TIẾNG THƠ 27
(ĐC sưu tầm trên NET)
Ngày Hội Thơ Việt Nam đã trôi
qua êm đẹp song dư âm của nó vẫn còn đâu đó với những ấn tượng khác nhau
không thể làm đẹp lòng tất cả mọi người. Nhân dịp này tôi xin mạo muội
nhắc lại một số định nghĩa về Thơ của một số học giả cũng như của các
thi hào nổi tiếng trên thế giới mà tôi sưu tầm được lâu nay.
Đầu tiên là ý kiến của Alfred De Vigny ( 1797-1863) nhận định về Thơ :
“ Thơ là sự Đẹp tuyệt trần của sự vật, và sự chiêm ngưỡng vẻ Đẹp ấy trong lý tưởng” Còn đây là nhận định của Ste’phane Mallarme’ (1842-1898):
“Thơ là sự biểu lộ ý nghĩa huyền bí của cuộc sống, bằng tiếng nói của con người được thu về với nhịp điệu thuần túy nhất”
Riêng Aime’ Ce’saire (1913- ), một nhà văn Pháp, thì viết :
“Nhà Thơ là một kẻ rất già nua và rất mới mẻ, rất phức tạp và rất giản dị, ở quãng giữa của đường biên từng qua lại, giữa Thực và Mộng, Sáng và Tối, Ẩn và Hiện; trong cơn đảo lộn bất thần của nội tâm, y tìm kiếm và nhận được một thứ ám hiệu, tiếng mật ước để hiểu ngầm mà giao ứng, và đi tới mãnh liệt”.
Định nghĩa về một nhà thơ hiện đại, Max Jacob (1876-1944) cho là:
“Cả một thế giới trong một con người, đó là nhà thơ hiện đại” Saint John Perse (1887- ) , một nhà thơ nổi tiếng trong trào lưu thơ hiện sinh của nước Pháp thế kỷ XX thì lại nói về Thơ thật kỹ càng, tỉ mỉ như sau :
“ Đúng với nhiệm vụ, tức là sự tìm tòi để hiểu thấu bí mật của con người, Thơ hiện đại dấn thân vào một công cuộc cần theo đuổi vì liên quan tới sự hòa đồng toàn diện của con người. Thơ không hề có tính cách tiên tri thần bí gì hết. Cũng không chỉ là một vẻ đẹp thuần túy. Thơ không phải là nghệ thuật của kẻ ướp thơm xác chết, hay của người chuyên môn trang trí vẽ vời. Thơ không tự nuôi loài trai để tạo hạt ngọc châu nhân tạo, không buôn bán những điều giả trá và những biểu tượng tượng trưng, và không một nhạc hội hòa tấu nào có thể làm cho nó thỏa mãn. Trên các nẻo đường, Thơ liên minh với cái Đẹp – một sự liên minh tối ư cao cả - nhưng nó không coi cái Đẹp là mục đích cuối cùng hoặc là chất nuôi sống độc nhất. Thơ từ chối không chịu tách rời Nghệ thuật và cuộc Đời, tình yêu và tri thức, nó là hành động, là cuồng nhiệt, là mãnh lực và cách tân không ngừng để đẩy lùi các giới hạn. Đối với Thơ, tình yêu là chốn nương náu, sự bất khuất là luật lệ, và chỗ của nó là ở khắp nơi trong cõi vị lai tiên đoán. Thơ không bao giờ chịu vắng mặt và chịu giữ thái độ tiêu cực. Tuy nhiên nó không mong đợi chút lợi lộc nào ở thời đại. Ràng buộc vào số phận riêng nhưng thoát ly khỏi mọi lý thuyết, Thơ tự khẳng định mình có giá trị đồng đẳng với cuộc đời. Và cùng một vòng tay ôm ấp, như cùng trong một khúc hòa tấu bay lên, nó bao gồm vào hiện tại cả quá khứ lẫn tương lai, tính nhân loại và siêu nhân cách, tất thảy không gian của các hành tinh, và không gian của vạn vật”… Apollinaire (1880-1918), một đại thi hào và cũng là một nhà lý luận về Thơ ca nổi tiếng ở nước Pháp trong đầu thế kỷ XX cũng đã từng nhận định:
“ Các thi nhân bao giờ cũng tiêu biểu cho một hoàn cảnh, một dân tộc. Nghệ thuật chỉ mất hết tính cách quốc gia chừng nào toàn thể nhân loại cùng sống trong một bầu khí hậu, cùng ở trong những ngôi nhà xây theo một kiểu, nói năng cùng một thứ tiếng và cùng giọng , nghĩa là không bao giờ cả. Những sự dị biệt về chủng tộc và quốc gia sinh ra nhiều thứ ngôn ngữ văn chương; và chính tình trạng bất đồng đó cần được bảo tồn.
Một ngôn ngữ nào bộc lộ tâm trạng chung cho toàn nhân loại, sẽ chỉ đem lại những tác phẩm không có giá trị rõ rệt, không có giọng điệu riêng, không có cốt cách, chỉ đáng coi như thứ xảo ngôn nghe quá nhàm tai ở chốn nghị trường quốc tế!” Cuối cùng xin trích lời của đại văn hào Victor Hugo (1086-1885), tác giả bộ tiểu thuyết bất hủ “Những người khốn khổ” và tiểu thuyết “thằng Gù ở nhà thờ Đức Bà Paris” đã từng phán xét :
“ Phàm nhà thơ nào xứng với tên gọi, không kể những ý tưởng nảy ra nhờ tư chất cá nhân của mình, và vì sự thật muôn thuở, phải chứa đựng được tất cả các ý tưởng của thời đại mình sống”.
Và đây Blaise Cendrars (1887-1961), một nhà văn Thụy Điển chuyên viết các tác phẩm bằng tiếng Pháp trong khoảng nửa đầu thế kỷ XX cũng đã viết : “ Nhà thơ là lương tri của thời đại mình” Ý kiến của Jean Cocteau.
Nous ne pre’tendons pas analyser une puissance occulte (l’inspiration) qui impre`gne l’univers et ne se manifeste pas seulement par l’entremise des artists. Cette puissance peut nous toucher aux larmes dans les phe’nome`nes ou l’art n’entre pas en ligne de compte. Par exemple, un certain feu d’artifice quelques jours avant la guerre, un goe’land blesse’ qui tombe du ciel, la premie`re fois que j’ai regarde’ la lune avec un te’le’scope, le sinistre du Titanic lu dans un journal, un voleur que la foule essaye de prendre rue de la Bourse… Je cite la` au hasard du souvenir, quelques circontances ou` le fluide poe’tique s’accumulait comme un orage et me remplissait de malaise , de pressentiment , de poesie.
Nommons donc pour simplifier les choses ce fluide : poesie, et art, l’exercice plus ou moins heureux par quoi on le domine. Voila` le rôle de notre artiste. Mais “si le ciel en naissant ne l’a pas fait poe`te” comme dit l’excellent Boileau, il aura beau poser les fils ne’cessaires, la lampe ne s’allumera pas.
Tạm dịch ra Việt ngữ là :
Tôi không dám tự thị phân tích sức mạnh huyền bí kia (thi hứng) nó thấm nhuần vũ trụ và hiện ra ở nhiều trường hợp chứ không chỉ mượn tâm hồn nghệ sĩ. Sức mạnh đó có thể làm ta xúc động đến rơi lệ, trong những hiện tượng không liên quan gì tới nghệ thuật . Ví như , một vài tai sáng pga1o hoa đốt vài ngày trước lúc xảy ra chiến tranh, một con hải âu bị thương từ trên trời rơi xuống, mặt trăng mà lần đầu tôi được ngắm qua ống kính viễn vọng của đài thiên văn, tin đắm tàu Titanic đọc được trên báo, một kẻ cắp bị quần chúng tóm cổ trên đường La Bourse …. tôi nhớ gì thì cứ thử kể ra vài trường hợp như trên. Khi luồng điện của thi ca tụ lại như khí áp trời giông, khiến tôi rất bực bội, phaa61p phỏng như có sự lạ gì sắp xảy tới, và thấy hồn thơ chan chứa.
Nói cho dễ hiểu, luồng điện kia chính là Thơ, và nghệ thuật là cách luyện rèn với ít nhiều hiệu quả để làm chủ được luồng điện nọ. Đó là công việc của nghệ sĩ. Nhưng nếu Trời không phú cho tài làm Thơ, như lời Boileau, một nhà thơ rất đáng yêu, đã nói, thì dẫu đã gắn đủ những sợi dây dẫn, ngọn đèn cũng không bật sáng… Và đây là ý kiến của Goethe, đại thi hào nước Đức :
Les lois de la poe’sie et de la peinture peuvent juisqu’a` un certain point être transmises, mais pour devenir un bon poe`te et un bon peintre, il faut avoir du ge’nie, ce qu’on ne saurait communiquer.
Tạm dịch là :
Những quy luật của Thơ và hội họa có thể truyền thụ tới một mức nào đó, nhưng muốn trở thành một nhà thơ hay, một họa sĩ giỏi, phải có thiên tài, một sự không thể truyền thụ được ! Còn đây là ý kiến của Henri Michaux :
La Poe’sie est un cadeau de la nature, un gra^ce, pas un travail. La seule ambition de fair un poe`me sufflit a` le tuer.
Dịch nghĩa :
Thơ là một tặng vật của Tạo hóa, một ơn trời, không phải là một việc làm khó nhọc mà thành. Chỉ nuôi tham vọng làm được một bài thơ, cũng đủ giết chết thơ.
Xin trân trọng nhờ bạn Trần Nhương giới thiệu những ý kiến trên cùng bạn đọc yêu thơ và cả các nhà thơ.
TP. Hồ Chí Minh ngày 01/3/2010. ĐINH KỲ THANH
Chả dại gì em ước nó bằng vàng
Trái tim em, anh đã từng biết đấy
Anh là người coi thường của cải
Nên nếu cần anh bán nó đi ngay
“Cỏ dại quen nắng mưa
Làm sao mà giết được
Tới mùa nước dâng
Cỏ thường ngập trước
Sau ngày nước rút
Cỏ mọc đầu tiên”
Giữa lòng thương mẹ mênh mông không bờ
Chắc chiu từ những ngày xưa
Mẹ sinh anh để bây giờ cho em.
Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi
Nói đến thơ tình là không thể không nhắc tới thi sĩ Xuân Diệu – Người đã thổi sức sống mới, cảm xúc mới, hồn thơ mới vào nền văn chương nước nhà. Những tác phẩm để đời của ông luôn bát diệt trong kho tàng văn học và hàng ngàn đời sau dễ gì có tác phẩm nào vượt qua được ngòi bút ái tình của ông! Dưới đây là tuyển chọn những bài thơ tình Xuân Diệu hay nhất, cả xúc nhất. Mời bạn cùng thưởng thức và đắm mình trong cảm xúc nồng nàn của tình yêu, của những áng thơ tình Xuân Diệu các bạn nhé!
Từ đây anh không được yêu em ở trong sự thật
Một cái gì đã qua, một cái gì đã mất
Ta nhìn nhau, bốn mắt biết làm sao ?
Ôi ! Em mến yêu ! Em vẫn là người anh yêu mến nhất.
Cho đến bây giờ ruột anh vẫn thắt
Tim anh vẫn đập như vấp thời gian,
Nhớ bao nhiêu yêu mến nồng nàn,
Nhớ đoạn đời hai ta rạng rỡ
Nhớ trời đất em cho anh mở
Nhớ
Muôn thưở thần tiên
Ôi ! Xa em, anh rơi vào vực không cùng
Đời anh không em, lạnh lùng tê buốt
Nhưng còn anh, còn em, mà đôi ta đã khác
Ta: hai người xa lạ – phải đâu ta !
Anh đã giết em, anh chôn em vào trái tim anh
Anh vẫn ước được em tha thứ
Anh vẫn yêu em như thưở ban đầu
Thê” mà tại sao ta vẫn xa nhau ?
Tại em cố chấp
Tại anh đã mất
Con đường đi tới trái tim em
Anh đã giết em rồi, anh vần ngày đêm yêu mến
Em đã giết anh rồi, em vứt xác anh đâu ?
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Bờ cát dài phẳng lặng
Soi ánh nắng pha lê …
Bờ đẹp đẽ cát vàng
— Thoai thoải hàng thông đứng —
Như lặng lẽ mơ màng
Suốt ngàn năm bên sóng …
Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi
Đã hôn rồi, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt …
Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết,
Để những khi bọt tung trắng xóa
Và gió về bay tỏa nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thỏa,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi !
(4.4.1962)
Phong thái rất hồn nhiên.
Em ngủ như trẻ nhỏ
Ngon say một giấc liền.
Tay em thả xuôi xuôi
Như bơi vào cõi mộng
Mắt em khép dài dài
Dưới trán em lồng lộng.
Em nằm in trẻ nhỏ
Trong chiếc võng yêu thương
Anh dệt giăng khắp chỗ
Trong phòng, quanh quất giường.
Anh thức nhìn em ngủ,
Anh canh giấc cho em;
Anh lắng nghe nhịp thở
Ngực em điều xuống lên.
Trở mình, tay ấp má
Anh thương em dáng người
Tin cậy vào cuộc sống,
Tin ở anh trong đờị
Sau một ngày đầy việc
Chúc em tôi giấc lành!
Anh vô cùng sung sướng
Nếu em mơ thấy anh.
Nói chi nữa tiếng buồn ghê gớm ấy
Để lòng tôi sung sướng muốn tiêu tan ?
Tất cả tôi rung rẩy tựa dây đàn
Nghe thỏ thẻ chính điều tôi giấu kỹ,
Sợ đôi mắt điềm nhiên và diễm lệ
Vâng, nói chi để khiêu lại nguồn sầu
Toi ngỡ đà cạn hẳn trong bấy lâu,
Để lại nhóm cho cháy thêm ngọn lửa
Tưởng gần tàn.-Yêu ? yêu nhau ? làm chi nữa !
Tôi vẫn biết rằng tôi chẳng xứng người;
Mùa xuân tôi chưa hề có hoa tươi;
Tôi như chiếc thuyềnhư, hư, không bến đỗ;
Tôi là một con chim không tổ,
Lòng cô đơn hơn một đứa mồ côi,
Nhặt nụ cười của thiên hạ, than ôi,
Để tự nhủ : “ta được yêu đấy chứ”.
Tôi chỉ sống để hoài hoài tưởng nhớ
Mãi mãi yêu, nhưng giấu giếm luôn luôn;
Mà người thì,lơ đãng, dậm trên buồn,
Bân đi hái những cành vui xanh thắm.
Tôi biếtt lắm, trời ơi, tôi biết lắm !
Hỡi lòng dạ xâu xa như vực thẳm !
Tôi biết rằng người nói-vậy cười-chơi,
Tiếng đã làm tôi tê tái cả người,
Tim ngừng đập, để thu hồn nghe lắng,
Máu ngừng chạy, để cho lòng bớt nặng.
Tôi biết rằng, chỉ cách một ngày sau,
Cây bên đường sẽ trông thấy tôi sầu,
Đi thất thểu, đi lang thang, đi quạnh quẽ.
Vì vội đến kiếm tìm nhau, tôi sẽ
Chỉ thấy người thương nhưng chẳng thấy tình thương.
Và như màu theo nắng nhạt, như hương
Theo gió mất, tình người đành tản mác.
Tôi sẽ trốn, thẫn thờ, ngơ ngác,
Trái tim buồn như một bãi tha ma,
Gượng mỉm cười : “Người quên nghĩ rằng ta
Sẽ đau đớn bởi một lời nói vội”.
Vì khốn nỗi ! tôi vẫn còn tin mãi
Sự nhầm kia; tôi không thể không yêụ
Dầu không tin, tôi càng cứ yêu nhiều :
Khi người nói, tiếng người êm ái quá …
Có lúc, tưởng chỉ để rơi tàn lửa,
Tay vô tình gây một đám cháy to :
Người tưởng buông chỉ một tiếng hẹn hò,
Tôi hưởng ứng bằng vạn lời say đắm
Đương rạo rực, thì thào, rối rắm
Ngập lòng tôị-Mà ai ngó tới đâu :
Tôi điên cuồng, tất nhiên phải khổ đau,
Tôi biết lắm, trời ơi, tôi biết lắm !
Vậy, trót lỡ, tôi sẽ đành lẳng lặng
Chịu mối tình gây lại bởi tay ai,
Không cần xin, không trách móc, vì-ôi !
Tôi chẳng biết làm cho lòng cứng cỏị
Cứ như thế cho đến giờ đen tối
Hoa ái tình chung phận đoá hồng khô,
Mà trái tim đã ghê dáng hững hờ
Đã chung phận của tro tàn bếp lạnh
Tôi giấu sẵn một linh hồn hiu quạnh,
Cho nên, liền chiều đó, tôi hết vuị
Không thấy người bằng không thấy mặt trời,
Tôi ôm ngực thử tìm xem biên giới
Của sầu tủị. Nhưng, hỡi người yêu hỡi !
Nó mênh mông, vô ảnh, bủa vây tôi;
Yên ổn đi, thắc mắc đến đây rồi,
Mơ ước tới, mà chán chường cũng lạị
Và mơn trớn cả một kho ân ái,
Tôi một mình đối diện với tình không
Để lắng nghe tiếng khóc mất trong lòng.
Hoa đẹp là hoa nhìn với mắt em
Cửa sổ là khung có hình em ở giữa
Tách nước – là ngón tay em cầm
Quyển sách chao đèn là bóng em đọc mở
Đường nhựa là đường in dấu vạn chân
Duy có một dấu chân – em yêu dấu
Tàu điện là tàu một đêm anh tiễn em đi
Em có nhớ một buổi chiều ta dạo trong sân Văn Miếủ
Vũ trụ là chốn anh được gặp em
Thời gian là nơi anh với em sinh cùng thời đại
Em ơi! Em đã mở cho anh
Cánh cửa vô cùng, xin chớ bao giờ khép lại ….
(Đêm 10/1/1962)
Thu đi, đông lại, bồi hồi sắp xuân
Gặp em, em gặp mấy lần
Tưởng quen mà lạ, tưởng gần mà xa
Ai làm cách trở đôi ta
Vì anh vụng ngượng, hay là vì em ?
Trăng còn đợi gió chưa lên,
Hay là trăng đã tròn trên mái rồi ?
Hằng ngày em nói bao lời
Với cha, với mẹ, với người xung quanh
Với đường phố, với cây xanh,
Sao em chưa nói với anh một lời ?
Tương tư ăn phải miếng mồi
Đứng đi trên lửa, nằm ngồi trong sương
Phải duyên, phải lứa thì thương,
Để chi đêm thẳm ngày trường em ơi !
Gửi hương cho gió
Biết bao hoa đẹp trong rừng thẳm
Đem gởi hương cho gió phụ phàng !
Mất một đời thơm trong kẽ núi,
Không người du tử đến nhằm hang.
Hoa ngỡ đem hương gởi gió kiều,
Là truyền tin thắm gọi tình yêụ
Songle hoa đợi càng thêm tủi,
Gió mặc hồn hương nhạt với chiềụ
Tản mác phương ngàn lạc gió câm
Dưới rừng hương đẹp chẳng tri âm,
Trên rừng hoa đẹp rơi trên đá,
Lặng lẽ hoàng hôn phủ bước thầm.
Tình yêu muôn thuở vẫn là hương;
Biết mấy lòng thơm mở giữa đường
Đã mất tình yêu trong gió rủi,
Không người thấu rõ đến nguồn thương !
Thiên hạ vô tình nhận ước mơ
Nhận rồi không hiểu mộng và thợ..
Người si muôn kiếp là hoa núi
Uống nhụy lòng tươi tặng khách hờ
Trời ơi, ôm lấy say sưa
Mặt khao khát mặt, lòng mơ ước lòng
Hôn em nước mắt chảy ròng
Em ơi như ngọn đèn chong vẫn chờ.
Em hôn anh suốt một giờ,
Anh hôn em mấy cho vừa lòng đaụ
Sao mà chia cách giữa xa nhau
Để cho tháng thảm ngày sầu thế em?
Chao ôi mãi mãi mất tìm,
Thấy rồi sung sướng ta đem nhau về.
