BUỒN NHỚ MÊNH MANG 17
(ĐC sưu tầm trên NET)
Hôm nay, trời nhẹ lên cao,
Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn...
Lá hồng rơi lặng ngõ thuôn,
Sương trinh rơi kín từ nguồn yêu thương.
Phất phơ hồn của bông hường,
Trong hơi phiêu bạt còn vương máu hồng.
Nghe chừng gió nhớ qua sông,
E bên lau lách thuyền không vắng bờ.
- Không gian như có dây tơ,
Bước đi sẽ đứt, động hờ sẽ tiêu.
Êm êm chiều ngẩn ngơ chiều,
Lòng không sao cả, hiu hiu khẽ buồn...
CÕI MUÔN NĂM
Mắc võng đòng đưa giữa thinh không
Nghe du dương thổi, Gió Khôn Cùng
Mình tự ru mình vào ảo mộng
Chốc đà đã lạc chốn Thiên Cung
Ê hề ngũ quả, rượu ngàn chung
Mê hồn tiên nữ múa đèn lồng
Ngọc Hoàng say khướt, cười nghiêng ngả
Từ thuở Tề Thiên tiệc vẫn nồng
Bềnh bồng mây trắng, ghé Chị Hằng
Hỏi Miền Cực Lạc phải đây chăng?
Ủ dột hồng nhan, vầng trăng khuyết:
"Ước gì có được chút tình lang...!"
Ta liệng vòng bay khắp muôn trùng
Tới miền hương tỏa ngát mênh mông
Hào quang rực rỡ, trong lành quá!
Ha, ha, là thế: Cõi Muôn Năm!
Ala, Phật, Chúa, các Thánh Hiền
Mỗi người một vẻ, mắt lim dim
Đã tròn bổn phận, về đây cả
Mãn nguyện chưa mà mặt thản nhiên?
Và kìa, lũ lượt những linh hồn
Thẫn thờ, lặng lẽ bước hành hương
Nườm nượp về bên Dòng Vĩnh Cửu
Tắm gột cho lòng hết vấn vương...
Ôi, đã an bài Cõi Muôn Năm
Linh hồn còn luyến ánh trăng ngăm
Những sáng bình minh mờ sương lạnh
Rũ vàng héo úa những hoàng hôn?
Sao còn tiếc nuối những đau thương
Những hờn những nhớ thuở yêu đương
Những giọt lệ òa ngày ly biệt
Những gian lao, cay đắng, đoạn trường?
*
Giật mình thức dậy giữa thinh không
Nghe lòng tê buốt Gió Khôn Cùng
Xót xa cho kiếp đời hữu hạn
Vui buồn thoáng chốc đã trăm năm
Ôi, Cõi Trăm năm, Cõi Trăm Năm!
Ai không nức nở lúc lọt lòng
Mấy ai mà không qua bể khổ
Ai người thích thú phút lâm chung!?
Một mai phải rời Cõi Trăm Năm
Cùng rời theo nhé chút Núi Sông
Về Cõi Muôn Năm gieo mưa gió
Cho đỡ nhớ nhung Thú Thăng Trầm!...
Trần Hạnh Thu
Chiều
Thơ » Việt Nam » Hiện đại » Xuân Diệu » Thơ thơ (1938)Hôm nay, trời nhẹ lên cao,
Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn...
Lá hồng rơi lặng ngõ thuôn,
Sương trinh rơi kín từ nguồn yêu thương.
Phất phơ hồn của bông hường,
Trong hơi phiêu bạt còn vương máu hồng.
Nghe chừng gió nhớ qua sông,
E bên lau lách thuyền không vắng bờ.
- Không gian như có dây tơ,
Bước đi sẽ đứt, động hờ sẽ tiêu.
Êm êm chiều ngẩn ngơ chiều,
Lòng không sao cả, hiu hiu khẽ buồn...
Khánh Ly - Cát bụi
CÕI MUÔN NĂM
Mắc võng đòng đưa giữa thinh không
Nghe du dương thổi, Gió Khôn Cùng
Mình tự ru mình vào ảo mộng
Chốc đà đã lạc chốn Thiên Cung
Ê hề ngũ quả, rượu ngàn chung
Mê hồn tiên nữ múa đèn lồng
Ngọc Hoàng say khướt, cười nghiêng ngả
Từ thuở Tề Thiên tiệc vẫn nồng
Bềnh bồng mây trắng, ghé Chị Hằng
Hỏi Miền Cực Lạc phải đây chăng?
Ủ dột hồng nhan, vầng trăng khuyết:
"Ước gì có được chút tình lang...!"
Ta liệng vòng bay khắp muôn trùng
Tới miền hương tỏa ngát mênh mông
Hào quang rực rỡ, trong lành quá!
Ha, ha, là thế: Cõi Muôn Năm!
Ala, Phật, Chúa, các Thánh Hiền
Mỗi người một vẻ, mắt lim dim
Đã tròn bổn phận, về đây cả
Mãn nguyện chưa mà mặt thản nhiên?
Và kìa, lũ lượt những linh hồn
Thẫn thờ, lặng lẽ bước hành hương
Nườm nượp về bên Dòng Vĩnh Cửu
Tắm gột cho lòng hết vấn vương...
Ôi, đã an bài Cõi Muôn Năm
Linh hồn còn luyến ánh trăng ngăm
Những sáng bình minh mờ sương lạnh
Rũ vàng héo úa những hoàng hôn?
Sao còn tiếc nuối những đau thương
Những hờn những nhớ thuở yêu đương
Những giọt lệ òa ngày ly biệt
Những gian lao, cay đắng, đoạn trường?
*
Giật mình thức dậy giữa thinh không
Nghe lòng tê buốt Gió Khôn Cùng
Xót xa cho kiếp đời hữu hạn
Vui buồn thoáng chốc đã trăm năm
Ôi, Cõi Trăm năm, Cõi Trăm Năm!
Ai không nức nở lúc lọt lòng
Mấy ai mà không qua bể khổ
Ai người thích thú phút lâm chung!?
Một mai phải rời Cõi Trăm Năm
Cùng rời theo nhé chút Núi Sông
Về Cõi Muôn Năm gieo mưa gió
Cho đỡ nhớ nhung Thú Thăng Trầm!...
Trần Hạnh Thu
Con Đường Xưa Em Đi Tuấn Vũ
Con Đường Xưa Em Đi
Con đường xưa em đi, vàng lên mái tóc thề, ngõ hồn dâng tái tê
Anh làm thơ vu quy, khách qua đường lắng nghe chuyện tình ta đã ghi
Những mùa trăng vu quy, vì mưa gió không về
Chiến trường anh bước đi
Có nàng hoen đôi mi, ngóng theo đường vắng hoe... Hỏi còn ai cố tri
Em ơi! nhìn gió lên khơi, lòng có trông vời một người xa cuối trời?
Nơi đây phiên gác canh dài, e ấp đôi lời mình còn nhớ thương hoài
Em ơi! màu áo phong sương, mình ước huy hoàng được bàn tay chính nàng
Dâng hoa, dâng hết ân tình
Tình đến bao giờ
Hỏi đường xưa mà nhớ con đường xưa em đi
Thời gian có quên gì
Đá mòn kia vẫn ghi, ghi một đêm trăng thanh
Quán bên đường vắng tênh
Chỉ còn em với anh.
Anh làm thơ vu quy, khách qua đường lắng nghe chuyện tình ta đã ghi
Những mùa trăng vu quy, vì mưa gió không về
Chiến trường anh bước đi
Có nàng hoen đôi mi, ngóng theo đường vắng hoe... Hỏi còn ai cố tri
Em ơi! nhìn gió lên khơi, lòng có trông vời một người xa cuối trời?
Nơi đây phiên gác canh dài, e ấp đôi lời mình còn nhớ thương hoài
Em ơi! màu áo phong sương, mình ước huy hoàng được bàn tay chính nàng
Dâng hoa, dâng hết ân tình
Tình đến bao giờ
Hỏi đường xưa mà nhớ con đường xưa em đi
Thời gian có quên gì
Đá mòn kia vẫn ghi, ghi một đêm trăng thanh
Quán bên đường vắng tênh
Chỉ còn em với anh.
