 năm sau, họ được hội ngộ trong nước mắt.

Bức ảnh lịch sử

Trong căn nhà nhỏ ven đồi xã Hanh Cù, nhắc lại những kỷ niệm chiến tranh, bà Bùi Thị Mùi không ngăn nổi xúc động, bật khóc nức nở. Bà bảo rằng, đó là một trong những khoảnh khắc chiến tranh mà bà nhớ mãi. Khoảnh khắc đó đã được ghi lại bởi một phóng viên chiến trường. Về sau, khi bức ảnh trở nên quá nổi tiếng, bà mới biết người chụp là nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Mạnh Thường.

Tháng 3/2015, trong lúc vào rừng lấy củi, bà Mùi bị cây đổ đè qua người gây đa chấn thương. Nếu không có sự chăm sóc của chồng và sự cứu chữa tận tình của các y bác sĩ thì bà Mùi đã không qua khỏi. Bà trải qua các cuộc phẫu thuật ở 2 bệnh viện lớn là Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Việt Trì. Bà bị gãy 8 xương sườn, gãy 3 đốt sống cổ, toàn bộ phần cơ thể phía dưới đã bị tê liệt, phải nằm một chỗ. Tuy nhiên, trí nhớ của bà vẫn minh mẫn. Câu chuyện năm xưa cứ hiện về như vừa mới xảy ra ngày hôm qua.

Bức ảnh cô bộ đội và cháu bé trong Chiến tranh biên giới của nhà nhiếp ảnh Nguyễn Mạnh Tường

17/2/1979, lính Trung Quốc bất ngờ ồ át tấn công toàn tuyến biên giới. Ở Cao Bằng, chỉ vài ngày sau, chúng đã đánh đến huyện Hòa An, và tấn công đơn vị của bà đang đóng quân tại đó. Tất cả các cán bộ chiến sĩ cho đến quân y, hậu cần… đều phải cầm súng chiến đấu chống quân xâm lược.

“Chúng quá đông, toàn bộ sư đoàn bị bao vây nên chúng tôi được lệnh tùy nghi rút lui bảo toàn lực lượng. Đêm đó, tôi chỉ kịp ôm khẩu AK cùng một băng đạn và ít vật dụng rút lui cùng trung đội, nhưng đến sáng thì mọi người lạc nhau hết”, bà Mùi hồi tưởng lại.

Sáng 24/2/1979, lúc chạy đến khu vực bản Tấn, bà Mùi gặp mấy chiến sĩ đang loay hoay bên 2 mẹ con thường dân Cao Bằng. Người mẹ đang bị thương rất nặng bên phía chân phải, máu chảy đầm đìa, còn đứa bé đang ngất lịm. Lúc đó, các chiến sĩ cõng người mẹ đi, và yêu cầu bà bế đứa bé, rồi cả tốp đưa 2 mẹ con về trạm phẫu phía sau đèo Tài Hồ Sìn, thuộc địa phận huyện Ngân Sơn, Bắc Kạn.

Cả bà Mùi và chị Hiền đều giữ tấm ảnh như bảo vật và đau đáu tìm lại được nhau

Giữa cái lúc hỗn loạn, thì bất ngờ có một phóng viên ảnh đi qua, nhìn thấy cảnh tượng ấy, phóng viên ảnh cất tiếng gọi: “Đồng chí cho tôi xin chụp một bức ảnh”. Bà Mùi cũng chỉ kịp quay người bế đứa bé đứng trước ống kính, xong rồi lại chạy vọt đi.

Lúc giao bé gái lại cho các y tá ở trạm phẫu, nhìn đứa bé cứ khóc thét và đưa 2 tay như muốn níu với mình, bà Mùi ứa nước mắt, không muốn rời xa. Nhưng lúc đó bà là một chiến sĩ, bà phải cầm súng quay lại tìm đơn vị và tiếp tục chiến đấu.

Chỉ ít lâu sau, bức ảnh khoảnh khắc bà Mùi bế bé gái được đăng trên Báo Quân đội nhân dân với chú thích ngắn gọn: “Mẹ của em bé? Không phải. Mẹ của em bị quân Trung Quốc xâm lược giết hại tại ngã ba Khâu Đồn ngày 24.2.1979 và đây là cô bộ đội đã cứu em”.

Bức ảnh đã tạo nên niềm xúc động lớn, phơi bày sự mất mát, chia ly, sự tàn khốc của cuộc chiến tranh.

Cuộc hội ngộ đẫm nước mắt

Sau chiến tranh biên giới phía bắc, bà Mùi xuất ngũ trở về Phú Thọ. Năm 1981, bà lập gia đình với ông Nguyễn Thanh Long và sinh sống ở xã Hanh Cù từ đó đến nay. Tròn 35 năm, vợ chồng bà vẫn không có con. Anh em họ hàng cứ động viên hai vợ chồng xin con nuôi cho tuổi già đỡ cô quạnh, nhưng bà nhất quyết không. Bà luôn vững một niềm tin rằng, ngày nào đó, mình sẽ gặp lại được cô bé mà mình từng cứu được trong trận chiến khốc liệt ở Cao Bằng 37 năm về trước. Bà Mùi vẫn coi đó là con gái của mình, dù chỉ 1 ngày 1 đêm bà được làm mẹ.