Hôn em ngàn thuở chưa xuệ
Ấp yêu xương thịt, gắn kề tâm linh.
Chiêm bao mà chẳng mơ lòng,
Rõ ràng chân thật như trong cuộc đờị
Xuân Diệu (22-8-1970)
Anh hôn cái nhìn của em
Mắt em một vừng yêu mến
Thắt anh trong lưới êm đềm
Anh nhớ mãi một bến xe
Đến đó hai ta từ biệt
Em yên lặng. – Anh lắng nghe
Mắt em nghìn vạn tơ se
Từ hôm ấy đôi mắt em
Là ảnh cuối cùng anh giữ
Đi xa anh cứ nhớ hoài
Một trời mắt em tình tự
Xin em cho phép anh hôn
Cái nhìn em, gương tâm hồn
Cái nhìn em trong không gian
Trong hồn anh giữa chứa chan ….
9/1967
Yêu là chết trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà đã được yêu.
Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu;
Người ta phụ, hoặc thờ ơ, chẳng biết
Phút gần gũi cũng như giờ chia biệt.
Tưởng trăng tàn, hoa tạ với hồn tiêu,
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!
– Yêu, là chết trong lòng một ít.
Họ lạc lối giữa u sầu mù mịt
Những người si theo dõi dấu chân yêu.
Và cảnh đời là sa mạc cô liêu.
Và tình ái là sợi dây vấn vít
Yêu, là chết ở trong lòng một ít.
Cho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đi.
Của ong bướm này đây tuần trăng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si.
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;
Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.
Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian,
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
Nếu đến nữa không phải rằng gặp lại.
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi,
Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt…
Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc,
Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?
Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,
Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?
Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…
Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!
Mùa xuân về trong tiếng ca chim,
Trên nước xanh sông, trong liễu rèm.
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ em tạm đem.
Ánh xuân mỗi sớm hồng tươi mướt,
Những ống khói cao bèn nhận trước.
Ruộng xanh đã cấy đến châi trời
Lóng lánh mạ soi mình xuống nước.
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ anh tạm đem.
Cây trồng – ta chẳng trồng nêu tết –
Những lá đầu tiên vừa nhú biếc.
Người đi chợ búa tiếng chân ran,
Quần láng mới thâm còn sột soạt.
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ anh tạm đem.
Trên cảnh đồng quê thấy xếp hàng
Chạy dài như tận cuối không gian
Những dàn sắt dựng như ren sắt
Dẫn điện chuyền đi xâyhạnh phúc…
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ anh tạm đem.
Anh muốn mời em bước xuống thuyền,
Thuyền của đôi ta vào hiện thực
Dựa thếđêmtan, ngày sáng rực,
Thuyền ta đi dựng lấy thần tiên…
Đây một cành thơ anh tạm đem
Như nước xanh sông, như liễu rèm…
Em yêu rồi, anh đã vội quên ngay
Mới hôm kia tình tự đến mê say
Sang bữa nay anh làm như mất hết
Anh đòi mãi như một kẻ keo kiệt,
Trong hồn anh tình ái chẳng lâu sao?
Anh không chắt chiu dành dụm tí nào,
Là đất xấu hạt gieo không nảy nở
Nên anh mới luôn luôn nghèo khổ
Giận hờn như anh chẳng được em yêu
Mà thật ra em yêu dấu rất nhiều
Ngẫm cho kỹ anh là người bạc bẽo
Chúng tôi ngồi, vây phủ bởi trăng thâu,
Sương bám hồn, gió cắn mặt buồn rầụ
Giờ biệt ly cứ đến gần từng phút,
Chúng tôi thấy đã xa nhau một chút…
Người lặng im, và tôi nói bâng quơ,
Chúng tôi ngồi ở giữa một bài thơ,
Một bài thơ mênh mông như vũ tru,
Đầy khói hương xưa, tràn ân ái cũ.
Chúng tôi ngồi, vây phủ bởi trăng thâu,
Tay trong tay, đầu tựa sát bên đầụ
Tình yêu bảo : “Thôi các ngươi đừng khóc,
Các ngươi sẽ đoàn viên trong mộng ngọc !! “
Cứ nhìn nhau rồi lại vẫn nhìn nhau,
Hạnh phúc ngừng giữa đôi trái tim đaụ
Chớ quên yêu mến hứa muôn đời,
Đừng quên hoa duối, hoa sim dại,
Hoa dạ lan hương ôm lứa đôi.
Chậm chậm đừng quên, em ơi em
Chớ quên tâm sự những ngày đêm,
Đừng quên những tiếng bên tai rỉ,
Những lúc thương nhau mắt lặng nhìn.
Chậm chậm mà em! Quên được sao
Ngọt bùi chia sẻ, đói no trao,
Áo ta đùm bọc nhau khi rét,
Khi một mình vui chẳng nỡ nào.
Chậm chậm em mà! sao nỡ quên
Khi em đau ốm có anh bên:
Anh nằm bệnh viện, em thăm đến
Nắng rỏ mồ hôi trên má em.
Chậm chậm đừng quên cỏ với sương,
Trăng sao ta ngắm những đêm trường.
Em ơi chậm chậm đừng quên núi,
Suối Bạc, Cầu Mây đã ngát thương.
Những bến tàu xe, những cửa ga
Hãy còn níu chặt bóng đôi ta.
Những mùa hoa quả bao vương vấn,
Chậm chậm đừng quên cốm đậm đà.
Đừng quên, em hỡi, những trung thu,
Những Tết tươi lên vạn sắc màu:
Em nhỉ, mấy xuân đằm thắm lạ!
– Không em, Tết có vị gì đâu.
Muôn sợi ngàn dây đã thắt nhau,
Em ơi, chậm chậm tháo gì mau.
Tháo dây, rứt cả vào da thịt,
Anh biết bao giờ mới hết đau.
Dây buộc đôi ta lại với đời;
Gỡ dây, gỡ cả cuộc đời thôi.
– Chớ quên hoa duối, hoa sim dại,
Em hỡi! đừng quên “hoa-anh-ơi”
Những mặt hồng chia rẽ hết cười.
Đỡ lấy đài xiêu, nưng lấy nhị,
Hồn ơi, phong cảnh cũng là ngươi!
Duyên mỏng bay theo đỡ sắc buồn,
Cho mình hoa rụng cứ xinh luôn.
Phút giây hoá bướm lìa cây dạo,
Đến đất không nghe một tiếng hờn.
Gió tuy nhiu nhíu chỉ đưa hơi,
Sương dẫu chưa buông lệ ám trời;
Nhưng bóng chiều mau sa nặng lắm,
Mà hoa thì nhẹ: cánh rơi… rơi…
Trên đồng lỏng lẻo khói giờ cơm,
Ấy lúc sao êm hiện mấy chòm.
Thần chết thướt tha nương bóng héo,
Bắt đầu đi nhặt những hồn thơm.
Tiếng thơ - nhạc hiệu - Đài tiếng nói Việt Nam
MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA VỀ THƠ
Thứ ba ngày 2 tháng 3 năm 2010 1:30 PMĐầu tiên là ý kiến của Alfred De Vigny ( 1797-1863) nhận định về Thơ :
“ Thơ là sự Đẹp tuyệt trần của sự vật, và sự chiêm ngưỡng vẻ Đẹp ấy trong lý tưởng” Còn đây là nhận định của Ste’phane Mallarme’ (1842-1898):
“Thơ là sự biểu lộ ý nghĩa huyền bí của cuộc sống, bằng tiếng nói của con người được thu về với nhịp điệu thuần túy nhất”
Riêng Aime’ Ce’saire (1913- ), một nhà văn Pháp, thì viết :
“Nhà Thơ là một kẻ rất già nua và rất mới mẻ, rất phức tạp và rất giản dị, ở quãng giữa của đường biên từng qua lại, giữa Thực và Mộng, Sáng và Tối, Ẩn và Hiện; trong cơn đảo lộn bất thần của nội tâm, y tìm kiếm và nhận được một thứ ám hiệu, tiếng mật ước để hiểu ngầm mà giao ứng, và đi tới mãnh liệt”.
Định nghĩa về một nhà thơ hiện đại, Max Jacob (1876-1944) cho là:
“Cả một thế giới trong một con người, đó là nhà thơ hiện đại” Saint John Perse (1887- ) , một nhà thơ nổi tiếng trong trào lưu thơ hiện sinh của nước Pháp thế kỷ XX thì lại nói về Thơ thật kỹ càng, tỉ mỉ như sau :
“ Đúng với nhiệm vụ, tức là sự tìm tòi để hiểu thấu bí mật của con người, Thơ hiện đại dấn thân vào một công cuộc cần theo đuổi vì liên quan tới sự hòa đồng toàn diện của con người. Thơ không hề có tính cách tiên tri thần bí gì hết. Cũng không chỉ là một vẻ đẹp thuần túy. Thơ không phải là nghệ thuật của kẻ ướp thơm xác chết, hay của người chuyên môn trang trí vẽ vời. Thơ không tự nuôi loài trai để tạo hạt ngọc châu nhân tạo, không buôn bán những điều giả trá và những biểu tượng tượng trưng, và không một nhạc hội hòa tấu nào có thể làm cho nó thỏa mãn. Trên các nẻo đường, Thơ liên minh với cái Đẹp – một sự liên minh tối ư cao cả - nhưng nó không coi cái Đẹp là mục đích cuối cùng hoặc là chất nuôi sống độc nhất. Thơ từ chối không chịu tách rời Nghệ thuật và cuộc Đời, tình yêu và tri thức, nó là hành động, là cuồng nhiệt, là mãnh lực và cách tân không ngừng để đẩy lùi các giới hạn. Đối với Thơ, tình yêu là chốn nương náu, sự bất khuất là luật lệ, và chỗ của nó là ở khắp nơi trong cõi vị lai tiên đoán. Thơ không bao giờ chịu vắng mặt và chịu giữ thái độ tiêu cực. Tuy nhiên nó không mong đợi chút lợi lộc nào ở thời đại. Ràng buộc vào số phận riêng nhưng thoát ly khỏi mọi lý thuyết, Thơ tự khẳng định mình có giá trị đồng đẳng với cuộc đời. Và cùng một vòng tay ôm ấp, như cùng trong một khúc hòa tấu bay lên, nó bao gồm vào hiện tại cả quá khứ lẫn tương lai, tính nhân loại và siêu nhân cách, tất thảy không gian của các hành tinh, và không gian của vạn vật”… Apollinaire (1880-1918), một đại thi hào và cũng là một nhà lý luận về Thơ ca nổi tiếng ở nước Pháp trong đầu thế kỷ XX cũng đã từng nhận định:
“ Các thi nhân bao giờ cũng tiêu biểu cho một hoàn cảnh, một dân tộc. Nghệ thuật chỉ mất hết tính cách quốc gia chừng nào toàn thể nhân loại cùng sống trong một bầu khí hậu, cùng ở trong những ngôi nhà xây theo một kiểu, nói năng cùng một thứ tiếng và cùng giọng , nghĩa là không bao giờ cả. Những sự dị biệt về chủng tộc và quốc gia sinh ra nhiều thứ ngôn ngữ văn chương; và chính tình trạng bất đồng đó cần được bảo tồn.