Em đi bỏ mặc con đường - Khánh Ly
Em Đi Bỏ Lại Con Đường
Bỏ mặc căn nhà, bỏ mặc tôi
Bỏ mặc nơi đây, bỏ mặc người
Bỏ trăm năm sau, ngàn năm nữa
Bỏ mặc tôi là, tôi là ai
Em đi bỏ lại con đường
Bờ xa cỏ dại, vô thường nhớ em
Ra đi,em đi bỏ lại dậm trường
Ngàn dâu cố quạnh, muôn trùng nhớ thêm
Bỏ mặc đêm dài, bỏ mặc tôi
Bỏ mặc gian nan, bỏ mặc người
Bỏ xa xôi yêu và gần gũi
Bỏ mặc tôi buồn giữa cuộc vui
Bỏ mặc mưa về, bỏ chiều phai
Bỏ mặc hư vô, bỏ ngậm ngùi
Bỏ đêm chưa qua, ngày chưa tới
Bỏ mặc tay buồn không bàn tay
Bỏ mặc vui buồn, bỏ mặc ai
Bỏ mặc chân không, bỏ mặc người
Bỏ tôi hoang vu và nhỏ bé
Bỏ mặc tôi ngồi giữa đời tôi
Bỏ mặc nơi đây, bỏ mặc người
Bỏ trăm năm sau, ngàn năm nữa
Bỏ mặc tôi là, tôi là ai
Em đi bỏ lại con đường
Bờ xa cỏ dại, vô thường nhớ em
Ra đi,em đi bỏ lại dậm trường
Ngàn dâu cố quạnh, muôn trùng nhớ thêm
Bỏ mặc đêm dài, bỏ mặc tôi
Bỏ mặc gian nan, bỏ mặc người
Bỏ xa xôi yêu và gần gũi
Bỏ mặc tôi buồn giữa cuộc vui
Bỏ mặc mưa về, bỏ chiều phai
Bỏ mặc hư vô, bỏ ngậm ngùi
Bỏ đêm chưa qua, ngày chưa tới
Bỏ mặc tay buồn không bàn tay
Bỏ mặc vui buồn, bỏ mặc ai
Bỏ mặc chân không, bỏ mặc người
Bỏ tôi hoang vu và nhỏ bé
Bỏ mặc tôi ngồi giữa đời tôi
Hơn nửa thế kỷ lại đi trên con đường xưa
Suckhoedoisong.vn - Tối thứ năm
mùng 2/11 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Chế Linh và Thanh Tuyền lần
đầu tiên và có lẽ sẽ là duy nhất đứng chung trong một liveshow mang tên
Con đường xưa em đi tại Hà Nội.
Ước mơ hội ngộ ấp ủ từ cả chục năm đến nay mới thực hiện được.
Tôi hỏi anh, tình yêu có cánh không? Anh bảo bất cứ cái gì cũng có cánh, cũng có thể bay lên bầu trời, bay cao hay bay thấp là do bản thân mình. Tôi không hiểu anh nói gì, chỉ láng máng hiểu ra là tình yêu cũng như chim, bay lên cao lắm.
Anh bảo con chó cũng bay lên cao, tới tận thiên đình. Đôi cánh chó chính là những cặp lá mơ lông, động cơ bay là những củ giềng tươi thơm, ngòi nổ là mấy chai cuốc lủi. Thế là chó bay lên, bay lên cao lắm, Ngọc Hoàng cũng ngửi thấy mùi mẻ mắm tôm.
Tất nhiên gà cũng có động cơ bay rồi, lá chanh tươi chứ gì? Anh bảo phải đấy, chỉ có lá chanh tươi mới giúp gà thăng thiên lên chín tầng mây. Có tiếng lợn kêu trong làng, anh bảo hôm nay lợn cũng mọc cánh bay đi, thơ mộng và lãng mạn quá, hóa ra cái gì cũng đẹp nếu được bay lên. Tiếng lợn kêu yếu dần, anh gật gật đầu: Đôi cánh lợn cũng là đôi cánh của tình yêu. Hôm nay đám cưới làm 100 mâm, con lợn hơn tạ bắt đầu thăng thiên.
Đôi cánh của tình yêu mong manh và yếu ớt, chưa chắc vượt được cơn gió cấp 3, yếu hơn cả cánh diều. Chính vì thế mà đôi cánh tình yêu cần một tên lửa đẩy, giống như tên lửa đẩy của phi thuyền con thoi bay lên vũ trụ.
Tôi cứ nghĩ đôi cánh của tình yêu phải cứng hơn sắt thép, vượt qua bất cứ cơn bão nào, vút lên miền cao hạnh phúc trong nháy mắt. Hóa ra không phải như thế là sao?
Tôi chợt giật mình, quái đản, tay người yêu bất ngờ nói những câu vớ vẩn, vô nghĩa này là sao chứ, hay là hắn có ý gì đây. Đời người con gái có thì, nếu đôi cánh tình yêu mong manh thế thì làm sao cõng được gần 2 tạ lên bầu trời mênh mông. Tôi thoáng chút nghi ngờ và lo sợ…
- Anh yêu ơi, bao giờ thì tình yêu của chúng mình cất cánh, em muốn nghe tiếng lợn kêu lắm rồi…
Anh nhìn tôi âu yếm, rằng em biết đấy, đôi cánh của tình yêu yếu lắm, cần một tên lửa đẩy thì cánh mới cất lên đem theo tạ rưỡi lên cao. Anh hiện nay không có tên lửa đẩy, em sẽ là người quyết định cho chuyến bay của tầu con thoi. Tôi bảo chàng hãy nói cụ thể ra đi, đừng ví von nói bóng nữa, khó hiểu lắm. Bây giờ thì hắn mới nói toẹt ra:
- Em yêu ơi, anh hết sạch tiền rồi, em hãy chi ra quả tên lửa đẩy nhá, đôi cánh tình yêu sẽ bay lên thôi…
Theo Lê Tự (Dân Việt)
Bản sắc của một Sài Gòn cũ duyên dáng, chắc chắn đã đổi thay
nhiều... Sài Gòn xưa chỉ còn là kỷ niệm, và, nếu muốn định hình một phẩm
chất mới đúng cho Sài Gòn ngày nay, chúng ta không thể bám víu vào một
Sài Gòn nhỏ bé ấy được nữa.
>>Đất và những nhân tố hạ giá đất/ Tài sản mềm của Việt Nam/ Mẹ Âu Cơ dẫn chú Tễu đi ăn Phở
Địa
thế của Sài Gòn thời còn là Gia Định Thành, khoảng 150 năm trước, hẳn
là rất đẹp và kỳ thú. Dựa vào địa hình còn lại ngày nay ta hoàn toàn có
thể suy đoán bằng cách thử tưởng tượng: Một thương nhân phương Tây, vừa
đến Viễn Đông để tìm mua gia vị, đứng ở một con thuyền trên sông Sài
Gòn, quãng bến Bạch Đằng ngày nay.
Nếu nhìn về tả ngạn tức Thủ Thiêm (Quận 2 ngày nay), ông ta sẽ thấy một vùng đầm lầy bằng phẳng đến hút tầm mắt. Còn nếu nhìn ngược lại phía hữu ngạn, tức Quận 1 ngày nay, trước mắt ông ta là một triền đồi bắt đầu cao dần từ bờ song, rồi thăm thẳm vươn xa về phía sau. Trên đó là những cánh rừng già bạt ngàn gỗ quý, chim muông của đại ngàn Đồng Nai nối dài lên đến tận cao nguyên Lâm Viên.
Thật thế, thử đi theo tầm nhìn đó bằng xe đạp (đi xe đạp mới cảm nhận được độ dốc), tức lần theo các con đường xuất phát từ bến Bạch Đằng (Quận 1), như Hai Bà Trưng, Đồng Khởi, Pasteur, hay Nam Kỳ Khởi Nghĩa, bạn sẽ cảm thấy hơi thở hổn hển của mình, khi leo lên những con dốc.
Nếu bắt đầu từ Bến Bạch Đằng, theo đường Đồng Khởi, bạn sẽ phải leo dốc cao dần lên đến đỉnh đồi là vị trí của Nhà Thờ Đức Bà, nối dài từ đây là đường Duy Tân.
Nếu theo đường Hai Bà Trưng, con dốc cứ thế kéo dài hết Quận 1, qua Phú Nhuận, đến Bình Thạnh, rồi Gò Vấp. (Cái tên Gò Vấp càng cho thấy bản chất địa hình trung du nguyên thuỷ của vùng đất này.)
Nếu đi theo trục Pasteur - Nam Kỳ Khởi Nghĩa, bạn sẽ đi xuyên qua những cánh rừng cổ thụ mà dấu vết còn tồn tại đến ngày nay - đó là các hàng cây ở Quận 1, rồi một vạt rừng cao vút bao bọc Dinh Thống Nhất -, rồi tiến vào Quận 3 với các con phố. Bạn sẽ thấy, bên những hàng cây xanh um là các biệt thự lẫn khuất dưới các vòm cây cổ thụ xưa cũ...