Và niềm tin của bà đã được đền đáp. Bao năm nay, bà Mùi đã tìm hết tất cả mọi cách, nhờ hết những đồng đội cũ để có thể trả lời được câu hỏi cô bé năm xưa đang ở đâu? Hiện giờ như thế nào? Những hình ảnh một thời chiến tranh tàn khốc cứ ám ảnh cả trong những giấc mơ của bà.

Khi hy vọng nhỏ nhoi trong bà Mùi tưởng chừng như đã vụt tắt vì bản thân bà tàn tật, gia đình lại càng thêm khó khăn, thì một phép màu xảy đến, 2 con người, 2 số phận, đã được gặp lại nhau sau 37 năm xa cách.

Cuộc hội ngộ xúc động

Buổi sáng ngày 28/2/2016, tại ngôi nhà nhỏ ven đồi thuộc xã Hanh Cù (Thanh Ba, Phú Thọ), là cuộc gặp gỡ đặc biệt, là khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong cuộc đời của 2 người phụ nữ. Bé gái năm xưa giờ đã là một phụ nữ trung tuổi, hiện là cán bộ của một xã thuộc TP.Cao Bằng. Còn người chiến sĩ trong bức ảnh lịch sử ấy, hiện giờ đã 58 tuổi, vẫn đang nằm liệt giường sau vụ tai nạn đầu năm 2015.

Chị Hoàng Thị Thu Hiền bước chân vào nhà, họ sững sờ nhìn nhau không nói nên lời, thời gian như ngừng lại. Phải mất một lúc, chị Hiền mới lao đến bên giường, ôm chầm lấy bà Mùi và gọi lớn: “Mẹ của con đây rồi, mấy chục năm qua, giờ con mới tìm được mẹ…”.

Bà Mùi như nghẹn lại bởi niềm xúc động quá lớn, chỉ biết run rẩy đưa bàn tay già cỗi vuốt nhẹ mái tóc đã điểm bạc của cô bé năm xưa. Lát sau, bà khẽ thốt lên: “Bé ngoan, bé vẫn ngoan lắm”, rồi cứ thế nằm im thẫn thờ với hai dòng nước mắt chảy dài bên gò má.

Quà cho mẹ, chị Hiền chỉ kịp mua mấy cái áo mới. Bởi lúc nhận được tin người mẹ thứ 2 của mình hiện đang còn sống ở Phú Thọ, bất kể đêm hôm, chị cùng người thân tức tốc bắt xe từ Cao Bằng xuống. Chị mong chờ cái khoảnh khắc này đã lâu lắm rồi.

Chị Hiền gặp lại bà Mùi sau đúng 37 năm

Chị Hiền đỡ bà Mùi dậy, thay áo mới cho mẹ, rồi 2 người phụ nữ lại tiếp tục ôm chầm lấy nhau khóc nức nở.

Anh em, họ hàng, con cháu, và cả những người hàng xóm quanh đó biết chuyện kéo đến chứng kiến đông nghịt, không ai kìm nén được xúc động. Họ bảo rằng, đó là sự kỳ diệu của cuộc sống.

 Những giọt nước mắt đã rơi, nhưng đó là những giọt nước mắt của hạnh phúc, của hội ngộ, trùng phùng sau 37 năm xa cách.

Tất cả manh mối về câu chuyện 37 năm trước chỉ là một khoảnh khắc được nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Mạnh Thường lưu giữ trong một bức ảnh. Bức ảnh ấy, cả 2 người phụ nữ vẫn luôn mang theo bên mình như một kỷ vật.

Còn tiếp…
Hoàng Hà

Chiến tranh biên giới 1979: Người tiêu diệt 50 lính Trung Quốc

Thứ tư, 17/02/2016, 06:36 AM

(VTC News) - Lính Trung Quốc tràn vào Cao Bằng và đốt hết, giết hết. Những xác người cháy đen, những tiếng khóc la ai oán...

Rạng sáng 17/2/1979, Trung Quốc bất ngờ đưa quân tràn qua biên giới, đồng loạt tấn công 6 tỉnh biên giới lãnh thổ Việt Nam từ Pa Nậm Cúm (Lai Châu) đến Pò Hèn (Quảng Ninh) với chiều dài 1.200 km.

Ở hướng Cao Bằng, hai quân đoàn tăng cường của Trung Quốc hình thành hai cánh quân lớn từ phía tây bắc theo đường Thông Nông đánh xuống và từ phía đông bắc qua Thạch An, Quảng Hòa đánh lên nhằm hợp điểm ở thị xã Cao Bằng.