Một ngôn ngữ nào bộc lộ tâm trạng chung cho toàn nhân loại, sẽ chỉ đem lại những tác phẩm không có giá trị rõ rệt, không có giọng điệu riêng, không có cốt cách, chỉ đáng coi như thứ xảo ngôn nghe quá nhàm tai ở chốn nghị trường quốc tế!” Cuối cùng xin trích lời của đại văn hào Victor Hugo (1086-1885), tác giả bộ tiểu thuyết bất hủ “Những người khốn khổ” và tiểu thuyết “thằng Gù ở nhà thờ Đức Bà Paris” đã từng phán xét :
“ Phàm nhà thơ nào xứng với tên gọi, không kể những ý tưởng nảy ra nhờ tư chất cá nhân của mình, và vì sự thật muôn thuở, phải chứa đựng được tất cả các ý tưởng của thời đại mình sống”.
Và đây Blaise Cendrars (1887-1961), một nhà văn Thụy Điển chuyên viết các tác phẩm bằng tiếng Pháp trong khoảng nửa đầu thế kỷ XX cũng đã viết : “ Nhà thơ là lương tri của thời đại mình” Ý kiến của Jean Cocteau.
Nous ne pre’tendons pas analyser une puissance occulte (l’inspiration) qui impre`gne l’univers et ne se manifeste pas seulement par l’entremise des artists. Cette puissance peut nous toucher aux larmes dans les phe’nome`nes ou l’art n’entre pas en ligne de compte. Par exemple, un certain feu d’artifice quelques jours avant la guerre, un goe’land blesse’ qui tombe du ciel, la premie`re fois que j’ai regarde’ la lune avec un te’le’scope, le sinistre du Titanic lu dans un journal, un voleur que la foule essaye de prendre rue de la Bourse… Je cite la` au hasard du souvenir, quelques circontances ou` le fluide poe’tique s’accumulait comme un orage et me remplissait de malaise , de pressentiment , de poesie.
Nommons donc pour simplifier les choses ce fluide : poesie, et art, l’exercice plus ou moins heureux par quoi on le domine. Voila` le rôle de notre artiste. Mais “si le ciel en naissant ne l’a pas fait poe`te” comme dit l’excellent Boileau, il aura beau poser les fils ne’cessaires, la lampe ne s’allumera pas.
Tạm dịch ra Việt ngữ là :
Tôi không dám tự thị phân tích sức mạnh huyền bí kia (thi hứng) nó thấm nhuần vũ trụ và hiện ra ở nhiều trường hợp chứ không chỉ mượn tâm hồn nghệ sĩ. Sức mạnh đó có thể làm ta xúc động đến rơi lệ, trong những hiện tượng không liên quan gì tới nghệ thuật . Ví như , một vài tai sáng pga1o hoa đốt vài ngày trước lúc xảy ra chiến tranh, một con hải âu bị thương từ trên trời rơi xuống, mặt trăng mà lần đầu tôi được ngắm qua ống kính viễn vọng của đài thiên văn, tin đắm tàu Titanic đọc được trên báo, một kẻ cắp bị quần chúng tóm cổ trên đường La Bourse …. tôi nhớ gì thì cứ thử kể ra vài trường hợp như trên. Khi luồng điện của thi ca tụ lại như khí áp trời giông, khiến tôi rất bực bội, phaa61p phỏng như có sự lạ gì sắp xảy tới, và thấy hồn thơ chan chứa.
Nói cho dễ hiểu, luồng điện kia chính là Thơ, và nghệ thuật là cách luyện rèn với ít nhiều hiệu quả để làm chủ được luồng điện nọ. Đó là công việc của nghệ sĩ. Nhưng nếu Trời không phú cho tài làm Thơ, như lời Boileau, một nhà thơ rất đáng yêu, đã nói, thì dẫu đã gắn đủ những sợi dây dẫn, ngọn đèn cũng không bật sáng… Và đây là ý kiến của Goethe, đại thi hào nước Đức :
Les lois de la poe’sie et de la peinture peuvent juisqu’a` un certain point être transmises, mais pour devenir un bon poe`te et un bon peintre, il faut avoir du ge’nie, ce qu’on ne saurait communiquer.
Tạm dịch là :
Những quy luật của Thơ và hội họa có thể truyền thụ tới một mức nào đó, nhưng muốn trở thành một nhà thơ hay, một họa sĩ giỏi, phải có thiên tài, một sự không thể truyền thụ được ! Còn đây là ý kiến của Henri Michaux :
La Poe’sie est un cadeau de la nature, un gra^ce, pas un travail. La seule ambition de fair un poe`me sufflit a` le tuer.
Dịch nghĩa :
Thơ là một tặng vật của Tạo hóa, một ơn trời, không phải là một việc làm khó nhọc mà thành. Chỉ nuôi tham vọng làm được một bài thơ, cũng đủ giết chết thơ.
Xin trân trọng nhờ bạn Trần Nhương giới thiệu những ý kiến trên cùng bạn đọc yêu thơ và cả các nhà thơ.
TP. Hồ Chí Minh ngày 01/3/2010. ĐINH KỲ THANH
----------------------------------------------------------------------
NGÂM THƠ 2016 - Thơ Xuân Quỳnh | Ngâm Thơ Hay Nhất 2016
Tuyển Chọn 10+ Bài Thơ Tình Xuân Quỳnh Hay & Buồn Nhất Luôn Sống Mãi Theo Thời Gian
“Thơ tình buồn” là một chủ đề rất đắt giá
được nhiều người bút tài hoa trong làng thơ ca Việt Nam khai thác. Thế
nhưng tuy cùng một chủ đề là viết về tình yêu những mỗi tác giả lại để
lại những dấu ấn rất riêng như chính con người và số phận của họ được
giãi bày qua từng câu chữ vậy. Nếu như thơ tình Hàn Mạc Tử gợi lên những
đau thương, sầu thảm bi lụy thì thơ tình Xuân Quỳnh
lại dung dị và đời thường. Đó là những nỗi buồn man mác, nỗi nhớ nhung
da diết , là tình yêu chảy bỏng mãnh liệt của người phụ nữ đầy sức sống
và luôn yêu hết mình:
“Cũng có khi vô cớ
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)”
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)”
Xuân Quỳnh – nữ thi sĩ tài hoa bạc mệnh,
nổi tiếng nhất trong làng thơ hiện đại Việt Nam. Gần 30 năm kẻ từ ngày
chị ấy ra đi trên chuyến xe định mệnh cùng chồng là Lưu Quang Vũ và con
trai Lưu Quỳnh Thơ, nhưng những áng thơ tình buồn của Xuân Quỳnh vẫn
bất diệt mãi trong lòng dân tộc. Những tuyệt phẩm thơ tình vượt thời
gian như Thuyền và Biển, Sóng, Thơ tình cuối mùa thu, Tiếng gà trưa…
cùng cuộc đời sóng gió đã mãi mãi ghi dấu ấn trong lòng công chúng yêu
nghệ thuật thơ ca.
Tôi rất yêu những vần thơ của nữ thi sĩ
Xuân Quỳnh. Hồn thơ nhẹ nhàng khắc khoải sự buồn tủi và cô đơn. Thơ Xuân
Quỳnh không quá chải chuốt về ngôn từ, không màu mè sắc sảo, không là ”
nghệ thuật vị nghệ thuật’ mà những vần thơ của chị ấy được viết ra từ
chính những tâm tư cảm xúc của một người vợ, người mẹ, người phụ nữ với
những khát khao yêu và được yêu.
Nếu các bạn cũng là người yêu thơ như tôi, thì đừng bỏ qua những áng thơ tình buồn của Xuân Quỳnh bất diệt với thời gian được Gocbao.com sưu tầm và chia sẻ ở ngay dưới đây nhé. Chúng mình cùng đọc nha.
