-Định hướng như ... cứt mà đòi lên "Thiên Đường".
-Rồi đây, lịch sử sẽ chỉ rõ công - tội!

--------------------------------------
(ĐC sưu tầm trên NET)

Viện phí lại tăng: Năm 2020 bệnh nhân sẽ có đủ giường?

Cảnh sống khổ trong bệnh viện khi bệnh nhi, người nhà phải dùng gầm giường của bệnh nhân khác làm giường. (Ảnh: khampha.vn)

Hai năm sau khi Đề án giảm quá tải bệnh viện giai đoạn 2013 – 2020 được phê duyệt, thực hiện, người bệnh vẫn khổ vì bệnh viện quá tải. Liệu với việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo giá thị trường, thì tới 2020, tình trạng bệnh viện quá tải có thực sự được giải quyết?

Theo dự thảo thông tư, bắt đầu từ tháng 11 tới đến năm 2020, khoảng 1.800 dịch vụ y tế sẽ tăng giá nhằm giúp bệnh viện được thu đủ chi phí, từ đó để có kinh phí nâng cao chất lượng chăm sóc và phục vụ người bệnh.

Mục tiêu của đề án giảm quá tải BV năm 2013 là “cơ bản khắc phục tình trạng nằm ghép vào năm 2015; phấn đấu từ năm 2020 trở đi không còn tình trạng quá tải bệnh viện”; giảm công suất sử dụng giường bệnh của các bệnh viện từ tên 120% xuống dưới 100% và từ năm 2020 trở đi không còn tình trạng quá tải bệnh viện.

Thế nhưng, tháng 3/2015, ông Tăng Chí Thượng – Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, công suất sử dụng giường bệnh ở nhiều nơi ở Sài Gòn vẫn đang cao ngất ngưởng. Điển hình như Bệnh viện Ung bướu là 232% (năm 2013) và 180% (năm 2014), BV Nhi đồng 1 là 132% (2013) và 122% (2014), BV Nhân dân Gia Định là 116% (2014)…, theo thông tin từ Báo Hải Quan Online.

Xem thêm: Bệnh nhi ồ ạt nhập viện: Bệnh viện Nhi Đồng 1 và 2 quá tải nhất trong 10 năm qua

Trong tháng 9, tại Bệnh viện Nhi Đồng 1,2 (Sài Gòn), bệnh nhi ồ ạt nhập viện vì sốt xuất huyết dẫn đến tình trạng quá tải, nhiều bệnh nhi và người nhà phải nằm tràn hành lang, ngay sát nhà vệ sinh. (Ảnh: motthegioi.vn)

Trước đó, năm 2011, trong cuộc họp giữa Bộ Y tế và UBND thành phố Hà Nội đã đưa ra đề xuất di dời các Bệnh viện Bạch Mai, Phụ sản TƯ, Nhi TƯ, Việt Đức, K, Tai Mũi Họng, Lao và Bệnh phổi TƯ, Châm cứu TƯ, Y học Cổ truyền TƯ, Nội tiết, Mắt TƯ, Đại học Y Hà Nội, Hữu nghị… ra khỏi nội thành, để mở rộng quy mô bệnh viện, giảm quá tải.

Quyết định di dời này đã được Thủ tướng ký chấp nhận vào tháng 2 đầu năm, với các cơ sở cần di dời là nhà máy, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị gây ô nhiễm, quá tải, không phù hợp tiêu chuẩn thuộc các quận: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hà Đông, Cầu Giấy, Long Biên, Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm, theo thông tin từ Diễn đàn doanh nghiệp.

Và đến tháng 11 tới này, với khoảng 1.800 dịch vụ y tế sẽ tăng giá, tính theo cơ chế thị trường và người dân được hỗ trợ qua chế độ BHYT, thì người ta vẫn hoài nghi rằng khi “phí” được chuyển sang “giá”, liệu chất lượng dịch vụ có tăng lên, với tiêu chuẩn tối thiểu đầu tiên là mỗi bệnh nhân 1 giường?

Quá tải không chỉ gây nên sự bất tiện về sinh hoạt, mà còn liên quan tới tình trạng vệ sinh, điều kiện vô trùng cần có trong bệnh viện, từ vệ sinh quần áo, ga trải, nước sinh hoạt… đến sát trùng vết thương, tránh lây dịch qua khí thở…

Khi bệnh viện quá tải, bệnh nhân và cơ sở vật chất điều trị ngày một đi xuống, dễ khiến nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện tăng cao. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhiễm khuẩn bệnh viện là các loại nhiễm khuẩn mà bệnh nhân mắc phải trong khi nằm viện, biểu hiện 48 giờ sau khi nhập viện và không hiện diện tại thời điểm nhập viện.

Tại Mỹ, nhiễm khuẩn bệnh viện được xem là “sát thủ” đứng hàng thứ tư, với trung bình 2 triệu người mắc và 90.000 người tử vong mỗi năm, làm tốn thêm 4,5 tỷ USD viện phí, theo số liệu của Bộ Y tế năm 2012.

Ở Việt Nam chưa có những nghiên cứu quốc gia đánh giá chi phí của nhiễm khuẩn bệnh viện, một nghiên cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy cho thấy nhiễm khuẩn bệnh viện làm kéo dài thời gian nằm viện 15 ngày với chi phí trung bình mỗi ngày là 192.000 đồng và ước tính chi phí phát sinh do nhiễm khuẩn bệnh viện vào khoảng 2.880.000 đồng/người bệnh.

Còn tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện là từ 3 – 7% tùy theo tuyến và hạng bệnh viện. Càng ở bệnh viện tuyến trên, nơi có nhiều can thiệp thủ thuật, phẫu thuật thì nguy cơ nhiễm khuẩn càng lớn. Các loại khuẩn này càng dễ phát sinh khi bệnh viện quá tải, hoặc cơ sở vật chất y tế nghèo nàn, hoặc là cả hai.