Ngày ghi nhớ không quên

Trong ký ức của ông Nông Hợp Đoàn (Bản Dong, xã Lê Lại Thạch An, Cao Bằng), tháng 2 của 37 năm về trước, là những ngày tháng không thể nào quên. Dù lúc đó ông chỉ mới 16 tuổi.

Ở bản Dong, đi bộ tầm 8km là đến cửa khẩu Đức Long. Phía bên kia là huyện Long Châu (Quảng Đông, Trung Quốc). Trước năm 1979, dân hai bên cửa khẩu vẫn qua lại buôn bán, trò chuyện vui vẻ, thậm chí còn sang giúp nhau làm vườn, làm cỗ. 

Ông Đoàn bảo, đến năm 1978, tình hình có vẻ căng thẳng khi Trung Quốc thường xuyên gây sự, rải truyền đơn nói xấu Việt Nam. Lúc đó, dân Thạch An nhiều người sợ không dám qua bên kia nữa, nhưng dân Trung Quốc thì vẫn tiếp tục qua buôn bán, và vẫn được đồng bảo biên giới đối xử tử tế.

Ông Đoàn: "Không ai nghĩ Trung Quốc sẽ đánh mình"

Cuộc sống vốn cứ tưởng mãi yên bình, có ai nghĩ rằng, chỉ ít lâu sau đó, lính Tàu lại tràn sang và gây ra những vụ thảm sát đẫm máu.

Tảng sáng 17/2/1979, đang ngon giấc sau một ngày phụ bố mẹ ra đồng mệt nhọc, thì ông Đoàn choàng tỉnh khi nghe thấy những tiếng nổ liên hồi, ùng oàng như sấm, nhìn ra phía biên giới thấy sáng rực một góc trời. Dân bản Dong xôn xao bàn tán, bảo rằng đó là xung đột biên giới, chỉ bắn pháo dọa nhau,

Khi một quả đạn pháo bay đến nổ tung ngay quả núi trước mặt, ông thấy bóng một người quen ở cửa khẩu tất tả chạy về với cánh tay đầy máu, hô lớn: “Tàu tràn quan biên giới, tan nát hết, sắp đến đây rồi”.

Tiếp đó, con đường qua cửa khẩu Đức Long vốn trước chỉ là đường xe ngựa, nay bỗng xuất hiện từng đoàn xe tăng như đàn kiến lấp ló tràn xuống, mọi người mới hoảng sợ, không ai kịp mang theo bất cứ cái gì, chạy trốn vào trong rừng thẳm. 

Sự man rợ của quân xâm lược Trung Quốc

Ông Lý Văn Dư (bản Bung, xã Danh Sỹ, Thạch An, Cao Bằng) khi nhắc đến thời điểm ấy lại thở dài: “Chúng đến nhanh và quá tàn bạo, không ai kịp trở tay”.

9h sáng, xe tăng Trung Quốc đã kéo đến Đông Khê. Dân Thạch An bao năm nay có ai biết đến cái xe tăng, cứ tưởng là xe của Liên Xô. Lúc cái xe tăng đầu tiên mắc kẹt ở cầu cạn đầu thị trấn, cả đoàn dồn ứ lại, dân còn ra vẫy xem. Khi nhìn thấy có chữ Bát Nhất bằng chữ Tàu, cũng là lúc chúng hướng nòng bắn thẳng đám đông, cả ngôi nhà chỗ lò gạch nổ tung, dân chúng mới nháo nhào chạy trốn.

Trước đó, ở trường trung học thị trấn Đông Khê, dân quân thông báo, chỉ lúc nào nghe thấy tiếng kẻng ở bưu điện, thì mới được sơ tán. Nhưng kẻng chưa vang lang, mà pháo giặc đã dội ầm ầm, nhà cửa tan nát, một viên đạn pháo rơi trúng bưu điện, giết chết bác lao công ở đó, không ai biết. Chỉ đến khi xe tăng tràn vào thị trấn, theo sau là hàng đoàn lính Trung Quốc ùa đến thi nhau xả súng, rồi xe tăng hướng nòng bắn thẳng vào trường, học sinh mới tán loạn như ong vỡ tổ.

Ông Lý Văn Dư

Ông Dư lúc đó cũng chứng kiến khung cảnh ấy. Ông bảo, điều căm phẫn nhất là chúng bắn cả học sinh. Các em nhỏ chạy tan tác qua cả những nòng súng trong xe tăng. Thế mà trong đám lính Trung Quốc có kẻ chụp được cảnh đấy, về lại rêu rao rằng đó là nhân dân Cao Bằng chào đón quân xâm lược. 

Trong ngày 17/2/1979, cả Đông Khê tan hoang bởi lính Tàu đốt phá hết không còn một cái gì.

Với ông Nguyễn Văn Dịch, năm nay đã 80 tuổi (xã Hưng Đạo, TP. Cao Bằng), thì ký ức ngày 17/2 là cảnh lính Tàu tràn vào Cao Bằng và đốt hết, giết hết, sạch sẽ từng ngôi nhà. Chúng ốp mìn nổ tung từng cột điện, rồi sục sạo khắp nơi. Những xác người cháy đen, những tiếng khóc la ai oán vang lên khắp nơi.