1. Sóng
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sóng không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ồn ào và lặng lẽ
Sóng không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh – một phương
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh – một phương
Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở
Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
(Biển Diêm Điền, 29-12-1967)
2. Thuyền Và Biển
Em sẽ kể anh nghe
Chuyện con thuyền và biển:
Chuyện con thuyền và biển:
“Từ ngày nào chẳng biết
Thuyền nghe lời biển khơi
Cánh hải âu, sóng biếc
Đưa thuyền đi muôn nơi
Thuyền nghe lời biển khơi
Cánh hải âu, sóng biếc
Đưa thuyền đi muôn nơi
Lòng thuyền nhiều khát vọng
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa… còn xa
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa… còn xa
Những đêm trăng hiền từ
Biển như cô gái nhỏ
Thầm thì gửi tâm tư
Quanh mạn thuyền sóng vỗ
Biển như cô gái nhỏ
Thầm thì gửi tâm tư
Quanh mạn thuyền sóng vỗ
Cũng có khi vô cớ
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)
Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu, về đâu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu, về đâu
Những ngày không gặp nhau
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau – rạn vỡ
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau – rạn vỡ
Nếu từ giã thuyền rồi
Biển chỉ còn sóng gió”
Biển chỉ còn sóng gió”
Nếu phải cách xa anh
Em chỉ còn bão tố
Em chỉ còn bão tố
(04-1963)
3. Thơ Tình Cuối Mùa Thu
Cuối trời mây trắng bay
Lá vàng thưa thớt quá
Phải chăng lá về rừng
Mùa thu đi cùng lá
Mùa thu ra biển cả
Theo dòng nước mênh mang
Mùa thu vào hoa cúc
Chỉ còn anh và em
Lá vàng thưa thớt quá
Phải chăng lá về rừng
Mùa thu đi cùng lá
Mùa thu ra biển cả
Theo dòng nước mênh mang
Mùa thu vào hoa cúc
Chỉ còn anh và em
Chỉ còn anh và em
Là của mùa thu cũ
Chợt làn gió heo may
Thổi về xao động cả:
Lối đi quen bỗng lạ
Cỏ lật theo chiều mây
Đêm về sương ướt má
Hơi lạnh qua bàn tay
Là của mùa thu cũ
Chợt làn gió heo may
Thổi về xao động cả:
Lối đi quen bỗng lạ
Cỏ lật theo chiều mây
Đêm về sương ướt má
Hơi lạnh qua bàn tay
Tình ta như hàng cây
Đã qua mùa gió bão
Tình ta như dòng sông
Đã yên ngày thác lũ
Đã qua mùa gió bão
Tình ta như dòng sông
Đã yên ngày thác lũ
Thời gian như là gió
Mùa đi cùng tháng năm
Tuổi theo mùa đi mãi
Chỉ còn anh và em
Mùa đi cùng tháng năm
Tuổi theo mùa đi mãi
Chỉ còn anh và em
Chỉ còn anh và em
Cùng tình yêu ở lại…
– Kìa bao người yêu mới
Đi qua cùng heo may
Cùng tình yêu ở lại…
– Kìa bao người yêu mới
Đi qua cùng heo may
(Bài thơ này đã được nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc thành bài hát Thư tình cuối mùa thu.)
Bấm nghe bài hát: Thư tình cuối mùa thu
4. Sân Ga Chiều Em Đi
Sân ga chiều em đi
Mênh mang màu nắng nhạt
Bụi bay đầy ba lô
Bụi cay xè con mắt
Mênh mang màu nắng nhạt
Bụi bay đầy ba lô
Bụi cay xè con mắt
Sân ga chiều em đi
Gạch dưới chân im lặng
Bóng anh in thành tàu
Tóc anh xoà ngang trán
Gạch dưới chân im lặng
Bóng anh in thành tàu
Tóc anh xoà ngang trán
Sân ga chiều em đi
Bàn tay da diết nắm
Vừa thoáng tiếng còi tàu
Lòng đã Nam đã Bắc
Bàn tay da diết nắm
Vừa thoáng tiếng còi tàu
Lòng đã Nam đã Bắc
Anh thương nơi em qua
Những phố phường nhộn nhịp
Bỡ ngỡ trong ánh đèn
Còn lạ người lạ tiếng
Những phố phường nhộn nhịp
Bỡ ngỡ trong ánh đèn
Còn lạ người lạ tiếng
Anh thương nơi em qua
Những sương chiều mưa tối
Dặm đường xa nắng dãi
Chuyến phà con nước dâng
Những sương chiều mưa tối
Dặm đường xa nắng dãi
Chuyến phà con nước dâng
Em xao xuyến trong lòng
Nhớ về nơi ta ở
Mùa thu vàng đường phố
Lá bay đầy lối qua
Nhớ về nơi ta ở
Mùa thu vàng đường phố
Lá bay đầy lối qua
Ngọn đèn và trang thơ
Tiếng thở đều con nhỏ
Màu hoa trên cửa sổ
Quán nước chè mùa đông
Tiếng thở đều con nhỏ
Màu hoa trên cửa sổ
Quán nước chè mùa đông
Con tàu và dòng sông
Ra đi rồi trở lại
Hà Nội ơi Hà Nội
Sân ga chiều em đi
Ra đi rồi trở lại
Hà Nội ơi Hà Nội
Sân ga chiều em đi
(1976)
5. Tự Hát
Chả dại gì em ước nó bằng vàngTrái tim em, anh đã từng biết đấy
Anh là người coi thường của cải
Nên nếu cần anh bán nó đi ngay
Em cũng không mong nó giống mặt trời
Vì sẽ tắt khi bóng chiều đổ xuống
Lại mình anh với đêm dài câm lặng
Mà lòng anh xa cách với lòng em
Vì sẽ tắt khi bóng chiều đổ xuống
Lại mình anh với đêm dài câm lặng
Mà lòng anh xa cách với lòng em
Em trở về đúng nghĩa trái tim
Biết làm sống những hồng cầu đã chết
Biết lấy lại những gì đã mất
Biết rút gần khoảng cách của yêu tin
Biết làm sống những hồng cầu đã chết
Biết lấy lại những gì đã mất
Biết rút gần khoảng cách của yêu tin
Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Biết khao khát những điều anh mơ ước
Biết xúc động qua nhiều nhận thức
Biết yêu anh và biết được anh yêu
Biết khao khát những điều anh mơ ước
Biết xúc động qua nhiều nhận thức
Biết yêu anh và biết được anh yêu
Mùa thu nay sao bão giông nhiều
Những cửa sổ con tàu chẳng đóng
Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm
Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh
Những cửa sổ con tàu chẳng đóng
Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm
Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh
Em lo âu trước xa tắp đường mình
Trái tim đập những điều không thể nói
Trái tim đập cồn cào cơn đói
Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn
Trái tim đập những điều không thể nói
Trái tim đập cồn cào cơn đói
Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn
Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi
6. Có Một Thời Như Thế
Có một thời vừa mới bước ra
Mùa xuân đã gọi mời trước cửa
Chẳng ngoái lại vết chân trên cỏ
Vườn hoa nào cũng ở phía mình đi.
Mùa xuân đã gọi mời trước cửa
Chẳng ngoái lại vết chân trên cỏ
Vườn hoa nào cũng ở phía mình đi.
Đường chẳng xa, núi không mấy cách chia.
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật ký xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau.
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật ký xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau.
Có một thời ngay cả nỗi đau
Cũng mạnh mẽ ồn ào không giấu nổi
Mơ ước viễn vông, niềm vui thơ dại
Tuổi xuân mình tưởng mãi vẫn tươi xanh
Cũng mạnh mẽ ồn ào không giấu nổi
Mơ ước viễn vông, niềm vui thơ dại
Tuổi xuân mình tưởng mãi vẫn tươi xanh
Và tình yêu không ai khác ngoài anh
Người trai mới vài lần thoáng gặp
Luôn hy vọng để rồi luôn thất vọng
Tôi đã cười đã khóc những không đâu
Người trai mới vài lần thoáng gặp
Luôn hy vọng để rồi luôn thất vọng
Tôi đã cười đã khóc những không đâu
Một vầng trăng niên thiếu ở trên đầu
Một vạt đất cỏ xanh rờn trước mặt…
Mái tóc xanh bắt đầu pha sợi bạc
Nỗi vui buồn cũng khác những ngày xưa
Một vạt đất cỏ xanh rờn trước mặt…
Mái tóc xanh bắt đầu pha sợi bạc
Nỗi vui buồn cũng khác những ngày xưa
Chi chút thời gian từng phút từng giờ
Như kẻ khó tính từng hào keo kiệt
Tôi biết chắc mùa xuân rồi cũng hết
Hôm nay non, mai cỏ sẽ già.
Như kẻ khó tính từng hào keo kiệt
Tôi biết chắc mùa xuân rồi cũng hết
Hôm nay non, mai cỏ sẽ già.
Tôi đã đi mấy chặng đường xa
Vượt mấy núi mấy rừng qua mấy biển
Niềm mơ ước gửi vào trang viết
Nỗi đau buồn dồn xuống đáy tâm tư
Vượt mấy núi mấy rừng qua mấy biển
Niềm mơ ước gửi vào trang viết
Nỗi đau buồn dồn xuống đáy tâm tư
Em yêu anh hơn cả thời xưa
(Cái thời tưởng chết vì tình ái)
Em chẳng chết vì anh, em chẳng đổi
Em cộng anh vào với cuộc đời em
Em biết quên những chuyện đáng quên
Em biết nhớ những điều em phải nhớ
(Cái thời tưởng chết vì tình ái)
Em chẳng chết vì anh, em chẳng đổi
Em cộng anh vào với cuộc đời em
Em biết quên những chuyện đáng quên
Em biết nhớ những điều em phải nhớ
Hoa cúc tím trong bài hát cũ
Dẫu vẫn là cung bậc của ngày xưa
Quá khứ đáng yêu, quá khứ đáng tôn thờ
Nhưng đâu phải là điều em luyến tiếc.
Dẫu vẫn là cung bậc của ngày xưa
Quá khứ đáng yêu, quá khứ đáng tôn thờ
Nhưng đâu phải là điều em luyến tiếc.
(11-1984)
7. Cỏ Dại
“Cỏ dại quen nắng mưaLàm sao mà giết được
Tới mùa nước dâng
Cỏ thường ngập trước
Sau ngày nước rút
Cỏ mọc đầu tiên”
Câu thơ nào trong ý nghĩ vụt lên
Khi tôi bước giữa một rừng cỏ dại
Không nhà cửa. không bóng cây. Tim lối
Cứ cường hào rẽ cỏ mà đi.
Khi tôi bước giữa một rừng cỏ dại
Không nhà cửa. không bóng cây. Tim lối
Cứ cường hào rẽ cỏ mà đi.
Người dân quân tì súng lắng nghe
Bài hát nói về khu vườn đầy trái
Anh bỗng nghĩ đến một vùng cỏ dại
Nỗi nhớ đầu anh nhớ quê anh
Bài hát nói về khu vườn đầy trái
Anh bỗng nghĩ đến một vùng cỏ dại
Nỗi nhớ đầu anh nhớ quê anh
Mảnh đạn bom và chất lân tinh
Đã phá sạch không còn chi nữa
Chỉ có sắt chỉ còn có lửa
Và cuối cùng còn có đất mà thôi
Đã phá sạch không còn chi nữa
Chỉ có sắt chỉ còn có lửa
Và cuối cùng còn có đất mà thôi
Thù trong lòng và cây súng trên vai
Cùng đồng đội anh trở về làng cũ
Anh nhận thấy trước tiên là cỏ
Sự sống đầu anh gặp ở quê hương
Cùng đồng đội anh trở về làng cũ
Anh nhận thấy trước tiên là cỏ
Sự sống đầu anh gặp ở quê hương
Có một lần anh tìm đến bà con
Khi xúm xít quanh anh thăm hỏi
Giữa câu chuyện có điều này đau nhói:
– Đất quê mình cỏ đã mọc lên chưa?