Rất nhiều người có nguy cơ nhiễm khuẩn từ chính môi trường bệnh viện. (Ảnh: hanoimoi.com.vn)

Trên Vnexpress, trong dịch sởi năm 2014, bác sĩ Trương Hữu Khanh – Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi đồng 1 (Sài Gòn) cho biết, nguyên nhân chính gây tử vong hiện nay đối với bệnh sởi là bệnh nền và nhiễm trùng bệnh viện. Trẻ bình thường bị bệnh sởi có thể trở nên nặng hơn và suy hô hấp gây tử vong khi nhiễm thêm những tác nhân có độc lực cao trong môi trường bệnh viện (nhiễm trùng bệnh viện).

Nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện thường gặp với các loại như nhiễm khuẩn đường hô hấp (42%), nhiễm khuẩn vết mổ (18%) và nhiễm khuẩn đường niệu (16%). Bệnh nhân phải phẫu thuật có nguy cơ nhiễm khuẩn cao gấp 2,4 lần so với người được điều trị nội khoa…

Với mức độ nguy hiểm như thế, vậy nên nói, điều chỉnh viện phí theo cơ chế thị trường để nâng cao chất lượng dịch vụ, nâng mức độ cạnh tranh giữa các bệnh viện thì trước hết nên là việc giải quyết bài toán về môi trường, xử lý chất chất thải y tế, quá tải bệnh viện… mà hiện chưa có lối ra, thậm chí tới mức khó tưởng tượng tại một số nơi.

Không phải tới bây giờ viện phí mới tăng. Năm 2014, khung viện phí đã tăng thêm khoảng 1.400 tỉ đồng, gần bằng 1/3 phần chi phí tăng thêm cả năm 2013 do viện phí tăng. Nhưng tình trạng quá tải thì vẫn cứ dậm chân tại chỗ.

Theo Ban thực hiện chính sách BHYT của BHXH Việt Nam, sau 3 tháng điều chỉnh viện phí, mỗi phòng khám vẫn khám trên 100 bệnh nhân/ngày (mức hợp lý là 35 bệnh nhân/phòng khám/ngày). Chỉ có gần 30% số BV đã sửa chữa bổ sung, nâng cấp buồng bệnh nội trú, kê thêm giường bệnh… trên tổng số 17 BV trực thuộc Bộ Y tế và 99 BV tuyến tỉnh.

Không có giường bệnh, nhiều bệnh nhân và người nhà phải trải chiếu nằm ngoài hành lang, tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, Sài Gòn. (Ảnh: khampha.vn)

Năm 2013, tại Hà Nội, trên 1.300 dịch vụ y tế đã được điều chỉnh giá với mức tăng 20%, 135 dịch vụ kỹ thuật y tế được bổ sung giá từ tháng 8.

Còn năm 2012, từ tháng 5, hơn 400 dịch vụ y tế được điều chỉnh tăng giá trên cả nước, thay vì con số 350 như đề xuất ban đầu.

Phan A

Điều chỉnh viện phí: Gần 60% người cận nghèo sẽ “cõng” lương bác sĩ?

Mục tiêu đặt ra là đạt 80% dân số có thẻ BHYT năm 2014. Nhưng hết 6 tháng đầu năm 2015 mới đạt 71,6%. (Ảnh: laodong.com.vn)

Điều này là có thể xảy ra, nếu tốc độ của lộ trình BHYT toàn dân không đạt được như mục tiêu ít nhất 75% người có BHYT đến cuối năm 2015. Hiện gần 60% số hộ cận nghèo vẫn chưa được hoàn thành thủ tục để mua BHYT qua chương trình hỗ trợ kinh phí, trong khi từ tháng 11 tới, viện phí sẽ tăng.

Dự kiến cuối tháng 11 và đầu tháng 12/2015, tất cả chi phí khám chữa bệnh trực tiếp cho người bệnh và các phụ cấp đặc thù (gồm phụ cấp thường trực 24/24h, phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật) của cán bộ, nhân viên y tế sẽ được tính vào viện phí.

Tiếp đến ngày 1/3/2016, tiền lương của bác sĩ, y tá… sẽ được tính vào viện phí.

Theo đó, sẽ có khoảng 1.800 dịch vụ y tế trong danh mục được BHYT đang thanh toán sẽ được điều chỉnh giá, khi Thông tư liên tịch quy định thống nhất giá dịch vụ y tế khám chữa bệnh BHYT giữa các BV cùng hạng trên toàn quốc do liên Bộ Y tế – Tài chính ban hành có hiệu lực trong tháng 11/2015. Ước tính tối thiểu sẽ tăng 20% so với mức tính hiện hành.

Trong năm 2015, việc điều chỉnh giá viện phí theo Thông tư mới này chỉ áp dụng với người bệnh có BHYT. Còn đối với người không có thẻ BHYT vẫn áp dụng theo mức giá hiện nay.

Trong năm 2016, sẽ điều chỉnh theo giá viện phí mới với đối tượng không có BHYT. Thời điểm thay đổi hiện chưa được công bố.

Viện phí thay đổi như thế nào?

Ngày 9/10, ông Nguyễn Nam Liên, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Y tế) cho biết, dự kiến sau khi điều chỉnh, giá giường bệnh sẽ tăng thêm 10.000-20.000 đồng/ngày, chi phí phẫu thuật, thủ thuật tăng thêm 300.000 – 1,5 triệu đồng/ca, theo thông tin từ báo Sài Gòn Giải Phóng.

Từ 1/3/2016, khi tính cả tiền lương của bác sĩ, y tá, nhân viên y tế… vào viện phí, ước tính trong tổng chi phí điều trị một ca bệnh là 6 triệu đồng, trong đó 350.000 – 400.000 đồng để trả lương cho cán bộ y tế.