Ông Nguyễn Văn Dịch: "Chúng nó ác lắm, dã man lắm"

Cao Bằng bị tàn phá trong chiến tranh biên giới 1979

Cho đến ngày 9/3, trước khi rút quân về nước, chúng còn thảm sát dã man cả nhóm công nhân trại lợn Đức Chính, toàn là phụ nữ, cùng với trẻ em, gồm 43 người.

Bà Ngọc Thị Thuộc ở Trùng Khánh, Cao Bằng, sau hành trình sơ tán thì quay về tìm mẹ già. Nhưng tìm gọi suốt hồi lâu chỉ nghe thấy tiếng chó sủa và tiếng lợn hộc. Thì ra chó và lợn đang giành nhau ăn thịt người mẹ khốn khổ của bà Thuộc. Cụ bị lính Trung Quốc chặt ra làm 4 khúc, đầu văng một nơi, thân rời 2 khúc nằm sau vườn, chân bị quẳng ra ngoài cổng cạnh đường trâu bò đi. Cạnh xác cụ, dân quân tìm thấy một thanh mã tấu còn vết máu đen sẫm…

Khi những người nông dân đứng lên bảo vệ quê hương

Những đống tro tàn, những xác người cháy đen, tiếng khóc mẹ, khóc cha, khóc người thân là ký ức không thể phai mờ trong tâm trí ông Lý Văn Dư. Ông Dư đau xót: “Ngày đó tim tôi đầy hận thù, tôi không nghĩ đến việc sống chết nữa, chỉ muốn giết hết chúng nó”.

Lúc đó, trong tay không có tấc sắt, lại đang trốn trong hang đá, ông Dư chỉ biết đêm đêm mò ra ngoài bản, lúc thì kiếm gạo mang về nấu cháo, lúc thì nhặt nhạnh những viên đạn rơi vãi. Đến hôm kiếm được 29 viên CKC, lại nhận được tin quân Trung Quốc tiến vào bản Bung càn quét, ông sang gặp xã đội trưởng mượn khẩu CKC rồi cứ thế chạy thẳng ra dốc núi, không ai kịp ngăn cản...

Ngọn đồi nơi ông Dư phục kích năm xưa

Ông Dư gặp một trung đoàn lính Tàu. Ông núp vào bụi cây đếm được 225 tên giặc. Chờ tốp cuối cùng đi qua, xuống đến thung lũng, ông Dư mới bóp cò. Ngay phát đầu tiên đã xuyên táo 3 tên. Đám lính hoảng loạn chạy tìm chỗ nấp, rồi bắn tứ tung. Ông Dư núp trên đồi nên rõ từng vị trí, cứ nằm im rồi thỉnh thoảng lại bắn 1 viên, cả đội hình hoảng loạn không biết súng từ đâu bắn tới.

Trời đã tối, những tên sống sót tháo chạy. Nghe dân quân du kích sau đó báo lại, họ đếm được 13 chiếc cáng.

Cũng trong đêm hôm đó, mọi người thu được rất nhiều súng đạn, rồi dàn trận địa, núp sẵn trên núi. Quả nhiên hôm sau, lính Tàu quay lại trả thù. Không thu được gì lại bỏ mạng thêm vô số, chúng quay đầu tháo chạy. 

Bên xã Lê Lai, khi mới tiến vào, quân Trung Quốc đã đốt phá các bản, cháy mấy ngày đêm, căm hận không sao kể xiết.

Ông Nông Kim Việt ở bản Dong, ngay ngày đầu tiên đã vác súng ra đồi chè phía sau bản phục kích địch. Rồi liên tiếp những hôm sau đó, mỗi ngày một địa điểm, lúc thì ông Việt đi 1 mình, lúc thì cùng với những thanh niên trong bản, lính Tàu không biết thế nào mà lần. Tính ra, suốt 1 tháng cho đến lúc chúng rút về nước, ông Việt đã chiến đấu hơn 10 trận, bắn hạ 50 tên lính Trung Quốc, trở thành một huyền thoại sống miền biên giới Cao Bằng.

Quân Trung Quốc rút, những người còn sống sót trở về. Ông Dư, ông Việt, ông Đoàn, ông Dịch cùng người dân lại bắt tay xây dựng cuộc sống mới. Cuộc sống nơi phên dậu Tổ quốc đã yên bình 37 năm, nhưng đối với họ, ký ức về tháng 2/1979 sẽ mãi không thể nào quên.

Lê Hồng

Cuộc hội ngộ 37 năm sau Chiến tranh biên giới: Mong con trong cả giấc mơ

Thứ ba, 01/03/2016, 06:38 AM

(VTC News) - Bà cầm mảnh lương khô rồi bóp mềm trong tay và đút bé ăn dần từng tý cho đỡ đói.