Bạn đã tin tôi chưa? Rõ ràng, từ nguyên thuỷ, đây là một thành phổ nhỏ trên triền đồi nhìn xuồng dòng sông Sài Gòn - Đồng Nai hùng vỹ. Triền đồi đó lại dựa lưng vào một hệ thống rừng xanh trù phú, có nơi là điểm cuối của một dãy Trường Sơn phía xa.
Quay
lại với góc tưởng tượng ban đầu, ta sẽ thấy con dốc đường Đồng Khởi cao
vút lên từ bến song, và ở cuối đường toạ lạc một Thánh Đường đỏ thắm.
Hay ngược lại, đứng ở vị trí Thánh Đường ấy nhìn xuống hệ thống sông Sài
Gòn, Đồng Nai hùng vỹ uốn lượn ra phía xa xa là bờ biển Cần Giờ. Núi -
rừng - sông - biển chỉ trong một tầm nhìn...
Ở Việt Nam có không ít đô thị Việt nằm bên dòng sông, nhưng hiếm có nơi nào sơn thuỷ hữu tình như vậy.
Tuy nhiên, đặc biệt hơn cả địa hình là vị thế địa-kinh tế và địa-văn hoá.
Đây trước hết là một "thành phố ngã ba đường" (một khái niệm địa lý quan trọng do UNESCO gợi ý), là nơi hội tụ của nhiều hướng, là nơi giao thoa của nhiều loại hình kinh tế, tài nguyên, văn hoá.
Phía bắc là trung du, cao nguyên và rừng xanh trù phú, phía tây là đồng ruộng, vườn cây, đìa tôm - hồ cá, phía Nam chỉ vài chục cây số nữa là tiến ra biển xanh với hệ thống rừng ngập mặn phong phú, còn phía Đông là đường đấu nối với phần phía Bắc của đất nước, như một sự mời gọi, thậm chí thôi thúc, sự giao thương.
Thêm vào đó, còn có một món quà tặng quý giá khôn lường của tự nhiên - đó là hệ thống sông ngòi chằng chịt, lập thành một con đường vận chuyển giao lưu quan trọng. Một hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải hình thành tự nhiên, không cần bỏ vốn.
Từ cái địa thế mang tính tập hợp, giao thoa, làm ăn "trên bến dưới thuyền" ấy, nơi đây đã bảo lưu các địa danh Bến Nghé, Bến Thành... Chính từ các "Bến" ấy mà thành phố này lan toả ra theo các hướng.
Hạt nhân là Quận 1 với công năng khu thương mại, hành chánh, vui chơi...Bao bọc ngay sau lưng Quận 1 về hướng Bắc là Quận 3 - một khu vực gồm hầu hết là các biệt thự sang trọng yên bình, những con đường rợp lá me bay, những "con đường tình ta đi" của Phạm Duy..., vốn ban đầu là khu dinh cơ của người Pháp thời còn cai trị Nam Kỳ.
Còn phía Đông là khu Dakao với khá nhiều Hoa Kiều mở tiệm buôn, tiệm ăn, với con đường điển hình là Đinh Tiên Hoàng. Vượt qua cầu Bông đến Bình Thạnh là đã hết Sài Gòn xưa, vùng đất này trước thuộc địa phận hành chánh của Tỉnh Gia Định.
Ở phía Tây cũng vậy. Dọc theo Chợ Cũ, đường Hàm Nghi là hết Sài Gòn. Đường Trần Hưng Đạo ngày xưa vốn là một vùng rừng rậm, có đường sắt nối dài đến Chợ Lớn - một trung tâm buôn bán làm ăn của người Hoa.
Ký vãng vàng son của Sài Gòn bắt đầu từ cái đô thị vừa vặn tuyệt đẹp của giai đoạn Pháp thuộc ấy kéo dài thêm một chút đến sau 1945, khi Sài Gòn bắt đầu nối thêm Chợ Lớn, Tân Bình, Phú Nhuận... Quy mô của thành phố lúc ấy vừa phải, kết hợp trong nó chất đô hội rộn ràng, chút ăn chơi, nhiều sức sống..., sức tiêu thụ lớn dễ làm ăn, nhưng vẫn bảo tồn được cái chất romantic của một thị tứ êm đềm của vùng Viễn Đông ảnh hưởng văn hoá Pháp.
Bước vào giai đoạn bùng nổ hiện nay, ở thập niên thứ hai của thế kỷ 21, đặc biệt sau đợt phát triển cực nóng về đất đai, bất động sản, từ giữa thập niên thứ nhất của thế kỷ này, Sài Gòn đã hoàn toàn bước vào một giai đoạn trưởng thành khác: bành trướng, nở rộng và nhiều đổi thay. Nói không quá, chỉ cần lấy con đường "Duy Tân cây dài bóng mát" (tức đường Phạm Ngọc Thạch ngày nay), vốn là lời của một ca khúc nổi tiếng của Phạm Duy, ta có thể có một hình ảnh thu nhỏ của sự biến đổi này.
Đây là trục đường điển hình của Sài Gòn mang trong nó hình ảnh tiêu biểu của đô thị này qua các thời kỳ. Con đường băng qua cảnh quan tiểu biểu của Quận 3, có dáng dấp của một thành phố biệt thự êm đềm, sang trọng, mang phong vị của thành phố Pháp Viễn Đông. Hai bên là những hàng cây cổ thụ cao vút, vỉa hè rộng thoáng...
Trên con đường này, có trường Đại học Luật thuở trước, có trung tâm sinh hoạt thanh niên hiện đại, có điểm nhấn là quảng trường Hồ Con Rùa nức tiếng một thời. Con đường cũng đi vào thơ ca và âm nhạc, mà điển hình nhất là hiện thân của ca khúc "Trả lại em yêu".
"Trả lại em yêu/ Khung trời đại học/ Con đường Duy tân cây dài bóng mát/ Buổi chiều khuôn viên mây trời xanh ngát/ Vết chân trên đường vẫn chưa phai nhoà".
Thiết nghĩ cũng không thừa, khi cùng độc giả nhớ lại rằng Duy Tân là một trục đường kéo dài từ đường Đồng Khởi lịch sử (đường Catinat thời Pháp, đường Tự Do thời Việt Nam Cộng Hoà), một trong những con phố nguyên thuỷ của Sài Gòn, con phố đầu tiên của đô thành này. Nếu Đồng Khởi là một con phố sang trọng nhất Sài Gòn và trải qua các thời đại, hầu hết dấu vết của đô thành này đều còn hằn dấu trên nó, thì tiếp nối nó là Duy tân, con đường cư ngụ của giới thượng lưu Sài Gòn hàng thế kỷ qua.
Trục đường Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch) đã hoàn toàn méo mó, so với bản sắc nguyên thuỷ của nó.
Nhiều cao ốc cao vút chặn trên một con phố yên bình cũ; bao nhiêu hàng quán café, nhà hàng, beauty salon, đã đột phá từ sân của các biệt thự cổ kính cũ thành các quán mặt tiền; nạn kẹt xe nghiêm trọng xuất hiện, quảng trường Hồ Con Rùa càng lúc càng phức tạp và bị thu nhỏ lại, mất hẳn nét yên bình sang trọng cũ...
Tất cả gần như là hình ảnh khá đại diện cho cho thấy một Sài Gòn khác đã hình thành. Sài Gòn ngày nay vượt qua tả ngạn sông Sài Gòn tiến sâu vào vùng đầm lầy Thủ Thiêm, Nhà Bè phát triển đến tận vùng rừng Sác cũ. Phía Tây tạo lập thêm các quận Bình Tân, Tân Phú, Phía Đông thêm Quận 9, phía Bắc thêm Quận 12, kết nối Hóc Môn, Củ Chi... Quá lớn và quá đa bản sắc.
Nếu biết rằng tập quán trước năm 1975, người ở Lăng Ông Bà Chiểu, hay Phú Nhuận, rủ nhau đi "Sài Gòn" chơi, hàm ý rằng chỉ có khu vực trung tâm Quận 1, nơi các "Bến" toạ lạc, mới được mang danh vị Sài Gòn thôi, thì sẽ thấy rằng, ngày nay trong một giai đoạn trưởng thành mới của nữa đầu thế kỷ 21 này, chúng ta sẽ phải cất nhiều công sức để định nghĩa lại về hai chữ Sài Gòn và bản sắc hiện đại mà nó đang hình thành.