Ngoài ra, mức giá khám bệnh sau khi đã tính chi phí trực tiếp và tiền lương: 40.000 đồng/lượt đối với BV hạng đặc biệt và hạng I; hạng II: 39.000 đồng/lượt, hạng III: 34.000 đồng/lượt và hạng IV: 31.000 đồng/lượt. (mức thu tối đa hiện nay lần lượt là 20.000, 15.000, 10.000 và 7.000 đồng, tức tăng 100%, 93%, 240% và 340%)

Đáng lưu ý là theo cách tính mới, tiền lương của bác sĩ, y tá, nhân viên y tế… thay vì trước đây do Nhà nước trả, từ thời điểm kể trên sẽ do người bệnh trực tiếp chi trả hoặc trả thông qua quỹ BHYT.

Bệnh nhân và người nhà nằm, ngồi la liệt chờ tới lượt khám ngoài hành lang bệnh viện. (Ảnh: nld.com.vn)

Trước đó, theo lộ trình đã công bố, giá dịch vụ y tế sẽ được thực hiện với ba giai đoạn. Giai đoạn cuối 2015 đến năm 2016, tính đủ chi phí tiền lương, chi phí trực tiếp (chưa tính chi phí quản lý và chi phí khấu hao tài sản cố định).

Giai đoạn hai là trong năm 2018, sẽ tính thêm chi phí quản lý. Giai đoạn ba, đến năm 2020, sẽ tính thêm chi phí khấu hao tài sản cố định.

Lý giải về việc tăng giá dịch vụ y tế, ông Nguyễn Nam Liên – Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Y tế) cho biết, hiện nay giá dịch vụ y tế mới chỉ được tính 3/7 yếu tố chi phí trực tiếp, thậm chí có nhiều nơi mới tính 60-80% của ba yếu tố, tức là chưa được tính đúng, tính đủ.

Theo ông Liên, khi giá dịch vụ y tế được tính đủ, bệnh viện sẽ không được Nhà nước cấp kinh phí hoạt động nữa. Nguồn kinh phí hoạt động của bệnh viện lúc đó sẽ do Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán (đối với người có thẻ BHYT) hoặc do người bệnh chi trả (nếu không có thẻ BHYT).

Phần ngân sách mà NN đang cấp cho các bệnh viện sẽ được dùng để hỗ trợ cho các đối tượng hoàn cảnh khó khăn mua thẻ BHYT và đầu tư cho lĩnh vực y tế dự phòng, theo thông tin từ Báo Pháp Luật TPHCM.

Điều chỉnh viện phí liệu có cùng tốc độ với lộ trình BHYT toàn dân?

Theo Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Y tế), việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế sẽ không tác động đến người nghèo.

Người nghèo, người tộc thiểu số, người dân sinh sống tại các huyện đảo, xã đảo, người từng tham gia chiến tranh và thân nhân, trẻ em dưới 6 tuổi khi đi khám chữa bệnh đã được bảo hiểm chi trả 100% chi phí nên sẽ không bị ảnh hưởng – ông Liên nói trên Báo Pháp Luật TP.HCM.

Ông Liên cho biết hiện tại Việt Nam có 6 triệu người cận nghèo, theo thông tin từ báo Lao Động. Nhóm đối tượng này được NN hỗ trợ tối thiểu 70% chi phí mua thẻ bảo hiểm y tế và khoảng 40% trong số này đã có thẻ BHYT. Theo tính toán, sau khi đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ 70% thì người bệnh phải đóng là 200.000 đồng/năm, tương ứng với số tiền 30% còn lại.

Như thế, còn gần 60% người cận nghèo chưa có thẻ BHYT.

“…Vừa qua Chính phủ đã chỉ đạo các tỉnh, thành phố sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác; Bộ Y tế cũng đã huy động 1 số dự án ODA để hỗ trợ cho hộ cận nghèo để phấn đấu 100% hộ cận nghèo được tham gia bảo hiểm y tế. Đối tượng này khi đi khám chữa bệnh được Quỹ BHYT chi trả 95% chi phí”, ông Liên nói trong “Hội nghị cung cấp thông tin về điều chỉnh giá dịch vụ y tế gắn với lộ trình bảo hiểm y tế toàn dân và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh” được tổ chức tại tỉnh Ninh Bình ngày 7/4, báo VOV đưa tin.

Tuy nhiên, trên thực tế, độ phủ BHYT được tiến hành “ì ạch” hơn nhiều.

Tính đến ngày 31/5/2015, số người tham gia BHYT trên cả nước vào khoảng 64,6 triệu người, đạt 71,6%. So với cuối năm 2014, số người tham gia BHYT giảm 1,4 triệu người.

Hết 6 tháng đầu năm nhưng cả 63 tỉnh, thành đều chưa hoàn thành việc lập danh sách cho nhóm các hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp… có mức sống trung bình. Trong khi đây là điều kiện đầu tiên để người dân nhận được 30% hỗ trợ kinh phí mua BHYT.

Đặc biệt, nhóm những người thuộc hộ cận nghèo, đặc biệt là những hộ mới thoát nghèo cũng chưa được nhận thẻ BHYT, mặc dù họ được hỗ trợ 70% kinh phí mua thẻ BHYT. Hiện cả nước vẫn còn khoảng 2,6 triệu người thuộc hộ cận nghèo chưa được mua BHYT và hàng trăm người dân sống tại các xã đảo, huyện đảo chưa được cấp thẻ BHYT mặc dù đối tượng này được Chính phủ hỗ trợ 100%.

Xem thêm: Hàng trăm người dân sống tại các xã đảo, huyện đảo vẫn chưa được nhận thẻ BHYT

Ngoài ra, khi người bệnh khám chữa bệnh trái tuyến, quỹ BHYT sẽ thanh toán theo các mức như sau:

Tại BV tuyến trung ương: 40% chi phí điều trị nội trú;
Tại BV tuyến tỉnh: 60% chi phí điều trị nội trú từ ngày 1/1/2015 đến ngày 31/12/2020; 100% chi phí điều trị nội trú từ ngày 1/1/2021 trong phạm vi cả nước;
Tại BV tuyến huyện: 70% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ ngày 1/1/2015 đến ngày 31/12/2015; 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ ngày 1/1/2016.

(Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12, Khoản 15 Điều 1)

Theo đó, người bệnh sẽ phải tự chi trả 40% chi phí khám chữa bệnh vượt tuyến ở cấp tỉnh trong vòng 5 năm, trước khi được thanh toán 100% chi phí kể từ năm 2021; ở cấp huyện là 30% trong vòng 1 năm, trước khi được thanh toán 100% chi phí kể từ năm 2016.

Tại BV cấp trung ương, người bệnh sẽ phải tự trả 60% chi phí điều trị nội trú. Mức này là đã giảm 10% so với trước thời điểm 1/1/2015.

Điều gì bất hợp lý, điều gì chờ đợi?

Theo logic lý thuyết, việc tính giá dịch vụ y tế được thực hiện theo cơ chế giá thị trường sẽ tạo sự cạnh tranh, buộc cả BV công và tư phải nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đồng thời thực hiện mục tiêu “khuyến khích người dân tham gia BHYT” – như ông Nam Liên, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính (Bộ Y tế), chỉ ra.

Nhưng trong khi giá viện phí được dự kiến sẽ tăng ngay từ tháng 11 tới, thì tỷ lệ bao phủ BHYT do ngành y tế đặt đến hết năm 2015 mới là 75% dân số và đến năm 2020 mới đạt 80%…

Nếu như tính nhân văn của kế hoạch chuyển đổi là đúng như lời ông Nam Liên nói: “Khi điều chỉnh giá, người dân sẽ thấy được lợi ích, tính nhân văn của BHYT và tham gia nhiều hơn” – thì người dân sẽ tự hỏi, vì sao không đảm bảo lộ trình BHYT toàn dân trước, rồi mới tiến hành thả giá viện phí theo giá thị trường?

Theo cách mà NN đang tiến hành, kể từ tháng 11 tới, gánh nặng viện phí sẽ đè nặng lên gần 30% dân số không tham gia BHYT – theo thống kê của Bộ Y tế, cũng như những đối tượng bệnh nhân cấp cứu, bệnh nặng buộc phải điều trị trái tuyến tại BV tuyến trung ương.

Ngoài ra, theo như thông báo, khi giá dịch vụ y tế được tính đủ thì nguồn kinh phí hoạt động của BV vốn do NN cấp trước đây sẽ được dùng để hỗ trợ cho các đối tượng khó khăn mua thẻ BHYT và đầu tư cho lĩnh vực y tế dự phòng. Chúng sẽ được công khai như thế nào – đó là điều cần chờ đợi, cũng như việc bài toán chất lượng dịch vụ có tăng không, khi “phí” được chuyển sang “giá”, sẽ được dư luận chờ xem giải pháp mà các nhà quản lý bệnh viện đưa ra.

Phan A

Y tế Cuba: Trong thế khó vẫn lớn mạnh

30/06/2007 09:36

Bộ phim tài liệu ca ngợi hệ thống chăm sóc sức khỏe ở Cuba mang tên Sicko của đạo diễn Michael Moore đã được khởi chiếu khắp nước Mỹ hôm 29-6. Tuy nhiên, bộ phim chưa ghi nhận hết những thành tựu quan trọng về y tế cộng đồng trong điều kiện khó khăn tại nước này

Khi ông Jose Luis Cabrera đến bệnh viện giải phẫu động mạch vành sau một cơn đau tim 5 năm trước đây, bà Daisy Martinez phải mang theo thức ăn và mền cho chồng nhưng hai ông bà không phải tốn đồng nào cho cuộc giải phẫu và điều trị. Bà Martinez rất cám ơn những người đã đem lại sự sống cho chồng bà, đồng thời bà cũng biết rằng trường hợp giải phẫu này có chi phí bằng cả một gia tài ở Mỹ. Tuy nhiên, trong một số bệnh viện dự phòng cho dịch bệnh hoặc thiên tai ở Cuba, bệnh nhân cũng được cung cấp lương thực, mền và đồ dùng, không cần phải mang theo như bà Martinez.
Các bệnh viện ở Cuba kém về trang bị vật chất, nhưng hệ thống y tế do chính phủ của Chủ tịch Fidel Castro xây dựng đạt những kết quả có thể sánh ngang với các nước giàu. Nhiều chuyên gia giải thích nguyên nhân này là do Cuba đã tập trung làm tốt công tác y tế dự phòng. Mặt khác, Cuba áp dụng chế độ chữa bệnh miễn phí nên những người bệnh nhẹ đã sớm đến gặp thầy thuốc, tránh tốn kém hoặc gây khó khăn cho việc điều trị sau đó như ở nhiều nơi khác.
Thành tựu y tế sánh ngang với Mỹ
Trong phim Sicko, đạo diễn Mỹ Michael Moore đã ngợi khen công tác chăm sóc sức khỏe ở Cuba và phê phán hệ thống y tế Mỹ có khuynh hướng làm lợi cho ngành bảo hiểm và dược phẩm hơn là phục vụ sức khỏe người dân. Ông Moore đã đến Cuba với nhóm người Mỹ bị bệnh sau quá trình công tác thiện nguyện tại khu vực đổ nát của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York do vụ tấn công hồi 11-9-2001. Những người này đã được điều trị miễn phí tại Cuba, trong khi đó họ phải tốn tiền nếu muốn chữa bệnh ở Mỹ.
Nếu chiếu theo những thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về sức khỏe cộng đồng, Cuba đạt những chỉ số ngang tầm với Mỹ. Số lượng trẻ em Cuba chết dưới 5 tuổi là 7/1.000, trong khi tỉ lệ tương ứng của Mỹ là 8/1.000. Tuổi thọ trung bình ở Cuba là 77,2 tuổi trong khi ở Mỹ là 77,9 tuổi. Nhưng điều đáng lưu ý là chi phí y tế trên đầu người của Mỹ là 6.096 USD so với chỉ 229 USD ở Cuba. Hiện có 73.000 bác sĩ phục vụ cho dân số Cuba trên 11 triệu người, nếu tính theo số lượng bác sĩ trên đầu người, tỉ lệ này cao gấp đôi nước Mỹ.
Chăm sóc sức khỏe ban đầu rất tốt
Đã có hơn 15.000 bác sĩ Cuba sang Venezuela làm việc để đổi lấy nguồn dầu cần thiết cho nền kinh tế và có nhiều bác sĩ khác làm nhiệm vụ nhân đạo quốc tế tại các quốc gia nghèo. Ngoài việc chữa bệnh miễn phí như người dân Cuba và nhóm người của ông Moore vừa được hưởng, Cuba còn có những bệnh viện chất lượng cao dành cho các nhà lãnh đạo, cho người nước ngoài và có thu phí. Cựu ngôi sao bóng đá của Argentina Diego Maradona đã từng trị bệnh ở Cuba. Bác sĩ gốc Cuba Leonel Cordova - hiện làm việc tại phòng cấp cứu của Bệnh viện Baptist tại thành phố Miami thuộc bang Florida của Mỹ – cho rằng những bệnh viện dạng này ở Cuba cũng tương đương, hoặc thậm chí tốt hơn nơi ông đang làm việc.
Một nhà làm phim khác, ông Gail Reed, đã làm một phim tài liệu về hệ thống y tế ở Cuba mang tên Salud, nói rằng Cuba là khuôn mẫu cho các nước đang phát triển về chăm sóc sức khỏe của người dân với phương châm tránh việc trị bệnh tốn kém bằng công tác phòng bệnh. Bác sĩ David Hickey - nhà phẫu thuật ghép tạng hàng đầu của Ireland đang công tác tại Bệnh viện Beaumont ở Dublin - nhận định rằng Cuba dẫn đầu thế giới về công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu căn cứ trên nền y tế dự phòng hiệu quả.