Khi xúm xít quanh anh thăm hỏi
Giữa câu chuyện có điều này đau nhói:
– Đất quê mình cỏ đã mọc lên chưa?
Trong cuộc đời bình yên tựa nghìn xưa
Gần gũi nhất vẫn là cây lúa
Trưa nắng khát ước về vườn quả
Lúc xa nhà nhớ một dáng mây
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió…
Gần gũi nhất vẫn là cây lúa
Trưa nắng khát ước về vườn quả
Lúc xa nhà nhớ một dáng mây
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió…
Có mấy ai nhớ về ngọn cỏ
Mọc vô tình trên lối ta đi
Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi
Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có.
Mọc vô tình trên lối ta đi
Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi
Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có.
(Vĩnh Linh, 1969)
8. Nói Cùng Anh
Em biết đấy là điều đã cũ
Chuyện tình yêu, quan trọng gì đâu:
Sự gắn bó giữa hai người xa lạ
Nỗi vui buồn đem chia sẻ cùng nhau
Chuyện tình yêu, quan trọng gì đâu:
Sự gắn bó giữa hai người xa lạ
Nỗi vui buồn đem chia sẻ cùng nhau
Em đâu dám nghĩ là vĩnh viễn
Hôm nay yêu, mai có thể xa rồi
Niềm đau đớn tưởng như vô tận
Bỗng có ngày thay thế một niềm vui
Hôm nay yêu, mai có thể xa rồi
Niềm đau đớn tưởng như vô tận
Bỗng có ngày thay thế một niềm vui
Điều hôm nay ta nói, ngày mai
Người khác lại nói lời yêu thuở trước
Đời sống chẳng vô cùng, em biết
Câu thơ đâu còn mãi ngày sau
Người khác lại nói lời yêu thuở trước
Đời sống chẳng vô cùng, em biết
Câu thơ đâu còn mãi ngày sau
Chẳng có gì quan trọng lắm đâu
Như không khí như màu xanh lá cỏ
Nhiều đến mức tưởng như chẳng có
Trước cuộc đời rộng lớn mênh mang
Như không khí như màu xanh lá cỏ
Nhiều đến mức tưởng như chẳng có
Trước cuộc đời rộng lớn mênh mang
Nhưng lúc này anh ở bên em
Niềm vui sướng trong ta là có thật
Như chiếc áo trên tường như trang sách
Như chùm hoa mở cánh trước hiên nhà
Niềm vui sướng trong ta là có thật
Như chiếc áo trên tường như trang sách
Như chùm hoa mở cánh trước hiên nhà
Em hiểu rằng mỗi lúc đi xa
Tình anh đối với em là xứ sở
Là bóng rợp trên con đường nắng lửa
Trái cây thơm trên miền đất khô cằn
Tình anh đối với em là xứ sở
Là bóng rợp trên con đường nắng lửa
Trái cây thơm trên miền đất khô cằn
Đấy tình yêu, em muốn nói cùng anh:
Nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng
Lòng tốt để duy trì sự sống
Cho con người thực sự Người hơn
Nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng
Lòng tốt để duy trì sự sống
Cho con người thực sự Người hơn
9. Hoa Cỏ May
Cát vắng, sông đầy, cây ngẩn ngơ,
Không gian xao xuyến chuyển sang mùa.
Tên mình ai gọi sau vòm lá,
Lối cũ em về nay đã thu.
Không gian xao xuyến chuyển sang mùa.
Tên mình ai gọi sau vòm lá,
Lối cũ em về nay đã thu.
Mây trắng bay đi cùng với gió,
Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ.
Đắng cay gửi lại bao mùa cũ,
Thơ viết đôi dòng theo gió xa.
Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ.
Đắng cay gửi lại bao mùa cũ,
Thơ viết đôi dòng theo gió xa.
Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may
Áo em sơ ý cỏ găm đầy
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,
Ai biết lòng anh có đổi thay?
Áo em sơ ý cỏ găm đầy
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,
Ai biết lòng anh có đổi thay?
10. Mẹ Của Anh
Phải đâu mẹ của riêng anh
Mẹ là mẹ của chúng mình đấy thôi
Mẹ tuy không đẻ không nuôi
Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong
Mẹ là mẹ của chúng mình đấy thôi
Mẹ tuy không đẻ không nuôi
Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong
Ngày xưa má mẹ cũng hồng
Bên anh mẹ thức lo từng cơn đau
Bây giờ tóc mẹ trắng phau
Để cho mái tóc trên đầu anh đen
Bên anh mẹ thức lo từng cơn đau
Bây giờ tóc mẹ trắng phau
Để cho mái tóc trên đầu anh đen
Đâu con dốc nắng đường quen
Chợ xa gánh nặng mẹ lên mấy lần
Thương anh thương cả bước chân
Giống bàn chân mẹ tảo tần năm nao
Chợ xa gánh nặng mẹ lên mấy lần
Thương anh thương cả bước chân
Giống bàn chân mẹ tảo tần năm nao
Lời ru mẹ hát thuở nào
Chuyện xưa mẹ kể lẫn vào thơ anh
Nào là hoa bưởi hoa chanh
Nào câu quan họ mái đình cây đa
Chuyện xưa mẹ kể lẫn vào thơ anh
Nào là hoa bưởi hoa chanh
Nào câu quan họ mái đình cây đa
Xin đừng bắt chước câu ca
Đi về dối mẹ để mà yêu nhau
Mẹ không ghét bỏ em đâu
Yêu anh em đã là dâu trong nhà
Đi về dối mẹ để mà yêu nhau
Mẹ không ghét bỏ em đâu
Yêu anh em đã là dâu trong nhà
Em xin hát tiếp lời ca
Ru anh sau nỗi lo âu nhọc nhằn
Hát tình yêu của chúng mình
Nhỏ nhoi giữa một trời xanh khôn cùng
Giữa ngàn hoa cỏ núi sôngRu anh sau nỗi lo âu nhọc nhằn
Hát tình yêu của chúng mình
Nhỏ nhoi giữa một trời xanh khôn cùng
Giữa lòng thương mẹ mênh mông không bờ
Chắc chiu từ những ngày xưa
Mẹ sinh anh để bây giờ cho em.
Trải lòng mình bằng những vần thơ tình sống cùng theo năm tháng của Xuân Quỳnh
Những dòng thơ tình mạnh mẽ nhưng mang nỗi buồn man mác của
Xuân Quỳnh đã ghi dấu trong lòng người đọc qua biết bao thế hệ bởi sức
sống và tình yêu quá sức mãnh liệt.
Nếu như thế hệ trẻ bây giờ dường như đã
khá quen thuộc với những bài thơ hiện đại của các tác giả như Hiên hay
Nguyễn Thiên Ngân thì những thế hệ trước, thời ba mẹ của chúng ta lại
mang một ký ức nhuốm màu thời gian về những vần thơ tình mãnh liệt của
Xuân Quỳnh. Nhưng dù khoảng cách về các thế hệ khá xa, giọng thơ mỗi
người mỗi vẻ thì tất cả đều mang một điểm chung về tình yêu sâu sắc và
những khát khao yêu và được yêu vô cùng cháy bỏng, những nỗi buồn không
tên và những khắc khoải mong mỏi trong lòng.
Thanh
xuân của bạn, tuổi trẻ tươi đẹp, tình yêu nào đi qua cũng là tình yêu
đầy thiết tha, đầy khát vọng. Hạnh phúc thật ngọt ngào, nỗi buồn cũng
thật đẹp. Cho dù có được quay lại cũng chưa bao giờ cảm thấy hối tiếc vì
tình yêu mình đã trao đi lúc ấy.
Trong
tình yêu chắc hẳn không thể tránh được những cãi vã, giận hờn nhau.
Nhưng chẳng phải vì quá yêu, quá thương nên mới như vậy sao? Sau những
hờn ghen không tên đó, ta mới cảm thấy trân quý những ngày vui vẻ ở bên
cạnh nhau hơn rất nhiều.
Người
bạn thương là một người tự do tự tại, sống với mây trời, nay đây mai
đó, không phải lúc nào cũng có thể bên cạnh bạn. Tình yêu bạn trao họ
mười phần thì hết ba phần bạn tự hỏi rằng liệu sự tồn tại của mình trong
lòng người ấy có mạnh mẽ như hình ảnh của người ấy trong lòng mình
không, cũng không thể giấu một chút hờn trách, buồn ghen với những nẻo
đường, sông núi, một phần quan trọng trong cuộc sống của họ.
Có
những lúc cuộc đời như bão tố, nhưng cũng có khi lại bình yên, diệu kì.
Có những điều đi qua đời ta thật đậm nét, mãnh liệt biết bao, nhưng
cũng có lúc lại là những kỉ niệm mơ hồ, thoảng qua như gió. Nhớ về những
ngày đó là lúc ta gom về những kí ức về tươi đẹp nhất của cuộc đời,
những ngày thực sự đắm chìm vào yêu thương ngọt ngào.
Vì
những yêu thương vô bờ, bàn tay nhỏ bé của ta sẵn sàng làm tất cả mọi
việc, gom tất thảy những bình yên vào đôi tay này. Lúc xa cũng như lúc
gần, nỗi nhớ chẳng hề nguôi ngoai, luôn âm ỉ trong lòng để rồi hóa thành
những dòng thơ mạnh mẽ sóng trào biết bao.
Chuyện
tình yêu vốn dĩ là chuyện không thể nói trước được, chỉ có thể tự vẽ
nên bắt đầu chứ không thể viết nên kết thúc. Một ngày ta còn sống là một
ngày ta còn yêu. Cho dù không thể chung đường cùng lối đến cuối cuộc
đời nhưng cũng thật sự hạnh phúc vì đã từng dành cả một quãng thời gian
thật đẹp để chia ngọt sẻ bùi cùng nhau.