Bản sắc của một Sài Gòn cũ duyên dáng, chắc chắn đã đổi thay nhiều. Cho nên, kể lại câu chuyện về một đô thành duyên dáng xưa chỉ để cho thấy rằng, Sài Gòn xưa chỉ còn là kỷ niệm, và, nếu muốn định hình một phẩm chất mới đúng cho Sài Gòn ngày nay, chúng ta không thể bám víu vào một Sài Gòn nhỏ bé ấy được nữa. Dù tiếc nuối, chúng ta phải cố gắng hiểu một Sài Gòn rất "bự con" ngày nay, một anh chàng lực sĩ đầu húi cua, mặt đồ Jeans, cưỡi Harley Davidson. Anh chàng này rất năng động trong làm ăn, nhưng vẫn dễ thương trong ứng xử.
Đã hết rồi chăng cái thời của một chàng hào hoa phong nhã, trong bộ vest cổ điển, ngồi xe Citroen, mà người đương thời có thể hình dung qua nhân vật trong bộ phim "Người Tình"?
Lưu Vĩ Lân
Nhiều khu cư dân hình thành tự phát từ một nhóm cư dân rồi dần dần
thành một khu phố nhỏ và nhiều khu phố nhỏ. Một khu đất trống nhờ xây
dựng, có dân đến ở, chia thành những con đường chưa được đặt tên.
Bởi vậy, ở thành phố hiện nay có những con đường mang những cái tên thoạt nghe mắc cười muốn chết.
Nào là đường “Mẫu Giáo - Nghĩa Địa”. Có lẽ con đường này có trường mẫu giáo gần nghĩa địa (?).
Rồi có tên con đường thoạt nghe thấy lạnh run: “Ướp Lạnh” (chắc ở con đường này có nhà máy nước đá hay đông lạnh thủy hải sản nào đó).
Bà con ở đường “Cựu Chiến Binh Không Rác” chắc vô cùng tự hào vì con đường này vừa mang tính truyền thống vừa bảo vệ môi trường triệt để.
Dân mê mạng chắc tập trung ở con đường “Facebook”. Ngọt nhất có lẽ là hai con đường “Đường Cát” và “Đường Phèn”...
Hãy thử tưởng tượng cách bà con đặt tên đường.
Thoạt đầu có thể như vầy: “Anh (chị) ơi, tôi muốn tìm nhà bà Hai ở xóm trên”/ “Bà Hai hả, anh đi hết con đường có cái trường mẫu giáo, rồi qua nghĩa địa sẽ thấy”/ “Qua mẫu giáo, rồi nghĩa địa”/“Ờ, mẫu giáo, rồi nghĩa địa”.
Dần dần rồi thành con đường mang tên “Mẫu Giáo - Nghĩa Địa”, đường “Ướp Lạnh” hồi nào chẳng ai hay. Sau cùng khi đặt tên đường, cắm bảng địa phương sẽ dùng cái tên được định sẵn theo cách gọi của người dân địa phương.
Trước hết, họ gọi tên đường theo đặc điểm nơi đây từng có một cơ sở sản xuất gì đó.
Nếu đi ngang vùng “ngã tư quốc tế”, dân Sài Gòn nào chẳng biết đường Nguyễn Thái Học, trước kia có tên Tây là Kitchener nhưng bà con khoái gọi là đường Lò Heo vì đường này từng có một lò heo. Tương tự, đường Bùi Quang Chiêu (Đặng Thị Nhu) được gọi là đường Cá Hấp vì các vựa cá hấp đóng đô gần khu vực chợ Bến Thành.
Thứ đến, đặt tên đường thật thơ mộng theo tên những hàng cây dài che bóng mát cho những cặp tình nhân như họ thường gọi hai con đường Hàng Bàng và Hàng Sao thế thân cho đường Chasseloup Laubat (Hồng Thập Tự - Nguyễn Thị Minh Khai), Massiges (đường Mạc Đĩnh Chi) vì hai bên vệ đường từng có hàng cây bàng và cây sao rợp bóng.
Hoặc cư dân Sài Gòn với lòng tôn kính, biết ơn những người có công góp phần xây dựng thành phố bằng những công trình xây dựng để đời thường dùng ngay chính tên các nhân vật này để gọi, thay vì gọi tên đường do Nhà nước đặt.
Trường hợp này có đường Frères Guillerault (Bùi Chu - Tôn Thất Tùng) được gọi là đường Huyện Sĩ vì có nhà thờ do ông tri huyện Lê Phát Đạt bỏ tiền túi xây dựng. Đường Alsace Lorraine (Phó Đức Chính) được gọi là đường Chú Hỏa vì tòa biệt thự của Hui BonHoa - sau này được dùng làm bối cảnh quay phim Con ma nhà họ Hứa.
Tiếp thu “truyền thống” đặt tên đường theo đặc điểm địa phương, không quan tâm đến tên gọi có “hộ khẩu”, người dân gọi những con đường dành riêng cho quan chức, cán bộ là đường “Trần Dư” - nói lái là trừ dân.
Biết đâu sau này ở tỉnh Yên Bái có con đường mang tên “Chổi Đót”, Đắk Lắk có con đường mang tên “Xe Ôm” hay đường “Chăn Lợn” để ghi nhớ những quan xây biệt phủ bằng con đường lao động đặc thù có một không hai của các quan khi khởi nghiệp làm... quan.
Lắng nghe mình đang sến
Nhạc vàng được mặc định trong
hiểu biết của nhiều người là dòng âm nhạc trữ tình, lãng mạn, nỉ non sến
súa. Theo tôi biết, màu vàng có lúc tượng trưng cho sự bệnh hoạn. Ví
như khi trên tàu thủy có bệnh dịch thì treo cờ vàng để báo hiệu. Đánh
giá về thể loại nhạc này là công việc của các nhà nghiên cứu âm nhạc. Sự
thăng trầm của dòng nhạc này trong đời sống âm nhạc Việt Nam, người
ngoại đạo cũng có thể nhìn thấy. Song luôn phải thừa nhận một điều, nhạc
vàng mà Chế Linh - Thanh Tuyền là hai trong những cái tên tiêu biểu,
luôn có sức sống, dù có những khi âm thầm. Tuy mới trở lại với các sàn
diễn lớn một vài năm gần đây, thực tế ở Việt Nam, trong suốt nhiều thập
niên qua, Chế Linh - Thanh Tuyền đã có mặt khắp chợ, cùng quê, từ các
vùng xa xôi hẻo lánh, đến những nơi đài các, phồn hoa. Vì sao họ liên
tục có sức thu hút như vậy, bất chấp hoàn cảnh xã hội và con người cũng
đã có rất nhiều thay đổi?
Ca sĩ Chế Linh hồi trẻ, bảnh trai với mái tóc dày, đôi môi tươi và đôi mắt đẹp linh hoạt.
Bởi vì, nhạc vàng đáp ứng một nhu
cầu của tâm hồn con người. Bản chất con người, ai cũng có một chút sến
trong lòng mình. Nhạc vàng đáp ứng cho cái góc sâu thẳm đó. Chẳng hạn
như nỗi lo âu thân phận trước cuộc sống rộng lớn, không biết mình có thể
tồn tại được không? Giữa nơi phồn hoa đô thị mình học như thế nào, rồi
mình ở trong một cái xóm nghèo, một căn gác trọ đi thuê, rồi tình yêu
bấp bênh với một cô gái nào đó trong xóm,... Với rất nhiều người đã
thành đạt thì cũng hầu hết phải khởi đầu bằng con đường gian nan của một
người hoàn toàn chưa có tài sản, chưa có sự nghiệp, phải trải qua những
tháng ngày hoang mang về tương lai xa vời.
Sức hút của nhạc vàng vì thế
chính là sự gần gũi của giai điệu, của ca từ với tâm hồn con người. Mặc
dù vẫn có thành kiến cho rằng đó là thể loại dành cho tầng lớp bình dân,
ở tầng thấp trong xã hội nhưng thực tế khán giả của dòng nhạc này trên
các sân khấu lớn ở nước ta trong những năm gần đây không hề bình dân.
Liveshow Nhật ký đời tôi của Chế Linh cách đây 5 năm tại Hà
Nội, hay liveshow trước đó vào cuối năm 2011 của ông, khán phòng kín chỗ
dù giá vé cao ngất ngưởng: thấp nhất 500 ngàn đồng, cao nhất 3 triệu.
Tại Sài Gòn, để tham gia những đêm nhạc có ngôi sao, khán giả phải bỏ ra
số tiền không hề nhỏ. Từ cả mấy năm trước, phụ thu của chương trình
Quang Lê từ 800 ngàn đến 1,5 triệu còn Thanh Tuyền từ 600 ngàn đến 1
triệu đồng. Thêm điều này nữa, bất chấp việc không có chiêu trò, không
được dàn dựng bắt mắt bằng công nghệ, cũng không có sự phụ trợ của vũ
đạo... các đêm nhạc đó vẫn có sức hút kỳ lạ.