Tầm cỡ quốc tế về chuyên môn

Bác sĩ Hickey đã thú nhận rằng ông không còn có gì hơn nữa để dạy cho các bác sĩ Cuba về cấy ghép tim, thận, tụy dù ông được phong hàm giáo sư danh dự của Đại học Havana. Đáng tiếc là tuy giới y khoa Cuba đạt trình độ cao như vậy nhưng lệnh cấm vận của Mỹ và phương Tây đã khiến công nghiệp sinh học phân tử - ngành sản xuất các loại dược phẩm mới phục vụ cho kỹ thuật ghép tạng - không phát triển được. Cuba cũng là một trong những nước đầu tiên nghiên cứu phát triển thành công vắc-xin viêm màng não B. Vắc-xin này hiện được sử dụng tại nhiều nước đang phát triển nhưng không đến được Mỹ và châu Âu cũng vì lệnh cấm vận. Về chi phí, ông Hickey nói rằng ngân sách y tế của Cuba chỉ ngang bằng với ngân sách của bệnh viện nơi ông làm việc.

Trúc Lâm (THEO REUTERS)

Bao giờ Việt Nam mới được như Cuba?

23/07/2015Tham khảo

Những kẻ trọc phú ở Việt Nam nhìn người dân Cuba bằng con mắt của kẻ lắm tiền. Nhưng họ không biết rằng, ở Cuba, có những điều mà ít nhất 2/3 dân số Việt Nam đang nằm mơ cũng không được như vậy…..

Gần đây, ông Lê Quảng Ba, Đại sứ Việt Nam tại CHDCND Triều Tiên khi nói chuyện với báo giới về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội ở Triều Tiên đã thốt lên rằng: “Bao giờ ta có thể làm được như họ!”. Rồi ông lý giải, ở Triều Tiên cơ sở hạ tầng cực kỳ tốt, việc chăm sóc cho trẻ em rất đảm bảo, giáo dục rất được chú trọng… Và ông cũng nói thẳng rằng, không ít người trong chúng ta bấy lâu nay đã nhìn Triều Tiên bằng con mắt phiến diện. Điều này cũng có lỗi là từ ở phía Triều Tiên “bế quan tỏa cảng” về mặt thông tin, khiến cho thế giới không hiểu về quốc gia mình mà lại cứ nghe theo giọng điệu tuyên truyền của một số nước phương Tây. (>> Những điều Việt Nam cần học từ CHDCND Triều Tiên)

Nhân chuyện này, tôi mới nhớ lại những gì đã được “mắt thấy tai nghe” ở một quốc gia – đó là Cuba.

Không ít người Việt sang Cuba mà chủ yếu là các quan chức, một số doanh nhân sang tìm kiếm cơ hội làm ăn đã chê Cuba không tiếc lời. Nào là một đất nước nghèo đói, xe cộ cũ nát chạy tung tăng trên đường; nào là nhiều khu phố nhà cửa xuống cấp, bẩn thỉu; nào người dân sống trong cảnh thiếu thốn, thậm chí thiếu từ cái bàn chải đánh răng. Và bên cạnh đó là một tư duy làm kinh tế cứng nhắc, bảo thủ, trì trệ… Nói nôm na là cái gì cũng kém, cũng xấu. Thậm chí có một vị lãnh đạo của ngành du lịch Việt Nam đã từng phũ mồm “Kiểu làm du lịch của Cuba thì chẳng có gì đáng học”. Nhưng vị này lại không biết doanh thu từ du lịch của Cuba còn cao hơn doanh thu của du lịch Việt Nam, chiếm gần 20% GDP.

Người viết bài này cũng đã được sang Cuba tới 4 lần từ năm 2006 đến nay; cũng đã được làm việc với lãnh đạo Bộ Kinh tế Cuba; Bộ Nội vụ Cuba và lãnh đạo công an một số tỉnh, thành. Rồi cũng đã gặp gỡ không ít cán bộ, công nhân Cuba, trong đó có không ít người đã từng sang giúp ta mở đường Hòa Lạc – Xuân Mai, xây dựng khách sạn Thắng Lợi, mở đường Hồ Chí Minh…

Và quả thật, tôi cũng xin phép được nhắc lại câu của Đại sứ Lê Quảng Ba nếu như nói về Cuba: “Bao giờ ta có thể làm được như họ?!”.