Ai
cũng sẽ có những giây phút tự vấn lòng mình không biết liệu người kia
có đổi thay. Hóa ra vì yêu thương quá nên sẽ có lúc lo sợ, sợ mình sẽ
tổn thương, sợ mình sẽ đau khổ khi họ không còn tồn tại trong cuộc đời
mình nữa.
Mỗi
lần yêu là mỗi lần như được sống dậy, mọi giác quan đều được chạm ngõ
yêu thương. Vì tình yêu mà đâm chồi nảy lộc, cả vườn hoa như nở rộ trong
lòng. Những tưởng không thể nào tin tưởng vào tình yêu được nữa nhưng
cuối cùng cũng gặp được một người khiến bản thân như được hồi sinh, cảm
nhận mọi thứ vô cùng rõ ràng, mãnh liệt.
Hạnh
phúc rồi khổ đau vốn dĩ là vòng tuần hoàn không thể nào thay đổi được.
Quá khứ hay tương lai đều không có ý nghĩa gì cả. Hôm qua buồn đau, hôm
nay có thể tràn đầy nhựa sống trở lại. Vậy nên trân trọng người hiện tại
mới là quan trọng. Người hiện tại mới là người đang cùng ta đi qua mọi
niềm vui nỗi buồn, một lần nữa khiến ta hiểu được thế nào là yêu và được
yêu.
Chờ
đợi chưa bao giờ là một cảm giác dễ chịu. Lòng cứ ngóng trông về một
hướng, mong tới ngày được gặp lại. Rõ ràng biết chắc là sẽ trở về, biết
chắc là sẽ quay lại nhưng chẳng rõ được chính xác là khi nào. Mỗi ngày
thức dậy đều hi vọng, đều mong ngóng đến mệt lả nhưng vẫn chưa bao giờ
ngừng hi vọng. Bởi vì chúng ta nhất định sẽ gặp lại nhau. Nhất định là
như vậy.
Nguồn: Tổng hợp
Quỳnh AnhQuỳnh Anh
NGÂM THƠ 2016 - Thơ Xuân Diệu | Ngâm Thơ Hay Nhất 2016
Tuyển Chọn Những Bài Thơ Tình Xuân Diệu Hay Nhất Sống Mãi Theo Thời Gian
Xuân Diệu là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới. Những bài thơ tình của Xuân Diệu luôn mang nhiều sắc màu khác nhau, hương vị khác nhau với những cung bậc cảm xúc cồn cào da diết tột độ. Xuân Diệu được biết đến như là một nhà thơ lãng mạn trữ tình, “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”, “ông hoàng của thơ tình”. Từng bài thơ của ông tựa như được tắm trong men say tình ái, nên từng câu chữ thơ ông luôn khiến người đọc rạo rực bồi hồi.Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi
Nói đến thơ tình là không thể không nhắc tới thi sĩ Xuân Diệu – Người đã thổi sức sống mới, cảm xúc mới, hồn thơ mới vào nền văn chương nước nhà. Những tác phẩm để đời của ông luôn bát diệt trong kho tàng văn học và hàng ngàn đời sau dễ gì có tác phẩm nào vượt qua được ngòi bút ái tình của ông! Dưới đây là tuyển chọn những bài thơ tình Xuân Diệu hay nhất, cả xúc nhất. Mời bạn cùng thưởng thức và đắm mình trong cảm xúc nồng nàn của tình yêu, của những áng thơ tình Xuân Diệu các bạn nhé!
Nhà thơ Xuân Diệu
1. Anh đã giết em
Anh đã giết em, anh chôn em vào trái tim anhTừ đây anh không được yêu em ở trong sự thật
Một cái gì đã qua, một cái gì đã mất
Ta nhìn nhau, bốn mắt biết làm sao ?
Ôi ! Em mến yêu ! Em vẫn là người anh yêu mến nhất.
Cho đến bây giờ ruột anh vẫn thắt
Tim anh vẫn đập như vấp thời gian,
Nhớ bao nhiêu yêu mến nồng nàn,
Nhớ đoạn đời hai ta rạng rỡ
Nhớ trời đất em cho anh mở
Nhớ
Muôn thưở thần tiên
Ôi ! Xa em, anh rơi vào vực không cùng
Đời anh không em, lạnh lùng tê buốt
Nhưng còn anh, còn em, mà đôi ta đã khác
Ta: hai người xa lạ – phải đâu ta !
Anh đã giết em, anh chôn em vào trái tim anh
Anh vẫn ước được em tha thứ
Anh vẫn yêu em như thưở ban đầu
Thê” mà tại sao ta vẫn xa nhau ?
Tại em cố chấp
Tại anh đã mất
Con đường đi tới trái tim em
Anh đã giết em rồi, anh vần ngày đêm yêu mến
Em đã giết anh rồi, em vứt xác anh đâu ?
2. Biển
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Bờ cát dài phẳng lặng
Soi ánh nắng pha lê …
Bờ đẹp đẽ cát vàng
— Thoai thoải hàng thông đứng —
Như lặng lẽ mơ màng
Suốt ngàn năm bên sóng …
Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi
Đã hôn rồi, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt …
Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết,
Để những khi bọt tung trắng xóa
Và gió về bay tỏa nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thỏa,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi !
(4.4.1962)
3. Anh thương em ngủ
Anh thương em khi ngủPhong thái rất hồn nhiên.
Em ngủ như trẻ nhỏ
Ngon say một giấc liền.
Tay em thả xuôi xuôi
Như bơi vào cõi mộng
Mắt em khép dài dài
Dưới trán em lồng lộng.
Em nằm in trẻ nhỏ
Trong chiếc võng yêu thương
Anh dệt giăng khắp chỗ
Trong phòng, quanh quất giường.
Anh thức nhìn em ngủ,
Anh canh giấc cho em;
Anh lắng nghe nhịp thở
Ngực em điều xuống lên.
Trở mình, tay ấp má
Anh thương em dáng người
Tin cậy vào cuộc sống,
Tin ở anh trong đờị
Sau một ngày đầy việc
Chúc em tôi giấc lành!
Anh vô cùng sung sướng
Nếu em mơ thấy anh.
4. Dối trá
Nói chi nữa tiếng buồn ghê gớm ấy
Để lòng tôi sung sướng muốn tiêu tan ?
Tất cả tôi rung rẩy tựa dây đàn
Nghe thỏ thẻ chính điều tôi giấu kỹ,
Sợ đôi mắt điềm nhiên và diễm lệ
Vâng, nói chi để khiêu lại nguồn sầu
Toi ngỡ đà cạn hẳn trong bấy lâu,
Để lại nhóm cho cháy thêm ngọn lửa
Tưởng gần tàn.-Yêu ? yêu nhau ? làm chi nữa !
Tôi vẫn biết rằng tôi chẳng xứng người;
Mùa xuân tôi chưa hề có hoa tươi;
Tôi như chiếc thuyềnhư, hư, không bến đỗ;
Tôi là một con chim không tổ,
Lòng cô đơn hơn một đứa mồ côi,
Nhặt nụ cười của thiên hạ, than ôi,
Để tự nhủ : “ta được yêu đấy chứ”.
Tôi chỉ sống để hoài hoài tưởng nhớ
Mãi mãi yêu, nhưng giấu giếm luôn luôn;
Mà người thì,lơ đãng, dậm trên buồn,
Bân đi hái những cành vui xanh thắm.
Tôi biếtt lắm, trời ơi, tôi biết lắm !
Hỡi lòng dạ xâu xa như vực thẳm !
Tôi biết rằng người nói-vậy cười-chơi,
Tiếng đã làm tôi tê tái cả người,
Tim ngừng đập, để thu hồn nghe lắng,
Máu ngừng chạy, để cho lòng bớt nặng.
Tôi biết rằng, chỉ cách một ngày sau,
Cây bên đường sẽ trông thấy tôi sầu,
Đi thất thểu, đi lang thang, đi quạnh quẽ.
Vì vội đến kiếm tìm nhau, tôi sẽ
Chỉ thấy người thương nhưng chẳng thấy tình thương.
Và như màu theo nắng nhạt, như hương
Theo gió mất, tình người đành tản mác.
Tôi sẽ trốn, thẫn thờ, ngơ ngác,
Trái tim buồn như một bãi tha ma,
Gượng mỉm cười : “Người quên nghĩ rằng ta
Sẽ đau đớn bởi một lời nói vội”.
Vì khốn nỗi ! tôi vẫn còn tin mãi
Sự nhầm kia; tôi không thể không yêụ
Dầu không tin, tôi càng cứ yêu nhiều :
Khi người nói, tiếng người êm ái quá …
Có lúc, tưởng chỉ để rơi tàn lửa,
Tay vô tình gây một đám cháy to :
Người tưởng buông chỉ một tiếng hẹn hò,
Tôi hưởng ứng bằng vạn lời say đắm
Đương rạo rực, thì thào, rối rắm
Ngập lòng tôị-Mà ai ngó tới đâu :
Tôi điên cuồng, tất nhiên phải khổ đau,
Tôi biết lắm, trời ơi, tôi biết lắm !
Vậy, trót lỡ, tôi sẽ đành lẳng lặng
Chịu mối tình gây lại bởi tay ai,
Không cần xin, không trách móc, vì-ôi !
Tôi chẳng biết làm cho lòng cứng cỏị
Cứ như thế cho đến giờ đen tối
Hoa ái tình chung phận đoá hồng khô,
Mà trái tim đã ghê dáng hững hờ
Đã chung phận của tro tàn bếp lạnh
Tôi giấu sẵn một linh hồn hiu quạnh,
Cho nên, liền chiều đó, tôi hết vuị
Không thấy người bằng không thấy mặt trời,
Tôi ôm ngực thử tìm xem biên giới
Của sầu tủị. Nhưng, hỡi người yêu hỡi !
Nó mênh mông, vô ảnh, bủa vây tôi;
Yên ổn đi, thắc mắc đến đây rồi,
Mơ ước tới, mà chán chường cũng lạị
Và mơn trớn cả một kho ân ái,
Tôi một mình đối diện với tình không
Để lắng nghe tiếng khóc mất trong lòng.