Với nhiều người, nghe lại những
bài hát xửa xưa, những giọng ca đã nằm lòng trong dĩ vãng cũng là một
cách để sống lại thời tuổi trẻ của chính mình. Đó phải chăng cũng là một
tâm lý mà các nhà tổ chức chương trình đã túm được và vì thế họ đã tổ
chức là chắc thắng?
Dĩ nhiên, không thể thắng, nếu trên sân khấu kia không phải là những danh ca.
Ca sĩ Thanh Tuyền thời trẻ.
Chế Linh - Thanh Tuyền, vang bóng một thời nhưng vẫn còn sung sức ở thì hiện tại
Chế Linh là một giọng ca đặc
biệt, tới nỗi mà ông có thể được xem là người mở ra cả một trường phái
hát giống mình, hát cái kiểu nhả chữ buông hơi da diết rên rỉ. Nghe Chế
Linh, thấy cả một sự chán nản và đau khổ cực đoan, rên rỉ và sướt mướt
cũng cực đoan. Ngay cả uốn éo, luyến láy cũng cực đoan nốt. Không phải
ai cũng chịu được giọng ca đó. Nhưng đã thấm là ghiền. Chính sự cực đoan
ấy đã làm nên sự khác lạ, độc đáo trong nghệ thuật. Người hâm mộ biết
rằng Chế Linh được sinh ra ở một làng Chăm nghèo heo hút. Phan Rang quê ông - Ngày thì nắng gió/ Đêm thì chó tru/ Rắn nẹp nưa gây oán gây thù/ Gai chùm lé làm hung làm dữ. Mảnh
đất đó nắng thiêu trụi hết nương, hết rẫy. Rồi đến mùa gió lạc, gió dữ
bị giam cầm trong vách núi, cuồng loạn thét gào. Nếu không sinh ra ở xứ
Phan Rang đó, chắc không có một Chế Linh của âm nhạc như thế. Lớn lên
trong nhọc nhằn, giọng ca của ông tựa hồ kéo theo những u uất từ thẳm
sâu vọng lại. Khan như nắng cháy, hun hút như gió...
Nghệ danh Thanh Tuyền là cái tên mà bà được người thầy của mình - nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông chọn đặt. Thanh là cao nguyên xanh, Tuyền là
suối, mang đậm phong cảnh hữu tình có suối, thác, thông reo ở Đà Lạt -
mảnh đất quê hương nơi bà được sinh ra. “Ông thầy đặt tên tôi là Thanh
Tuyền - nghĩa là dòng suối, nước chảy hoài và tôi cũng sẽ hát hoài”.
Tại cuộc họp báo trước Liveshow Con đường xưa em đi, Thanh
Tuyền cho biết bà thực sự háo hức mong đến lúc gặp lại những khán giả
đã yêu thương và chờ đợi mình cùng với Chế Linh để hát cho thật... đã,
mong khoảnh khắc được sống trọn vẹn trong trời thu Hà Nội. Và cũng tại
cuộc họp báo, cặp đôi danh ca đã hát mộc một đoạn trong bài Tình bơ vơ -
một nhạc phẩm mà theo như tâm sự của Chế Linh thì có thể hát đơn nhiều
lần nhưng nếu hát đôi thì chỉ có thể là cùng với Thanh Tuyền. Hai giọng
ca U80 và U70 mà sao vẫn ngọt, trong, thiết tha khiến người nghe trực
tiếp trong khán phòng hôm đó nổi gai vì sự ngân rung vân vi của những
thanh âm.
Với nghề ca sĩ, giọng hát chính là báu vật. Phải chăng đây là một bí quyết vượt lên tuổi tác: Tôi
hát một bài giống như là thực hành thiền vậy chứ không phải chơi chơi.
Khi hát tôi không cần biết khán giả ngồi dưới là những ai. Tôi chỉ đắm
chìm trong từng lời ca. Sống phải có âm nhạc thì tôi mới sống được - tâm sự của Thanh Tuyền.
Cặp đôi danh ca Chế Linh- Thanh Tuyền vẫn có sức hút lớn.
Không còn là bạn bè mà là tình nhân từ nghìn kiếp trước
Thanh Tuyền nói vui rằng lần này
trên sân khấu của Thủ đô Hà Nội chắc Chế Linh sẽ ca hay hơn vì được gặp
lại người yêu cũ. Còn Chế Linh tâm sự rằng sau khi Thanh Tuyền... bỏ
ông, nam danh ca đã đi tìm khá nhiều giọng ca khác để ghép cặp. Một phần
vì sự thúc ép của các hãng đĩa thời bấy giờ. Ông đã có những nửa kia
khá ưng ý, cũng được khán giả thương quý nhưng sâu thẳm trong lòng ông
biết chỉ có Thanh Tuyền với mình mới chính là một cặp trời sinh trong âm
nhạc. Họ hiểu nhau đến mức chỉ cần người này liếc mắt là người kia biết
sẽ ca như thế nào, cho thật mùi. Đơn giản họ sinh ra dành cho nhau và
dành cho âm nhạc. Như chia sẻ của Thanh Tuyền: Ngày trước chỉ nghĩ là sẽ hát tới khi lấy chồng nhưng tới khi ở nhà mới hiểu mình chỉ hạnh phúc thật sự nếu được hát. Chế Linh bổ sung: Thanh
Tuyền không phải là của gia đình mà là của... người ta. Đi hát lại
không phải vì chồng đồng ý cho đi hát mà là phải đi hát vì khán giả yêu
thương mình.
Và bây giờ sau nửa thế kỷ đi hát,
chính xác là 53 năm, cặp đôi Chế Linh - Thanh Tuyền lại cùng nhau đứng
chung trên một sân khấu lớn, như chưa bao giờ có cuộc chia ly. Họ từng
hát chung khoảng 50 bài và trong đêm nay sẽ chọn 10 bài trong số đó. Tin
rằng đêm hạnh ngộ âm nhạc này sẽ là một kỷ niệm đẹp với người mến mộ.
Và tất cả sẽ ra về với một chút rưng rưng trong tim mình.
Còn với cặp đôi danh ca Chế Linh -
Thanh Tuyền, lại là thêm một lần nhớ lại cái thuở ban đầu lưu luyến ấy.
Như kỷ niệm của lần đầu gặp nhau trong phòng thu âm Chợ Cũ, 1966. Khi
ấy nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đưa cho Thanh Tuyền bài Hái trộm hoa rừng (Trương Hoàng Xuân) và nói: Hôm nay con sẽ hát chung với một người nha. Nhác thấy kép của mình, Thanh Tuyền thầm nghĩ: Người đâu sao đen quá vậy. Còn Chế Linh bình thản: Cho hôn tay cái nha, đoạn bình phẩm: Bàn tay sao giống nải chuối quá vậy.
Võ Hồng Thu
sao đành xa anh / chế linh
Sao Đành Xa Em (Xin Đừng Bỏ Anh)
Đêm nay một mình em
Cô đơn dưới ánh đèn vàng
Đêm nay để hồn em đi hoang
Trong cơn đau nghe nước mắt mặn lời
Trong cơn mê em khóc đã nhiều rồi
Khói thuốc nào đưa em vào dĩ vãng
Hơi men nào đưa em vào .. cơn say
Mưa rơi giọt lệ rơi
Theo nhau dẫm nát hồn người
Trăng khơi cuộc tình ta chia phôi
Em thương anh cho anh hết nụ cười
Em yêu anh cho anh hết cuộc đời
Góp nỗi sầu em chôn vùi quá khứ
Gom cơn buồn em xa người hôm nay..
Bờ môi giờ lạnh giá
Mùa xuân tàn không hay
Bàn tay nào buốt giá
Chờ anh về đêm nay
Mưa vẫn rơi rơi giữa lòng đời
Anh vẫn đi quên mất một người
Sao đành xa em
Sao đành quên em
Sao đành bỏ em..
Yêu nhau một đêm xuân
Bên anh em đánh mất đường về
Xa nhau tàn mùa xuân không hay
Em đưa tay mong bắt ánh mặt trời
Em quay lưng mong trốn tránh loài người
Tiếng hát buồn anh ru người phút cuối
Xa anh rồi em còn gì anh ơi...
Cô đơn dưới ánh đèn vàng
Đêm nay để hồn em đi hoang
Trong cơn đau nghe nước mắt mặn lời
Trong cơn mê em khóc đã nhiều rồi
Khói thuốc nào đưa em vào dĩ vãng
Hơi men nào đưa em vào .. cơn say
Mưa rơi giọt lệ rơi
Theo nhau dẫm nát hồn người
Trăng khơi cuộc tình ta chia phôi
Em thương anh cho anh hết nụ cười
Em yêu anh cho anh hết cuộc đời
Góp nỗi sầu em chôn vùi quá khứ
Gom cơn buồn em xa người hôm nay..