Rõ ràng rằng, bấy lâu nay, cũng do Cuba xa chúng ta quá, hơn nữa, việc cung cấp thông tin còn rất hạn chế, cho nên thế giới và cả Việt Nam nữa – cũng không hiểu Cuba. Rất nhiều lời nhận xét về Cuba là xuất phát từ những kẻ trọc phú ở Việt Nam – đó là một số đại gia lắm tiền nhiều của và họ nhìn người dân Cuba bằng con mắt của kẻ lắm tiền.

Nhưng họ không biết rằng, ở Cuba, có những điều mà ít nhất 2/3 dân số Việt Nam đang nằm mơ cũng không được như vậy.

Tất cả trẻ em Cuba đều được giáo dục miễn phí ngay từ mẫu giáo lớn (5 tuổi) cho đến khi tốt nghiệp đại học hoặc học lên đến tiến sĩ. Trong suốt quá trình học này, học sinh không phải chi một xu cho tiền may đồng phục, tiền mua sắm sách vở, giấy bút và còn được nuôi ăn một bữa hoặc cả ngày (tùy theo từng trường).

Trẻ em Cuba từ khi đi học mẫu giáo đã được học 3 thứ. Đó là: âm nhạc, múa và bơi lội. Còn chữ nghĩa thì cũng có học nhưng chỉ là nhận biết mặt chữ mà thôi. Không có một trẻ em Cuba nào bị thất học, dù đó là ở nơi “thâm sơn cùng cốc”.

Tất cả người dân Cuba đều được khám, chữa bệnh miễn phí và được dùng những loại thuốc tốt nhất có thể. Vào những bệnh viện ở Cuba, không làm gì có cảnh bệnh nhân “lóp ngóp” chui từ gầm giường ra chào hoặc ba bốn bệnh nhân chung nhau một giường (như ở Việt Nam). Việc một ông ủy viên Trung ương nằm chung phòng điều trị với một ông phó thường dân là chuyện bình thường.

Tất cả người dân, trẻ em Cuba đều được uống sữa tươi miễn phí. Nếu là trẻ em dưới 10 tuổi thì đều “như vắt chanh”, mỗi ngày được uống nửa lít sữa và nhà nào không có điều kiện ra cửa hàng lấy thì có người mang sữa đến tận nhà.

Rồi nữa, giáo dục của Cuba được xếp vào hàng tiên tiến nhất thế giới, ngang với Đan Mạch. Y tế Cuba thì đứng vào hàng đầu và họ đã chế ra được vắc-xin phòng chống bệnh ung thư và nhiều loại thuốc đặc biệt khác. Thể thao Cuba thì cũng đứng vào hàng thứ 14, 15 gì đó trên thế giới (trong khi Việt Nam ta chưa được xếp vào thứ bậc nào trên thế giới, hoặc nếu có thì cũng hàng… đội sổ).

Còn về trật tự xã hội thì quả thực đó là một thiên đường cho sự ngăn nắp, nề nếp, văn minh và sự tôn trọng các quy tắc trật tự đô thị, bảo vệ môi trường.

Đúng là người dân Cuba còn thiếu thốn bởi cái lệnh cấm vận cực kỳ dã man của Mỹ. Nhưng trong phạm vi có thể, Chính phủ Cuba đã lo cho trẻ em và người già hết mức. Đấy chính là bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Trong một lần, tôi về tỉnh Holguín – quê hương của Chủ tịch Fidel Castro. Vào tối Chủ nhật, tôi ra quảng trường ở thành phố chơi và thực sự kinh ngạc khi thấy có đến cả hơn 100 thanh thiếu niên mang các loại nhạc cụ ra hòa tấu – chủ yếu là bộ hơi (các loại kèn). Hóa ra ở thành phố này có một ông nhạc trưởng. Mỗi tháng một lần, ông lại phát cho những thanh thiếu niên biết chơi nhạc một bản nhạc. Học sinh mang về tập và cứ đến tối Chủ nhật thì lại ra quảng trường tập hòa tấu. Một khung cảnh thanh bình, văn minh hiếm có mà dĩ nhiên, chưa từng thấy ở Việt Nam.

Đi trên đường phố thủ đô La Habana hoặc đến bất cứ cửa hàng nào, không làm gì có cảnh người dân chen lấn, xô đẩy mua hàng hóa hoặc chen lấn lên xe buýt. Một cháu bé đang đi tung tăng trên vỉa hè, nếu vui chân chạy xuống đường thì lập tức tất cả các phương tiện giao thông đang đi trên đường dừng lại, người lái xe sẽ xuống xe dắt cháu trên vỉa hè rồi mới đi tiếp.

Những điều đó – chắc chắn rằng những người vốn nhìn Cuba hay Triều Tiên bằng con mắt “trọc phú” sẽ không bao giờ nhìn thấy bởi họ quen đến những nơi có tiền là có tất cả. Nhưng họ lại không nghĩ rằng, có những điều trong cuộc sống con người ta mà có tiền cũng chẳng thể mua được: Đó là sự hạnh phúc, bình an.

Cuba, Triều Tiên – không phải là họ không biết và không có khát vọng làm giàu. Nhưng họ không làm giàu bằng mọi cách như ở Việt Nam ta. Họ không làm giàu bằng kiểu tàn phá môi trường; không làm giàu bằng các trò làm ăn chộp giật, lừa đảo, bất chấp luật pháp. Đúng là xã hội của họ còn nhiều thiếu thốn, cách quản lý, xây dựng phát triển kinh tế của họ cũng còn nhiều điều phải bàn, phải cải tổ nhưng rõ ràng họ đã chăm lo tốt hơn ta rất nhiều cho đời sống người dân, đặc biệt là trẻ em và người già. Mà nhân đây cũng phải nói thêm rằng, bình quân thu nhập theo đầu người của Cuba còn gấp 3 lần người Việt Nam (khoảng 3.000USD/người/năm). Chỉ có điều là Cuba đã dành 54% tổng thu nhập quốc gia cho giáo dục và y tế.