Bài viết dưới đây có sử dụng tư liệu từ Báo Thanh Niên về hành trình 3 năm đi tìm hồi kết cho câu chuyện cổ tích giữa cô bộ đội và bé gái trong bức ảnh 37 năm trước của nhà báo Mai Thanh Hải và các đồng nghiệp ở báo Thanh Niên.

Kỳ 2: Mẹ tìm được con trong cả giấc mơ

Đối với bà Bùi Thị Mùi (khu 7, xã Hanh Cù, Thanh Ba, Phú Thọ), người nữ chiến sĩ trong bức ảnh nổi tiếng của nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường, một ngày được ở bên và chăm sóc cô bé Hoàng Thị Thu Hiền, cũng chính là một ngày bà được làm mẹ trong cuộc đời này.

Chiến tranh là thế, đau thương, mất mát, máu và nước mắt, cả những oán hờn, nhưng trong chiến tranh tình người hiện lên thật cao cả và đầy tính nhân văn, dù câu chuyện này đã xảy ra 37 năm trước.

Bà rơm rớm nước mắt kể rằng, bé Hiền ngoan lắm, hình như cũng biết đang ở nơi nguy hiểm nên không hề khóc lúc bà ôm cô bé chạy. Những lúc bé Hiền cựa quậy, bà Mùi lại ôm chặt vào lòng, ủ vào ngực lấy chút hơi ấm.

Chị Hiền và "người mẹ" đều xúc động

Chạy giặc nên không có gì ăn. Lúc đó lính Trung Quốc đã rút khỏi Tài Hồ Sìn. Suốt cả đêm trong rừng, tốp chiến sĩ nhặt được mấy phong lương khô bọn giặc đánh rơi. Bà Mùi đói lắm nhưng không dám ăn, chỉ uống nước suối. Bà cầm mảnh lương khô rồi bóp mềm trong tay và đút bé ăn dần từng tý cho đỡ đói.

Ở Cao Bằng tháng 2/1979, xuất hiện đội quân mà người dân thời đó thường gọi là quân Sao đỏ Trung Quốc. Chúng thực hiện phương châm 3 sạch: cướp sạch, giết sạch, đốt sạch… Chúng gặp dân thì giết dân, gặp bộ đội thì giết bộ đội, đốt phá hết không còn để lại gì trên con đường càn quét.

Lúc cùng các đồng đội đưa 2 mẹ con ra khỏi vòng vây, bà Mùi thương lắm, nghĩ bụng phải tìm mọi cách để giữ được cho bản thân mình phải sống, thì mình mới đưa được đứa bé về được hậu phương.

Cô bộ đội và bé Hiền

“Phóng viên chụp xong bức ảnh là tôi chạy luôn vì sợ bị lộ, bọn Trung Quốc giết hại. Phóng viên ấy cũng không kịp hỏi han điều gì. Lúc giao bé Hiền cho các y tá ở trạm phẫu, tôi chỉ ứa nước mắt nhìn bé khóc lên níu với mình, rồi lại chạy vụt về phía chiến trường với nhiệm vụ của một người lính. Tôi chỉ chắc chắn là cô bé sẽ được cứu sống và chăm sóc. Tôi không cho địa chỉ, không cho tên tuổi, không cho đơn vị, dù tôi luôn mong được gặp lại bé từng ngày”, bà Mùi bật khóc.

Bà Mùi lúc đó không biết rằng, bức ảnh nổi tiếng mà nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường chụp vội đã được đăng lên báo Quân đội nhân dân.

Tờ báo được đưa về đơn vị, đồng đội cùng đơn vị xem rồi gọi lớn: “Mùi ơi, nhà báo đưa ảnh cô lên đây rồi nè”. Quá xúc động, bà Mùi xin cắt lại bức ảnh, nâng niu như một kỷ vật cuộc đời và luôn mang theo bên người mình. Trong thâm tâm bà vẫn nghĩ, nhất định mình sẽ phải tìm lại cô bé trong khoảnh khắc lịch sử đó.

Bà Mùi

Mấy năm sau chiến tranh, bà Mùi trở lại thăm mảnh đất Cao Bằng. Cảnh tàn khốc tan hoang vẫn còn đó, như mới xảy ra ngày hôm qua. Bà tìm bé gái, nhưng tất cả chỉ là vô vọng, không một ai biết bé gái đang ở đâu, hiện giờ như thế nào, đã tìm lại được bố mẹ ruột của mình hay chưa?