Bờ môi giờ lạnh giá
Mùa xuân tàn không hay
Bàn tay nào buốt giá
Chờ anh về đêm nay
Mưa vẫn rơi rơi giữa lòng đời
Anh vẫn đi quên mất một người
Sao đành xa em
Sao đành quên em
Sao đành bỏ em..
Yêu nhau một đêm xuân
Bên anh em đánh mất đường về
Xa nhau tàn mùa xuân không hay
Em đưa tay mong bắt ánh mặt trời
Em quay lưng mong trốn tránh loài người
Tiếng hát buồn anh ru người phút cuối
Xa anh rồi em còn gì anh ơi...
Tạm biệt chim én - Trần Tiến
Tạm Biệt Chim Én
Tạm biệt chim én xưa tạm biệt những giấc mơ
Và giàn hoa tím bên nhà ai nhớ mong
Chào nụ hoa bé nhỏ dịu dàng trong đám cỏ
Đợi chờ con én những chiều xa rất xa
ah ah ah ha ha .....
Em như chim bay xa giữa đồng xanh quê hương bao la
Tóc mùa xuân theo gió ru em ru em ru em bồng bềnh
Em như chim bay xa giữa đồng xanh quê hương bao la
Tóc mùa xuân theo gió ru em ru em ru em về quê hương
Chiều nào trên phố xưa lặng nhìn chim én bay
Lòng thường mơ ước những đỉnh núi xa mờ
Một ngày tiếng súng về rồi người trai lên đường
Để nhành hoa tím vẫy chào theo thiết tha
ah ah ah ......
Anh như chim bay xa những đàn chim bay trong phong ba
Góc trời kia chim én thương ai thương ai thương ai đợi chờ
Anh như chim bay xa những đàn chim bay trong phong ba
Góc trời kia chim én thương ai thương ai thương ai đợi chờ ai
Một ngày tiếng súng ngưng, một người đi trở về
tìm người con gái trong mùa chim én bay
bầu trời chim én liệng
ngoài vườn hoa tím nở
mà người con gái đã về trên núi cao
ah...ah...ah...ah ....
Ôi quê hương bao la tiếng đàn tôi ngân xa ngân xa
Hát về em cô gái yêu ai yêu ai đợi chờ ai
Ôi quê hương bao la tiếng đàn tôi ngân xa ngân xa
Hát về em cô gái yêu ai yêu ai đợi chờ ai
Và giàn hoa tím bên nhà ai nhớ mong
Chào nụ hoa bé nhỏ dịu dàng trong đám cỏ
Đợi chờ con én những chiều xa rất xa
ah ah ah ha ha .....
Em như chim bay xa giữa đồng xanh quê hương bao la
Tóc mùa xuân theo gió ru em ru em ru em bồng bềnh
Em như chim bay xa giữa đồng xanh quê hương bao la
Tóc mùa xuân theo gió ru em ru em ru em về quê hương
Chiều nào trên phố xưa lặng nhìn chim én bay
Lòng thường mơ ước những đỉnh núi xa mờ
Một ngày tiếng súng về rồi người trai lên đường
Để nhành hoa tím vẫy chào theo thiết tha
ah ah ah ......
Anh như chim bay xa những đàn chim bay trong phong ba
Góc trời kia chim én thương ai thương ai thương ai đợi chờ
Anh như chim bay xa những đàn chim bay trong phong ba
Góc trời kia chim én thương ai thương ai thương ai đợi chờ ai
Một ngày tiếng súng ngưng, một người đi trở về
tìm người con gái trong mùa chim én bay
bầu trời chim én liệng
ngoài vườn hoa tím nở
mà người con gái đã về trên núi cao
ah...ah...ah...ah ....
Ôi quê hương bao la tiếng đàn tôi ngân xa ngân xa
Hát về em cô gái yêu ai yêu ai đợi chờ ai
Ôi quê hương bao la tiếng đàn tôi ngân xa ngân xa
Hát về em cô gái yêu ai yêu ai đợi chờ ai
Về đi em- Trần Tiến hát
Đời Gọi Em Biết Bao Lần - Khánh Ly
Tình yêu có cất được cánh không anh?
Thứ Năm, ngày 30/11/2017 09:48 AM (GMT+7)
Anh yêu ơi, bao giờ thì tình yêu của chúng mình cất cánh, em muốn nghe tiếng lợn kêu lắm rồi…
Chim có cánh là đương nhiên rồi. Có một loài chim không bao giờ bay là chim không có cánh. Chim quý vô cùng, cuộc đời này ở đâu cũng cần chim, ai cũng cần chim, trực tiếp và gián tiếp.Tôi hỏi anh, tình yêu có cánh không? Anh bảo bất cứ cái gì cũng có cánh, cũng có thể bay lên bầu trời, bay cao hay bay thấp là do bản thân mình. Tôi không hiểu anh nói gì, chỉ láng máng hiểu ra là tình yêu cũng như chim, bay lên cao lắm.
Anh bảo con chó cũng bay lên cao, tới tận thiên đình. Đôi cánh chó chính là những cặp lá mơ lông, động cơ bay là những củ giềng tươi thơm, ngòi nổ là mấy chai cuốc lủi. Thế là chó bay lên, bay lên cao lắm, Ngọc Hoàng cũng ngửi thấy mùi mẻ mắm tôm.
Tất nhiên gà cũng có động cơ bay rồi, lá chanh tươi chứ gì? Anh bảo phải đấy, chỉ có lá chanh tươi mới giúp gà thăng thiên lên chín tầng mây. Có tiếng lợn kêu trong làng, anh bảo hôm nay lợn cũng mọc cánh bay đi, thơ mộng và lãng mạn quá, hóa ra cái gì cũng đẹp nếu được bay lên. Tiếng lợn kêu yếu dần, anh gật gật đầu: Đôi cánh lợn cũng là đôi cánh của tình yêu. Hôm nay đám cưới làm 100 mâm, con lợn hơn tạ bắt đầu thăng thiên.
Đôi cánh của tình yêu mong manh và yếu ớt, chưa chắc vượt được cơn gió cấp 3, yếu hơn cả cánh diều. Chính vì thế mà đôi cánh tình yêu cần một tên lửa đẩy, giống như tên lửa đẩy của phi thuyền con thoi bay lên vũ trụ.
Tôi cứ nghĩ đôi cánh của tình yêu phải cứng hơn sắt thép, vượt qua bất cứ cơn bão nào, vút lên miền cao hạnh phúc trong nháy mắt. Hóa ra không phải như thế là sao?
Tôi chợt giật mình, quái đản, tay người yêu bất ngờ nói những câu vớ vẩn, vô nghĩa này là sao chứ, hay là hắn có ý gì đây. Đời người con gái có thì, nếu đôi cánh tình yêu mong manh thế thì làm sao cõng được gần 2 tạ lên bầu trời mênh mông. Tôi thoáng chút nghi ngờ và lo sợ…
- Anh yêu ơi, bao giờ thì tình yêu của chúng mình cất cánh, em muốn nghe tiếng lợn kêu lắm rồi…
Anh nhìn tôi âu yếm, rằng em biết đấy, đôi cánh của tình yêu yếu lắm, cần một tên lửa đẩy thì cánh mới cất lên đem theo tạ rưỡi lên cao. Anh hiện nay không có tên lửa đẩy, em sẽ là người quyết định cho chuyến bay của tầu con thoi. Tôi bảo chàng hãy nói cụ thể ra đi, đừng ví von nói bóng nữa, khó hiểu lắm. Bây giờ thì hắn mới nói toẹt ra:
- Em yêu ơi, anh hết sạch tiền rồi, em hãy chi ra quả tên lửa đẩy nhá, đôi cánh tình yêu sẽ bay lên thôi…
Ký vãng về một Sài Gòn xưa...
02/10/2012 06:00 GMT+7
Bản sắc của một Sài Gòn cũ duyên dáng, chắc chắn đã đổi thay
nhiều... Sài Gòn xưa chỉ còn là kỷ niệm, và, nếu muốn định hình một phẩm
chất mới đúng cho Sài Gòn ngày nay, chúng ta không thể bám víu vào một
Sài Gòn nhỏ bé ấy được nữa.>>Đất và những nhân tố hạ giá đất/ Tài sản mềm của Việt Nam/ Mẹ Âu Cơ dẫn chú Tễu đi ăn Phở
Nếu nhìn về tả ngạn tức Thủ Thiêm (Quận 2 ngày nay), ông ta sẽ thấy một vùng đầm lầy bằng phẳng đến hút tầm mắt. Còn nếu nhìn ngược lại phía hữu ngạn, tức Quận 1 ngày nay, trước mắt ông ta là một triền đồi bắt đầu cao dần từ bờ song, rồi thăm thẳm vươn xa về phía sau. Trên đó là những cánh rừng già bạt ngàn gỗ quý, chim muông của đại ngàn Đồng Nai nối dài lên đến tận cao nguyên Lâm Viên.