Bao giờ Việt Nam ta mới được như thế!?

Trí Lê

(Năng Lượng mới)

Y tế Việt Nam, vừa chạy vừa xếp hàng

Tháng Mười 21, 2009 in Phỏng vấn

3,5 ngàn bác sĩ ra trường- 4 ngàn người về hưu

Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề của Quốc hội, ông Nguyễn Văn Tiên trao đổi với Đại Đoàn Kết về những vấn đề của y tế Việt Nam

Không chỉ bệnh nhân, mà các sinh viên mới ra trường, tân y bác sỹ cũng chết chẹt trong cơ chế thị trường

Mười ngàn dân một bác sĩ
Xin ông đánh giá về thực trạng thiếu bác sĩ và quá tải tại các bệnh viện hiện nay?
Tính lượng bác sĩ trên một vạn dân chúng ta đang thiếu là chắc chắn. Tại kỳ họp Quốc hội lần trước đồng chí chủ tịch HĐND T.P Hồ Chí Minh phát biểu TPHCM đang thiếu 3000 nghìn bác sĩ. Ngay cả TP HCM là nơi có sức hút lớn như vậy còn đang thiếu chứ nói gì là các tỉnh như Hà Giang, Lai Châu. Nguyên nhân chính là do đào tạo không đủ và nhu cầu xã hội phát triển mạnh do đó chúng ta không chuẩn bị trước được. Khi chúng ta phát hiện được thì để khắc phục phải mất 10 năm mới có đội ngũ bác sĩ đầy đủ được. Trách nhiệm chính thuộc về Bộ y tế và Bộ giáo dục do không chuẩn bị và dự báo được. Cơ quan quản lý nhà nước cần phải có đầu óc dự báo quan trọng chứ “nước đến chân mới nhảy’ như đào tạo thiếu bác sĩ thì không được. Ngân sách chi cho y tế của Việt Nam rất là thấp. Người ta tính rằng, Việt Nam là một trong những nước mất cân bằng về chăm sóc sức khỏe nhất vì 60% chăm sóc sức khỏe là do người dân bỏ tiền túi, còn nhà nước chỉ 40% trong khi khuyến nghị là dưới 50%. Hơn nữa khi xét lại cơ cấu tổ chức trong các ngành thì nghành giáo dục là ngành quan trọng và được nhà nước ưu đãi đầu tư với 1 triệu cán bộ giáo dục, trong khi nghành y tế cả thầy lẫn tướng chỉ có 200 nghìn. Cho nên, số lượng đầu tư y tế thấp hơn so với yêu cầu rất nhiều. Ví Dụ tại các nước như Cu Ba, Bắc Triều Tiên mỗi một tỉnh thì có 1 trường đại học y, 120 hộ gia đình thì có 1 bác sĩ gia đình nên chăm sóc ngay từ ban đầu và được bao phủ cho nên từ bệnh nhẹ đã được hướng dẫn ngay tại cộng đồng. Còn tại Việt Nam , một xã với khoảng 10 nghìn dân mới có được một bác sĩ và vài y tá.
Chính việc thiếu nhân lực đã dẫn đến quá tải về nhân lực và quá tải về các cơ sở khám chữa bệnh. Hầu hết các cơ sở từ trung ương đến tuyến tỉnh đều quá tải. Ở bệnh viện lớn như Bạch Mai hay Việt Đức đều quá tải 150%, hay như Viện E không có gì nổi trội cũng quá tải từ 130-140%. Các nghiên cứu của nghành y tế đã chứng minh, tại bệnh viện C, bệnh viện phụ sản trung ương thì có tới 50-60% những ca đẻ thường hoàn toàn có thể đẻ ở nhà hộ sinh. Yếu tố tâm lý khiến bệnh nhân cái gì cũng lên lên trung ương. Điều này cũng nói lên trình độ, năng lực của hệ thống y tế cơ sở tuyến tỉnh, huyện kém về chất lượng về trang thiết bị và con người do người giỏi sau khi đi học lại lên trung ương hết.
3,5 ngàn bác sĩ ra trường- 4 ngàn người về hưu
Ông vừa nói đến trách nhiệm của giáo dục và y tế, dường như điểm xét tuyển vào ngành y thường cao một cách bất bình thường?
Nó là một cái khó của vấn đề nhân lực. Đại học y năm nào cũng 27-28 điểm, tôi thấy đó là một cái vô lý. Ngành y đòi hỏi sự thông minh là cần thiết nhưng nếu chúng ta mở rộng chỉ tiêu đào tạo thì chắc chắn sẽ không đến mức độ như vậy. Cách đây 2-3 năm thì bình quân mỗi năm có khoảng 3.500 bác sĩ ra trường trong khi đó lại có khoảng 3.000-4.000 bác sĩ về hưu, cho nên số người đào tạo ra lại bằng số người về hưu. Vì vậy không đáp ứng được nhu cầu dân số tăng, xã hội phát triển. Sau khi Quốc hội có nghị quyết đó thì năm 2008-2009 chỉ tiêu đào tạo bác sĩ bắt đầu tăng gấp rưỡi nhưng chúng tôi hi vọng trong tương lai phải tăng gấp 2-3 lần thì mới đủ bác sĩ như các nước.
Chân ngoài và chân trong
Việc cho phép các bác sĩ “làm việc ngoài giờ”, trong một thực trạng là đãi ngộ ngành y tế rất thấp liệu sẽ làm nảy sinh tình trạng “chân ngoài dài hơn chân trong”?Thưa ông?