Tốp chiến sĩ đưa 2 mẹ con thường dân băng rừng về hậu phương năm trước đó, bà không nhớ nổi một ai. Mỗi người ở một đơn vị khác nhau, họ lại quay trở lại tiếp tục chiến đấu rồi không gặp lại nhau nữa. Bà Mùi chỉ nhớ được người chiến sĩ cõng bà mẹ bị thương đêm đó tên là Thành. Về sau bà mới biết ông Thành hiện đang sinh sống ở Đoan Hùng, Phú Thọ. Tuy nhiên, trong ký ức của ông Thành, ông cũng chỉ nhớ là có giao đứa bé cho một nữ chiến sĩ, không biết đó là ai?
Bà Mùi đã nhờ hết tất cả những người mình quen biết để tìm tung tích của chị Hiền. Bao nhiêu năm đã qua, niềm hy vọng nhỏ nhoi của bà cứ vơi dần. Lập gia đình và chuyển về sinh sống ở xã Hanh Cù, 35 năm qua hai vợ chồng không có con. Bà vẫn không nhận con nuôi, và luôn tin tưởng mình sẽ được gặp lại cô bé năm xưa.

Tôi hỏi, trước thời điểm ngày 28/2/2016 lúc 2 người phụ nữ hội ngộ trong nước mắt, bà có linh cảm nào không? Hay nói cách khác là có thần giao cách cảm, hay có điềm báo trước về một cuộc gặp gỡ? Bà Mùi bảo cũng không biết nữa, nhưng cách đây mấy năm, bà liên tiếp đêm nằm mơ thấy có một bé gái ở Cao Bằng tìm đến Phú Thọ, bé đưa hai bàn tay ôm chặt lấy bà và cất lên tiếng gọi: Mẹ ơi !... Bà Mùi giật mình tỉnh giấc giữa đêm khuya, mới nhận ra rằng đó chỉ là giấc mơ hão huyền. Tuy nhiên, bà vẫn luôn hy vọng, và mong chờ một ngày nào đó…

Đối với người nữ chiến sĩ năm xưa ấy, một ngày cũng nên nghĩa mẹ con, một ngày được tự tay chăm sóc và bảo vệ đứa con thân yêu của mình, cũng là một ngày duy nhất trong cuộc đời bà được làm mẹ đúng nghĩa.

Vụ tai nạn tháng 3/2015, do gia cảnh khó khăn nên chưa hết đợt điều trị bà Mùi đã xin ra viện về nhà. Giờ bà đã có thể ngồi được nhưng hầu hết thời gian là nằm một chỗ. Nhà có gì bán hết để chạy chữa, bố chồng cũng mới mất trong năm. Bao nhiêu sóng gió cuộc đời, nhưng tôi vẫn thấy trên khuôn mặt bình dị ấy, đâu đó vẫn ngời lên nét lạc quan của người lính bất khuất năm xưa, dù đôi khi trong câu chuyện đôi mắt bà đỏ hoe xúc động. Bà bảo, mình không còn đủ điều kiện để tìm gặp bé Hiền nữa, nhưng bà tin rằng nhất định mình sẽ được gặp.

Thêm một thông tin thú vị nữa: Bà Mùi có người cháu hiện cũng đang công tác trong quân đội, đóng quân trên TP.Việt Trì. Cách đây mấy hôm, anh bộ đội tìm đến nhà, rồi hỏi rằng: "Lúc bác đi bộ đội và chiến đấu năm 1979 ở chiến trường Cao Bằng, bác có bế đứa nhỏ nào không?".

Bà sững sờ bảo có, rồi tìm lại bức ảnh năm xưa, rồi nức nở kể lại cái khoảnh khắc mà mình luôn ghi nhớ ấy. Trùng khớp với bức ảnh mà người chiến sĩ đã in ra và mang đến. Hỏi mới biết, bức ảnh đó được đưa lên trên mạng, và cô bé năm xưa đã tìm kiếm bà bao nhiêu năm rồi. Người ta đã xác định được đó là chị Hoàng Thị Thu Hiền, hiện đang sinh sống và công tác ở Cao Bằng. Tất cả những gì bà kể lại, khớp hết với những lời kể của các nhân chứng năm ấy.

Anh bộ đội cũng bật khóc vì xúc động, tức tốc phản hồi lại những thông tin trên mạng, rằng đã tìm được người nữ chiến sĩ bế đứa bé trong bức ảnh nổi tiếng, Người nữ chiến sĩ vẫn còn sống và hiện ở Phú Thọ, rồi thông báo địa chỉ cụ thể, số điện thoại của gia đình bà Mùi.

Cũng kể từ hôm bà biết là đã tìm ra thân thế của cô bé năm xưa. Buổi sáng ngày 28/2/2016 đối với bà Bùi Thị Mùi, là những khoảnh khắc không thể nào quên.

Còn tiếp…

Hoàng Hà

Chiến tranh biên giới: Hãy về đây đồng đội ơi!

Thứ tư, 20/04/2016, 07:48 AM

(VTC News) - Mỗi năm, họ lại tiến vào sâu hơn, về hang Dơi, hang Làng Lò, hang Suối Cụt… và những đồng đội còn nằm ở đó, qua thời gian, như gần lại hơn với những nỗ lực không biết mệt mỏi của họ.