5. Hoa Đẹp Là Hoa Nhìn Với Mắt Em
Hoa đẹp là hoa nhìn với mắt em
Cửa sổ là khung có hình em ở giữa
Tách nước – là ngón tay em cầm
Quyển sách chao đèn là bóng em đọc mở
Đường nhựa là đường in dấu vạn chân
Duy có một dấu chân – em yêu dấu
Tàu điện là tàu một đêm anh tiễn em đi
Em có nhớ một buổi chiều ta dạo trong sân Văn Miếủ
Vũ trụ là chốn anh được gặp em
Thời gian là nơi anh với em sinh cùng thời đại
Em ơi! Em đã mở cho anh
Cánh cửa vô cùng, xin chớ bao giờ khép lại ….
(Đêm 10/1/1962)
6. Hỏi
Một năm, thêm mấy tháng rồiThu đi, đông lại, bồi hồi sắp xuân
Gặp em, em gặp mấy lần
Tưởng quen mà lạ, tưởng gần mà xa
Ai làm cách trở đôi ta
Vì anh vụng ngượng, hay là vì em ?
Trăng còn đợi gió chưa lên,
Hay là trăng đã tròn trên mái rồi ?
Hằng ngày em nói bao lời
Với cha, với mẹ, với người xung quanh
Với đường phố, với cây xanh,
Sao em chưa nói với anh một lời ?
Tương tư ăn phải miếng mồi
Đứng đi trên lửa, nằm ngồi trong sương
Phải duyên, phải lứa thì thương,
Để chi đêm thẳm ngày trường em ơi !
Gửi hương cho gió
Biết bao hoa đẹp trong rừng thẳm
Đem gởi hương cho gió phụ phàng !
Mất một đời thơm trong kẽ núi,
Không người du tử đến nhằm hang.
Hoa ngỡ đem hương gởi gió kiều,
Là truyền tin thắm gọi tình yêụ
Songle hoa đợi càng thêm tủi,
Gió mặc hồn hương nhạt với chiềụ
Tản mác phương ngàn lạc gió câm
Dưới rừng hương đẹp chẳng tri âm,
Trên rừng hoa đẹp rơi trên đá,
Lặng lẽ hoàng hôn phủ bước thầm.
Tình yêu muôn thuở vẫn là hương;
Biết mấy lòng thơm mở giữa đường
Đã mất tình yêu trong gió rủi,
Không người thấu rõ đến nguồn thương !
Thiên hạ vô tình nhận ước mơ
Nhận rồi không hiểu mộng và thợ..
Người si muôn kiếp là hoa núi
Uống nhụy lòng tươi tặng khách hờ
7. Hôn
Trời ơi, ôm lấy say sưaMặt khao khát mặt, lòng mơ ước lòng
Hôn em nước mắt chảy ròng
Em ơi như ngọn đèn chong vẫn chờ.
Em hôn anh suốt một giờ,
Anh hôn em mấy cho vừa lòng đaụ
Sao mà chia cách giữa xa nhau
Để cho tháng thảm ngày sầu thế em?
Chao ôi mãi mãi mất tìm,
Thấy rồi sung sướng ta đem nhau về.
Hôn em ngàn thuở chưa xuệ
Ấp yêu xương thịt, gắn kề tâm linh.
Chiêm bao mà chẳng mơ lòng,
Rõ ràng chân thật như trong cuộc đờị
Xuân Diệu (22-8-1970)
8. Hôn cái nhìn
Không phải anh hôn nơi mắtAnh hôn cái nhìn của em
Mắt em một vừng yêu mến
Thắt anh trong lưới êm đềm
Anh nhớ mãi một bến xe
Đến đó hai ta từ biệt
Em yên lặng. – Anh lắng nghe
Mắt em nghìn vạn tơ se
Từ hôm ấy đôi mắt em
Là ảnh cuối cùng anh giữ
Đi xa anh cứ nhớ hoài
Một trời mắt em tình tự
Xin em cho phép anh hôn
Cái nhìn em, gương tâm hồn
Cái nhìn em trong không gian
Trong hồn anh giữa chứa chan ….
9/1967
9. Yêu
Yêu là chết trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà đã được yêu.
Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu;
Người ta phụ, hoặc thờ ơ, chẳng biết
Phút gần gũi cũng như giờ chia biệt.
Tưởng trăng tàn, hoa tạ với hồn tiêu,
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!
– Yêu, là chết trong lòng một ít.
Họ lạc lối giữa u sầu mù mịt
Những người si theo dõi dấu chân yêu.
Và cảnh đời là sa mạc cô liêu.
Và tình ái là sợi dây vấn vít
Yêu, là chết ở trong lòng một ít.
10. Vội Vàng
Tôi muốn tắt nắng điCho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đi.
Của ong bướm này đây tuần trăng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si.
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;
Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.
Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian,
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
Nếu đến nữa không phải rằng gặp lại.
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi,
Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt…
Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc,
Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?
Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,
Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?
Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…
Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!
11. Thơ Tình Mùa Xuân
Mùa xuân về trong tiếng ca chim,
Trên nước xanh sông, trong liễu rèm.
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ em tạm đem.
Ánh xuân mỗi sớm hồng tươi mướt,
Những ống khói cao bèn nhận trước.
Ruộng xanh đã cấy đến châi trời
Lóng lánh mạ soi mình xuống nước.
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ anh tạm đem.
Cây trồng – ta chẳng trồng nêu tết –
Những lá đầu tiên vừa nhú biếc.
Người đi chợ búa tiếng chân ran,
Quần láng mới thâm còn sột soạt.
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ anh tạm đem.
Trên cảnh đồng quê thấy xếp hàng
Chạy dài như tận cuối không gian
Những dàn sắt dựng như ren sắt
Dẫn điện chuyền đi xâyhạnh phúc…
Chưa hái được hoa mang tặng em
Nên một cành thơ anh tạm đem.
Anh muốn mời em bước xuống thuyền,
Thuyền của đôi ta vào hiện thực
Dựa thếđêmtan, ngày sáng rực,
Thuyền ta đi dựng lấy thần tiên…
Đây một cành thơ anh tạm đem
Như nước xanh sông, như liễu rèm…
12. Anh là người bạc bẽo
Ngẫm cho kỹ anh là người bạc bẽo,Em yêu rồi, anh đã vội quên ngay
Mới hôm kia tình tự đến mê say
Sang bữa nay anh làm như mất hết
Anh đòi mãi như một kẻ keo kiệt,
Trong hồn anh tình ái chẳng lâu sao?
Anh không chắt chiu dành dụm tí nào,
Là đất xấu hạt gieo không nảy nở
Nên anh mới luôn luôn nghèo khổ
Giận hờn như anh chẳng được em yêu
Mà thật ra em yêu dấu rất nhiều
Ngẫm cho kỹ anh là người bạc bẽo
13. Biệt ly êm ái
Chúng tôi ngồi, vây phủ bởi trăng thâu,
Sương bám hồn, gió cắn mặt buồn rầụ
Giờ biệt ly cứ đến gần từng phút,
Chúng tôi thấy đã xa nhau một chút…
Người lặng im, và tôi nói bâng quơ,
Chúng tôi ngồi ở giữa một bài thơ,
Một bài thơ mênh mông như vũ tru,
Đầy khói hương xưa, tràn ân ái cũ.
Chúng tôi ngồi, vây phủ bởi trăng thâu,
Tay trong tay, đầu tựa sát bên đầụ
Tình yêu bảo : “Thôi các ngươi đừng khóc,
Các ngươi sẽ đoàn viên trong mộng ngọc !! “
Cứ nhìn nhau rồi lại vẫn nhìn nhau,
Hạnh phúc ngừng giữa đôi trái tim đaụ
14. Chậm chậm đừng quên…
Chậm chậm đừng quên em, em ơiChớ quên yêu mến hứa muôn đời,
Đừng quên hoa duối, hoa sim dại,
Hoa dạ lan hương ôm lứa đôi.
Chậm chậm đừng quên, em ơi em
Chớ quên tâm sự những ngày đêm,
Đừng quên những tiếng bên tai rỉ,
Những lúc thương nhau mắt lặng nhìn.
Chậm chậm mà em! Quên được sao
Ngọt bùi chia sẻ, đói no trao,
Áo ta đùm bọc nhau khi rét,
Khi một mình vui chẳng nỡ nào.
Chậm chậm em mà! sao nỡ quên
Khi em đau ốm có anh bên:
Anh nằm bệnh viện, em thăm đến
Nắng rỏ mồ hôi trên má em.
Chậm chậm đừng quên cỏ với sương,
Trăng sao ta ngắm những đêm trường.
Em ơi chậm chậm đừng quên núi,
Suối Bạc, Cầu Mây đã ngát thương.
Những bến tàu xe, những cửa ga
Hãy còn níu chặt bóng đôi ta.
Những mùa hoa quả bao vương vấn,
Chậm chậm đừng quên cốm đậm đà.
Đừng quên, em hỡi, những trung thu,
Những Tết tươi lên vạn sắc màu:
Em nhỉ, mấy xuân đằm thắm lạ!
– Không em, Tết có vị gì đâu.
Muôn sợi ngàn dây đã thắt nhau,
Em ơi, chậm chậm tháo gì mau.
Tháo dây, rứt cả vào da thịt,
Anh biết bao giờ mới hết đau.
Dây buộc đôi ta lại với đời;
Gỡ dây, gỡ cả cuộc đời thôi.
– Chớ quên hoa duối, hoa sim dại,
Em hỡi! đừng quên “hoa-anh-ơi”
15. Xuân rụng
Sắc tàn, hương nhạt, mùa xuân rụng!Những mặt hồng chia rẽ hết cười.
Đỡ lấy đài xiêu, nưng lấy nhị,
Hồn ơi, phong cảnh cũng là ngươi!
Duyên mỏng bay theo đỡ sắc buồn,
Cho mình hoa rụng cứ xinh luôn.
Phút giây hoá bướm lìa cây dạo,
Đến đất không nghe một tiếng hờn.
Gió tuy nhiu nhíu chỉ đưa hơi,
Sương dẫu chưa buông lệ ám trời;
Nhưng bóng chiều mau sa nặng lắm,
Mà hoa thì nhẹ: cánh rơi… rơi…
Trên đồng lỏng lẻo khói giờ cơm,
Ấy lúc sao êm hiện mấy chòm.
Thần chết thướt tha nương bóng héo,
Bắt đầu đi nhặt những hồn thơm.
Nhận xét
Đăng nhận xét