Hiện nay, chúng tôi vừa chỉnh lý và hoàn chỉnh dự án luật này để chuẩn bị trình Quốc hội. Tôi  cũng xin nói rõ, đó là quan điểm của Đảng, Nhà nước không cấm  cán bộ y tế công chức, viên chức Nhà nước sau khi hoàn thành xong nhiệm vụ ở các cơ sở y tế công được phát huy chất xám, làm thêm, mở phòng khám ngoài giờ. Dự thảo Luật chỉ cấm cán bộ công chức, viên chức y tế tham gia thành lập quản lý điều hành các bệnh viện tư, các cơ sở y tế tư nhân hành nghề theo các mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn. Quy định này nhằm tận dụng được chất xám của các bác sĩ vốn đang thiếu. Đa số các ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng trong tình hình hiện nay chúng ta cho phép mở các phòng mạch nhỏ lẻ ngoài giờ và sẽ cấm khi chúng ta đủ cán bộ y tế nhà nước, khi nhà nước đảm bảo đãi ngộ khiến người cán bộ y tế dồn toàn tâm toàn lực cho Nhà nước không cần mở phòng mạch tư nữa.
Cách đây 2 năm, Giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy có ra quy định riêng là cán bộ của bệnh viện không được làm tư nhân. Mặc dù, nghe có vẻ hơi trái về luật nhưng lại có cái lý của người ta. Đấy là quyền của người giám đốc đối với nhân viên. Còn trong luật khám chữa bệnh lần này cũng có quy định những vấn đề về y đức, trong đó có quy định là bác sĩ không được lợi dụng kê đơn để lấy hoa hồng, không được lợi dụng bệnh nhân để trục lợi cá nhân. Tuy nhiên để thực hiện được cái này rất là khó nhưng chúng ta không có cách nào khác mà buộc phải quy định vào trong luật.
Y tế Việt Nam, vừa chạy vừa xếp hàng
Sau khi có Nghị định 10  và Nghị định 43 giao quyền tự chủ cho các bệnh viện thì bắt đầu sinh ra tình trạng các cơ sở y tế của trung ương được đầu tư rất lớn về cơ sở chữa bệnh và “hút” nguồn nhân lực lớn về trung ương, thành phố. Trong khi đó y tế cơ sở đang ngày càng yếu đi?
Chúng ta thử xem xét cách đây hơn 10 năm và bây giờ thì kĩ thuật y tế của Việt Nam đã tiến bộ rất nhiều. Trong đó, các kĩ thuật hiện đại đó không phải do nhà nước đầu tư mà bằng con đường xã hội hóa y tế. Chúng ta thử đặt vấn đề nếu không có máy móc thì chúng ta sẽ phải chia đều nỗi khổ cho các tuyến trung ương và địa phương hay tạo điều kiện để các bệnh viện có điều kiện tiến lên và người dân được hưởng? Vấn đề đặt ra là y tế Việt Nam  hiện nay “vừa chạy vừa xếp hàng”. Cố gắng chạy nhanh để theo kịp với các nước phát triển trong khu vực, xếp hàng để cùng được hưởng. Chúng tôi nghĩ rằng định hướng trước mắt của chính phủ là sẽ quy định các bệnh viện  xã hội hóa tốt, có điều kiện thì hoàn toàn phải tự chủ. Nhà nước sẽ dồn tiền ngân sách đầu tư cho tỉnh, huyện để vực tỉnh và huyện lên về kĩ thuật chứ không đã đi sau lại còn lẽo đẽo thì rất khó khăn. Quốc hội thì thấy xã hội hóa có một lợi ích rất lớn. Ví dụ như thế này, nếu chúng ta dùng ngân sách để mua một cái máy có khi mất đến 1 tỉ nhưng nếu xã hội hóa huy động vốn thì chỉ hết 500-600 triệu, bị kiểm soát rất chặt vì từ tiền túi người ta bỏ ra nên không có chuyện tham ô hay tham nhũng. Vì vậy trong luật khám chữa bệnh sắp tới, Quốc hội cũng sẽ quy định cụ thể. Thứ nhất, các bệnh viên công phải là hoạt động phi lợi nhuận, có nghĩa hoạt động lấy công bù chi và lãi đầu tư để phát triển bệnh viên lên chứ không được chia cho cá nhân.  Còn tư nhân thì chúng ta không thể bắt buộc phi lợi nhuận. Nhưng Nhà nước cũng khuyến khích các bệnh viện tư nhân hoạt động theo hình thức phi lợi nhuận vì mục đích phát triển và nhân đạo.
Có một số ý kiến hiện nay cho rằng, ngành y tế của chúng ta quá nghiêng về hướng điều trị bệnh tật hơn là dự phòng. Ông nhận xét gì về vấn đề này?
Điều đó chính xác. Năm ngoái, khi Quốc hội giám sát tối cao về khám chữa bệnh đã ra một Nghi quyết về xã hội hóa. Trong đó, thứ nhất quy định rõ là tăng kinh phí cho y tế cao hơn so với các ngành khác. Có nghĩa là hàng năm chúng ta tăng chi cho xã hội là 10% thì y tế phải là hơn 10%. Thứ hai là dành ít nhất 30% ngân sách đó cho y tế dự phòng. Khâu dự phòng đang yếu. Dịch tả tại Hà Đông mới đây là một ví dụ. Đầu năm, Trung tâm y tế dự phòng xin tỉnh 5 tỉ đồng để đi kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa hạn chế dịch bệnh nhưng tỉnh (Hà Tây cũ) lại không cho. Đến khi dịch xảy ra thì tiền chi ra để dập tắt dịch gấp 3-4 lần. Đấy chính là một bài học về y tế dự phòng.
Xin trân trọng cảm ơn ông!

Đào Tuấn- Việt Thắng (thực hiện)

Tính ưu việt của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế - thách thức trong triển khai và giải pháp bảo đảm an sinh xã hội

- http://www.tuyengiao.vn/Home/Y-te-cong-dong/78962/Tinh-uu-viet-cua-Luat-Bao-hiem-xa-hoi-Luat-Bao-hiem-y-te-thach-thuc-trong-trien-khai-va-giai-phap-bao-dam-an-sinh-xa-ho