Kỳ 5 (Kỳ cuối): Đau đáu một nghĩa tình tri ân

Kể lại những ký ức sinh tử trong ngày 12/7 hơn 30 năm trước, cựu binh Phạm Ngọc Quyền tâm sự: “Sau này tôi trở về nhà, được gia đình cho biết là có bạn tôi vào chơi, kể chuyện chiến sự ác liệt kinh hoàng lắm. Mọi người ở nhà cứ tưởng là tôi đã hi sinh, bố đã lập cho tôi bàn thờ cùng tấm ảnh thời học sinh, đặt cạnh di ảnh của mẹ, ai ngờ tôi vẫn còn sống sót”.

Ở cái thời khắc nhận ra quân Trung Quốc lấp ló trên đỉnh núi, biết nằm im thì kiểu gì mình cũng chết, ông Quyền lặng lẽ nép mình vào thành hào lở loét, bất thình lình tung quả lựu đạn chày về phía trước. Đạn nổ, đất đá bay tứ tán, cùng lúc đó ông lấy hết sức nhảy ra khỏi chiến hào rồi lăn lông lốc xuống. Bất thần, ông thấy hẫng hụt, nhận ra là mình lại rơi vào một đoạn chiến hào khác ở phía dưới, có lối dẫn ra khe suối cụt dưới chân 772. Ở đó, có một số đồng đội cũng đang núp bắn trả lại quân Trung Quốc.

Mọi người chỉ kịp động viên nhau, rồi nhanh chóng tản ra khắp chiến hào, mỗi người một hướng, đề phòng quân Trung Quốc gọi pháo bắn xuống.

Đến tối ngày 12/7/1984, tiếng súng đã tạm ngưng, ông Quyền cõng thêm một người lính bị thương nặng, cùng với những đồng đội khác ngược lên điểm cao 468. Đường mòn lúc các chiến sĩ tiến vào xung trận, giờ đã bị đạn pháo cày xới tung tóe, tre nứa, cây rừng đổ ngổn ngang không biết lối mà đi. 

Đến tận đêm khuya, cựu binh Phạm Ngọc Quyền cùng mọi người mới trở về đơn vị. Với những người còn sống sót, ai nấy đều đau đớn và căm phẫn khi biết được rất nhiều đồng đội của mình đã ngã xuống trong trận chiến, họ vẫn còn nằm lại đâu đó trên điểm cao 772.

Rồi tiếp theo những ngày sau đó, hàng đêm các chiến sĩ lại lặng lẽ rời lèn đá 468, quay trở lại 772 để tìm kiếm những tử sĩ, chuyển về đặt tại 468, chờ chuyển về tuyến sau. Họ biết, mỗi tấc đất, mỗi ngọn cỏ ở Thanh Thủy đều đã thấm đẫm máu xương những người đồng đội thân yêu của mình.

Với những cựu binh Sư đoàn 356, tháng 7/1984 là những ký ức không thể nào quên

Rút kinh nghiệm của chiến dịch MB84, Quân khu 2 quyết định dùng Sư đoàn 313 và 356 mở chiến dịch vây lấn nhằm giành lại điểm cao 685 và 300-400 với cách đánh mới “sử dụng bộ binh, kết hợp đặc công, có hoả lực pháo binh chi viện mạnh, từng bước bao vây, chia cắt lấn sát”. Lần này các đơn vị có 4 tháng để chuẩn bị.

Tháng 11/1984, dưới sự chỉ đạo của Thiếu tướng Hoàng Đan, tư lệnh mặt trận Vị Xuyên, Trung đoàn 153 đánh lấn dũi trong vòng hơn 3 tháng, tái chiếm và giữ vững được cao điểm 685. Ngày 14/1-19/1/1985, Trung đoàn 149 đánh bình độ 300-400. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, nhưng các đơn vị của ta đã chiếm lại một số chốt, hình thành thế trận phòng ngự chặt chẽ. Ở các chốt như đồi Cô Ích, điểm cao 685, hai bên liên tục thay nhau phản kích, giành đi giật lại hàng chục lần.

Video: Chiến tranh biên giới 1979

Trong những năm 1985-1986, quân Trung Quốc lần lượt mở thêm nhiều cuộc tấn công vào các điểm cao của ta ở mặt trận Vị Xuyên nhưng đều lần lượt bị đẩy lùi. Đầu năm 1987, Trung Quốc sử dụng lực lượng cấp sư đoàn mở chiến dịch tiến đánh 13 điểm tựa của ta ở cả phía đông và tây sông Lô, mục tiêu chủ yếu là đồi Đài và đồi Cô Ích. Chúng bắn cả trăm ngàn quả đạn pháo và chi viện bộ binh liên tục tấn công nhưng đều bị ta ngăn chặn ngay trước trận địa.

Từ sau thất bại đó, phía Trung Quốc giảm dần các hoạt động tấn công lấn chiếm. Từ cuối tháng 12/1988, Trung Quốc bắt đầu ngừng bắn phá và từ tháng 3 đến tháng 9/1989 lần lượt rút quân khỏi các vị trí chiếm đóng còn lại trên lãnh thổ Việt Nam. 