Thật thế, thử đi theo tầm nhìn đó bằng xe đạp (đi xe đạp mới cảm nhận được độ dốc), tức lần theo các con đường xuất phát từ bến Bạch Đằng (Quận 1), như Hai Bà Trưng, Đồng Khởi, Pasteur, hay Nam Kỳ Khởi Nghĩa, bạn sẽ cảm thấy hơi thở hổn hển của mình, khi leo lên những con dốc.
Nếu bắt đầu từ Bến Bạch Đằng, theo đường Đồng Khởi, bạn sẽ phải leo dốc cao dần lên đến đỉnh đồi là vị trí của Nhà Thờ Đức Bà, nối dài từ đây là đường Duy Tân.
Nếu theo đường Hai Bà Trưng, con dốc cứ thế kéo dài hết Quận 1, qua Phú Nhuận, đến Bình Thạnh, rồi Gò Vấp. (Cái tên Gò Vấp càng cho thấy bản chất địa hình trung du nguyên thuỷ của vùng đất này.)
Nếu đi theo trục Pasteur - Nam Kỳ Khởi Nghĩa, bạn sẽ đi xuyên qua những cánh rừng cổ thụ mà dấu vết còn tồn tại đến ngày nay - đó là các hàng cây ở Quận 1, rồi một vạt rừng cao vút bao bọc Dinh Thống Nhất -, rồi tiến vào Quận 3 với các con phố. Bạn sẽ thấy, bên những hàng cây xanh um là các biệt thự lẫn khuất dưới các vòm cây cổ thụ xưa cũ...
Bạn đã tin tôi chưa? Rõ ràng, từ nguyên thuỷ, đây là một thành phổ nhỏ trên triền đồi nhìn xuồng dòng sông Sài Gòn - Đồng Nai hùng vỹ. Triền đồi đó lại dựa lưng vào một hệ thống rừng xanh trù phú, có nơi là điểm cuối của một dãy Trường Sơn phía xa.
 |
| Một góc Sài Gòn xưa. Ảnh tư liệu Dương Minh Long. |
Ở Việt Nam có không ít đô thị Việt nằm bên dòng sông, nhưng hiếm có nơi nào sơn thuỷ hữu tình như vậy.
Tuy nhiên, đặc biệt hơn cả địa hình là vị thế địa-kinh tế và địa-văn hoá.
Đây trước hết là một "thành phố ngã ba đường" (một khái niệm địa lý quan trọng do UNESCO gợi ý), là nơi hội tụ của nhiều hướng, là nơi giao thoa của nhiều loại hình kinh tế, tài nguyên, văn hoá.
Phía bắc là trung du, cao nguyên và rừng xanh trù phú, phía tây là đồng ruộng, vườn cây, đìa tôm - hồ cá, phía Nam chỉ vài chục cây số nữa là tiến ra biển xanh với hệ thống rừng ngập mặn phong phú, còn phía Đông là đường đấu nối với phần phía Bắc của đất nước, như một sự mời gọi, thậm chí thôi thúc, sự giao thương.
Thêm vào đó, còn có một món quà tặng quý giá khôn lường của tự nhiên - đó là hệ thống sông ngòi chằng chịt, lập thành một con đường vận chuyển giao lưu quan trọng. Một hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải hình thành tự nhiên, không cần bỏ vốn.
Từ cái địa thế mang tính tập hợp, giao thoa, làm ăn "trên bến dưới thuyền" ấy, nơi đây đã bảo lưu các địa danh Bến Nghé, Bến Thành... Chính từ các "Bến" ấy mà thành phố này lan toả ra theo các hướng.
Hạt nhân là Quận 1 với công năng khu thương mại, hành chánh, vui chơi...Bao bọc ngay sau lưng Quận 1 về hướng Bắc là Quận 3 - một khu vực gồm hầu hết là các biệt thự sang trọng yên bình, những con đường rợp lá me bay, những "con đường tình ta đi" của Phạm Duy..., vốn ban đầu là khu dinh cơ của người Pháp thời còn cai trị Nam Kỳ.
Còn phía Đông là khu Dakao với khá nhiều Hoa Kiều mở tiệm buôn, tiệm ăn, với con đường điển hình là Đinh Tiên Hoàng. Vượt qua cầu Bông đến Bình Thạnh là đã hết Sài Gòn xưa, vùng đất này trước thuộc địa phận hành chánh của Tỉnh Gia Định.
Ở phía Tây cũng vậy. Dọc theo Chợ Cũ, đường Hàm Nghi là hết Sài Gòn. Đường Trần Hưng Đạo ngày xưa vốn là một vùng rừng rậm, có đường sắt nối dài đến Chợ Lớn - một trung tâm buôn bán làm ăn của người Hoa.
Ký vãng vàng son của Sài Gòn bắt đầu từ cái đô thị vừa vặn tuyệt đẹp của giai đoạn Pháp thuộc ấy kéo dài thêm một chút đến sau 1945, khi Sài Gòn bắt đầu nối thêm Chợ Lớn, Tân Bình, Phú Nhuận... Quy mô của thành phố lúc ấy vừa phải, kết hợp trong nó chất đô hội rộn ràng, chút ăn chơi, nhiều sức sống..., sức tiêu thụ lớn dễ làm ăn, nhưng vẫn bảo tồn được cái chất romantic của một thị tứ êm đềm của vùng Viễn Đông ảnh hưởng văn hoá Pháp.
Bước vào giai đoạn bùng nổ hiện nay, ở thập niên thứ hai của thế kỷ 21, đặc biệt sau đợt phát triển cực nóng về đất đai, bất động sản, từ giữa thập niên thứ nhất của thế kỷ này, Sài Gòn đã hoàn toàn bước vào một giai đoạn trưởng thành khác: bành trướng, nở rộng và nhiều đổi thay. Nói không quá, chỉ cần lấy con đường "Duy Tân cây dài bóng mát" (tức đường Phạm Ngọc Thạch ngày nay), vốn là lời của một ca khúc nổi tiếng của Phạm Duy, ta có thể có một hình ảnh thu nhỏ của sự biến đổi này.
Đây là trục đường điển hình của Sài Gòn mang trong nó hình ảnh tiêu biểu của đô thị này qua các thời kỳ. Con đường băng qua cảnh quan tiểu biểu của Quận 3, có dáng dấp của một thành phố biệt thự êm đềm, sang trọng, mang phong vị của thành phố Pháp Viễn Đông. Hai bên là những hàng cây cổ thụ cao vút, vỉa hè rộng thoáng...
Trên con đường này, có trường Đại học Luật thuở trước, có trung tâm sinh hoạt thanh niên hiện đại, có điểm nhấn là quảng trường Hồ Con Rùa nức tiếng một thời. Con đường cũng đi vào thơ ca và âm nhạc, mà điển hình nhất là hiện thân của ca khúc "Trả lại em yêu".
"Trả lại em yêu/ Khung trời đại học/ Con đường Duy tân cây dài bóng mát/ Buổi chiều khuôn viên mây trời xanh ngát/ Vết chân trên đường vẫn chưa phai nhoà".
Thiết nghĩ cũng không thừa, khi cùng độc giả nhớ lại rằng Duy Tân là một trục đường kéo dài từ đường Đồng Khởi lịch sử (đường Catinat thời Pháp, đường Tự Do thời Việt Nam Cộng Hoà), một trong những con phố nguyên thuỷ của Sài Gòn, con phố đầu tiên của đô thành này. Nếu Đồng Khởi là một con phố sang trọng nhất Sài Gòn và trải qua các thời đại, hầu hết dấu vết của đô thành này đều còn hằn dấu trên nó, thì tiếp nối nó là Duy tân, con đường cư ngụ của giới thượng lưu Sài Gòn hàng thế kỷ qua.
Trục đường Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch) đã hoàn toàn méo mó, so với bản sắc nguyên thuỷ của nó.
Nhiều cao ốc cao vút chặn trên một con phố yên bình cũ; bao nhiêu hàng quán café, nhà hàng, beauty salon, đã đột phá từ sân của các biệt thự cổ kính cũ thành các quán mặt tiền; nạn kẹt xe nghiêm trọng xuất hiện, quảng trường Hồ Con Rùa càng lúc càng phức tạp và bị thu nhỏ lại, mất hẳn nét yên bình sang trọng cũ...