Chiến tranh đã lùi xa, những người lính trở về với cuộc sống thường nhật của mình. Không ít người đã chọn Vị Xuyên làm quê hương thứ 2, là nơi an cư lập nghiệp, hồi sinh lại mảnh đất một thời nung đỏ trong đạn pháo. Có người tiếp tục theo con đường quân ngũ, người trở về với ruộng vườn, người đi buôn bán… Nhưng đối với họ, ký ức những ngày đỏ lửa hơn 30 năm trước vẫn như ngày hôm qua.

Các cựu binh thắp hương tưởng niệm đồng đội trên đài hương điểm cao 468

Họ có chung một ước nguyện, và thực hiện được, họ mới có thể sống những ngày thanh thản. Đó là được đón những đồng đội hy sinh trên chiến trường xưa trở về với gia đình và bạn bè. Hơn 30 năm, ước nguyện vẫn mãi chưa hoàn thành.

Các cựu binh vẫn gọi ngày 12/7 là ngày giỗ trận của Sư đoàn 356. Theo những con số thống kê chưa hoàn chỉnh, 600 chiến sĩ đã anh dũng ngã xuống trong trận đánh khốc liệt đó. Nhiều năm nay, Những người còn sống sau trận đánh vẫn đi về Vị Xuyên, gặp nhau, ôm lấy nhau mừng mừng tủi tủi. Họ cố gắng hình dung lại những vị trí mà đồng đội mình đã hy sinh ngày trước. 

Cây cối đã phủ xanh những triền đồi, mỏm núi vốn trơ trọi vì đạn pháo trong ký ức của họ. Thời gian trước, các cựu binh chỉ có thể đứng từ xa nhìn về các điểm cao. Rồi mỗi năm, họ lại tiến vào sâu hơn, về hang Dơi, hang Làng Lò, hang Suối Cụt… và những đồng đội còn nằm ở đó, qua thời gian, như gần lại hơn với những nỗ lực không biết mệt mỏi của họ.

Năm 2013, một đài hương đã được xây dựng trên điểm cao 468. Như cựu binh Hoàng Thế Cương đã chia sẻ, đài hương được xây dựng nằm đối diện với điểm cao 772, 685, nơi xảy ra những trận đánh ác liệt ngày trước, nơi hàng trăm đồng đội đã ngã xuống mà chưa thể trở về. Đó là điểm tập kết, là bàn đạp triển khai tấn công trong những trận đánh năm xưa, nơi mà mỗi người lính đều hành quân qua.

Nhiều năm nay, nước mắt chưa bao giờ thôi rơi trong những cuộc hành quân trở về chiến trường Vị Xuyên Ảnh: Hoàng Phương

Cựu binh Hoàng Thế Cương (áo trắng) trên điểm cao 468

Cùng với đài hương là công trình nhà tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ mặt trận Vị Xuyên. Với các cựu binh, người ít góp 100, 200 nghìn đồng, người nhiều góp tiền triệu… ai cũng mong mỏi những công trình này nhanh chóng được hoàn thành, để anh linh những liệt sĩ được quy tụ, đáp ứng niềm mong mỏi của các gia đình, thân nhân, các anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên, là nơi đi về giữa những người còn sống và những đồng đội đã nằm lại trên chiến trường này, để những thế hệ sau cảm nhận được công lao của cha anh, hiểu hơn về truyền thống đấu tranh của dân tộc và sẵn sàng hy sinh bảo vệ Tổ quốc. 

30 năm, danh lợi, giàu sang... tất cả đều trở nên quá đỗi bình thường với những ước mơ giản dị của người lính: được thấy đồng đội trở về.

Trên cao điểm 468, nhạc sĩ Trương Quý Hải (cựu binh Sư đoàn 356), vẫn cất lên những tiếng ca thổn thức gọi đồng đội: Hãy về đồng đội ơi/ Còn nằm khe đá hay thung sâu/ Về đây có nhau như nguyện ước chiến hào/ Được hòa cùng bầy trẻ thơ bên sông Lô hát yên bình…Hãy về đồng đội ơi/ Người lính chiến mãi đôi mươi…

Như nhiều cựu chiến binh cho biết, mặt trận Vị Xuyên là nơi diễn ra những trận đánh cực kỳ gian khổ và khốc liệt, nhưng kinh hoàng nhất vẫn là những trận đánh trong các năm 1984, 1985, mà tiêu điểm là ở các điểm cao 772, 685, bình độ 400…Riêng ở điểm cao 685, nơi hứng chịu hàng ngàn tấn đạn pháo, được mệnh danh là “Lò vôi thế kỷ”, chúng ta đã giành được chiến thắng, dù có trải qua bao hy sinh, mất mát.

Những hồi ký về trận đánh ở “Lò vôi thế kỷ” sẽ được VTC News chuyển tiếp tới độc giả trong những loạt bài tiếp theo, kính mời độc giả tiếp tục theo dõi.