Tất cả gần như là hình ảnh khá đại diện cho cho thấy một Sài Gòn khác đã hình thành. Sài Gòn ngày nay vượt qua tả ngạn sông Sài Gòn tiến sâu vào vùng đầm lầy Thủ Thiêm, Nhà Bè phát triển đến tận vùng rừng Sác cũ. Phía Tây tạo lập thêm các quận Bình Tân, Tân Phú, Phía Đông thêm Quận 9, phía Bắc thêm Quận 12, kết nối Hóc Môn, Củ Chi... Quá lớn và quá đa bản sắc.
Nếu biết rằng tập quán trước năm 1975, người ở Lăng Ông Bà Chiểu, hay Phú Nhuận, rủ nhau đi "Sài Gòn" chơi, hàm ý rằng chỉ có khu vực trung tâm Quận 1, nơi các "Bến" toạ lạc, mới được mang danh vị Sài Gòn thôi, thì sẽ thấy rằng, ngày nay trong một giai đoạn trưởng thành mới của nữa đầu thế kỷ 21 này, chúng ta sẽ phải cất nhiều công sức để định nghĩa lại về hai chữ Sài Gòn và bản sắc hiện đại mà nó đang hình thành.
Bản sắc của một Sài Gòn cũ duyên dáng, chắc chắn đã đổi thay nhiều. Cho nên, kể lại câu chuyện về một đô thành duyên dáng xưa chỉ để cho thấy rằng, Sài Gòn xưa chỉ còn là kỷ niệm, và, nếu muốn định hình một phẩm chất mới đúng cho Sài Gòn ngày nay, chúng ta không thể bám víu vào một Sài Gòn nhỏ bé ấy được nữa. Dù tiếc nuối, chúng ta phải cố gắng hiểu một Sài Gòn rất "bự con" ngày nay, một anh chàng lực sĩ đầu húi cua, mặt đồ Jeans, cưỡi Harley Davidson. Anh chàng này rất năng động trong làm ăn, nhưng vẫn dễ thương trong ứng xử.
Đã hết rồi chăng cái thời của một chàng hào hoa phong nhã, trong bộ vest cổ điển, ngồi xe Citroen, mà người đương thời có thể hình dung qua nhân vật trong bộ phim "Người Tình"?
Lưu Vĩ Lân
Con đường nay em đi, ngày xưa có tên gì?
30/07/2017 11:39 GMT+7
TTO - Dù chính quyền đã đặt tên đường chính thức, có cắm bảng đề tên chính chủ nhưng người Sài Gòn vẫn gọi theo thói quen của họ cho… dễ gọi và dễ nhớ.
 |
| Đường Duy Tân được đổi thành Phạm Ngọc Thạch, xưa có tên Tây đọc là Lan Si Bê (Blansubé) - Ảnh: T.T.D. |
Những cái tên “mắc cười muốn chết”
Để giải quyết sự rắc rối nhầm lẫn về địa chỉ, người dân ở khu đất mới
tự chọn tên đường cho khu mình ở dựa theo đặc điểm mà khu phố khác
không có.Bởi vậy, ở thành phố hiện nay có những con đường mang những cái tên thoạt nghe mắc cười muốn chết.
Nào là đường “Mẫu Giáo - Nghĩa Địa”. Có lẽ con đường này có trường mẫu giáo gần nghĩa địa (?).
Rồi có tên con đường thoạt nghe thấy lạnh run: “Ướp Lạnh” (chắc ở con đường này có nhà máy nước đá hay đông lạnh thủy hải sản nào đó).
Bà con ở đường “Cựu Chiến Binh Không Rác” chắc vô cùng tự hào vì con đường này vừa mang tính truyền thống vừa bảo vệ môi trường triệt để.
Dân mê mạng chắc tập trung ở con đường “Facebook”. Ngọt nhất có lẽ là hai con đường “Đường Cát” và “Đường Phèn”...
Hãy thử tưởng tượng cách bà con đặt tên đường.
Thoạt đầu có thể như vầy: “Anh (chị) ơi, tôi muốn tìm nhà bà Hai ở xóm trên”/ “Bà Hai hả, anh đi hết con đường có cái trường mẫu giáo, rồi qua nghĩa địa sẽ thấy”/ “Qua mẫu giáo, rồi nghĩa địa”/“Ờ, mẫu giáo, rồi nghĩa địa”.
Dần dần rồi thành con đường mang tên “Mẫu Giáo - Nghĩa Địa”, đường “Ướp Lạnh” hồi nào chẳng ai hay. Sau cùng khi đặt tên đường, cắm bảng địa phương sẽ dùng cái tên được định sẵn theo cách gọi của người dân địa phương.
Gọi tên từ vựa cá, hàng cây...
Nếu như đọc một bài viết của nhà văn Bình Nguyên Lộc - một người Đồng
Nai nhưng sống và viết nhiều về Sài Gòn - ta sẽ khám phá cách gọi tên
đường thật “bá đạo” ngày xưa.Trước hết, họ gọi tên đường theo đặc điểm nơi đây từng có một cơ sở sản xuất gì đó.
Nếu đi ngang vùng “ngã tư quốc tế”, dân Sài Gòn nào chẳng biết đường Nguyễn Thái Học, trước kia có tên Tây là Kitchener nhưng bà con khoái gọi là đường Lò Heo vì đường này từng có một lò heo. Tương tự, đường Bùi Quang Chiêu (Đặng Thị Nhu) được gọi là đường Cá Hấp vì các vựa cá hấp đóng đô gần khu vực chợ Bến Thành.
Thứ đến, đặt tên đường thật thơ mộng theo tên những hàng cây dài che bóng mát cho những cặp tình nhân như họ thường gọi hai con đường Hàng Bàng và Hàng Sao thế thân cho đường Chasseloup Laubat (Hồng Thập Tự - Nguyễn Thị Minh Khai), Massiges (đường Mạc Đĩnh Chi) vì hai bên vệ đường từng có hàng cây bàng và cây sao rợp bóng.
Hoặc cư dân Sài Gòn với lòng tôn kính, biết ơn những người có công góp phần xây dựng thành phố bằng những công trình xây dựng để đời thường dùng ngay chính tên các nhân vật này để gọi, thay vì gọi tên đường do Nhà nước đặt.
Trường hợp này có đường Frères Guillerault (Bùi Chu - Tôn Thất Tùng) được gọi là đường Huyện Sĩ vì có nhà thờ do ông tri huyện Lê Phát Đạt bỏ tiền túi xây dựng. Đường Alsace Lorraine (Phó Đức Chính) được gọi là đường Chú Hỏa vì tòa biệt thự của Hui BonHoa - sau này được dùng làm bối cảnh quay phim Con ma nhà họ Hứa.
Tiếp thu “truyền thống” đặt tên đường theo đặc điểm địa phương, không quan tâm đến tên gọi có “hộ khẩu”, người dân gọi những con đường dành riêng cho quan chức, cán bộ là đường “Trần Dư” - nói lái là trừ dân.
Biết đâu sau này ở tỉnh Yên Bái có con đường mang tên “Chổi Đót”, Đắk Lắk có con đường mang tên “Xe Ôm” hay đường “Chăn Lợn” để ghi nhớ những quan xây biệt phủ bằng con đường lao động đặc thù có một không hai của các quan khi khởi nghiệp làm... quan.
|
Tên đường Việt hóa từ chữ Tây
Trước năm 1954, các con đường thành phố đều đặt theo tên Tây, mỗi
lần gọi muốn trẹo lưỡi nên bà con tự động Việt hóa mà không cần đến
những nhà ngôn ngữ học.Đố ai thời này biết được con đường “Ai Vô Rờ Quẹt” chính là con đường Eyriaud des Verges (Trương Minh Giảng - Lê Văn Sỹ). “Nhăn Răng Rìa Ai Đi Đây?” là cách gọi con đường Legrand de la Liraye (Phan Thanh Giản - Điện Biên Phủ). Đường Đít Xơ Mít là cách phiên âm của Dixmude (Đề Thám). Đói bụng hãy nhớ đến đường “Lên Ăn Cơm” khi nói đến đường Léon Combes. Đường Duy Tân (Phạm Ngọc Thạch) trước kia có tên Tây là Blansubé thì được bà con gọi như tên một thiếu nữ: Lan Si Bê. Đường Monlaii (Huỳnh Thúc Kháng) là đường Mộng Lầu. Ngã sáu Phù Đổng trước kia được gọi là ngã sáu Quẹt Đoong (Verdon)... |
Nhận xét
Đăng nhận xét